ਕਲ੍ਪਦ੍ਰੁਮਪ੍ਰਸੂਨਂ ਯਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਤਚ੍ਚਾਨਲੋਪਮਮ੍ । ਮਂਦਾਰਕੁਸੁਮਾਮੋਦਿ ਨ ਪਪੁਰ੍ਮਧੁਰਂ ਮਧੁ
ਕਲਪ-ਵ੍ਰਿਖ ਦੇ ਸਾਰੇ ਫੁੱਲ ਅੱਗ ਵਰਗੇ ਲੱਗਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਮੰਦਰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਮਿੱਠਾ ਮਧੂ ਨਹੀਂ ਪੀਂਦੇ।
ਯੋਗਿਨ੍ਯ ਇਵ ਤਾਃ ਕਨ੍ਯਾ ਨਾਸਾਗ੍ਰਨ੍ਯਸ੍ਤਲੋਚਨਾਃ । ਅਲਕ੍ਸ਼੍ਯਧ੍ਯਾਨਸਂਤਾਨਾਃ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮਾਨਸਾਃ
ਉਹ ਕੁੜੀਆਂ, ਜੋਗਣਾਂ ਵਾਂਗ, ਆਪਣੀ ਨਜ਼ਰ ਨੱਕ ਦੇ ਸਿਰੇ ਉੱਤੇ ਟਿਕਾਈ ਰੱਖਦੀਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਅਣਜਾਣੇ ਹੀ ਵਗਦਾ, ਪਰ ਮਨ ਸਦਾ ਪਰਮਪੁਰਖ ਵੱਲ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ।
ਚਂਦ੍ਰਕਾਂਤਮਣਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇ ਸ੍ਰਵਦ੍ਵਾਰਿਣਿ ਕਂਦਰੇ । ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਵਾਤਾਯਨੇ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਜਲਯਂਤ੍ਰਗृਹੇਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਚੰਦਨ ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਪਾਣੀ ਟਪਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਵਾਟੀਕਾ ਦੀ ਖਿੜਕੀ ਤੇ ਖੜੀਆਂ ਹੋ ਕੇ ਜਲ-ਯੰਤਰ ਵੇਖਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ।
ਰਚਯਂਤਿ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਸ਼ਯ੍ਯਾਂ ਦੀਰ੍ਘਿਕਾਂ ਭੋਜਿਨੀਦਲੈਃ । ਵੀਜ੍ਯਮਾਨਾਃ ਸਖੀਭਿਸ੍ਤਾਃ ਸ਼ੀਤਲੈਰ੍ਨਲਿਨੀਦਲੈਃ
ਉਹ ਕੁੜੀਆਂ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਲਈ ਭੋਜਨ-ਕੁੰਡ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀਆਂ ਸੌਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੋਪੜੀਆਂ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ, ਤੇ ਸਖੀਆਂ ਠੰਢੇ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੱਖਾ ਕਰਦੀਆਂ।
ਇਤ੍ਥਂ ਯੁਗਸਮਾਂ ਰਾਤ੍ਰਿਮਨਯਂਸ੍ਤਾ ਵਰਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ । ਕਥਂਚਿਦ੍ਧਾਰਣਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿਹ੍ਵਲਾਃ ਸਜ੍ਵਰਾ ਇਵ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਔਰਤਾਂ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਜੋ ਯੁੱਗ ਵਾਂਗ ਲੰਮੀ ਲੱਗੀ, ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੌਸਲਾ ਰੱਖਦੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਬੁਖਾਰ ਵਿੱਚ ਬੇਕਲ ਹੋਣ।
ਪ੍ਰਾਤਰ੍ਵ੍ਯੋਮਮਣਿਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਨ੍ਯਮਾਨਾਃ ਸ੍ਵਜੀਵਿਤਮ੍ । ਵਿਜ੍ਞਾਪ੍ਯ ਮਾਤਰਂ ਸ੍ਵਾਂਸ੍ਵਾਂ ਗੌਰੀਂ ਪੂਜਯਿਤੁਂ ਗਤਾਃ
ਸਵੇਰੇ, ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਰਤਨ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀਆਂ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸ ਕੇ, ਗੌਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਚਲ ਪਈਆਂ।
ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਵਿਧਾਨੇਨ ਪੁष੍ਪੈਰ੍ਧੂਪੈਸ੍ਤਥਾ ਪੁਨਃ । ਵਿਧਾਯ ਪੂਜਨਂ ਦੇਵ੍ਯਾ ਗਾਯਂਤ੍ਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਾਃ ਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ, ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਧੂਪ ਨਾਲ, ਤੇ ਫਿਰ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਓਥੇ ਖੜੀਆਂ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਵਿਪ੍ਰਃ ਸ੍ਨਾਤੁਂ ਸੋऽਪਿ ਸਮਾਗਤਃ । ਪਿਤੁਰਾਸ਼੍ਰਮਤਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦਚ੍ਛੋਦੇऽਤ੍ਰ ਸਰੋਵਰੇ
ਇਸੇ ਵੇਲੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਆ ਗਿਆ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੋਵਰ ਉੱਤੇ।
ਮਿਤ੍ਰਂ ਦृष੍ਟ੍ਵੈਵ ਰਾਤ੍ਰ੍ਯਂਤੇ ਪਦ੍ਮਿਨ੍ਯ ਇਵ ਕਨ੍ਯਕਾਃ । ਤਤ੍ਫੁਲ੍ਲਨਯਨਾ ਜਾਤਾਸ੍ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਣਮ੍
ਰਾਤ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਆਪਣਾ ਮਿੱਤਰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਕੁੜੀਆਂ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਖਿੜੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਗਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰੈਵ ਤਾਃ ਕਨ੍ਯਾ ਸਮੀਪਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਣਃ । ਸਵ੍ਯਾਪਸਵ੍ਯਬਂਧੇਨ ਭੁਜਪਾਸ਼ਂ ਚ ਚਕ੍ਰਿਰੇ
ਉਹ ਕੁੜੀਆਂ ਉਥੇ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਦੇ ਕੋਲ ਗਈਆਂ ਤੇ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ।
ਗਤੋऽਸਿ ਪ੍ਰਿਯ ਪੂਰ੍ਵੇਦ੍ਯੁਰ੍ਗਂਤੁਮਦ੍ਯ ਨ ਲਭ੍ਯਤੇ । ਵृਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਨੂਨਮਸ੍ਮਾਭਿਰ੍ਨਾਤ੍ਰ ਤੇऽਸ੍ਤਿ ਵਿਚਾਰਣਾ
'ਤੂੰ ਕੱਲ੍ਹੇ ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਿਆਰੇ, ਅੱਜ ਜਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ। ਹੁਣ ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਹੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਚੋਣ ਨਹੀਂ।'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਃ ਪ੍ਰਾਹ ਪ੍ਰਹਸਨ੍ਬਾਹੁਪਾਸ਼ਗਃ । ਯੁष੍ਮਾਭਿਰੁਚ੍ਯਤੇ ਭਦ੍ਰਮਨੁਕੂਲਂ ਪ੍ਰਿਯਂ ਵਚਃ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਸਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ, ਆਖਣ ਲੱਗਾ: 'ਤੁਸੀਂ ਬੜਾ ਚੰਗਾ ਤੇ ਪਿਆਰ ਭਰਿਆ ਬੋਲਦੇ ਹੋ।'
ਪ੍ਰਥਮਾਸ਼੍ਰਮਨਿष੍ਠਸ੍ਯ ਕਿਂਤੁ ਨਸ਼੍ਯੇਤ ਮੇ ਵ੍ਰਤਮ੍ । ਵਿਦ੍ਯਾਭ੍ਯਸਨਸ਼ੀਲਸ੍ਯ ਨਾਭੂਤ੍ਪਾਰਂ ਗੁਰੋਃ ਕੁਲੇ
'ਪਰ ਜੇ ਮੈਂ ਪਹਿਲੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਵਰਤ ਟੁੱਟ ਜਾਵੇਗਾ। ਪਾਠ-ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਾਲੇ ਲਈ, ਗੁਰੂ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।'
ਆਸ਼੍ਰਮੇ ਯਤ੍ਰ ਯੋ ਧਰ੍ਮੋ ਰਕ੍ਸ਼ਣੀਯਃ ਸੁਪਂਡਿਤੈਃ । ਵਿਵਾਹੋऽਯਮਤੋ ਮਨ੍ਯੇ ਨ ਧਰ੍ਮ ਇਤਿ ਕਨ੍ਯਕਾਃ
'ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਕਰਮ ਪੰਡਤਾਂ ਵਲੋਂ ਸੰਭਾਲਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਉਹ ਇਹ ਹੈ: ਵਿਆਹ ਇੱਥੇ ਧਰਮ ਨਹੀਂ, ਅਸੀਂ ਸਮਝਦੀਆਂ ਹਾਂ,' ਕੁੜੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ।
ਆਕਰ੍ਣ੍ਯ ਵਿਪ੍ਰਵਾਕ੍ਯਾਨਿ ਵਿਪ੍ਰਮੂਚੁਰ੍ਵਰਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ । ਸਕਲਧ੍ਵਨਿਸੋਤ੍ਕਂਠ੍ਯੋ ਕੋਕਿਲਾਇਵ ਮਾਧਵੇ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਔਰਤਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਵਸੰਤ ਵਿੱਚ ਕੋਇਲਾਂ ਹਰ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਤਰਸਦੀਆਂ, ਉੱਤਰ ਦੇਣ ਲੱਗੀਆਂ।
ਧਰ੍ਮਾਦਰ੍ਥੋऽਰ੍ਥਤਃ ਕਾਮਃ ਕਾਮਾਤ੍ਸੁਖਫਲੋਦਯਃ । ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਨਿਸ਼੍ਚਯਜ੍ਞਾਸ੍ਤੇ ਵਰ੍ਣਯਂਤਿ ਵਿਪਸ਼੍ਚਿਤਃ
'ਧਰਮ ਤੋਂ ਧਨ ਮਿਲਦਾ, ਧਨ ਤੋਂ ਇੱਛਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ, ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਸੁਖ ਫਲ ਮਿਲਦਾ—ਇਹੀ ਕ੍ਰਮ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੱਸਦੇ ਹਨ,' ਉਹ ਆਖਣ ਲੱਗੀਆਂ।
ਸਕਾਮੋ ਧਰ੍ਮਬਾਹੁਲ੍ਯਾਤ੍ਪੁਰਤਸ੍ਤੇ ਸਮੁਤ੍ਥਿਤਃ । ਸੇਵ੍ਯਤਾਂ ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਭੋਗੈਃ ਸ੍ਵਚ੍ਛਾਭੂਮਿਰਿਯਂ ਯਤਃ
ਤੂੰ ਇੱਛਾਵਾਨ ਸੀ, ਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਵਧੇਰੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਉੱਠ ਖੜਾ ਹੋਇਆ। ਹੁਣ ਇਹ ਸੁੱਚੀ ਧਰਤੀ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਖਾਂ ਨਾਲ ਭੋਗ ਲੈ, ਇਹ ਤੇਰੀ ਹੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਤਾਸਾਂ ਪ੍ਰਾਹ ਗਂਭੀਰਯਾ ਗਿਰਾ । ਤਥ੍ਯਂ ਵੋ ਵਚਨਂ ਕਿਂਤੁ ਮਮਾਪ੍ਯਾਵਸ਼੍ਯਕਂ ਵ੍ਰਤਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਗੰਭੀਰ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਆਖਿਆ, "ਤੁਹਾਡੀ ਗੱਲ ਸੱਚ ਹੈ, ਪਰ ਮੇਰਾ ਵੀ ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਵ੍ਰਤ ਹੈ।"
ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਾਨੁਜ੍ਞਾਂ ਗੁਰੋਃ ਕੁਰ੍ਵੇ ਵਿਵਾਹਕਰ੍ਮ ਨਾਨ੍ਯਥਾ । ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਾਃ ਪੁਨਰੂਚੁਸ੍ਤਾਃ ਸ੍ਫੁਟਂ ਮੂਢੋऽਸਿ ਸੁਂਦਰ
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ ਹੀ ਵਿਆਹ ਕਰਾਂਗਾ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਫਿਰ ਸਾਫ਼ ਆਖਿਆ, "ਸੁੰਦਰ, ਤੂੰ ਮੂਰਖ ਹੈਂ।"
ਸਿਦ੍ਧੌषਧਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਧਿਯਾ ਰਸਾਯਨਂ ਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ਨਿਧਿਃ ਸਾਧੁਕੁਲਾ ਵਰਾਂਗਨਾਃ । ਮਂਤ੍ਰਸ੍ਤਥਾ ਸਿਦ੍ਧਰਸਸ਼੍ਚ ਧਰ੍ਮਤੋ ਮੁਨੇ ਨਿषੇਵ੍ਯਾਃ ਸੁਧਿਯਾ ਸਮਾਗਤਾਃ
ਸਫਲ ਦਵਾਈ, ਬ੍ਰਹਮ-ਚਿੱਤ ਦਾ ਰਸ, ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਦੌਲਤ, ਚੰਗੀਆਂ ਕੁਲਾਂ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ, ਮੰਤਰ ਤੇ ਪੂਰਨ ਰਸ—ਇਹ ਸਭ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਜਦੋਂ ਮਿਲਣ, ਤਾਂ ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਧਰਮ ਨਾਲ ਹੀ ਭੋਗਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕਾਰ੍ਯਂ ਨੁ ਦੈਵਾਦ੍ਯਦਿ ਸਿਦ੍ਧਿਮਾਗਤਂ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੁਪੇਕ੍ਸ਼ਾਂ ਨ ਚ ਯਾਂਤਿ ਨੀਤਿਗਾਃ । ਯਸ੍ਮਾਦੁਪੇਕ੍ਸ਼ਾ ਨ ਪੁਨਃ ਫਲਪ੍ਰਦਾ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨ ਦੀਰ੍ਘੀਕਰਣਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ
ਜੇ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਕਿਸਮਤ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਨਾਲ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਅਕਲਮੰਦ ਲੋਕ ਉਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ; ਕਿਉਂਕਿ ਉਲਟ, ਬੇਧਿਆਨਤਾ ਫਲ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ, ਇਸ ਲਈ ਕੰਮ ਨੂੰ ਲੰਮਾ ਨਹੀਂ ਖਿੱਚਣਾ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ।
ਵਿषਾਦਪ੍ਯਮृਤਂ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਮਮੇਧ੍ਯਾਦਪਿ ਕਾਂਚਨਮ੍ । ਨੀਚਾਦਪ੍ਯੁਤ੍ਤਮਾਂ ਵਿਦ੍ਯਾਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਰਤ੍ਨਂ ਦੁष੍ਕੁਲਾਦਪਿ
ਜ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਲੈ ਸਕੀਦਾ, ਗੰਦ ਵਿੱਚੋਂ ਸੋਨਾ ਲੱਭ ਸਕੀਦਾ, ਨੀਵੀਂ ਜਾਤ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਆ ਵਿਦਿਆ ਮਿਲ ਸਕਦੀ, ਤੇ ਮਾੜੀ ਕੁਲ ਤੋਂ ਵੀ ਸੋਹਣੀ ਇਸਤਰੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਾਂਦ੍ਰਾਨੁਰਾਗਾਃ ਕੁਲਜਨ੍ਮਨਿਰ੍ਮਲਾਃ ਸ੍ਨੇਹਾਰ੍ਦ੍ਰਚਿਤ੍ਤਾ ਸੁਗਿਰਃ ਸ੍ਵਯਂਵਰਾਃ । ਕਨ੍ਯਾ ਸੁਰੂਪਾਃ ਖਲੁ ਚਾਰੁਯੌਵਨਾ ਧਨ੍ਯਾ ਲਭਂਤੇऽਤ੍ਰ ਨਰਾਸ੍ਤੁ ਨੇਤਰੇ
ਜਿਹੜੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਚੰਗੀ ਜਾਤ ਦੀਆਂ, ਗੂੜ੍ਹੇ ਪਿਆਰ ਵਾਲੀਆਂ, ਨਰਮ ਦਿਲ ਵਾਲੀਆਂ, ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਵਾਲੀਆਂ, ਆਪਣਾ ਵਰ ਆਪ ਚੁਣਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਹਨ—ਉਹ ਇੱਥੇ ਸਿਰਫ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ।
ਕ੍ਵ ਵਯਂ ਸੁਰਸੁਂਦਰ੍ਯ੍ਯਃ ਕ੍ਵ ਭਵਾਂਸ੍ਤਾਪਸੋ ਬਟੁਃ । ਦੁਰ੍ਘਟਸ੍ਯ ਵਿਧਾਨੇਨ ਮਨ੍ਯੇ ਧਾਤੈਵ ਪਂਡਿਤਃ
ਅਸੀਂ ਦੇਵੀ ਵਰਗੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ, ਤੇ ਤੂੰ ਇਕ ਤਪੱਸਵੀ ਨੌਜਵਾਨ—ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ? ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਅਸੰਭਵ ਗੱਲ ਬਣਾਈ, ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਰਚਣਹਾਰ ਵਾਕਈ ਵੱਡਾ ਚਤੁਰ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦਸ੍ਮਾਨਿਦਾਨੀਂ ਤੁ ਸ੍ਵੀਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਤ੍ਮਂਗਲਂ ਭਵਾਨ੍ । ਗਾਂਧਰ੍ਵੇਣ ਵਿਵਾਹੇਨ ਅਨ੍ਯਥਾ ਨੋਪਜੀਵਨਮ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ ਹੁਣ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਲਈ ਮੰਗਲ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲੈ, ਗਾਂਧਰਵ ਵਿਆਹ ਰਾਹੀਂ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਜੀਵਨ ਚੱਲਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਾਕ੍ਯਂ ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਹ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਧਰ੍ਮਵਿਤ੍ਤਮਃ । ਭੋ ਮृਗਾਕ੍ਸ਼੍ਯਃ ਕਥਂ ਤ੍ਯਾਜ੍ਯੋ ਧਰ੍ਮੋ ਧਰ੍ਮਧਨੈਰ੍ਨਰੈਃ
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਹਰਣ-ਅੱਖੀਆਂ ਵਾਲਿਓ, ਧਰਮ ਤੇ ਧਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਧਰਮ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਛੱਡ ਸਕਦੇ ਹਨ?"
ਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚਾਰ੍ਥਸ਼੍ਚਕਾਮਸ਼੍ਚ ਮੋਕ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚੈਤਚ੍ਚਤੁष੍ਟਯਮ੍ । ਯਥੋਕ੍ਤਂ ਫਲਦਂ ਜ੍ਞੇਯਂ ਵਿਪਰੀਤਂ ਤੁ ਨਿष੍ਫਲਮ੍
ਧਰਮ, ਧਨ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਮੁਕਤੀ—ਇਹ ਚਾਰ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ; ਉਲਟ ਕਰਮ ਫਲ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ।
ਨਾਕਾਲੇऽਹਂ ਵ੍ਰਤੀ ਕੁਰ੍ਯਾਮਤੋ ਦਾਰਪਰਿਗ੍ਰਹਮ੍ । ਨ ਕ੍ਰਿਯਾ ਫਲਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਕ੍ਰਿਯਾਕਾਲਂ ਨ ਵੇਤ੍ਤਿ ਯਃ
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਵ੍ਰਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪਤਨੀ ਨਹੀਂ ਲਵਾਂਗਾ; ਜੇਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਕਰਮ ਦਾ ਠੀਕ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਉਸ ਦਾ ਕਰਮ ਫਲ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।
ਯਤੋ ਧਰ੍ਮਵਿਚਾਰੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਪ੍ਰਸਕ੍ਤਂ ਮਮ ਮਾਨਸਮ੍ । ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛृਣੁਤ ਹੇ ਕਨ੍ਯਾ ਨ ਸਮੀਹੇ ਸ੍ਵਯਂਵਰਮ੍
ਮੇਰਾ ਮਨ ਧਰਮ ਦੀ ਸੋਚ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ, ਸੁਣੋ ਕੁੜਿਓ—ਮੈਂ ਸਵਯੰਵਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ।
ਏਵਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾਸ਼ਯਂ ਤਸ੍ਯ ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯੈਵ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍ । ਕਰਾਤ੍ਕਰਂ ਵਿਮੁਚ੍ਯਾਥ ਜਗ੍ਰਾਹਾਂਘ੍ਰਿਂ ਪ੍ਰਮੋਹਿਨੀ
ਉਸ ਦੀ ਨੀਅਤ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਤੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੋਹਣ ਵਾਲੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚੋਂ ਛੱਡਿਆ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਫੜ ਲਏ।