ਵृषਾਧਿਰੂਢਾ ਪੁਰੁषੈਸ੍ਤਾਦृਸ਼ੈਰੇਵ ਸਂਵृਤਾ । ਪੁष੍ਪਵृष੍ਟਿਂ ਵਿਮੁਂਚਂਤਿ ਖੇਚਰਾਸ੍ਤਤ੍ਸਮਂਤਤਃ
ਉਹ ਵੱਛ ਤੇ ਸਵਾਰ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਵਰਗੇ ਹੀ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਗਣੇਸ਼੍ਵਰੀ ਸ੍ਵਯਂ ਭੂਤ੍ਵਾ ਨ ਦृष੍ਟਾ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ਤਤਃ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਦਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਵਰਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ਼ਂਸੁਃ ਸੁਰਾਦਯਃ
ਉਹ ਮਰਗ ਆਪ ਹੀ ਗਣਾਂ ਦੀ ਮੁਖੀ ਬਣ ਗਈ ਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਦਿਸੀ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਅਚੰਭਾ ਵੇਖ ਕੇ ਦੇਵਤੇ ਆਦਿਕ ਨੇ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ।
ਤਨ੍ਮਹੇਸ਼ਸ੍ਯ ਵੈ ਲਿਂਗਂ ਕਪਰ੍ਦੀਸ਼੍ਵਰਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਸ੍ਮृਤ੍ਵੈਵਾਸ਼ੇषਪਾਪੌਘਾਤ੍ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮਸ੍ਯ ਵਿਮੁਂਚਤਿ
ਉਹ ਮਹੇਸ਼ ਦਾ ਲਿੰਗ, ਜੋ ਕਪਰਦੀਸ਼ਵਰ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਤੁਰੰਤ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਾਮਕ੍ਰੋਧਾਦਯੋ ਦੋषਾ ਵਾਰਾਣਸੀ ਨਿਵਾਸਿਨਾਮ੍ । ਵਿਘ੍ਨਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵਿਨਸ਼੍ਯਂਤਿ ਕਪਰ੍ਦੀਸ਼੍ਵਰਪੂਜਨਾਤ੍
ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕਾਮ, ਕ੍ਰੋਧ ਆਦਿਕ ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ ਤੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਕਪਰਦੀਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਦੈਵ ਦ੍ਰष੍ਟਵ੍ਯਂ ਕਪਰ੍ਦੀਸ਼੍ਵਰਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਪੂਜਿਤਵ੍ਯਂ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਸ੍ਤੋਤਵ੍ਯਂ ਵੈਦਿਕੈਸ੍ਤਵੈਃ
ਇਸ ਲਈ ਕਪਰਦੀਸ਼ਵਰ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਸਦਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸਿਫ਼ਤਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਧ੍ਯਾਯਤਾਂ ਚਾਤ੍ਰ ਨਿਯਤਂ ਯੋਗਿਨਾਂ ਸ਼ਾਂਤਚੇਤਸਾਮ੍ । ਜਾਯਤੇ ਯੋਗਸਿਦ੍ਧਿਃ ਸ੍ਯਾਤ੍षਣ੍ਮਾਸੇਨ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਉਥੇ ਜੋ ਜੋਗੀ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰ ਕੇ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਯੋਗ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਦਯਃ ਪਾਪਾ ਵਿਨਸ਼੍ਯਂਤ੍ਯਸ੍ਯ ਪੂਜਨਾਤ੍ । ਪਿਸ਼ਾਚਮੋਚਨੇ ਕੁਂਡੇ ਸ੍ਨਾਤਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਸ਼ਮੋ ਯਤਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਵਰਗੇ ਭਾਰੀ ਪਾਪ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਿਸ਼ਾਚਮੋਚਨ ਕੁੰਡ ਵਿਚ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਪੁਰਾ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਤਪਸ੍ਵੀ ਸਂਸ਼ਿਤਵ੍ਰਤਃ । ਸ਼ਂਕੁਕਰ੍ਣ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਃ ਪੂਜਯਾਮਾਸ ਸ਼ਂਕਰਮ੍
ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਤਪੱਸਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ੰਕੁਕਰਨ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕੀਤੀ।
ਜਜਾਪ ਰੁਦ੍ਰਮਨਿਸ਼ਂ ਪ੍ਰਣਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰੂਪਿਣਮ੍ । ਪੁष੍ਪਧੂਪਾਦਿਭਿਸ੍ਤੋਤ੍ਰੈਃ ਨਮਸ੍ਕਾਰੈਃ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣੈਃ
ਉਹ ਰੋਜ਼ ਰਾਤ ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਤੇ ਫੁੱਲ, ਧੂਪ ਆਦਿਕ ਭੇਟਾਂ, ਸਤਿਕਾਰ, ਸਿਰ ਨਿਵਾਉਣ ਤੇ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਉਪਾਸੀਤਾਤ੍ਰ ਯੋਗਾਤ੍ਮਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਦੀਕ੍ਸ਼ਾਂ ਤੁ ਨੈष੍ਠਿਕੀਮ੍ । ਕਦਾਚਿਦਾਗਤਂ ਪ੍ਰੇਤਂ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਸ੍ਮ ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਉਥੇ, ਉਹ ਜੋਗੀ ਨੇ ਜੀਵਨ ਭਰ ਦੀ ਕੜੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਦਿੱਖਾ ਲੈ ਕੇ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਇਕ ਵਾਰੀ, ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਭੂਤ ਨੂੰ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਤੜਪਦਾ ਵੇਖਿਆ।
ਅਸ੍ਥਿਚਰ੍ਮ ਪਿਨਦ੍ਧਾਂਗਂ ਨਿਸ਼੍ਵਸਂਤਂ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ । ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਕृਪਯਾ ਪਰਯਾ ਯੁਤਃ
ਉਸ ਭੂਤ ਦਾ ਸਰੀਰ ਹੱਡੀਆਂ ਤੇ ਚਮੜੀ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਭਾਰੀ ਸਾਹ ਲੈ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਵੱਡਾ ਮੁਨੀ ਵੱਡੀ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਕੋ ਭਵਾਨ੍ਕਸ੍ਮਾਦ੍ਦੇਸ਼ਾਦ੍ਦੇਸ਼ਮਿਮਂ ਸ਼੍ਰਿਤਃ । ਤਸ੍ਮੈ ਪਿਸ਼ਾਚਃ ਕ੍ਸ਼ੁਧਯਾ ਪੀਡ੍ਯਮਾਨੋऽਬ੍ਰਵੀਦ੍ਵਚਃ
ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ? ਕਿਹੜੇ ਥਾਂ ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹੈਂ?' ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਉਸ ਪਿਸਾਚ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ:
ਪੂਰ੍ਵਜਨ੍ਮਨ੍ਯਹਂ ਵਿਪ੍ਰੋ ਧਨਧਾਨ੍ਯਸਮਨ੍ਵਿਤਃ । ਪੁਤ੍ਰਪੌਤ੍ਰਾਦਿਭਿਰ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਕੁਟੁਂਬਭਰਣੋਤ੍ਸੁਕਃ
'ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿਚ ਮੈਂ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਧਨ-ਧਾਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਪੁੱਤਰ, ਪੌਤਰੇ ਆਦਿ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਪਰਿਵਾਰ ਪਾਲਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ।'
ਨ ਪੂਜਿਤਾ ਮਹਾਦੇਵਾ ਗਾਵੋऽਪ੍ਯਤਿਥਯਸ੍ਤਥਾ । ਨ ਕਦਾਚਿਤ੍ਕृਤਂ ਪੁਣ੍ਯਮਲ੍ਪਂ ਵਾਨਲ੍ਪਮੇਵ ਚ
'ਮੈਂ ਕਦੇ ਮਹਾਂਦੇਵ, ਗਾਂਵਾਂ ਜਾਂ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਚੰਗਾ ਕੰਮ, ਛੋਟਾ ਜਾਂ ਵੱਡਾ, ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।'
ਏਕਦਾ ਭਗਵਾਨ੍ਦੇਵੋ ਵृषਭੇਸ਼੍ਵਰਵਾਹਨਃ । ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼੍ਵਰੋ ਵਾਰਾਣਸ੍ਯਾਂ ਦृष੍ਟਃ ਸ੍ਪृष੍ਟੋ ਨਮਸ੍ਕृਤਃ
'ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿਚ ਮੈਂ ਵੱਡੇ ਭਗਵਾਨ, ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਬਲਦ ਦੇ ਸਵਾਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਛੂਹਿਆ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।'
ਤਦਾਚਿਰੇਣ ਕਾਲੇਨ ਪਂਚਤ੍ਵਮਹਮਾਗਤਃ । ਨ ਦृष੍ਟਂ ਤਨ੍ਮਹਾਘੋਰਂ ਯਮਸ੍ਯ ਸਦਨਂ ਮੁਨੇ
'ਉਸ ਤੋਂ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਮੇਰੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਹੇ ਮੁਨੀ, ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਯਮ ਦੇ ਡਰਾਉਣੇ ਘਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ।'
ਪਿਪਾਸਯਾਧੁਨਾਕ੍ਰਾਂਤੋ ਨ ਜਾਨਾਮਿ ਹਿਤਾਹਿਤਮ੍ । ਯਦਿ ਕਂਚਿਤ੍ਸਮੁਦ੍ਧਰ੍ਤੁਮੁਪਾਯਂ ਪਸ਼੍ਯਸਿ ਪ੍ਰਭੋ
'ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਸ ਨੇ ਘੇਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਚੰਗਾ ਮਾੜਾ ਕੁਝ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦਾ ਕੋਈ ਤਰੀਕਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਮਿਹਰ ਕਰਕੇ ਦੱਸ।'
ਕੁਰੁष੍ਵ ਤਂ ਨਮਸ੍ਤੁਭ੍ਯਂ ਤ੍ਵਾਮਹਂ ਸ਼ਰਣਂ ਗਤਃ । ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਸ਼ਂਕੁਕਰ੍ਣੋऽਥ ਪਿਸ਼ਾਚਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
'ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਹ ਕਰ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਤੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਆਇਆ ਹਾਂ।' ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਸ਼ੰਕੁਕਰਨ ਨੇ ਉਸ ਪਿਸਾਚ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ:
ਤਾਦृਸ਼ੋ ਨਹਿ ਲੋਕੇਸ੍ਮਿਨ੍ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਪੁਣ੍ਯਕृਤ੍ਤਮਃ । ਯਤ੍ਤ੍ਵਯਾ ਭਗਵਾਨ੍ਪੂਰ੍ਵਂ ਦृष੍ਟੋ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼੍ਵਰਃ ਸ਼ਿਵਃ
'ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਤੈਥੋਂ ਵਧ ਚੰਗਾ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ, ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਸੀ।'
ਸਂਸ੍ਪृष੍ਟੋ ਵਂਦਿਤੋ ਭੂਯਃ ਕੋऽਨ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਤ੍ਸਦृਸ਼ੋ ਭੁਵਿ । ਤੇਨ ਕਰ੍ਮਵਿਪਾਕੇਨ ਦੇਸ਼ਮੇਤਂ ਸਮਾਗਤਃ
'ਤੂੰ ਫਿਰ ਛੂਹਿਆ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਕਰਮ ਦੇ ਫਲ ਨਾਲ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹੈਂ।'
ਸ੍ਨਾਨਂ ਕੁਰੁष੍ਵ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਤ੍ਵਮਸ੍ਮਿਨ੍ਕੁਂਡੇ ਸਮਾਹਿਤਃ । ਯੇਨੇਮਾਂ ਕੁਤ੍ਸਿਤਾਂ ਯੋਨਿਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮੇਵ ਪ੍ਰਹਾਸ੍ਯਸਿ
'ਤੂੰ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਇਸ ਕੁੰਡ ਵਿਚ ਜਲਦੀ ਨ੍ਹਾ ਲੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਇਹ ਮਾੜਾ ਜਨਮ ਜਲਦੀ ਛੱਡ ਦੇਵੇਂਗਾ।'
ਸ ਏਵਮੁਕ੍ਤੋ ਮੁਨਿਨਾ ਪਿਸ਼ਾਚੋ ਦਯਾਲੁਨਾ ਦੇਵਵਰਂ ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰਮ੍ । ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾ ਕਪਰ੍ਦੀਸ਼੍ਵਰਮੀਸ਼ਿਤਾਰਂ ਚਕ੍ਰੇ ਸਮਾਧਾਯ ਮਨੋਵਗਾਹਮ੍
ਦਇਆਲੂ ਮੁਨੀ ਵਲੋਂ ਇਹ ਆਖੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਪਿਸਾਚ ਨੇ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਜਟਾਧਾਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਲਾ ਲਿਆ।
ਤਦਾਵਗਾਢੋ ਮੁਨਿਸਨ੍ਨਿਧਾਨੇ ਮਮਾਰ ਦਿਵ੍ਯਾਭਰਣੋਪਪਨ੍ਨਃ । ਅਦृਸ਼੍ਯਤਾਰ੍ਕਪ੍ਰਤਿਮੋ ਵਿਮਾਨੇ ਸ਼ਸ਼ਾਂਕਚਿਹ੍ਨੀਕृਤਚਾਰੁਮੌਲਿ
ਮੁਨੀ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿਚ, ਉਹ ਓਥੇ ਹੀ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਦਿਵਿਆ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਮਰ ਗਿਆ। ਉਹ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ, ਚੰਦ ਦੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲੀ ਸੋਹਣੀ ਜਟਾ ਨਾਲ, ਵਿਮਾਨ ਵਿਚ ਦਿਸਿਆ।
ਵਿਭਾਤਿ ਰੁਦ੍ਰੈਃ ਸਹਿਤੋ ਦਿਵਿष੍ਠੈਃ ਸਮਾਭृਤੋ ਯੋਗਿਰਿਭਰਪ੍ਰਮੇਯੈਃ । ਸ ਵਾਲਖਿਲ੍ਯਾਦਿਭਿਰੇष ਦੇਵੋ ਯਥੋਦਯੇ ਭਾਨੁਰਸ਼ੇषਦੇਵਃ
ਉਹ ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਤੇ ਦਿਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਤੁੱਲ ਜੋਗੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਵਾਲਖਿਲਯ ਆਦਿਕ ਦੇਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਉਹ ਰੱਬ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਸ੍ਤੁਵਂਤਿ ਸਿਦ੍ਧਾਦਿ ਵਿਦੇਵਸਂਘਾ ਨृਤ੍ਯਂਤਿ ਦਿਵ੍ਯਾਪ੍ਸਰਸੋऽਭਿਰਾਮਾਃ । ਮੁਂਚਂਤਿ ਵृष੍ਟਿਂ ਕੁਸੁਮਾਂਬੁਮਿਸ਼੍ਰਾਂ ਗਂਧਰ੍ਵਵਿਦ੍ਯਾਧਰਕਿਨ੍ਨਰਾਦ੍ਯਾਃ
ਸਿੱਧ ਆਦਿਕ ਦੇਵਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੱਚ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਗੰਧਰਵ, ਵਿਦਿਆਧਰ, ਕਿੰਨਰ ਆਦਿਕ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਸਂਸ੍ਤੂਯਮਾਨੋऽਥ ਮੁਨੀਂਦ੍ਰਸਂਘੈਰਵਾਪ੍ਯ ਬੋਧਂ ਭਗਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਤ੍ । ਸਮਾਵਿਸ਼ਨ੍ਮਂਡਲਮੇਤਦਗ੍ਰ੍ਯਂ ਤ੍ਰਯੀਮਯਂ ਯਤ੍ਰ ਵਿਭਾਤਿ ਰੁਦ੍ਰਃ
ਮੁਨੀਸ਼ਵਰਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਲੋਂ ਸਿਫ਼ਤ ਹੋ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਵੇਦਾਂ ਵਾਲੇ ਉੱਚੇ ਮੰਡਲ ਵਿਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਰੁਦ੍ਰ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਮੁਕ੍ਤਂ ਸ ਪਿਸ਼ਾਚਭੂਤਂ ਮੁਨਿਃ ਪ੍ਰਹृष੍ਟੋ ਮਨਸਾ ਮਹੇਸ਼ਮ੍ । ਵਿਚਿਂਤ੍ਯ ਰੁਦ੍ਰਂ ਕਵਿਮੇਕਮਗ੍ਨਿਂ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਤੁष੍ਟਾਵ ਕਪਰ੍ਦਿਨਂ ਤਮ੍
ਜਦੋਂ ਉਸ ਪੀਸ਼ਾਚ ਤੇ ਭੂਤ ਨੂੰ ਮੁਕਤ ਹੋਇਆ ਦੇਖਿਆ, ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਮਨ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਮਹਾਂਦੇਵ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿਚ ਲੱਗ ਗਿਆ, ਰੁਦਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਇਕੱਲਾ ਕਵੀ ਤੇ ਅੱਗ ਹੈ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਜਟਾਧਾਰੀ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰਿਆ।
ਸ਼ਂਕੁਕਰ੍ਣ ਉਵਾਚ-। ਕਪਰ੍ਦਿਨਂ ਤ੍ਵਾਂ ਪਰਤਃ ਪਰਸ੍ਤਾਦ੍ਗੋਪ੍ਤਾਰਮੇਕਂ ਪੁਰੁषਂ ਪੁਰਾਣਮ੍ । ਵ੍ਰਜਾਮਿ ਯੋਗੇਸ਼੍ਵਰਮੀਪ੍ਸਿਤਾਰਮਾਦਿਤ੍ਯਮਗ੍ਨਿਂ ਕਪਿਲਾਧਿਰੂਢਮ੍
ਸ਼ੰਕੁਕਰਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਜਟਾਧਾਰੀ, ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਇਕੱਲਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪੁਰਾਣਾ ਮਨੁੱਖ ਹੈਂ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਜੋ ਯੋਗ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਚਾਹਿਆ ਹੋਇਆ, ਸੂਰਜ, ਅੱਗ ਤੇ ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੈ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਤ੍ਵਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਾਰਂ ਹृਦਿ ਸਂਨਿਵਿष੍ਟਂ ਹਿਰਣ੍ਮਯਂ ਯੋਗਿਨਮਾਦਿਮਂ ਤਮ੍ । ਵ੍ਰਜਾਮਿ ਰੁਦ੍ਰਂ ਸ਼ਰਣਂ ਦਿਵਿष੍ਠਂ ਮਹਾਮੁਨਿਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਮਯਂ ਪਵਿਤ੍ਰਮ੍
ਤੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਸਰੂਪ, ਦਿਲ ਵਿਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ, ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ, ਆਦਿ ਯੋਗੀ ਹੈਂ। ਮੈਂ ਰੁਦਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਆਸਰਾ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ, ਮਹਾਂ ਰਿਸ਼ੀ, ਬ੍ਰਹਮ ਸਰੂਪ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਸਹਸ੍ਰਪਾਦਾਕ੍ਸ਼ਿਸ਼ਿਰੋਭਿਯੁਕ੍ਤਂ ਸਹਸ੍ਰਰੂਪਂ ਤਮਸਃ ਪਰਸ੍ਤਾਤ੍ । ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪਾਰਂ ਪ੍ਰਣਮਾਮਿ ਸ਼ਂਭੁਂ ਹਿਰਣ੍ਯਗਰ੍ਭਾਧਿਪਤਿਂ ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰਮ੍
ਜਿਸਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਪੈਰ, ਅੱਖਾਂ, ਸਿਰ ਹਨ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ, ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਪਰੇ—ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਹੱਦ, ਮੈਂ ਸ਼ੰਭੂ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਜੂਨ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਤ੍ਰਿਣੇਤ੍ਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।