ਪੁष੍ਕਰੇषੁ ਮਹਾਭਾਗ ਦੇਵਾਃ ਸਰ੍षਿਪੁਰੋਗਮਾਃ । ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਪਰਮਿਕਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਃ ਪੁਣ੍ਯੇਨ ਮਹਤਾਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਹੇ ਵੱਡੀ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤੇ ਵੱਡੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤਤ੍ਰਾਭਿषੇਕਂ ਯਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪਿਤृਦੇਵਾਰ੍ਚਨੇ ਰਤਃ । ਅਸ਼੍ਵਮੇਧਾਦ੍ਦਸ਼ਗੁਣਂ ਪ੍ਰਵਦਂਤਿ ਮਨੀषਿਣਃ
ਜੋ ਉਥੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਗਿਆਨੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਦੇ ਦਸ ਗੁਣਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਅਪ੍ਯੇਕਂ ਭੋਜਯੇਦ੍ਵਿਪ੍ਰਂ ਪੁष੍ਕਰਾਰਣ੍ਯਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ । ਤੇਨੈਤਿ ਪੂਜਿਤਾਁਲ੍ਲੋਕਾਨ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸਦਨੇ ਸ੍ਥਿਤਾਨ੍
ਪੁਸ਼ਕਰ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ, ਜੇ ਕੋਈ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਏ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਹੋਏ ਆਦਰਿਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸਾਯਂਪ੍ਰਾਤਃ ਸ੍ਮਰੇਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਪੁष੍ਕਰਾਣਿ ਕृਤਾਂਜਲਿ । ਉਪਸ੍ਪृष੍ਟਂ ਭਵੇਤ੍ਤੇਨ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਪਾਰ੍ਥਿਵ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਸਵੇਰੇ ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਪੁਸ਼ਕਰ ਨੂੰ ਜੋੜੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਨ੍ਮਪ੍ਰਭृਤਿ ਯਤ੍ਪਾਪਂ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋ ਵਾ ਪੁਰੁषਸ੍ਯ ਵਾ । ਪੁष੍ਕਰੇ ਗਤਮਾਤ੍ਰਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਮੇਵ ਪ੍ਰਣਸ਼੍ਯਤਿ
ਜਨਮ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਜੋ ਪਾਪ ਔਰਤ ਜਾਂ ਮਰਦ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਪੁਸ਼ਕਰ ਜਾ ਕੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯਥਾ ਸੁਰਾਣਾਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਮਾਦਿਸ੍ਤੁ ਮਧੁਸੂਦਨਃ । ਤਥੈਵ ਪੁष੍ਕਰੋ ਰਾਜਨ੍ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਮਾਦਿਰੁਚ੍ਯਤੇ
ਜਿਵੇਂ ਮਧੁਸੂਦਨ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਪੁਸ਼ਕਰ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਾ।
ਉष੍ਟ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਵਰ੍षਾਣਿ ਪੁष੍ਕਰੇ ਨਿਯਤਃ ਸ਼ੁਚਿਃ । ਕ੍ਰਤੂਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਚ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਜੋ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਤੱਕ ਸੰਜਮ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਵਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਤੁ ਵਰ੍षਸ਼ਤਂ ਪੂਰ੍ਣਮਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਮੁਪਾਸ਼੍ਨੁਤੇ । ਕਾਰ੍ਤਿਕੀਂ ਵਾ ਵਸੇਦੇਕਾਂ ਪੁष੍ਕਰੇ ਸਮਮੇਵ ਤਤ੍
ਜੋ ਪੂਰੇ ਸੌ ਸਾਲ ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨਾ ਵਸਦਾ ਹੈ, ਦੋਵੇਂ ਦਾ ਫਲ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਹੈ।
ਦੁष੍ਕਰਂ ਪੁष੍ਕਰੇ ਗਂਤੁਂ ਦੁष੍ਕਰਂ ਪੁष੍ਕਰੇ ਤਪਃ । ਦੁष੍ਕਰਂ ਪੁष੍ਕਰੇ ਦਾਨਂ ਵਸ੍ਤੁਂ ਚੈਵ ਸੁਦੁष੍ਕਰਮ੍
ਪੁਸ਼ਕਰ ਜਾਣਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ ਤਪ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਵੀ ਔਖਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਥੇ ਰਹਿਣਾ ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਔਖਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰੀਣਿ ਸ਼ृਂਗਾਣਿ ਸ਼ੁਭ੍ਰਾਣਿ ਤ੍ਰੀਣਿ ਪ੍ਰਸ੍ਰਵਣਾਨਿ ਚ । ਪੁष੍ਕਰਾਣ੍ਯਾਦਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਨ ਵਿਦ੍ਮਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕਾਰਣਮ੍
ਉਥੇ ਤਿੰਨ ਚਮਕਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਹਨ, ਤਿੰਨ ਸਰੋਤ ਹਨ; ਇਹ ਪੁਸ਼ਕਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਤੀਰਥ ਹਨ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।
ਉष੍ਟ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਵਰ੍षਾਣਿ ਨਿਯਤੋ ਨਿਯਤਾਸ਼ਨਃ । ਸ ਮੁਕ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਪਾਪੇਭ੍ਯੋ ਸਰ੍ਵਕ੍ਰਤੁਫਲਂ ਲਭੇਤ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਉਥੇ ਬਾਰਹ ਸਾਲ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਤੇ ਨਿਯਤ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਨਾਲ ਰਹੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਵਸਿष੍ਠ ਉਵਾਚ- ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮੁਪਾਵृਤ੍ਤੋ ਜਂਬੂਮਾਰ੍ਗੇ ਸਮਾਵਿਸ਼ੇਤ੍ । ਜਂਬੂਮਾਰ੍ਗਂ ਸਮਾਵਿਸ਼੍ਯ ਪਿਤृਦੇਵਰ੍षਿਪੂਜਿਤਮ੍
ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਮੁੜ ਕੇ ਜੰਬੂ ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜੰਬੂ ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ, ਜੋ ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੈ।
ਅਸ਼੍ਵਮੇਧਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕਂ ਚ ਗਚ੍ਛਤਿ । ਤਤ੍ਰੋष੍ਯ ਰਜਨੀਃ ਪਂਚ षष੍ਠਕਾਲੇਸ਼੍ਨੁਵਨ੍ਨਰਃ
ਉਥੇ ਰਹਿ ਕੇ ਪੰਜ ਰਾਤਾਂ, ਛੇ ਕਾਲਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਮਨੁੱਖ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨ ਦੁਰ੍ਗਤਿਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਚਾਪ੍ਨੋਤ੍ਯਨੁਤ੍ਤਮਾਮ੍ । ਜਂਬੁਮਾਰ੍ਗਾਦੁਪਾਵृਤ੍ਤੋ ਗਚ੍ਛੇਤ੍ਤੁ ਦੁਲਿਕਾਸ਼੍ਰਮਮ੍
ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੁਖ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ ਤੇ ਉੱਚੀ ਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਜੰਬੂ ਮਾਰਗ ਤੋਂ ਮੁੜ ਕੇ, ਉਹ ਦੂਲੀਕਾ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨ ਦੁਰ੍ਗਤਿਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸ੍ਵਰ੍ਗਲੋਕੇ ਚ ਪੂਜ੍ਯਤੇ । ਅਗਸ੍ਤ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮਮਾਸਾਦ੍ਯ ਪਿਤृਦੇਵਾਰ੍ਚਨੇ ਰਤਃ
ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੁਖ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ ਤੇ ਦੇਵ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਅਗਸਤ ਆਸ਼ਰਮ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹੇ।
ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰੋਪੋषਿਤੋ ਰਾਜਨ੍ਨਗ੍ਨਿष੍ਟੋਮਫਲਂ ਲਭੇਤ੍ । ਸ਼ਾਕਵृਤ੍ਤਿਃ ਫਲੈਰ੍ਵਾਪਿ ਕੌਮਾਰਂ ਵਿਂਦਤੇ ਪਰਮ੍
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਜਾਂ ਫਲਾਂ ਤੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰ ਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨੌਜਵਾਨੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਕਨ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਸ਼੍ਰੀਪੁष੍ਟਂ ਲੋਕਪੂਜਿਤਮ੍ । ਧਰ੍ਮਾਰਣ੍ਯਂ ਹਿ ਤਤ੍ਪੁਣ੍ਯਮਾਦ੍ਯਂ ਚ ਪਾਰ੍ਥਿਵਰ੍षਭ
ਕਨਿਆ ਆਸ਼ਰਮ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਜੋ ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਧਰਮ-ਭਰਿਆ ਜੰਗਲ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ।
ਯਤ੍ਰ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਮਾਤ੍ਰੋ ਵੈ ਪਾਪੇਭ੍ਯੋ ਵਿਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ । ਅਰ੍ਚਯਿਤ੍ਵਾ ਪਿਤॄਨ੍ਦੇਵਾਨ੍ਪ੍ਰਯਤੋ ਨਿਯਤਾਸ਼ਨਃ
ਉਥੇ, ਸਿਰਫ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਨਾਲ ਹੀ, ਮਨੁੱਖ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਤੇ ਨਿਯਤ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਨਾਲ ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੇ।
ਸਰ੍ਵਕਾਮਸਮृਦ੍ਧਸ੍ਯ ਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਫਲਮਸ਼੍ਨੁਤੇ । ਪ੍ਰਾਦਕ੍ਸ਼ਿਣ੍ਯਂ ਤਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਯਯਾਤਿਪਤਨਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਉਹ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਉਥੇ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰ ਕੇ, ਯਯਾਤੀ ਪਤਨ ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਹਯਮੇਧਸ੍ਯ ਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਫਲਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਤਤ੍ਰ ਵੈ । ਮਹਾਕਾਲਮਤੋ ਗਚ੍ਛੇਨ੍ਨਿਯਤੋ ਨਿਯਤਾਸ਼ਨਃ
ਉਥੇ ਉਹ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਨਿਯਮ ਤੇ ਨਿਯਤ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਨਾਲ, ਮਹਾਕਾਲ ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕੋਟਿਤੀਰ੍ਥਮੁਪਸ੍ਪृਸ਼੍ਯ ਹਯਮੇਧਫਲਂ ਲਭੇਤ੍ । ਤਤੋ ਗਚ੍ਛੇਤ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞ ਸ੍ਥਾਨਂ ਤੀਰ੍ਥਮੁਮਾਪਤੇਃ
ਕੋਟੀ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ, ਉਹ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ, ਹੇ ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਉਮਾਪਤੀ ਦੇ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨਾਮ੍ਨਾ ਭਦ੍ਰਵਟਂ ਨਾਮ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ । ਤਤ੍ਰਾਭਿਗਮ੍ਯ ਚੇਸ਼ਾਨਂ ਗੋਸਹਸ੍ਰਫਲਂ ਲਭੇਤ੍
ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਭਦਰਵਟ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ; ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਈਸ਼ਾਨ ਦੇ ਦਰ ਤੇ, ਮਨੁੱਖ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂਵਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਮਹਾਦੇਵਪ੍ਰਸਾਦਾਚ੍ਚ ਗਾਣਪਤ੍ਯਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ । ਸਮृਦ੍ਧਮਸਪਤ੍ਨਂ ਤੁ ਸ਼੍ਰਿਯਾਯੁਕ੍ਤਂ ਨਰੋਤ੍ਤਮ
ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਗਣਪਤਿ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਵਾਫ਼ਾ, ਵਿਰੋਧੀ ਰਹਿਤ ਤੇ ਧਨ-ਸੰਪਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ।
ਨਰ੍ਮਦਾਂ ਤੁ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਨਦੀਂ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾਮ੍ । ਤਰ੍ਪਯਿਤ੍ਵਾ ਪਿਤॄਨ੍ਦੇਵਾਨਗ੍ਨਿष੍ਟੋਮਫਲਂ ਲਭੇਤ੍
ਨਰਮਦਾ ਨਦੀ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ ਉਵਾਚ- ਵਸਿष੍ਠੇਨ ਦਿਲੀਪਾਯ ਕਥਿਤਂ ਤੀਰ੍ਥਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਨਰ੍ਮਦੇਤਿ ਚ ਵਿਖ੍ਯਾਤਂ ਪਾਪਪਰ੍ਵਤਦਾਰਣਮ੍
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਦਿਲੀਪ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਤੀਰਥ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਨਰਮਦਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਤੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਭੂਯਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਤਨ੍ਮੇ ਕਥਯ ਨਾਰਦ । ਨਰ੍ਮਦਾਯਾਸ਼੍ਚ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਵਸਿष੍ਠੋਕ੍ਤਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ
ਮੈਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਹੇ ਨਾਰਦ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਵੱਲੋਂ ਕਹੀ ਨਰਮਦਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ।
ਕਥਮੇषਾ ਮਹਾਪੁਣ੍ਯਾ ਨਦੀ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾ । ਨਰ੍ਮਦਾਨਾਮ ਵਿਖ੍ਯਾਤਾ ਤਨ੍ਮਮ ਬ੍ਰੂਹਿਨਾਰਦ
ਇਹ ਮਹਾਨ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀ, ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਨਰਮਦਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣੀ ਗਈ? ਨਾਰਦ ਜੀ, ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ-। ਨਰ੍ਮਦਾ ਸਰਿਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਸਰ੍ਵਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਿਨੀ । ਤਾਰਯੇਤ੍ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਿ ਸ੍ਥਾਵਰਾਣਿ ਚਰਾਣਿ ਚ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਨਰਮਦਾ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਸਥਿਰ ਤੇ ਚਲਦੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਤਾਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਨਰ੍ਮਦਾਯਾਸ੍ਤੁ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਵਸਿष੍ਠੋਕ੍ਤਂ ਮਯਾ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ । ਤਦੇਤਦ੍ਧਿ ਮਹਾਰਾਜ ਸਰ੍ਵਂ ਹਿ ਕਥਯਾਮਿ ਤੇ
ਨਰਮਦਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ਜੋ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ; ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਇਹ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਪੁਣ੍ਯਾ ਕਨਖਲੇ ਗਙ੍ਗਾ ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਸਰਸ੍ਵਤੀ । ਗ੍ਰਾਮੇ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾਰਣ੍ਯੇ ਪੁਣ੍ਯਾ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਨਰ੍ਮ੍ਮਦਾ
ਕਨਖਲ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਕੁਰੁਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਰਸਵਤੀ; ਪਰ ਪਿੰਡ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਜੰਗਲ, ਨਰਮਦਾ ਹਰ ਥਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ।