ਪਿਤੁਰਤ੍ਰੋਟਜੇ ਤਾਵਤ੍ਸ੍ਥਾਤਵ੍ਯਂ ਹਿ ਮਯਾ ਮਮ । ਯਾਵਤ੍ਤੁ ਕਰ੍ਮਣਾਂ ਭੁਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਾਰਬ੍ਧਾਨਾਂ ਮਹੀਤਲੇ
ਇੱਥੇ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਥਾਂ ਤੇ, ਮੈਨੂੰ ਰਹਿਣਾ ਪਵੇਗਾ, ਜਦ ਤਕ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕੀਤੇ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਮੁਕ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ।
ਏਵਂ ਵਿਚਿਂਤਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਪਿਤੁਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸਤ੍ਕ੍ਰਿਯਾਮ੍ । ਰਕ੍ਸ਼ਸਾ ਤੇਨ ਸਹਿਤਃ ਸ੍ਥਿਤੋऽਹਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ਵਾਂਛਯਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਪਿਤਾ ਦੀ ਸਤਕਿਰਿਆ ਕਰ ਕੇ, ਮੈਂ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਾਦ੍ਮੇਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਂਚਪਂਚਾਸ਼ਤ੍ਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਖਂਡੇ ਕਾਲਿਂਦੀਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਚਤੁਰਧਿਕਦ੍ਵਿਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣੇ ਦੇ ਉੱਤਰ ਖੰਡ ਵਿਚ, ਕਾਲਿੰਦੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੇ ਦੋ ਸੌ ਚੌਥੇ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਪਚਵੰਜਾ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਹੈ।
ਸੌਭਰਿਰੁਵਾਚ- ਧਰ੍ਮਰਾਜਸ਼ਿਬਿਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਤਦ੍ਵਚੋ ਮੁਨੇਃ । ਨਾਰਦਸ੍ਯਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ਪ੍ਰੀਤਮਨਾ ਇਤਿ ਤਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਸੌਭਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ— ਧਰਮਰਾਜ ਸ਼ਿਬੀ ਨੇ, ਨਾਰਦ ਮੁਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ ਉਸ ਉੱਚੇ ਜੀਵ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼ਿਬਿਰੁਵਾਚ- ਮੁਨੇ ਤੀਰ੍ਥਵਰਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਨਿਗਮੋਦ੍ਬੋਧ ਕਸ੍ਯ ਤੇ । ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਵਰ੍ਣਿਤਂ ਸਮ੍ਯਕ੍ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਪਾਪਹਰਂ ਮਯਾ
ਸ਼ਿਬੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮਾਹਰ ਰਿਸ਼ੀ ਜੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਬਾਤ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਜਿਵੇਂ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈ ਹੈ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਇਂਦ੍ਰਪ੍ਰਸ੍ਥੇਤ੍ਰ ਸ਼ਤਸ਼ਃ ਸਂਤਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਵੈ ਮੁਨੇ । ਅਨ੍ਯਸ੍ਯਾਪਿ ਸਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਯਦਿ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਮਾਹਰ ਰਿਸ਼ੀ ਜੀ, ਇੰਦ੍ਰਪ੍ਰਸਥ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਤੀਰਥ ਹਨ। ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਪਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਦੱਸੋ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ- ਇਂਦ੍ਰਪ੍ਰਸ੍ਥਾਂਤਰਾਵਰ੍ਤਿਨ੍ਯੇषਾ ਯਾ ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਨृਪ । ਅਸ੍ਯਾਂ ਪੁਰਾ ਹਿ ਯਦ੍ਵृਤ੍ਤਂ ਤਤ੍ਤੇ ਵਚ੍ਮਿ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਮੇ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਰਾਜਾ ਜੀ, ਇੰਦ੍ਰਪ੍ਰਸਥ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਥਾਂ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਦੁਵਾਰਕਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਜੋ ਵਾਪਰਿਆ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।
ਕਾਮ੍ਪਿਲ੍ਯੇऽਥ ਦ੍ਵਿਜਃ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਪੁष੍ਪੇषੁਰ੍ਮੂਰ੍ਤਿਮਾਨਿਵ । ਸਰ੍ਵਾਸਾਂ ਯੋषਿਤਾਂ ਚਿਤ੍ਤਹਾਰੀ ਸ੍ਯਾਦਗ੍ਰਵਿਭ੍ਰਮੈਃ
ਕਾਂਪਿਲਯਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਪੁਸ਼ਪੇਸ਼ੁਰ ਸੀ। ਉਹ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦਾ ਜੀਵੰਤ ਰੂਪ ਲੱਗਦਾ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਅਨੋਖੀ ਮੋਹਕਤਾ ਨਾਲ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਸੀ।
ਸਂਗੀਤਵਿਦ੍ਯਾਕੁਸ਼ਲਃ ਕੋਕਿਲਾਮਧੁਰਧ੍ਵਨਿਃ । ਏਕਦਾ ਸ ਕਰੇ ਵੀਣਾਂ ਧਾਰਯਨ੍ਵਾਦਯਨ੍ਮੁਹੁਃ
ਉਹ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕੋਕਿਲ ਵਾਂਗ ਮਿੱਠੀ ਸੀ। ਉਹ ਵੀਂਨਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵਜਾਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਕਂਠੇਨ ਕੋਕਿਲਾਲਾਪ ਮਧੁਰੇਣ ਨਰਾਧਿਪ । ਗਾਯਨ੍ਬਭ੍ਰਾਮ ਨਗਰੇ ਪ੍ਰਤਿਰਥ੍ਯਂ ਮਹਾਮਤਿਃ
ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕੋਕਿਲ ਵਾਂਗ ਮਿੱਠੀ ਸੀ। ਉਹ ਬੁਧੀਮਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਹਰ ਗਲੀ ਵਿੱਚ ਗਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਘੁੰਮਦਾ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯ ਗੀਤਿਧ੍ਵਨਿਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮੂਰ੍ਛਨਾਤਾਨਸਂਯੁਤਮ੍ । ਤ੍ਵਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਗृਹਕਾਰ੍ਯਾਣਿ ਤਮੀਯੁਃ ਪੌਰਯੋषਿਤਃ
ਉਸ ਦੇ ਗੀਤ ਦੀ ਧੁਨ, ਜੋ ਸੁਰਾਂ ਤੇ ਰਾਗਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਸੁਣ ਕੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਕੰਮ ਛੱਡ ਕੇ ਉਸ ਕੋਲ ਆ ਗਈਆਂ।
ਮੋਹਿਤਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਰੂਪੇਣ ਕਾਮਵੇਗਂ ਨ ਸੇਹਿਰੇ । ਜਾਤਾ ਸ੍ਖਲਿਤਵੀਰ੍ਯਾਸ੍ਤਾ ਗੀਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਮਕ੍ਸ਼ਤਃ
ਉਸ ਦੀ ਸੋਭਾ ਤੋਂ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਰੋਕ ਨਾ ਸਕੀਆਂ। ਜਦ ਉਹ ਉਸ ਦਾ ਗੀਤ ਸਾਹਮਣੇ ਸੁਣਦੀਆਂ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੇ ਕਾਬੂ ਗੁਆ ਲੈਂਦੀਆਂ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਮਾਨਸਂ ਯੇਨ ਲੋਭਿਤਂ ਭਾਰਤੀਂ ਪ੍ਰਤਿ । ਸ਼ਿਵਸ੍ਯਾਰ੍ਦ੍ਧਸ਼ਰੀਰਂ ਚ ਪਾਰ੍ਵਤ੍ਯੈ ਯੇਨ ਦਾਪਿਤਮ੍
ਉਹੀ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸਰਸਵਤੀ ਵੱਲ ਲੁਭਾਇਆ, ਤੇ ਜਿਸ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਪਾਰਵਤੀ ਲਈ ਆਪਣਾ ਅੱਧਾ ਸਰੀਰ ਦੇਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ।
ਤਾਭ੍ਯਾਮਨ੍ਯੋ ਜਨੋ ਲੋਕੇ ਵਸ਼ੀ ਵਾ ਜ੍ਞਾਨਵਾਨਪਿ । ਯਃ ਸ੍ਮਰਂ ਤਂ ਕ੍ਸ਼ਮੋ ਜੇਤੁਂ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ਪ੍ਰਕृਤਿਚਂਚਲਾਃ
ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕੋਈ — ਚਾਹੇ ਉਹ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਸੰਜਮ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੋਵੇ — ਕਾਮਦੇਵ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤ ਵਿੱਚ ਚੰਚਲ ਹਨ।
ਤਾਃ ਸ੍ਮਰਾਵੇਸ਼ਮਾਸੋਢੁਂ ਨ ਸਾਧ੍ਯੋਪਿ ਵਿषੇਹਿਰੇ । ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਮਿਤਿ ਕਿਂ ਰਾਜਨ੍ਲੋਕੇ ਕਾਮੋ ਹਿ ਦੁਰ੍ਜਯਃ
ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਕਾਮ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕੀਆਂ, ਭਾਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਹੋਰ ਕੀ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ, ਰਾਜਾ ਜੀ? ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕਾਮਦੇਵ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ।
ਅਥ ਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰੇਯੁਰ੍ਯਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰ ਵ੍ਰਜਤ੍ਯਸੌ । ਪ੍ਰਗਾਯਨ੍ਕਂਠਵੀਣਾਭ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਗਾਯਨ੍ਸ੍ਵਰਮੋਹਿਤਃ
ਫਿਰ, ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਗਾਉਂਦਾ ਤੇ ਵੀਂਨਾ ਵਜਾਂਦਾ ਜਾਂਦਾ, ਆਪਣੀ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ, ਔਰਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਚਲ ਪੈਂਦੀਆਂ।
ਤਾਸਾਂ ਪਤਿਸੁਤਭ੍ਰਾਤृਪਿਤਰੋऽਥ ਨਰਾਧਿਪ । ਆਗਤ੍ਯ ਭਰ੍ਤ੍ਸਯਿਤ੍ਵਾ ਤਾ ਨਿਨ੍ਯੁਃ ਸ੍ਵਾਨ੍ਸ੍ਵਾਨ੍ਗृਹਾਨ੍ਪ੍ਰਤਿ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ, ਪੁੱਤਰ, ਭਰਾ ਤੇ ਪਿਤਾ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਆ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਾਂਟਦੇ ਤੇ ਹਰ ਔਰਤ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ।
ਤਮਨ੍ਵਿष੍ਯ ਪੁਨਸ੍ਤਾਸ੍ਤੁ ਜਗ੍ਮੁਃ ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤਦਂਤਿਕੇ । ਯਦਾ ਤਦਾ ਪੌਰਜਨਾ ਵृਤ੍ਤਂ ਤਤ੍ਪ੍ਰਾਹੁਰੀਸ਼੍ਵਰੇ
ਪਰ, ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਭ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਮੁੜ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀਆਂ। ਜਦ ਵੀ ਇਹ ਵਾਪਰਦਾ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕ ਇਹ ਗੱਲ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਦੱਸਦੇ।
ਰਾਜਾਪਿ ਤਂ ਸਮਾਹੂਯ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਰਹਸਿ ਦ੍ਵਿਜਮ੍ । ਕੇਨ ਮਂਤ੍ਰੇਣ ਭੋ ਵਿਪ੍ਰ ਮੋਹਿਤਾਸ੍ਤਾਃ ਪੁਰਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਇਕੱਲੇ ਬੁਲਾਇਆ ਤੇ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਹੜੇ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲਿਆ ਹੈ?'
ਤਨ੍ਮਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਵਿਪ੍ਰੇਂਦ੍ਰ ਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਬਹੁ ਤੇ ਧਨਮ੍ । ਨੋਚੇਨ੍ਨਿष੍ਕਾਸਯਾਮਿ ਤ੍ਵਾਂ ਨਿਜਰਾਜ੍ਯਾਨ੍ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
'ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸੋ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਧਨ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦੇਵਾਂਗਾ।'
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ- ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵੇਤਿ ਨृਪਤੇਰ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਨृਪਤਿਂ ਸ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਃ । ਉਵਾਚ ਸਤ੍ਯਂ ਤਸ੍ਯਾਗ੍ਰੇ ਵਚੋਰੂਪਗੁਣਾਰ੍ਣਵਃ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਰਾਜਾ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਬੋਲਣ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਸੀ, ਰਾਜਾ ਸਾਹਮਣੇ ਸੱਚ ਬੋਲਿਆ।
ਦ੍ਵਿਜ ਉਵਾਚ- ਨ ਮਂਤ੍ਰਂ ਨੌषਧਂ ਰਾਜਨ੍ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਮਯਿ ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਕੇ । ਕਿਂਤੁ ਤੇ ਨਗਰੇ ਸਰ੍ਵਾ ਯੋषਿਤੋ ਹ੍ਯਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯਾਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਰਾਜਾ ਜੀ, ਮੈਂ ਇਕ ਭਿਖਾਰੀ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਨਾ ਕੋਈ ਮੰਤਰ ਹੈ, ਨਾ ਕੋਈ ਦਵਾਈ। ਪਰ ਤੁਹਾਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਕਾਬੂ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੀਆਂ।'
ਰੂਪਂ ਮਮ ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਗੀਤਧ੍ਵਨਿਂ ਤਥਾ । ਸ੍ਮਰਵੇਗਂ ਸਹਂਤੇ ਨ ਰਾਜਂਸ੍ਤਵ ਪੁਰੇ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਮੇਰਾ ਰੂਪ ਵੇਖ ਕੇ ਤੇ ਮੇਰੀ ਗੀਤ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਇਸ਼ਕ ਦੀ ਲਹਿਰ ਨੂੰ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀਆਂ।
ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਮਹਾਰਾਜ ਕੋऽਪਰਾਧੋਸ੍ਤਿ ਮੇ ਵਿਭੋ । ਪੁਰਾਕृਤਮਿਵੋਲ੍ਲਂਘ੍ਯਂ ਸ਼ਾਸਨਂ ਨ ਮਹੀਪਤੇ
ਮਹਾਰਾਜ, ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਮੇਰੀ ਕੀ ਗਲਤੀ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ? ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਹੁਕਮ ਉਲੰਘਣ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ- ਉਸ਼ੀਨਰਸ਼ੀਬੇ ਰਾਜਨ੍ਨੇਵਂ ਕਥਯਤਿ ਦ੍ਵਿਜੇ । ਸਰ੍ਵੇ ਪੌਰਾਃ ਸਮੇਤ੍ਯਾਥ ਪ੍ਰਾਵਦਨ੍ਨਿਤਿ ਭੂਪਤਿਮ੍
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ - ਹੇ ਉਸ਼ੀਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਰਾਜਾ ਨਾਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਨਗਰ ਵਾਸੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ ਲੱਗੇ।
ਪੌਰਾ ਊਚੁਃ - ਰਾਜਨ੍ਨਨੇਨ ਵਿਪ੍ਰੇਣ ਮੋਹਿਤਾਃ ਪੌਰਯੋषਿਤਃ । ਗृਹੇषੁ ਨ ਹਿ ਤਿष੍ਠਂਤਿ ਹ੍ਯਸ੍ਮਾਭਿਰਨਿਵਾਰਿਤਾਃ
ਨਗਰ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ - ਹੇ ਰਾਜਾ, ਇਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਸਾਡੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲਿਆ ਹੈ; ਉਹ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ, ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।
ਯਦ੍ਯਯਂ ਮੋਹਨਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਨਗਰੇ ਵਤ੍ਸ੍ਯਤਿ ਪ੍ਰਭੋ । ਤਦਾ ਦੇਸ਼ਾਂਤਰਾਣ੍ਯੇਵ ਯਾਸ੍ਯਾਮੋ ਵਯਮਦ੍ਯ ਵੈ । ਗਤੋऽਸ੍ਮਾਕਂ ਵृषੋ ਦੇਵੋ ਹਵ੍ਯਕਵ੍ਯਕ੍ਰਿਯਾਤ੍ਮਕਃ
ਜੇ ਇਹ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਰਹੇਗਾ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਹੀ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵੱਲ ਚਲੇ ਜਾਵਾਂਗੇ; ਸਾਡਾ ਪਵਿੱਤਰ ਬਲਦ, ਜੋ ਹਵਨ ਤੇ ਕਵਨ ਦੀ ਕਰੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਸੀ, ਸਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤਮਨੁਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤਾਤ੍ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਾਦ੍ਗੌਰਿਯਂ ਪਾਪਿਨਾਮਿਵ । ਵਿਨਾ ਤਂ ਸ਼ਰਣਂ ਯਾਤਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤਸ਼੍ਰੀਭਿਰ੍ਨਰੇਸ਼੍ਵਰ
ਜਿਵੇਂ ਗੌਰੀ ਦੇਵੀ ਪਾਪੀਆਂ ਦੇ ਖੇਤ ਤੋਂ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਉਸ ਦੀ ਓਟ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕismet ਚਲੀ ਗਈ, ਉਹ ਵੀ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ, ਹੇ ਰਾਜਾ।
ਅਥੈਨਮਨੁਯਾਸ੍ਯਂਤਿ ਵਾਸਿਤਾਭਿਰ੍ਵृषਂ ਯਥਾ । ਸ਼ੂਨ੍ਯਾਲਯੇ ਕਥਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ਯਤ੍ਨਤੋਪ੍ਯਵਤਿष੍ਠਤਿ
ਫਿਰ, ਜਿਵੇਂ ਗਾਂ ਆਪਣੇ ਬਲਦ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਸੁਗੰਧਤ ਹੋਈਆਂ ਔਰਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲ ਪੈਣਗੀਆਂ; ਖਾਲੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਲਕਸ਼ਮੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜਤਨ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੀ।
ਧਰ੍ਮੋऽਰ੍ਥਸ਼੍ਚ ਗृਹਂ ਚੈਤਤ੍ ਤ੍ਰਯਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਵਸ਼ਗਂ ਯਤਃ । ਕਾਂਤਾਧਰ੍ਮ ਧਨਾਧੀਨਾ ਤਯੋਰ੍ਨਾਸ਼ੇ ਨ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਧਰਮ, ਧਨ ਤੇ ਘਰ — ਇਹ ਤਿੰਨੋਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਨ; ਕਿਉਂਕਿ ਧਰਮ ਤੇ ਧਨ ਪਿਆਰੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ, ਜਦ ਉਹ ਗੁਆਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।