ਮਮਾਭਵਤ੍ਕਥਂ ਨਾਕਮਿਤਿ ਮੇ ਛਿਂਧਿ ਸਂਸ਼ਯਮ੍ । ਦੇਵਦੂਤ ਨ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਮਮ ਸ੍ਵਰ੍ਗਸ੍ਯ ਕਾਰਣਮ੍
ਮੈਂ ਸੁਰਗ ਕਿਵੇਂ ਪਾ ਲਿਆ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਸ਼ੱਕ ਦੂਰ ਕਰ। ਹੇ ਦੇਵਦੂਤ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸੁਰਗ ਵਿਚ ਜਾਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।
ਦੇਵਦੂਤ ਉਵਾਚ- ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਸੁਤੋ ਜਾਯਾ ਸ੍ਵਸਾ ਭ੍ਰਾਤਾ ਵਿਕੁਂਡਲ । ਜਨ੍ਮਹੇਤੋਰਿਯਂ ਸਂਜ੍ਞਾ ਜਂਤੋਃ ਕਰ੍ਮ੍ਮੋਪਭੁਕ੍ਤਯੇ
ਦੇਵਦੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮਾਂ, ਪਿਉ, ਪੁੱਤ, ਵਿਆਹਤਾ, ਭੈਣ, ਭਰਾ, ਹੇ ਵਿਕੁੰਡਲ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਨਾਂ ਜਨਮ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਭੋਗ ਸਕੇ।
ਏਕਸ੍ਮਿਨ੍ਪਾਦਪੇ ਯਦ੍ਵਚ੍ਛਕੁਨਾਨਾਂ ਸਮਾਗਮਃ । ਯਦ੍ਯਤ੍ਸਮੀਹਿਤਂ ਕਰ੍ਮ ਕੁਰੁਤੇ ਪੂਰ੍ਵਭਾਵਿਤਃ
ਜਿਵੇਂ ਪੰਛੀ ਇੱਕ ਦਰੱਖਤ ਉੱਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਸੁਭਾਅ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਫਲਂ ਭੁਂਕ੍ਤੇ ਕਰ੍ਮ੍ਮਣਃ ਪੁਰੁषਃ ਸਦਾ । ਸਤ੍ਯਂ ਵਦਾਮਿ ਤੇ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਨਰੈਃ ਕਰ੍ਮ੍ਮ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਮ੍
ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਸਦਾ ਆਪ ਹੀ ਭੋਗਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸੱਚ ਆਖਦਾ ਹਾਂ—ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਚੰਗੇ ਤੇ ਮਾੜੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਅੰਝਣ ਆਪ ਹੀ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਵਕृਤਂ ਭੁਜ੍ਯਤੇ ਵੈਸ਼੍ਯ ਕਾਲੇਕਾਲੇ ਪੁਨਃਪੁਨਃ । ਏਕਃ ਕਰੋਤਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਏਕਸ੍ਤਤ੍ਫਲਮਸ਼੍ਨੁਤੇ
ਵਪਾਰੀ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਵਾਰ ਵਾਰ, ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ਤੇ ਆਪ ਹੀ ਭੋਗਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਉਸਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਅਨ੍ਯੋ ਨ ਲਿਪ੍ਯਤੇ ਵੈਸ਼੍ਯ ਕਰ੍ਮਣਾਨ੍ਯਸ੍ਯ ਕੁਤ੍ਰਚਿਤ੍ । ਅਪਤਨ੍ਨਰਕੇ ਪਾਪੈਸ੍ਤਵਭ੍ਰਾਤਾ ਸੁਦਾਰੁਣੈਃ । ਤ੍ਵਂ ਚ ਧਰ੍ਮੇਣ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋषਿ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਮ੍
ਵਪਾਰੀ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਕਦੇ ਲੱਗਦਾ ਨਹੀਂ। ਤੇਰਾ ਭਰਾ ਆਪਣੇ ਭਿਆਨਕ ਪਾਪਾਂ ਕਰਕੇ ਨਰਕ ਵਿਚ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਤੂੰ, ਧਰਮ ਜਾਣਣ ਵਾਲਿਆ, ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਸਦਾ ਲਈ ਸੁਰਗ ਪਾ ਲਿਆ।
ਵਿਕੁਂਡਲ ਉਵਾਚ- ਆਬਾਲ੍ਯਾਨ੍ਮਮ ਪਾਪੇषੁ ਨ ਪੁਣ੍ਯੇषੁ ਰਤਂ ਮਨਃ । ਅਸ੍ਮਿਞ੍ਜਨ੍ਮਨਿ ਹੇ ਦੂਤ ਦੁष੍ਕृਤਂ ਹਿ ਕृਤਂ ਮਯਾ
ਵਿਕੁੰਡਲ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਮੇਰਾ ਮਨ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਵੱਲ ਨਹੀਂ, ਪਾਪ ਵੱਲ ਹੀ ਲੱਗਾ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਜਨਮ ਵਿਚ, ਹੇ ਦੂਤ, ਮੈਂ ਮਾੜੇ ਕੰਮ ਹੀ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਦੇਵਦੂਤ ਨ ਜਾਨਾਮਿ ਸੁਕृਤਂ ਕਰ੍ਮ ਚਾਤ੍ਮਨਃ । ਯਦਿ ਜਾਨਾਸਿ ਮਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਤਨ੍ਮੇ ਤ੍ਵਂ ਕृਪਯਾ ਵਦ
ਹੇ ਦੇਵਦੂਤ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਿਸੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਕਿਸੇ ਪੁੰਨ ਦਾ ਪਤਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਮਿਹਰ ਕਰਕੇ ਦੱਸ।
ਦੇਵਦੂਤ ਉਵਾਚ- ਸ਼ृਣੁ ਵੈਸ਼੍ਯ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਤ੍ਤ੍ਵਯਾ ਪੁਣ੍ਯਮਰ੍ਜਿਤਮ੍ । ਜਾਨਾਮਿ ਤਦਹਂ ਸਰ੍ਵਂ ਨ ਤ੍ਵਂ ਵੇਤ੍ਸਿ ਸੁਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍
ਦੇਵਦੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸੁਣ ਵਪਾਰੀ, ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਕਿਹੜਾ ਪੁੰਨ ਕੀਤਾ। ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਪਤਾ ਹੈ, ਤੈਨੂੰ ਯਕੀਨ ਨਾਲ ਯਾਦ ਨਹੀਂ।
ਹਰਿਮਿਤ੍ਰਸੁਤੋ ਵਿਪ੍ਰਃ ਸੁਮਿਤ੍ਰੋ ਵੇਦਪਾਰਗਃ । ਆਸੀਤ੍ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮਃ ਪੁਣ੍ਯੋ ਯਮੁਨਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇਤਟੇ
ਹਰਿਮਿਤਰ ਦਾ ਪੁੱਤ ਸੁਮਿਤਰ ਨਾਂਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਆਸ਼ਰਮ ਯਮੁਨਾ ਦੀ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ ਸੀ।
ਤੇਨ ਸਖ੍ਯਂ ਵਨੇ ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤਵ ਜਾਤਂ ਵਿਸ਼ਾਂਵਰ । ਤਤ੍ਸਂਗੇਨ ਤ੍ਵਯਾ ਸ੍ਨਾਤਂ ਮਾਘਮਾਸਦ੍ਵਯਂ ਤਥਾ
ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿਚ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਂਵਰ, ਤੇਰੀ ਉਸ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਤੂੰ ਮਾਘ ਦੇ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਨ੍ਹਾਇਆ।
ਕਾਲਿਂਦੀ ਪੁਣ੍ਯਪਾਨੀਯੇ ਸਰ੍ਵਪਾਪਹਰੇ ਵਰੇ । ਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥੇ ਲੋਕਵਿਖ੍ਯਾਤੇ ਨਾਮ੍ਨਾ ਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਨੇ
ਕਾਲਿੰਦੀ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਜਲ ਵਿਚ, ਉਸ ਮਸ਼ਹੂਰ ਤੀਰਥ ਤੇ, ਜੋ ਪਾਪ ਮਿਟਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਕੇਨ ਸਰ੍ਵਪਾਪੇਭ੍ਯੋ ਵਿਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਵਿਸ਼ਾਂਪਤੇ । ਦ੍ਵਿਤੀਯਮਾਘਪੁਣ੍ਯੇਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਸ੍ਤ੍ਵਯਾਨਘ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਦੂਜੇ ਮਾਘ ਦੇ ਪੁੰਨ ਨਾਲ ਤੂੰ ਸੁਰਗ ਪਾ ਲਿਆ, ਹੇ ਨਿਰਪਾਪ।
ਤ੍ਵਂ ਤਤ੍ਪੁਣ੍ਯਪ੍ਰਭਾਵੇਣ ਮੋਦਸ੍ਵ ਸਤਤਂ ਦਿਵਿ । ਨਰਕੇषੁ ਤਵ ਭ੍ਰਾਤਾ ਮਹਤੀਂ ਪਾਪਯਾਤਨਾਮ੍
ਉਸ ਪੁੰਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਤੂੰ ਸਦਾ ਸੁਰਗ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ ਰਹਿ, ਤੇਰਾ ਭਰਾ ਆਪਣੇ ਪਾਪਾਂ ਕਰਕੇ ਨਰਕ ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਸਜ਼ਾ ਭੋਗ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਛਿਦ੍ਯਮਾਨੋऽਸਿਪਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਭਿਦ੍ਯਮਾਨਸ੍ਤੁ ਮੁਦ੍ਗਰੈਃ । ਚੂਰ੍ਣ੍ਯਮਾਨਃ ਸ਼ਿਲਾਪृष੍ਠੇ ਤਪ੍ਤਾਂਗਾਰੇषੁ ਭਰ੍ਜਿਤਃ
ਤੀਖੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਗੱਡਿਆਂ ਨਾਲ ਪਿੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਪੱਥਰਾਂ ਉੱਤੇ ਕੁਚਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਸੜਦੇ ਕੋਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਸਾੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਇਤਿ ਦੂਤਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਭ੍ਰਾਤृਦੁਃਖੇਨ ਦੁਃਖਿਤਃ । ਪੁਲਕਾਂਕਿਤ ਸਰ੍ਵਾਂਗੋ ਦੀਨੋऽਸੌ ਵਿਨਯਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਦੂਤ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਰਾ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਰੋਮਾਂਚ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉਦਾਸ ਤੇ ਨਿਮਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਉਵਾਚ ਤਂ ਦੇਵਦੂਤਂ ਮਧੁਰਂ ਨਿਪੁਣਂ ਵਚਃ । ਮੈਤ੍ਰੀ ਸਪ੍ਤਪਦੀ ਸਾਧੋ ਸਤਾਂ ਭਵਤਿ ਸਤ੍ਫਲਾ
ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੇਵਦੂਤ ਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਸੋਝੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਬੋਲ ਆਖੇ: 'ਸੱਜਣ, ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਸਾਥੀ ਜਿਹੜੀ ਸੱਤ ਕਦਮ ਚੱਲ ਕੇ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਸੱਚੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।'
ਮਿਤ੍ਰਭਾਵਂ ਵਿਚਿਂਤ੍ਯ ਤ੍ਵਂ ਮਾਮੁਪਾਕਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ । ਤਤੋ ਹਿ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਸ੍ਤ੍ਵਂ ਮਤੋ ਮਮ
'ਸਾਡੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਮਦਦ ਕਰਣ ਯੋਗ ਹੈਂ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ।'
ਯਮਲੋਕਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਕਰ੍ਮਣਾ ਕੇਨ ਮਾਨਵਾਃ । ਗਚ੍ਛਂਤਿ ਨਿਰਯਂ ਯੇਨ ਤਨ੍ਮੇ ਤ੍ਵਂ ਕृਪਯਾ ਵਦ
'ਕਿਹੜੇ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਯਮ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ, ਤੇ ਕਿਹੜਿਆਂ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ? ਮਿਹਰ ਕਰਕੇ ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ।'
ਦੇਵਦੂਤ ਉਵਾਚ- ਸਮ੍ਯਕ੍ਪृष੍ਟਂ ਤ੍ਵਯਾ ਵੈਸ਼੍ਯ ਨष੍ਟਪਾਪੋऽਸਿ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍ । ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧੇ ਹृਦਯੇ ਪੁਂਸਾਂ ਬੁਦ੍ਧਿਃ ਸ਼੍ਰੇਯਸਿ ਜਾਯਤੇ
ਦੇਵਦੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੀ ਗੱਲ ਪੁੱਛੀ ਹੈ, ਵਣਿਕ। ਹੁਣ ਤੂੰ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਸੋਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।'
ਯਦ੍ਯਪ੍ਯਵਸਰੋਨਾਸ੍ਤਿ ਮਮ ਸੇਵਾਪਰਸ੍ਯ ਵੈ । ਤਥਾਪਿ ਚ ਤਵ ਸ੍ਨੇਹਾਤ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਥਾਮਤਿ
'ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਸਦਾ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਤੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਵਕਤ ਘੱਟ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਜਿੰਨੀ ਮੇਰੀ ਸਮਝ ਹੈ, ਉੱਨੀ ਦੱਸਾਂਗਾ।'
ਕਰ੍ਮਣਾ ਮਨਸਾ ਵਾਚਾ ਸਰ੍ਵਾਵਸ੍ਥਾਸੁ ਸਰ੍ਵਦਾ । ਪਰਪੀਡਾਂ ਨ ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਨ ਤੇ ਯਾਂਤਿ ਯਮਾਲਯਮ੍
'ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕੰਮ, ਮਨ ਜਾਂ ਬੋਲ ਨਾਲ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਵੇਲੇ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ, ਉਹ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ।'
ਨ ਵੇਦੈਰ੍ਨ ਚ ਦਾਨੈਸ਼੍ਚ ਨ ਤਪੋਭਿਰ੍ਨ ਚਾਧ੍ਵਰੈਃ । ਕਥਂਚਿਤ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗਤਿਂ ਯਾਂਤਿ ਪੁਰੁषਾਃ ਪ੍ਰਾਣਿਹਿਂਸਕਾਃ
'ਵੇਦ ਪੜ੍ਹਨ ਨਾਲ, ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਤਪ ਕਰਕੇ ਜਾਂ ਯਜਨਾ ਕਰਕੇ ਵੀ, ਜੇਹੜੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੁਰਗ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੇ।'
ਅਹਿਂਸਾ ਪਰਮੋ ਧਰ੍ਮੋ ਹ੍ਯਹਿਂਸੈਵ ਪਰਂ ਤਪਃ । ਅਹਿਂਸਾ ਪਰਮਂ ਦਾਨਮਿਤ੍ਯਾਹੁਰ੍ਮੁਨਯਃ ਸਦਾ
'ਅਹਿੰਸਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਰਮ ਹੈ, ਅਹਿੰਸਾ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤਪ ਹੈ, ਅਹਿੰਸਾ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦਾਨ ਹੈ—ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਧੂ ਸਦਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।'
ਮਸ਼ਕਾਨ੍ਸਰੀਸृਪਾਨ੍ਦਂਸ਼ਾਨ੍ਯੂਕਾਦ੍ਯਾਨ੍ਮਾਨਵਾਂਸ੍ਤਥਾ । ਆਤ੍ਮੌਪਮ੍ਯੇਨ ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਮਾਨਵਾ ਯੇ ਦਯਾਲਵਃ
'ਜੋ ਦਇਆਲੂ ਮਨੁੱਖ ਮੱਛਰ, ਰੇਂਗਣ ਵਾਲੇ, ਡੰਕ ਮਾਰਣ ਵਾਲੇ ਕੀੜੇ ਤੇ ਹੋਰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਰਗਾ ਹੀ ਸਮਝਦੇ ਹਨ—'
ਤਪ੍ਤਾਂਗਾਰਮਯਸ੍ਕੀਲਂ ਮਾਦਂਪ੍ਰੇਤਰਂਗਿਣੀਮ੍ । ਦੁਰ੍ਗਤਿਂ ਨੈਵ ਗਚ੍ਛਂਤਿ ਕृਤਾਂਤਸ੍ਯ ਚ ਤੇ ਨਰਾਃ
'ਉਹ ਤਪਦੇ ਕੋਲਿਆਂ, ਲੋਹੇ ਦੇ ਕਾਂਟਿਆਂ ਜਾਂ ਮਦਿਰਾ ਦੀ ਦਰਿਆ ਵਾਲੇ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ; ਐਸੇ ਲੋਕ ਮੌਤ ਦੇ ਘਰ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦੇ।'
ਭੂਤਾਨਿ ਯੇऽਤ੍ਰ ਹਿਂਸਂਤਿ ਜਲਸ੍ਥਲਚਰਾਣਿ ਚ । ਜੀਵਨਾਰ੍ਥਂ ਚ ਤੇ ਯਾਂਤਿ ਕਾਲਸੂਤ੍ਰਂ ਚ ਦੁਰ੍ਗਤਿਮ੍
'ਜੋ ਇੱਥੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ—ਚਾਹੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ—ਆਪਣੀ ਜਿੰਦ ਲਈ ਦੁੱਖ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਾਲਸੂਤਰ ਨਰਕ ਤੇ ਹੋਰ ਮਾੜੀਆਂ ਜਗ੍ਹਾਂ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।'
ਸ਼੍ਵਮਾਂਸਭੋਜਨਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪੂਯਸ਼ੋਣਿਤਪਾਯਿਨਃ । ਮਜ੍ਜਂਤਸ਼੍ਚ ਵਸਾਪਂਕੇ ਦष੍ਟਾਃ ਕੀਟੈਰਧੋਮੁਖੈਃ
'ਉਥੇ ਜਿਹੜੇ ਕੁੱਤੇ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾਂਦੇ, ਪੀਪ ਤੇ ਲਹੂ ਪੀਂਦੇ, ਚਰਬੀ ਦੇ ਚਿਕੜ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਦੇ ਤੇ ਉਲਟ ਮੂੰਹ ਕੀੜਿਆਂ ਵਲੋਂ ਡੰਕ ਖਾਂਦੇ ਹਨ।'
ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਚ ਖਾਦਂਤੋ ਧ੍ਵਾਂਤੇ ਚਾਨ੍ਯੋਨ੍ਯ ਘਾਤਿਨਃ । ਵਸਂਤਿ ਕਲ੍ਪਾਨੇਕਾਂਸ੍ਤੇ ਰੁਦਂਤੋ ਦਾਰੁਣਂ ਰਵਮ੍
'ਉਥੇ ਉਹ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਖਾਂਦੇ, ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ, ਕਈ ਜੁਗਾਂ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦੇ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਰੋਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।'
ਕृਮਿਯੋਨਿ ਸ਼ਤਂ ਗਤ੍ਵਾ ਸ੍ਥਾਵਰਾਃ ਸ੍ਯੁਸ਼੍ਚਿਰਂ ਤੁ ਤੇ । ਤਤੋਚ੍ਛਂਤਿ ਤੇ ਕ੍ਰੂਰਾਸ੍ਤਿਰ੍ਯਗ੍ਯੋਨਿ ਸ਼ਤੇषੁ ਚ
'ਉਹ ਸੌ ਵਾਰੀ ਕੀੜਿਆਂ ਦੇ ਜਨਮ ਵਿਚ ਜਾਂਦੇ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਅਡੋਲ ਬਣ ਜਾਂਦੇ; ਫਿਰ ਉਹ ਕਠੋਰ ਮਨੁੱਖ ਸੌ ਵਾਰੀ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਜਨਮ ਵਿਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।'