ਕੀਟਾਃ ਪਿਪੀਲਿਕਾਸ਼੍ਚੈਵ ਯੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਮृਗਪਕ੍ਸ਼ਿਣਃ । ਕਾਲੇਨ ਨਿਧਨਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਅਵਿਮੁਕ੍ਤੇ ਵਰਾਨਨੇ
ਕੀੜੇ, ਚੀਟੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਤੇ ਪੰਛੀ, ਜਿਹੜੇ ਅਵਿਮੁਕਤ ਵਿਚ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਸੋਹਣੀ—
ਚਂਦ੍ਰਾਰ੍ਦ੍ਧਮੌਲਯਸ੍ਤ੍ਰ੍ਯਕ੍ਸ਼ਾ ਮਹਾਵृषਭਵਾਹਨਾਃ । ਸ਼ਿਵੇ ਮਮ ਪੁਰੇ ਦੇਵਿ ਜਾਯਂਤੇ ਤਤ੍ਰ ਮਾਨਵਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਕਿਰਣ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਵੱਡੇ ਬਲਦ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੈ—ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੇਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਨਾਵਿਮੁਕ੍ਤੇ ਮृਤਃ ਕਸ਼੍ਚਿਨ੍ਨਰਕਂ ਯਾਤਿ ਕਿਲ੍ਬਿषੀ । ਈਸ਼੍ਵਰਾਨੁਗृਹੀਤਾ ਹਿ ਸਰ੍ਵੇ ਯਾਂਤਿ ਪਰਾਂ ਗਤਿਮ੍
ਅਵਿਮੁਕਤ ਵਿਚ ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਵੀ ਪਾਪੀ ਨਰਕ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ; ਸਭ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮੋਕ੍ਸ਼ਂ ਸੁਦੁਰ੍ਲ੍ਲਭਂ ਮਤ੍ਵਾ ਸਂਸਾਰਂ ਚਾਤਿਭੀषਣਮ੍ । ਅਸ਼੍ਮਨਾ ਚਰਣੌ ਭਂਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਾਰਾਣਸ੍ਯਾਂ ਵਸੇਨ੍ਨਰਃ
ਮੁਕਤੀ ਬਹੁਤ ਔਖੀ ਸਮਝ ਕੇ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣਾ ਜਾਣ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿ ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਤੋੜ ਕੇ ਵੀ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿਚ ਰਹੇ।
ਦੁਰ੍ਲ੍ਲਭਾ ਤਪਸਾ ਚਾਪਿ ਮृਤਸ੍ਯ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਿ । ਯਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਵਿਪਨ੍ਨਸ੍ਯ ਗਤਿਃ ਸਂਸਾਰਮੋਕ੍ਸ਼ਣੀ
ਹੇ ਸਰਵੋਤਮ ਦੇਵੀ, ਹੋਰ ਥਾਂ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਤਪ ਨਾਲ ਵੀ ਇਹ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਣੀ ਔਖੀ ਹੈ; ਪਰ ਅਵਿਮੁਕਤ ਵਿਚ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪੱਕਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸਾਦਾਜ੍ਜਾਯਤੇ ਸਮ੍ਯਕ੍ਮਮ ਸ਼ੈਲੇਂਦ੍ਰਨਂਦਿਨਿ । ਅਪ੍ਰਵृਦ੍ਧਾ ਨ ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਮਮ ਮਾਯਾਵਿਮੋਹਿਤਾਃ
ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ, ਹੇ ਪਹਾੜ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ, ਉਥੇ ਸੱਚਮੁੱਚ ਜਨਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜਿਹੜੇ ਪੂਰੇ ਨਹੀਂ ਹੋਏ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਮਾਇਆ ਦੇ ਭੁਲੇ ਹੋਏ ਹਨ ਤੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ।
ਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰਰੇਤਸਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਤੇ ਵਸਂਤਿ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਹਨ੍ਯਮਾਨੋऽਪਿ ਯੋ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਵਸੇਦ੍ਵਿਘ੍ਨਸ਼ਤੈਰਪਿ
ਗੰਦੇ ਪਖਾਨੇ, ਮੂਤ ਤੇ ਬੀਜ ਵਿਚ ਉਹ ਮੁੜ ਮੁੜ ਵੱਸਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ, ਚਾਹੇ ਸੌ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਆਉਣ, ਉਥੇ ਹੀ ਰਹੇ।
ਸ ਯਾਤਿ ਪਰਮਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਯਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾ ਨ ਸ਼ੋਚਤਿ । ਜਨ੍ਮਮृਤ੍ਯੁਜਰਾਮੁਕ੍ਤਂ ਪਰਂ ਯਾਂਤਿ ਸ਼ਿਵਾਲਯਮ੍
ਉਹ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਕੋਈ ਦੁਖ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ; ਜਨਮ, ਮੌਤ ਤੇ ਬੁਢਾਪੇ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਘਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਪੁਨਰ੍ਮਰਣਾਨਾਂ ਹਿ ਸਾ ਗਤਿਰ੍ਮੋਕ੍ਸ਼ਕਾਂਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍ । ਯਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਕृਤਕृਤ੍ਯਃ ਸ੍ਯਾਦਿਤਿ ਮਨ੍ਯਂਤਿ ਪਂਡਿਤਾਃ
ਇਹ ਉਹ ਅਵਸਥਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਮੁੜ ਮੌਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਮੰਜਿਲ ਹੈ; ਇਹਨੂੰ ਪਾ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਜੀਵਨ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਗਿਆਨਵਾਨਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਹੈ।
ਨ ਦਾਨੈਰ੍ਨ ਤਪੋਭਿਸ਼੍ਚ ਨ ਯਜ੍ਞੈਰ੍ਨਾਪਿ ਵਿਦ੍ਯਯਾ । ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਗਤਿਰੁਤ੍ਕृष੍ਟਾ ਯਾਵਿਮੁਕ੍ਤੇ ਤੁ ਲਭ੍ਯਤੇ
ਨਾ ਦਾਨ, ਨਾ ਤਪ, ਨਾ ਯਜ, ਨਾ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਉਹ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਮਿਲਦੀ; ਪਰ ਅਵਿਮੁਕਤ ਵਿਚ ਉਹ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨਾਨਾਵਰ੍ਣਾ ਵਿਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਚ ਚਾਂਡਾਲਾਦ੍ਯਾ ਜੁਗੁਪ੍ਸਿਤਾਃ । ਕਿਲ੍ਬਿषੈਃ ਪੂਰ੍ਣਦੇਹਾਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼ਿष੍ਟੈਃ ਪਾਤਕੈਸ੍ਤਥਾ
ਕਈ ਜਾਤੀਆਂ, ਚਮਾਰ ਤੇ ਹੋਰ ਨਿੰਦਤ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਤੇ ਭਾਰੀ ਦੁਰਾਚਾਰ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ—
ਭੇषਜਂ ਪਰਮਂ ਤੇषਾਮਵਿਮੁਕ੍ਤਂ ਵਿਦੁਰ੍ਬੁਧਾਃ । ਅਵਿਮੁਕ੍ਤਂ ਪਰਂ ਜ੍ਞਾਨਮਵਿਮੁਕ੍ਤਂ ਪਰਂ ਪਦਮ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ, ਅਵਿਮੁਕਤ ਨੂੰ ਗਿਆਨਵਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦਵਾਈ ਮੰਨਦੇ ਹਨ; ਅਵਿਮੁਕਤ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਅਵਿਮੁਕਤ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਹੈ।
ਅਵਿਮੁਕ੍ਤਂ ਪਰਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਮਵਿਮੁਕ੍ਤਂ ਪਰਂ ਸ਼ਿਵਮ੍ । ਕृਤ੍ਵਾ ਵੈ ਨੈष੍ਠਿਕੀਂ ਦੀਕ੍ਸ਼ਾਮਵਿਮੁਕ੍ਤੇ ਵਸਂਤਿ ਯੇ
ਅਵਿਮੁਕਤ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੱਤ ਹੈ, ਅਵਿਮੁਕਤ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸ਼ਿਵ ਹੈ; ਜਿਹੜੇ ਨਿਸ਼ਠਾ ਦੀ ਦਿਖਿਆ ਲੈ ਕੇ ਅਵਿਮੁਕਤ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ—
ਤੇषਾਂ ਤਤ੍ਪਰਮਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਦਦਾਮ੍ਯਂਤੇ ਪਰਂ ਪਦਮ੍ । ਪ੍ਰਯਾਗਂ ਨੈਮਿषਾਰਣ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੈਲੋऽਥ ਮਹਾਬਲਮ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਉਹ ਉੱਚਾ ਗਿਆਨ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਆਖਿਰ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਪ੍ਰਯਾਗ, ਨੈਮੀਸ਼ਾਰਣ, ਸ੍ਰੀਸ਼ੈਲ ਤੇ ਮਹਾਬਲ—
ਕੇਦਾਰਂ ਭਦ੍ਰਕਰ੍ਣਂ ਤੁ ਗਯਾ ਪੁष੍ਕਰਮੇਵ ਚ । ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਭਦ੍ਰਕੋਟਿਰ੍ਨਰ੍ਮਦਾਮ੍ਰਾਤਕੇਸ਼੍ਵਰੀ
ਕੇਦਾਰ, ਭਦਰਕਰਨ, ਗਯਾ, ਪੁਸ਼ਕਰ ਵੀ; ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ, ਭਦਰਕੋਟੀ, ਨਰਮਦਾ, ਅਮ੍ਰਾਤਕੇਸ਼ਵਰੀ—
ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮਂ ਚ ਕੁਬ੍ਜਾਮ੍ਰਂ ਕੋਕਾਮੁਖਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਪ੍ਰਭਾਸਂ ਵਿਜਯੇਸ਼ਾਨਂ ਗੋਕਰ੍ਣਂ ਭਦ੍ਰਕਰ੍ਣਕਮ੍
ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ, ਕੁਬਜਾਮਰ, ਕੋਕਾਮੁਖਾ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਪ੍ਰਭਾਸ, ਵਿਜਯੇਸ਼ਾਨ, ਗੋਕਰਨ ਤੇ ਭਦਰਕਰਨਕ—
ਏਤਾਨਿ ਪੁਣ੍ਯਸ੍ਥਾਨਾਨਿ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯੇ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾਨਿ ਹ । ਨ ਯਾਸ੍ਯਂਤਿ ਪਰਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਵਾਰਾਣਸ੍ਯਾਂ ਯਥਾ ਮृਤਾਃ
ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਜਿਵੇਂ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਵਾਰਾਣਸ੍ਯਾਂ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਗਂਗਾ ਤ੍ਰਿਪਥਗਾਮਿਨੀ । ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾ ਨਾਸ਼ਯੇਤ੍ਪਾਪਂ ਜਨ੍ਮਾਂਤਰਸ਼ਤੈਃ ਕृਤਮ੍
ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਕਰਕੇ, ਗੰਗਾ ਜੋ ਤਿੰਨ ਰਸਤੇ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਕੀਤੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਅਨ੍ਯਤ੍ਰ ਸੁਲਭਾ ਗਂਗਾ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਦਾਨਂ ਤਪੋ ਜਪਃ । ਵ੍ਰਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਮੇਵੈਤਦ੍ਵਾਰਾਣਸ੍ਯਾਂ ਸੁਦੁਰ੍ਲ੍ਲਭਮ੍
ਹੋਰ ਥਾਂ ਗੰਗਾ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਰਸਮ, ਦਾਨ, ਤਪ, ਜਪ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਵਰਤ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਲਭ ਹਨ।
ਜਪੇਚ੍ਚ ਜੁਹੁਯਾਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਦਦਾਤ੍ਯਰ੍ਚਯਤੇऽਮਰਾਨ੍ । ਵਾਯੁਭਕ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚ ਸਤਤਂ ਵਾਰਾਣਸ੍ਯਾਂ ਸ੍ਥਿਤੋ ਨਰਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਪ ਕਰਦਾ, ਹਵਨ ਕਰਦਾ, ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਸਦਾ ਹਵਾ ਤੇ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ—
ਯਦਿ ਪਾਪੋ ਯਦਿ ਸ਼ਠੋ ਯਦਿ ਵਾ ਧਾਰ੍ਮਿਕੋ ਨਰਃ । ਵਾਰਾਣਸੀਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਪੁਨਾਤਿ ਸਕਲਂ ਕੁਲਮ੍
ਚਾਹੇ ਉਹ ਪਾਪੀ ਹੋਵੇ, ਚਲਾਕ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਧਰਮੀ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਵਾਰਾਣਸੀ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਪੂਰਾ ਕੁਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵਾਰਾਣਸ੍ਯਾਂ ਯੇऽਰ੍ਚਯਂਤਿ ਮਹਾਦੇਵਂ ਸ੍ਤੁਵਂਤਿ ਵੈ । ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤੇ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾ ਗਣੇਸ਼੍ਵਰਾਃ
ਜੋ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਤਿ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਸੰਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਨ੍ਯਤ੍ਰ ਯੋਗਜ੍ਞਾਨਾਭ੍ਯਾਂ ਸਂਨ੍ਯਾਸਾਦਥਵਾਨ੍ਯਤਃ । ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਤਤ੍ਪਰਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਸਹਸ੍ਰੇਣੈਵ ਜਨ੍ਮਨਾਮ੍
ਹੋਰ ਥਾਂ, ਯੋਗ, ਗਿਆਨ, ਸੰਨਿਆਸ ਜਾਂ ਹੋਰ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਹਜ਼ਾਰ ਜਨਮਾਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਯੇ ਭਕ੍ਤਾ ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼ਿ ਵਾਰਾਣਸ੍ਯਾਂ ਵਸਂਤਿ ਵੈ । ਤੇ ਵਿਂਦਂਤਿ ਪਰਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮੇਕੇਨੈਵ ਤੁ ਜਨ੍ਮਨਾ
ਪਰ ਜੋ ਭਗਤ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇੱਕ ਹੀ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਯਤ੍ਰ ਯੋਗਸ੍ਤਥਾ ਜ੍ਞਾਨਂ ਮੁਕ੍ਤਿਰੇਕੇਨ ਜਨ੍ਮਨਾ । ਅਵਿਮੁਕ੍ਤਂ ਤਦਾਸਾਦ੍ਯ ਨਾਨ੍ਯਦਿਚ੍ਛੇਤ੍ਤਪੋਵਨਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਯੋਗ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਇੱਕ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਉਸ ਅਵਿਮੁਕਤ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ, ਕੋਈ ਹੋਰ ਤੀਰਥ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਯਤੋ ਮਯਾऽਵਿਮੁਕ੍ਤਂ ਤਦਵਿਮੁਕ੍ਤਂ ਤਤਃ ਸ੍ਮृਤਮ੍ । ਤਦੇਵ ਗੁਹ੍ਯਂ ਗੁਹ੍ਯਾਨਾਮੇਤਦ੍ਵਿਜ੍ਞਾਨਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਅਵਿਮੁਕਤ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਅਵਿਮੁਕਤ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ ਰਾਜ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਗਿਆਨ ਹੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਜ੍ਞਾਨਾਜ੍ਞਾਨਾਭਿਨਿष੍ਠਾਨਾਂ ਪਰਮਾਨਂਦਮਿਚ੍ਛਤਾਮ੍ । ਯਾਗਤਿਰ੍ਵਿਦਿਤਾ ਸੁਭ੍ਰੂਃ ਸਾਵਿਮੁਕ੍ਤੇ ਮृਤਸ੍ਯ ਤੁ
ਜੋ ਗਿਆਨ ਜਾਂ ਅਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ, ਸਰਵੋਤਮ ਆਨੰਦ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਰਸਤਾ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੁੰਦਰ ਭਰਵਾਂ ਵਾਲੀ, ਜੋ ਅਵਿਮੁਕਤ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾ ਹੈ।
ਯਾਨਿ ਚੈਵਾਵਿਮੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਦੇਹੇ ਦृष੍ਟਾਨਿ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਸ਼ਃ । ਪੁਰੀ ਵਾਰਾਣਸੀ ਤੇਭ੍ਯਃ ਸ੍ਥਾਨੇਭ੍ਯੋऽਪ੍ਯਧਿਕਾ ਸ਼ੁਭਾ
ਅਵਿਮੁਕਤ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਜੋ ਭਾਗਸ਼ਾਲੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਵਾਰਾਣਸੀ ਸ਼ਹਿਰ ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਮਹਾਦੇਵੋ ਦੇਹਾਂਤੇ ਸ੍ਵਯਮੀਸ਼੍ਵਰਃ । ਵ੍ਯਾਚष੍ਟੇ ਤਾਰਕਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਤਤ੍ਰੈਵ ਹ੍ਯਵਿਮੁਕ੍ਤਯੇ
ਜਿੱਥੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਮਹਾਦੇਵ ਆਪ ਹੀ ਤਾਰਕ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਪਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਅਵਿਮੁਕਤੀ ਲਈ ਹੈ।
ਯਤ੍ਤਤ੍ਪਰਤਰਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਮਵਿਮੁਕ੍ਤਮਿਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ । ਏਕੇਨ ਜਨ੍ਮਨਾ ਦੇਵਿ ਵਾਰਾਣਸ੍ਯਾਂ ਤਦਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸਤ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਵਿਮੁਕਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਦੇਵੀ, ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੱਕ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।