ਅਤ੍ਰਾਗਤ੍ਯ ਮਯਾ ਦृष੍ਟਃ ਸ ਮਹਾਜ੍ਵਰਪੀਡਿਤਃ । ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਾ ਚ ਵਂਦਿਤਸ੍ਤੇਨ ਦਤ੍ਤਾਸ਼ੀਰ੍ਮੇऽਭ੍ਯਭਾषਿ ਚ
ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਮੈਂ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਜਵਰ ਦੀ ਭਾਰੀ ਪੀੜਾ ਵਿਚ ਵੇਖਿਆ। ਮੈਂ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੰਦਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਅਸੀਸ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਸ਼ਰਭ ਉਵਾਚ- ਕਿਮਰ੍ਥਮਿਹ ਭੋ ਤਾਤ ਦੂਰਮਾਰ੍ਗੇ ਸਮਾਗਤਃ । ਦਿਨਾਨਿ ਕਤਿਚਿਤ੍ਤਿष੍ਠਨ੍ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨਤ੍ਰ ਨਿਜਕ੍ਰਿਯਾਮ੍
ਸ਼ਰਭ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਇੱਥੇ, ਇਹ ਲੰਮੇ ਰਾਹ ਤੇ ਕਿਉਂ ਆਇਆ? ਕੁਝ ਦਿਨ ਇੱਥੇ ਰਹਿ, ਆਪਣੀਆਂ ਕਰਤਬਾਂ ਕਰ।
ਵਿਕਟੋ ਨਾਮ ਮੇ ਮਿਤ੍ਰਃ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ ਸਮੁਪੈਤਿ ਵੈ । ਉਤ੍ਤਿष੍ਠ ਵਪੁषਾਮੁष੍ਯ ਦਂਡਵਤ੍ਪਤ ਪਾਦਯੋਃ
ਮੇਰਾ ਇੱਕ ਮਿੱਤਰ, ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਵਿਕਟਾ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਠ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਡੰਡਵਤ ਪੈ।
ਨ ਭੇਤਵ੍ਯਂ ਤ੍ਵਯਾਮੁष੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਹਿਂਸਾਦਿ ਕਰ੍ਮਣਃ । ਅਧੁਨਾ ਤੀਰ੍ਥਮਾਸਾਦ੍ਯ ਸਨ੍ਨਿਧੌ ਮਮ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਤੈਨੂੰ ਉਸ ਤੋਂ ਡਰਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ, ਉਹ ਹੁਣ ਹਿੰਸਾ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਛੱਡ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੀਰਥ ਤੇ ਆ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਖੜਾ ਹੈ।
ਸ਼ਿਵਸ਼ਰ੍ਮੋਵਾਚ- ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋऽਹਂ ਤਦਾ ਪਿਤ੍ਰਾ ਸ਼ਰਭੇਣ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ । ਉਤ੍ਥਾਯ ਪਤਿਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪਾਦਯੋਰ੍ਦਂਡਵਦ੍ਭੁਵਿ
ਸ਼ਿਵਸ਼ਰਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪਿਤਾ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸ਼ਰਭ, ਵਲੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਉਠ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਜਮੀਨ ਤੇ ਡੰਡਵਤ ਪੈ ਗਿਆ।
ਦੋਰ੍ਭ੍ਯਾਮੁਤ੍ਥਾਪ੍ਯ ਮਾਂ ਸੋऽਥ ਗਾਢਮਾਲਿਂਗ੍ਯ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ । ਸ੍ਵਾਗਤਂ ਮਿਤ੍ਰਪੁਤ੍ਰੇਤਿ ਜਗਾਦਾਸ਼ਿषਮੀਰਯਨ੍
ਫਿਰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਉਠਾਇਆ, ਗੁੜ੍ਹ ਕੇ ਲਗਾਇਆ, ਤੇ ਆਖਿਆ, 'ਸਵਾਗਤ ਹੈ, ਮਿੱਤਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ,' ਤੇ ਅਸੀਸ ਦਿੱਤੀ।
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ ਉਵਾਚ- ਭਾਗ੍ਯਵਾਨਸਿ ਭੋ ਤਾਤ ਯਤ੍ਤ੍ਵਮਤ੍ਰ ਸਮਾਗਤਃ । ਪਿਤੁਰ੍ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਨਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਜ੍ਵਰਪੀਡਾਂ ਸੁਦਾਰੁਣਾਮ੍
ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਕਿਹਾ— ਪਿਆਰੇ, ਤੂੰ ਵਾਕਈ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈਂ ਜੋ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹੈਂ, ਆਪਣੇ ਧਰਮੀ ਪਿਤਾ ਦੀ ਭਾਰੀ ਬਿਮਾਰੀ ਬਾਰੇ ਸੁਣ ਕੇ।
ਪਿਤੁਰਾਣ੍ਯਮਾਪ੍ਨੋषਿ ਤੀਰ੍ਥੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਿਲੋਦਕਮ੍ । ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਕੁਰੁ ਕ੍ਰਿਯਾਂ ਸ੍ਵੀਯਾਃ ਪੂਰ੍ਵਜਨ੍ਮਸ੍ਮਰਿष੍ਯਸਿ
ਤੂੰ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਤੇ ਤਿਲਾਂ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਪਿਤਾ ਲਈ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ; ਇੱਥੇ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਆਪਣੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਕਰ, ਫਿਰ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਿਛਲਾ ਜਨਮ ਯਾਦ ਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਸ਼ਿਵਸ਼ਰ੍ਮੋਵਾਚ- ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਦਾ ਤੇਨ ਸ੍ਨਾਤੁਂ ਤੀਰ੍ਥੇ ਵਰਾਂਭਸਿ । ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋऽਹਂ ਸ੍ਮਰਂਸ੍ਤਾਤ ਪੂਰ੍ਵਜਨ੍ਮਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਮ੍
ਸ਼ਿਵਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ— ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਉਣ ਗਿਆ, ਪਿਤਾ ਜੀ, ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੇ ਚੰਗੇ-ਮੰਦੇ ਕੰਮ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ।
ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਵਿਧਿਵਦਤ੍ਰੈਵ ਪਿਤੁਰਂਤਿਕਮਾਗਤਃ । ਅਪृਚ੍ਛਂ ਰਕ੍ਸ਼ਸੋ ਵृਤ੍ਤਂ ਕੁਤੋऽਯਂ ਧਰ੍ਮਧੀਰਿਤਿ
ਇੱਥੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਤੋਂ ਉਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਪੁੱਛੀ, ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਕਿ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਇੰਨਾ ਧਰਮੀ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪਿਤ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਰਕ੍ਸ਼ਸੋ ਵृਤ੍ਤਂ ਵਾਹਾਨਾਂ ਪਥਿਕਸ੍ਯ ਚ । ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾऽਹਂ ਤੀਰ੍ਥਰਾਜਸ੍ਯ ਸ੍ਤੁਤਿਮਸ੍ਯ ਚਕਾਰ ਵੈ
ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਅਤੇ ਯਾਤਰੀ ਤੇ ਉਸਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਤੀਰਥ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਬਣਾਈ।
ਪਿਤਾ ਮੇ ਰੋਗਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਯਦਾ ਤਦਾ । ਯਾਸ੍ਯਾਮਿ ਗृਹਮਿਤ੍ਯਤ੍ਰ ਦਸ਼ੋषਿਤਮਹਾਨਿ ਮੇ
ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ ਰੋਗ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ; ਜਦ ਉਹ ਠੀਕ ਹੋਵੇਗਾ, ਮੈਂ ਘਰ ਵਾਪਸ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਦਸ ਦਿਨ ਰਹਿ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ।
ਦਸ਼ਾਹਾਭ੍ਯਂਤਰੇ ਤਾਤ ਤਾਤਸ੍ਯ ਮਰਣਂ ਮਮ । ਅਭੂਦਰ੍ਧਜਲੇ ਹ੍ਯਸ੍ਯ ਤੀਰ੍ਥਰਾਜਸ੍ਯ ਪਸ਼੍ਯਤਃ
ਉਹ ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਪਿਤਾ ਜੀ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ, ਜਦ ਉਹ ਇਸ ਤੀਰਥ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਅੱਧ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਸੀ।
ਅਥੋ ਗਰੁਡਮਾਰੁਹ੍ਯ ਵਕ੍ਸ਼ਸੋ ਧਾਰਯਨ੍ਸ਼੍ਰਿਯਮ੍ । ਆਜਗਾਮ ਸ੍ਵਯਂ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਨਵੀਨ ਘਨਵਿਗ੍ਰਹਃ
ਫਿਰ, ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸੀਨੇ ਤੇ ਚਮਕ ਲੈ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਆਪ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ਨਵੇਂ ਬਦਲ ਵਾਂਗ ਸੀ।
ਪੀਤਵਾਸਾ ਚਤੁਰ੍ਬਾਹੁਃ ਪਂਕਜਾਰੁਣਲੋਚਨਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਂਦ੍ਰਾਦਿਭਿਰਾਦਿਵ੍ਯੈਃ ਸਨਾਥੈਰਂਧਕਾਰਿਣਾ
ਉਹ ਪੀਲੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ; ਬ੍ਰਹਮਾ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਹੋਰ ਪੁਰਾਣੇ ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਉਸ ਨਾਲ ਸਨ।
ਸੇਵ੍ਯਮਾਨੋ ਗੁਣਗ੍ਰਾਮਾਨ੍ਗਾਯਦ੍ਭਿਃ ਕਿਨ੍ਨਰੈਃ ਸਹ । ਹਾਹਾਹੂਹੂਪ੍ਰਭृਤਿਭਿਃ ਸ੍ਤੂਯਮਾਨਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਤਃ
ਉਹ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰਵਾਉਂਦਾ, ਕਿਨਨਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਗੀਤ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ, ਹਾਹਾ, ਹੂਹੂ ਆਦਿ ਵੱਲੋਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਕੀਯ ਸਾਰੂਪ੍ਯਮਾਰੋਪ੍ਯ ਗਰੁਡਂ ਤਦਾ । ਪਿਤਰਂ ਮਮ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦ੍ਯੈਰ੍ਵृਤੋ ਵੈਕੁਂਠਮਾਰੁਹਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ, ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ, ਵੈਕੁੰਠ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਪਿਤੁਃ ਸਾਰੂਪ੍ਯਮਾਲੋਕ੍ਯ ਵਿष੍ਣੋਰਹਮਚਿਂਤਯਮ੍ । ਇਤਿ ਚਿਤ੍ਤੇ ਤਦਾਲੋਕ੍ਯ ਜਾਤਤਤ੍ਵੋਦਯੇ ਤਦਾ
ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੁ ਵਾਂਗ ਰੂਪ ਮਿਲਦਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਗਹਿਰੀ ਸੋਚ ਵਿਚ ਪੈ ਗਿਆ; ਇਹ ਸਭ ਵੇਖ ਕੇ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸੱਚ ਦੀ ਸਮਝ ਜਾਗੀ।
ਨ ਹਿ ਵਰ੍ਣਯਿਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਯੋ ਹ੍ਯਸ੍ਯ ਤੀਰ੍ਥਸ਼ਿਰੋਮਣੇਃ । ਮਹਿਮਾ ਯਜ੍ਜਲਾਰ੍ਦ੍ਧੇ ਸ੍ਯਾਨ੍ਮृਤੋ ਜਂਤੁਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਃ
ਇਸ ਤੀਰਥ ਦੇ ਮਹਾਨਤਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨਾ ਅਸਾਂ ਨਹੀਂ; ਜੋ ਇੱਥੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨ ਮਯਾ ਸਰ੍ਵਥਾ ਤ੍ਯਾਜ੍ਯਂ ਤੀਰ੍ਥਰਾਜਮਿਦਂ ਨਨੁ । ਅਂਜਸਾ ਦृਢਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਧਨਰੋਗਾਦਿਤृष੍ਣ੍ਯਾ
ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਇਸ ਤੀਰਥ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ; ਇਸ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਪੱਕੀ ਤੇ ਸਿੱਧੀ ਹੈ, ਜੋ ਧਨ, ਰੋਗ ਤੇ ਹੋਰ ਲਾਲਚਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਪਿਤੁਰਤ੍ਰੋਟਜੇ ਤਾਵਤ੍ਸ੍ਥਾਤਵ੍ਯਂ ਹਿ ਮਯਾ ਮਮ । ਯਾਵਤ੍ਤੁ ਕਰ੍ਮਣਾਂ ਭੁਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਾਰਬ੍ਧਾਨਾਂ ਮਹੀਤਲੇ
ਇੱਥੇ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਥਾਂ ਤੇ, ਮੈਨੂੰ ਰਹਿਣਾ ਪਵੇਗਾ, ਜਦ ਤਕ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕੀਤੇ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਮੁਕ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ।
ਏਵਂ ਵਿਚਿਂਤਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਪਿਤੁਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸਤ੍ਕ੍ਰਿਯਾਮ੍ । ਰਕ੍ਸ਼ਸਾ ਤੇਨ ਸਹਿਤਃ ਸ੍ਥਿਤੋऽਹਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ਵਾਂਛਯਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਪਿਤਾ ਦੀ ਸਤਕਿਰਿਆ ਕਰ ਕੇ, ਮੈਂ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਾਦ੍ਮੇਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਂਚਪਂਚਾਸ਼ਤ੍ਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਖਂਡੇ ਕਾਲਿਂਦੀਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਚਤੁਰਧਿਕਦ੍ਵਿਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣੇ ਦੇ ਉੱਤਰ ਖੰਡ ਵਿਚ, ਕਾਲਿੰਦੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੇ ਦੋ ਸੌ ਚੌਥੇ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਪਚਵੰਜਾ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਹੈ।
ਸੌਭਰਿਰੁਵਾਚ- ਧਰ੍ਮਰਾਜਸ਼ਿਬਿਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਤਦ੍ਵਚੋ ਮੁਨੇਃ । ਨਾਰਦਸ੍ਯਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ਪ੍ਰੀਤਮਨਾ ਇਤਿ ਤਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਸੌਭਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ— ਧਰਮਰਾਜ ਸ਼ਿਬੀ ਨੇ, ਨਾਰਦ ਮੁਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ ਉਸ ਉੱਚੇ ਜੀਵ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼ਿਬਿਰੁਵਾਚ- ਮੁਨੇ ਤੀਰ੍ਥਵਰਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਨਿਗਮੋਦ੍ਬੋਧ ਕਸ੍ਯ ਤੇ । ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਵਰ੍ਣਿਤਂ ਸਮ੍ਯਕ੍ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਪਾਪਹਰਂ ਮਯਾ
ਸ਼ਿਬੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮਾਹਰ ਰਿਸ਼ੀ ਜੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਬਾਤ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਜਿਵੇਂ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈ ਹੈ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਇਂਦ੍ਰਪ੍ਰਸ੍ਥੇਤ੍ਰ ਸ਼ਤਸ਼ਃ ਸਂਤਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਵੈ ਮੁਨੇ । ਅਨ੍ਯਸ੍ਯਾਪਿ ਸਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਯਦਿ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਮਾਹਰ ਰਿਸ਼ੀ ਜੀ, ਇੰਦ੍ਰਪ੍ਰਸਥ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਤੀਰਥ ਹਨ। ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਪਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਦੱਸੋ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ- ਇਂਦ੍ਰਪ੍ਰਸ੍ਥਾਂਤਰਾਵਰ੍ਤਿਨ੍ਯੇषਾ ਯਾ ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਨृਪ । ਅਸ੍ਯਾਂ ਪੁਰਾ ਹਿ ਯਦ੍ਵृਤ੍ਤਂ ਤਤ੍ਤੇ ਵਚ੍ਮਿ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਮੇ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਰਾਜਾ ਜੀ, ਇੰਦ੍ਰਪ੍ਰਸਥ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਥਾਂ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਦੁਵਾਰਕਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਜੋ ਵਾਪਰਿਆ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।
ਕਾਮ੍ਪਿਲ੍ਯੇऽਥ ਦ੍ਵਿਜਃ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਪੁष੍ਪੇषੁਰ੍ਮੂਰ੍ਤਿਮਾਨਿਵ । ਸਰ੍ਵਾਸਾਂ ਯੋषਿਤਾਂ ਚਿਤ੍ਤਹਾਰੀ ਸ੍ਯਾਦਗ੍ਰਵਿਭ੍ਰਮੈਃ
ਕਾਂਪਿਲਯਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਪੁਸ਼ਪੇਸ਼ੁਰ ਸੀ। ਉਹ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦਾ ਜੀਵੰਤ ਰੂਪ ਲੱਗਦਾ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਅਨੋਖੀ ਮੋਹਕਤਾ ਨਾਲ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਸੀ।
ਸਂਗੀਤਵਿਦ੍ਯਾਕੁਸ਼ਲਃ ਕੋਕਿਲਾਮਧੁਰਧ੍ਵਨਿਃ । ਏਕਦਾ ਸ ਕਰੇ ਵੀਣਾਂ ਧਾਰਯਨ੍ਵਾਦਯਨ੍ਮੁਹੁਃ
ਉਹ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕੋਕਿਲ ਵਾਂਗ ਮਿੱਠੀ ਸੀ। ਉਹ ਵੀਂਨਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵਜਾਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਕਂਠੇਨ ਕੋਕਿਲਾਲਾਪ ਮਧੁਰੇਣ ਨਰਾਧਿਪ । ਗਾਯਨ੍ਬਭ੍ਰਾਮ ਨਗਰੇ ਪ੍ਰਤਿਰਥ੍ਯਂ ਮਹਾਮਤਿਃ
ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕੋਕਿਲ ਵਾਂਗ ਮਿੱਠੀ ਸੀ। ਉਹ ਬੁਧੀਮਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਹਰ ਗਲੀ ਵਿੱਚ ਗਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਘੁੰਮਦਾ ਸੀ।