ਸਰ੍ਵਦਾ ਪਰ੍ਵਦਿਵਸੇ ਸ੍ਨਾਨਂ ਤਤ੍ਰ ਸਮਾਚਰੇਤ੍ । ਪਿਤॄਣਾਂ ਤਰ੍ਪਣਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਅਸ਼੍ਵਮੇਧਫਲਂ ਲਭੇਤ੍
ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਰਵਾਂ ਦੇ ਦਿਨ ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਦੇ ਕੇ, ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਦਸ਼ਾਸ਼੍ਵਮੇਧਾਤ੍ਪਸ਼੍ਚਿਮਤੋ ਭृਗੁਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸਤ੍ਤਮਃ । ਦਿਵ੍ਯਂ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਂ ਤੁ ਈਸ਼੍ਵਰਂ ਪਰ੍ਯੁਪਾਸਤ
ਦਸ-ਅਸ਼ਵਮੇਧਿਕ ਤੋਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੇ, ਹਜ਼ਾਰ ਦਿਵ੍ਯ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ।
ਵਲ੍ਮੀਕਾਵਸ੍ਥਿਤਸ਼੍ਚਾਸੌ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਚ ਨਿਕੇਤਨਮ੍ । ਆਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਚ ਮਹਜ੍ਜਾਤਮੁਮਾਯਾਃ ਸ਼ਂਕਰਸ੍ਯ ਚ
ਉਹ ਕਿਉਂਕਿ ਵਲਮੀਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ ਸੀ; ਉਮਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਵੱਡੀ ਅਚੰਭੀ ਘਟਨਾ ਉਥੇ ਹੋਈ।
ਗੌਰੀ ਤੁ ਪृਚ੍ਛਤੇ ਦੇਵਂ ਕੋਯਮਤ੍ਰ ਤੁ ਸਂਸ੍ਥਿਤਃ । ਦੇਵੋ ਵਾ ਦਾਨਵੋ ਵਾਥ ਕਥਯਸ੍ਵ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰ
ਗੌਰੀ ਨੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਇੱਥੇ ਕੌਣ ਵੱਸਦਾ ਹੈ? ਦੇਵਤਾ ਹੈ ਜਾਂ ਦਾਨਵ? ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਦੱਸੋ।'
ਈਸ਼੍ਵਰ ਉਵਾਚ-। ਭृਗੁਰ੍ਨਾਮ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ऋषੀਣਾਂ ਪ੍ਰਵਰੋ ਮੁਨਿਃ । ਧ੍ਯਾਯਤੇ ਮਾਂ ਸਮਾਧਿਸ੍ਥੋ ਵਰਂ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਤੇ ਪ੍ਰਿਯੇ
ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਭ੍ਰਿਗੁ ਨਾਮ ਦਾ ਰਿਸ਼ੀ ਹੈ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੈ। ਉਹ ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਵਰ ਮੰਗਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰੀਤਮ।'
ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਹਸਿਤਾ ਦੇਵੀ ਈਸ਼੍ਵਰਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਭਾषਤ । ਧੂਮਾਵਰ੍ਤਸ਼ਿਖਾ ਜਾਤਾ ਤਤੋऽਦ੍ਯਾਪਿ ਨ ਤੁष੍ਯਸਿ । ਦੁਰਾਰਾਧ੍ਯੋऽਸਿ ਤੇਨ ਤ੍ਵਂ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ
ਫਿਰ ਦੇਵੀ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਈਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ: 'ਧੂੰਏਂ ਦੀ ਲਟ ਉਠੀ ਹੈ, ਪਰ ਤੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਤੂੰ ਮਨਾਉਣ ਵਿੱਚ ਔਖਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਹੋਰ ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।'
ਦੇਵ ਉਵਾਚ-। ਨ ਜ੍ਞਾਯਸੇ ਮਹਾਦੇਵਿ ਅਯਂ ਕ੍ਰੋਧੇਨ ਚੇष੍ਟਿਤਃ । ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਮਿ ਯਥਾਤਥ੍ਯਂ ਪ੍ਰਿਯਂ ਤੇ ਚ ਕਰੋਮ੍ਯਹਮ੍
ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ, ਮਹਾਦੇਵੀ; ਇਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੱਚ ਦਿਖਾਵਾਂਗਾ ਤੇ ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਰਾਂਗਾ।'
ਸ੍ਮਾਰਿਤੋ ਦੇਵਦੇਵੇਨ ਧਰ੍ਮਰੂਪੋ ਵृषਸ੍ਤਦਾ । ਸ੍ਮਰਣਾਦੇਵ ਦੇਵਸ੍ਯ ਵृषਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮੁਪਸ੍ਥਿਤਃ
ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਯਾਦ ਨਾਲ, ਧਰਮ ਰੂਪ ਵੱਛਾ ਆ ਗਿਆ; ਸਿਰਫ਼ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਵੱਛਾ ਤੁਰੰਤ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਪ੍ਰਾਹਾਸੌ ਮਾਨੁषੀਂ ਵਾਚਮਾਦੇਸ਼ੋ ਦੀਯਤਾਂ ਪ੍ਰਭੋ । ਵਲ੍ਮੀਕੈਸ਼੍ਛਾਦਿਤੋ ਵਿਪ੍ਰ ਏਨਂ ਭੂਮੌ ਨਿਪਾਤਯ
ਉਹ ਮਨੁੱਖੀ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ: 'ਆਗਿਆ ਦਿਓ, ਪ੍ਰਭੂ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਲਮੀਕਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਉਸ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਤੇ ਸੁੱਟੋ।'
ਯੋਗਸ੍ਥਸ੍ਤੁ ਤਤੋ ਧ੍ਯਾਯਂਸ੍ਤਤਸ੍ਤੇਨ ਨਿਪਾਤਿਤਃ । ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ਕ੍ਰੋਧਸਂਤਪ੍ਤੋ ਹਸ੍ਤਮੁਤ੍ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਵਾਨ੍ਵृषਮ੍
ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਵੱਛੇ ਵਲੋਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ; ਤੁਰੰਤ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਵੱਛੇ ਵਲ ਹੱਥ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
ਏਵਂ ਸਂਭਾषਮਾਣਸ੍ਤੁ ਕੁਤ੍ਰ ਗਚ੍ਛਸਿ ਭੋ ਵृष । ਅਦ੍ਯ ਤ੍ਵਾਮਥ ਪਾਪ੍ਮਾਨਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਹਨ੍ਮ੍ਯਹਂ ਵृष
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ, 'ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਵੱਛਾ? ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਪਾਪ ਰੂਪ, ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰਾਂਗਾ।'
ਧਰ੍षਿਤਸ੍ਤੁ ਤਦਾ ਵਿਪ੍ਰੋ ਹ੍ਯਂਤਰਿਕ੍ਸ਼ਂ ਗਤਂ ਵृषਮ੍ । ਆਕਾਸ਼ੇ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਤੇ ਭੂਯ ਏਤਦਦ੍ਭੁਤਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਫਿਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵੱਛੇ ਵਲੋਂ ਸਤਾਇਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਵੱਛਾ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਦੇਖਿਆ; ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਤੱਕਦਾ, ਇਸ ਵੱਡੇ ਅਚੰਭੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਹਸਿਤੇ ਰੁਦ੍ਰੇ ऋषਿਰਗ੍ਰੇ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ । ਤृਤੀਯਂ ਲੋਚਨਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵੈਲਕ੍ਸ਼੍ਯਾਤ੍ਪਤਿਤੋ ਭੁਵਿ
ਫਿਰ, ਰੁਦਰ ਦੇ ਮੁਸਕਰਾਉਣ 'ਤੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋਇਆ; ਤੀਜਾ ਅੱਖ ਦੇਖ ਕੇ, ਲੱਜਾ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਦਂਡਵਦ੍ਭੂਮੌ ਸ੍ਤੁਵਤੇ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਭੂਤਨਾਥਂ ਭਵੋਦ੍ਭਵਂ ਤ੍ਵਾਮਹਂ ਦਿਵ੍ਯਰੂਪਮ੍ । ਭਵਭੀਤੋ ਭੁਵਨਪਤੇ ਭੂਤਂ ਵਿਜ੍ਞਾਪਯੇ ਕਿਂਚਿਤ੍
ਧਰਤੀ ਤੇ ਦੰਡਵਤ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ: 'ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਨਾਥ, ਭਵ ਦਾ ਸਰੋਤ, ਤੇਰੇ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਹੇ ਜਗਤਪਤੀ, ਮੈਂ ਕੁਝ ਅਰਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।'
ਤ੍ਵਦ੍ਗੁਣਨਿਕਰਾਨ੍ਵਕ੍ਤੁਂ ਕਃ ਸ਼ਕ੍ਤੋ ਭਵਤਿ ਮਾਨੁषੋ ਨਾਥ । ਵਾਸੁਕਿਰਯਂ ਹਿ ਕਦਾਚਿਦ੍ਵਦਨਸਹਸ੍ਰਂ ਭਵੇਦ੍ਯਸ੍ਯ
ਤੇਰੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬਿਆਨ ਕਰਨ ਦੀ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਸਮਰਥਾ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਨਾਥ। ਵਾਸੁਕੀ ਨੂੰ ਜੇਕਰ ਕਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਮੂੰਹ ਵੀ ਹੋਣ, ਉਹ ਵੀ ਤੇਰੇ ਗੁਣ ਨਹੀਂ ਬਿਆਨ ਕਰ ਸਕਦਾ।
ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤਵਾਪਿ ਸ਼ਂਕਰਭੁਵਨਪਤੇ ਤ੍ਵਤ੍ਸ੍ਤੁਤੌ ਤੁ ਮੁਖਰਸ੍ਯ । ਵਂਦ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਮਸ੍ਵ ਭਵਨ੍ਪ੍ਰਸੀਦ ਮੇ ਤਵ ਚਰਣਪਤਿਤਸ੍ਯ
ਭਾਵੇਂ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਹੇ ਸ਼ੰਕਰ, ਜਗਤਪਤੀ, ਮੇਰੀ ਸਤੁਤੀ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਬੋਲ-ਬੋਲ ਹੈ; ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ 'ਤੇ ਡਿੱਗੇ ਨੂੰ ਕਿਰਪਾ ਕਰ।
ਸਤ੍ਵਂ ਰਜਸ੍ਤਮਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸ੍ਥਿਤ੍ਯੁਤ੍ਪਤ੍ਤੌ ਵਿਨਾਸ਼ਨੇ ਦੇਵ । ਤ੍ਵਾਂ ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭੁਵਨਪਤੇ ਭੁਵਨੇਸ਼੍ਵਰ ਨੈਵ ਦੈਵਤਂ ਕਿਂਚਿਤ੍
ਹੇ ਭੁਵਨ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਤੁਸੀਂ ਰਚਨਾ, ਸਥਿਤੀ ਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਵਿਚ ਸਤ, ਰਜ ਤੇ ਤਮ ਹੋ। ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਹੋਰ ਕੋਈ ਇਸ਼ਵਰ ਨਹੀਂ।
ਯਮਨਿਯਮਯਜ੍ਞਦਾਨੈਰ੍ਵੇਦਾਭ੍ਯਾਸਾਵਧਾਰਣੋਦ੍ਯੋਗਾਤ੍ । ਤ੍ਵਦ੍ਭਕ੍ਤੇਃ ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਨਾਰ੍ਹਤਿ ਕਲਾਸਹਸ੍ਰਾਂਸ਼ੇਨ
ਯਮ, ਨਿਯਮ, ਯਜ, ਦਾਨ, ਵੇਦ ਪੜ੍ਹਨਾ ਤੇ ਧਿਆਨ—ਇਹ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਭਗਤੀ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ।
ਉਤ੍ਕृष੍ਟਰਸਰਸਾਯਨਖਡ੍ਗਾਂਜਨਪਾਦੁਕਾਦਿ ਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ਵਾ । ਚਿਹ੍ਨਾਨਿ ਭਵਤ੍ਪ੍ਰਣਤਾਨਾਂ ਦृਸ਼੍ਯਂਤ ਇਹ ਜਨ੍ਮਨਿ ਪ੍ਰਕਟਮ੍
ਤੁਹਾਡੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ—ਚੰਗਾ ਸੁਆਦ, ਰਸ, ਆਯੂ, ਤਲਵਾਰ, ਅੰਜਨ, ਜੁੱਤੀਆਂ ਆਦਿ—ਇਸ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਹੀ ਸਪਸ਼ਟ ਦਿਸਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਾਠ੍ਯੇਨ ਨਮਤਿ ਯਦ੍ਯਪਿ ਦਦਾਸਿ ਤ੍ਵਂ ਧਰ੍ਮਮਿਚ੍ਛਤਾਂ ਦੇਵ । ਭਕ੍ਤਿਰ੍ਭਵਚ੍ਛੇਦਕਰੀ ਮੋਕ੍ਸ਼ਾਯ ਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਾ ਨਾਥ
ਜੇ ਕੋਈ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੇ, ਤੁਸੀਂ ਧਰਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਹੋ। ਪਰ ਭਗਤੀ ਹੀ ਮਾਇਆ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋੜ ਕੇ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਬਣੀ ਹੈ।
ਪਰਦਾਰਪਰਸ੍ਵਰਤਂ ਪਰਿਭਵਪਰਿਦੁਃਖਸ਼ੋਕਸਂਤਪ੍ਤਮ੍ । ਪਰਵਦਨਵੀਕ੍ਸ਼ਣਪਰਂ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰ ਮਾਂ ਪਰਿਤ੍ਰਾਹਿ
ਹੇ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਮੈਨੂੰ ਬਚਾ ਲੋ—ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ, ਨਿੰਦਾ, ਦੁੱਖ ਤੇ ਸੋਗ ਵਿਚ ਸੜ ਰਿਹਾ, ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਮੁਖ ਵੇਖਣ ਤੋਂ ਹਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਅਲੀਕਾਭਿਮਾਨਦਗ੍ਧਂ ਕ੍ਸ਼ਣਭਂਗੁਰਵਿਭਵਵਿਲਸਿਤਂ ਦੇਵ । ਕ੍ਰੂਰਂ ਕੁਪਥਾਭਿਮੁਖਂ ਪਤਿਤਂ ਮਾਂ ਤ੍ਰਾਹਿ ਦੇਵੇਸ਼
ਹੇ ਦੇਵ, ਮੈਨੂੰ ਬਚਾ ਲੋ—ਜੋ ਝੂਠੇ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿਚ ਸੜ ਰਿਹਾ, ਥੋੜੀ ਤੇ ਨਾਸਵੰਤ ਦੌਲਤ ਵਿਚ ਖੁਸ਼, ਕਠੋਰ, ਗਲਤ ਰਾਹ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕੀਤਾ ਤੇ ਡਿੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਦੀਨੇਂਦ੍ਰਿਯਗਣਸਾਰ੍ਥੈਰ੍ਬਂਧੁਜਨੈਰੇਵ ਪੂਰਿਤਾ ਆਸ਼ਾ । ਤੁਚ੍ਛਾ ਤਥਾਪਿ ਸ਼ਂਕਰ ਕਿਂ ਮੂਢਂ ਮਾਂ ਵਿਡਂਬਯਸਿ
ਮੇਰੀ ਆਸ ਸਿਰਫ਼ ਗਰੀਬ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜੋ ਬਿਲਕੁਲ ਵਿਰਥ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ, ਹੇ ਸ਼ੰਕਰ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਮੂਰਖ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਠਠੋਲਦਾ ਹੈਂ?
ਤृष੍ਣਾਂ ਹਰਸ੍ਵ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਂ ਮਾਂ ਦੇਹਿ ਹृਦਯਵਾਸਿਨੀਂ ਨਿਤ੍ਯਾਮ੍ । ਛਿਂਧਿ ਮਦਮੋਹਪਾਸ਼ਾਨੁਤ੍ਤਾਰਯ ਮਾਂ ਮਹਾਦੇਵ
ਮੇਰੀ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜਲਦੀ ਖਤਮ ਕਰ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਲਕਸ਼ਮੀ ਵਸਾ ਦੇ, ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਮੋਹ ਦੇ ਬੰਧਨ ਕੱਟ ਦੇ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਉੱਠਾ ਲੈ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ।
ਕਰੁਣਾਭ੍ਯੁਦਯਂ ਨਾਮ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਮਿਦਂ ਸਿਦ੍ਧਿਦਂ ਦਿਵ੍ਯਮ੍ । ਯਃ ਪਠਤਿ ਭਕ੍ਤਿਯੁਕ੍ਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤੁ ਤੁष੍ਯੇਦ੍ਭृਗੋਰ੍ਯਥਾਹਿ ਸ਼ਿਵਃ
ਇਹ 'ਕਰੁਣਾ ਉਤਪੱਤੀ' ਨਾਮਕ ਸਤੋਤ੍ਰ, ਜੋ ਦਿਵਿਆ ਤੇ ਸਫਲਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜੇਹੜਾ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਭ੍ਰਿਗੂ ਵਾਂਗ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਈਸ਼੍ਵਰ ਉਵਾਚ-। ਅਹਂ ਤੁष੍ਟੋਸ੍ਮਿ ਤੇ ਵਿਪ੍ਰ ਵਰਂ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯ ਸ੍ਵੇਪ੍ਸਿਤਮ੍ । ਉਮਯਾ ਸਹਿਤੋ ਦੇਵੋ ਵਰਂ ਤਸ੍ਯ ਹਿ ਦਾਪਯੇਤ੍
ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਤੂੰ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਮੰਗਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਮੰਗ ਲੈ। ਦੇਵ, ਉਮਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰ ਦੇਵੇਗਾ।
ਭृਗੁਰੁਵਾਚ-। ਯਦਿ ਤੁष੍ਟੋਸਿ ਦੇਵੇਸ਼ ਯਦਿ ਦੇਯੋ ਵਰੋ ਮਮ । ਰੁਦ੍ਰਵੇਦੀ ਭਵੇਦੇਵਮੇਤਤ੍ਸਂਪਾਦਯਸ੍ਵ ਮੇ
ਭ੍ਰਿਗੂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਵਰ ਦੇਣਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਵੇਦੀ ਬਣ ਜਾਵੇ—ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਪੂਰਾ ਕਰੋ।
ਈਸ਼੍ਵਰ ਉਵਾਚ-। ਏਵਂ ਭਵਤੁ ਵਿਪ੍ਰੇਂਦ੍ਰ ਕ੍ਰੋਧਸ੍ਥਾਨਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਨ ਪਿਤਾ ਪੁਤ੍ਰਯੋਸ਼੍ਚੈਵ ਏਕਵਾਕ੍ਯਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਠੀਕ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਇਹ ਗੁੱਸੇ ਦਾ ਸਥਾਨ ਬਣੇਗਾ। ਪਿਤਾ ਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿਚ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਬੋਲ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ।
ਤਦਾਪ੍ਰਭृਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦ੍ਯਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦੇਵਾਃ ਸਕਿਨ੍ਨਰਾਃ । ਉਪਾਸਂਤੋ ਭृਗੋਸ੍ਤੀਰ੍ਥਂ ਤੁष੍ਟੋ ਯਤ੍ਰ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਕਿੰਨਰ, ਭ੍ਰਿਗੂ ਦੇ ਤੀਰਥ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ, ਜਿੱਥੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ।
ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ਤਸ੍ਯ ਤੀਰ੍ਥਸ੍ਯ ਸਦ੍ਯਃ ਪਾਪਾਤ੍ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ । ਅਵਸ਼ਾਃ ਸ੍ਵਵਸ਼ਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਮ੍ਰਿਯਂਤੇ ਤਤ੍ਰ ਜਂਤਵਃ
ਉਸ ਤੀਰਥ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਾਹੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਾਂ ਬਿਨਾ, ਜੀਵ ਉਥੇ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।