ਤਥਾ ਤ੍ਰੀਣਿ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਤ੍ਰੇਤਾਯਾਮਾਯੁषੋ ਵਿਦੁਃ । ਦ੍ਵੇ ਸਹਸ੍ਰੇ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਤੁ ਭੁਵਿ ਤਿष੍ਠਂਤਿ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍
ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਉਮਰ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਸੀ; ਦੁਆਪਰ ਵਿੱਚ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ, ਤੇ ਹੁਣ ਵੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਇਹੀ ਹੈ।
ਤਤ੍ਪ੍ਰਮਾਣਸ੍ਥਿਤਿਰ੍ਹ੍ਯਸ੍ਤਿ ਤਿष੍ਯੇ ਤੁ ਮੁਨਿਪੁਂਗਵਾਃ । ਗਰ੍ਭਸ੍ਥਾਸ਼੍ਚ ਮ੍ਰਿਯਂਤੇऽਤ੍ਰ ਤਥਾ ਜਾਤਾ ਮ੍ਰਿਯਂਤਿ ਚ
ਤਿਸ਼ਯ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹੀ ਮਾਪ ਤੇ ਸਮਾਂ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ; ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਮਾਂ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕੁਝ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮਹਾਬਲਾ ਮਹਾਸਤ੍ਤ੍ਵਾਃ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਗੁਣਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ । ਪ੍ਰਜਾਯਂਤੇ ਚ ਜਾਤਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ਤਸ਼ੋऽਥ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ
ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ, ਵਧੀਆ ਜੀਵਨ ਤੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ, ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਕृਤਯੁਗੇ ਵਿਪ੍ਰਾ ਬਲਿਨਃ ਪ੍ਰਿਯਦਰ੍ਸ਼ਨਾਃ । ਪ੍ਰਜਾਯਂਤੇ ਚ ਜਾਤਾਸ਼੍ਚ ਮੁਨਯੋ ਵੈ ਤਪੋਧਨਾਃ
ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ, ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਤਾਕਤਵਾਨ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਤਪਸਿਆ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਵੀ।
ਮਹੋਤ੍ਸਾਹਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਧਾਰ੍ਮਿਕਾਃ ਸਤ੍ਯਵਾਦਿਨਃ । ਪ੍ਰਿਯਦਰ੍ਸ਼ਾ ਵਪੁष੍ਮਂਤੋ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯ੍ਯਾ ਧਨੁਰ੍ਧਰਾਃ
ਉਹ ਲੋਕ ਵੱਡੇ ਜੋਸ਼ ਵਾਲੇ, ਉੱਚ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਧਰਮ ਦੇ ਪੱਕੇ, ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੂਰਤ ਪਿਆਰੀ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਚਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ।
ਵੀਰਾ ਹਿ ਯੁਧਿ ਜਾਯਂਤੇ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਃ ਸ਼ੂਰਸਂਮਤਾਃ । ਤ੍ਰੇਤਾਯਾਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਸ੍ਤਾਵਤ੍ਸਰ੍ਵੇ ਵੈ ਚਕ੍ਰਵਰ੍ਤਿਨਃ
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਕਸ਼ਤਰੀ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਬਹਾਦਰੀ ਲਈ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਕਸ਼ਤਰੀ ਰਾਜਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਚ ਜਾਯਂਤੇ ਸਦੈਵ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਯੁਗੇ । ਮਹੋਤ੍ਸਾਹਾ ਵੀਰ੍ਯਵਂਤਃ ਪਰਸ੍ਪਰਵਧੈषਿਣਃ
ਦਵਾਪਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਰੇ ਵਰਗਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜੋਸ਼ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਪਰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਤੇਜਸਾਂਧੇਨਸਂਯੁਕ੍ਤਾਃ ਕ੍ਰੋਧਨਾਃ ਪੁਰੁषਾਃ ਕਿਲ । ਲੁਬ੍ਧਾਸ਼੍ਚਾਨृਤਕਾਸ਼੍ਚੈਵ ਤਿष੍ਯੇ ਜਾਯਂਤਿ ਭੋ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਤੀਸ਼ਯ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ, ਲਾਲਚੀ ਤੇ ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਈਰ੍ष੍ਯਾ ਮਾਨਸ੍ਤਥਾ ਕ੍ਰੋਧੋ ਮਾਯਾਸੂਯਾ ਤਥੈਵ ਚ । ਤਿष੍ਯੇ ਭਵਂਤਿ ਭੂਤਾਨਾਂ ਰਾਗੋ ਲੋਭਸ਼੍ਚ ਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਤੀਸ਼ਯ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਈਰਖਾ, ਅਹੰਕਾਰ, ਗੁੱਸਾ, ਚਲਾਕੀ, ਵੈਰ, ਮੋਹ ਅਤੇ ਲਾਲਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਪੁਰਸ਼।
ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪੋ ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ ਵਿਪ੍ਰਾ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਯੁਗਮਧ੍ਯਗੇ । ਗੁਣੋਤ੍ਤਰਂ ਹੈਮਵਤਂ ਹਰਿਵਰ੍षਂ ਤਤਃ ਪਰਮ੍
ਦਵਾਪਰ ਯੁਗ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਘਟਾਓ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਹੇਮਵਤ ਅਤੇ ਹਰਿਵਰਸ਼ ਦੀ ਧਰਤੀ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ऋषਯ ਊਚੁਃ-। ਜਂਬੂਖਂਡਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਯਥਾਵਦਿਹ ਸਤ੍ਤਮਃ । ਵਿष੍ਕਂਭਸ੍ਯ ਚ ਪ੍ਰਬ੍ਰੂਹਿ ਪਰਿਮਾਣਂ ਹਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੰਬੂਖੰਡ ਦਾ ਵਰਣਨ ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਠੀਕ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਪੁਰਸ਼। ਹੁਣ ਵਿਸ਼ਕੰਭ ਦਾ ਅਸਲ ਮਾਪ ਦੱਸੋ।
ਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਚ ਸਮ੍ਯਗਚ੍ਛਿਦ੍ਰ ਦਰ੍ਸ਼ਨਃ । ਸ਼ਾਕਦ੍ਵੀਪਂ ਚ ਨੋ ਬ੍ਰੂਹਿ ਕੁਸ਼ਦ੍ਵੀਪਂ ਚ ਧਾਰ੍ਮਿਕਮ੍
ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਮਾਪ ਵੀ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਸਾਫ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲੇ। ਸਾਕਦਵੀਪ ਅਤੇ ਧਰਮਕੁਸ਼ਦਵੀਪ ਬਾਰੇ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ।
ਸ਼ਾਲ੍ਮਲਂ ਚੈਵ ਤਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਕ੍ਰੌਂਚਦ੍ਵੀਪਂ ਤਥੈਵ ਚ । ਸੂਤ ਉਵਾਚ-। ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਸੁਬਹਵੋ ਦ੍ਵੀਪਾਃ ਯੈਰਿਦਂ ਸਂਤਤਂ ਜਗਤ੍ । ਸਪ੍ਤਦ੍ਵੀਪਾਨ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼ृਣੁਧ੍ਵਂ ਦ੍ਵਿਜਪੁਂਗਵਾਃ
ਸ਼ਾਲਮਲ ਅਤੇ ਕ੍ਰੌਂਚਦਵੀਪ ਬਾਰੇ ਵੀ ਸੱਚ ਸੱਚ ਦੱਸੋ। ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦਵੀਪ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਸੱਤ ਦਵੀਪਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ, ਸੁਣੋ ਹੇ ਉੱਤਮ ਦ੍ਵਿਜ।
ਅष੍ਟਾਦਸ਼ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਯੋਜਨਾਨਿ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ । षਟ੍ਸ਼ਤਾਨਿ ਚ ਪੂਰ੍ਣਾਨਿ ਵਿष੍ਕਂਭੋ ਜਂਬੁਪਰ੍ਵਤਃ
ਜੰਬੂ ਪਹਾੜ ਦਾ ਵਿਸ਼ਕੰਭ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਅਠਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਅਤੇ ਛੇ ਸੌ ਪੂਰੇ ਹਨ।
ਲਵਣਸ੍ਯ ਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਵਿष੍ਕਂਭੋ ਦ੍ਵਿਗੁਣਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਨਾਨਾਜਨਪਦਾਕੀਰ੍ਣੋ ਮਣਿਵਿਦ੍ਰੁਮਚਿਤ੍ਰਿਤਃ
ਲੂਣ ਵਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਵਿਸ਼ਕੰਭ ਦੋ ਗੁਣਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਮਣੀਆਂ ਅਤੇ ਲਾਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਨੈਕਧਾਤੁਵਿਚਿਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਪਰ੍ਵਤੈਰੁਪਸ਼ੋਭਿਤਃ । ਸਿਦ੍ਧਚਾਰਣਸਂਕੀਰ੍ਣੈਃ ਸਾਗਰਃ ਪਰਿਮਂਡਲਃ
ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਾਤਾਂ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਮੁੰਦਰ ਸਿੱਧਾਂ ਅਤੇ ਚਾਰਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਪੂਰਾ ਗੋਲ ਹੈ।
ਸ਼ਾਕਦ੍ਵੀਪਂ ਚ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਥਾਵਦਿਹ ਸਤ੍ਤਮਾਃ । ਸ਼ृਣੁਤਾਦ੍ਯ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਬ੍ਰੁਵਤੋ ਮਮ ਧਾਰ੍ਮਿਕਾਃ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਸਾਕਦਵੀਪ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਪੁਰਸ਼ੋ, ਜਿਵੇਂ ਠੀਕ ਹੈ। ਅੱਜ ਸੁਣੋ, ਹੇ ਧਰਮ ਵਾਲੇ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।
ਜਂਬੁਦ੍ਵੀਪਪ੍ਰਮਾਣੇਨ ਦ੍ਵਿਗੁਣਃ ਸ ਦ੍ਵਿਜਰ੍षਭਾਃ । ਵਿष੍ਕਂਭੇਨ ਮਹਾਭਾਗਾਃ ਸਾਗਰੋऽਪਿ ਵਿਭਾਗਸ਼ਃ
ਸਾਕਦਵੀਪ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਦ੍ਵਿਜੋ, ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਦੇ ਵਿਸ਼ਕੰਭ ਤੋਂ ਦੋ ਗੁਣਾ ਹੈ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਗੁਣਾ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ੀਰੋਦੋ ਮੁਨਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਾ ਯੇਨ ਸਂਪਰਿਵਾਰਿਤਃ । ਤਤ੍ਰ ਪੁਣ੍ਯਾਜਨਪਦਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨ ਮ੍ਰਿਯਤੇ ਜਨਃ
ਉਹ ਕਸ਼ੀਰ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ। ਉਥੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਨਪਦ ਹਨ, ਤੇ ਲੋਕ ਉਥੇ ਮਰਦੇ ਨਹੀਂ।
ਕੁਤ ਏਵ ਹਿ ਦੁਰ੍ਭਿਕ੍ਸ਼ਂ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਤੇਜੋਯੁਤਾ ਹਿ ਤੇ । ਸ਼ਾਕਦ੍ਵੀਪਸ੍ਯ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪੋ ਯਥਾਵਨ੍ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਾਃ । ਉਕ੍ਤ ਏष ਮਹਾਭਾਗਾਃ ਕਿਮਨ੍ਯਤ੍ਕਥਯਾਮਿ ਵਃ
ਫਿਰ ਉਥੇ ਕਿਵੇਂ ਅਕਾਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਧਰਤੀ ਤੇ ਤਾਕਤ ਹੈ। ਸਾਕਦਵੀਪ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਵਰਣਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਰਿਸ਼ੀਆਂ। ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੀ ਦੱਸਾਂ?
ऋषਯ ਊਚੁਃ-। ਸ਼ਾਕਦ੍ਵੀਪਸ੍ਯ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪੋ ਯਥਾਵਦਿਹ ਧਾਰ੍ਮਿਕ । ਉਕ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਵਿਸ੍ਤਰਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸਾਕਦਵੀਪ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਵਰਣਨ ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਧਰਮ ਵਾਲੇ। ਹੁਣ, ਹੇ ਵੱਡੀ ਸਮਝ ਵਾਲੇ, ਸੱਚ ਸੱਚ ਵਿਸਥਾਰ ਦੱਸੋ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ-। ਤਥੈਵ ਪਰ੍ਵਤਾ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਸਪ੍ਤਾਤ੍ਰ ਮਣਿਪਰ੍ਵਤਾਃ । ਰਤ੍ਨਾਕਰਾਸ੍ਤਥਾ ਨਦ੍ਯਸ੍ਤੇषਾਂ ਨਾਮਾਨਿ ਵਰ੍ਣਯੇ
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇੱਥੇ ਵੀ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਸੱਤ ਮਣੀਆਂ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜ ਹਨ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਰਤਨ-ਦਾਤਾ ਨਦੀਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ।
ਅਤੀਵਗੁਣਵਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਪृਚ੍ਛਥ ਧਾਰ੍ਮਿਕਾਃ । ਦੇਵਰ੍षਿਗਂਧਰ੍ਵਯੁਤਃ ਪ੍ਰਥਮੋ ਮੇਰੁਰੁਚ੍ਯਤੇ
ਓ ਧਰਮ ਵਾਲਿਆਂ, ਤੁਸੀਂ ਵੱਡੀ ਨੇਕੀ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਰੇ ਸੱਚ ਪੁੱਛ ਰਹੇ ਹੋ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਗਾਯਤੋ ਮਹਾਭਾਗਾ ਮਲਯੋਨਾਮ ਪਰ੍ਵਤਃ । ਤਤੋ ਮੇਘਾਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਂਤੇ ਪ੍ਰਭਵਂਤਿ ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ
ਇਸ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲਿਆਂ, ਮਲਯਾ ਨਾਮ ਦਾ ਪਹਾੜ ਹੈ। ਉਥੋਂ ਬੱਦਲ ਉਠਦੇ ਹਨ ਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਫੈਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਤਃ ਪਰੇਣ ਮੁਨਯੋ ਜਲਧਾਰੋ ਮਹਾਗਿਰਿਃ । ਤਤੋ ਨਿਤ੍ਯਮੁਪਾਦਤ੍ਤੇ ਵਾਸਵਃ ਪਰਮਂ ਜਲਮ੍
ਉਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜਲਧਾਰਾ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਹੈ। ਉਥੋਂ ਇੰਦ੍ਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਧੀਆ ਪਾਣੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤੋ ਵਰ੍षਂ ਪ੍ਰਭਵਤਿ ਵਰ੍षਾਕਾਲੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ । ਉਚ੍ਚੈਰ੍ਗਿਰੀ ਰੈਵਤਕੋ ਯਤ੍ਰ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਮ੍
ਉਥੋਂ, ਦੋਵੇਂ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ, ਵਰਖਾ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਮੀਂਹ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਉਥੇ ਉੱਚਾ ਰੈਵਤਕਾ ਪਹਾੜ ਸਦਾ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਰੇਵਤੀ ਦਿਵਿ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਂ ਪਿਤਾਮਹਕृਤੋ ਵਿਧਿਃ । ਉਤ੍ਤਰੇਣ ਤੁ ਵਿਪ੍ਰੇਂਦ੍ਰਾਃ ਸ਼੍ਯਾਮੋ ਨਾਮ ਮਹਾਗਿਰਿਃ
ਰੇਵਤੀ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਤਾਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਿਤਾਮਾ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਉੱਤਰ ਵੱਲ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਸ਼ਿਆਮਾ ਨਾਮ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਹੈ।
ਨਵਮੇਘਪ੍ਰਭਃ ਪ੍ਰਾਂਸ਼ੁਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨੁਜ੍ਜ੍ਵਲਵਿਗ੍ਰਹਃ । ਯਤਃ ਸ਼੍ਯਾਮਤ੍ਵਮਾਪਨ੍ਨਾਃ ਪ੍ਰਜਾ ਮੁਦਿਤਮਾਨਸਾਃ
ਉਹ ਨਵੇਂ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਲੰਮਾ, ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਰੌਸ਼ਨ ਹੈ। ਉਥੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਾਲਾ ਰੰਗ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।
ऋषਯ ਊਚੁਃ-। ਸੁਮਹਾਨ੍ਸਂਸ਼ਯੋऽਸ੍ਮਾਕਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋਯਂ ਸੂਤ ਯਤ੍ਤ੍ਵਯਾ । ਪ੍ਰਜਾਃ ਕਥਂ ਸੂਤ ਸਮ੍ਯਕ੍ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਃ ਸ਼੍ਯਾਮਤਾਮਿਹ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸੂਤ ਜੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਕਹਿਣ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਸੰਦੇਹ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਲੋਕ ਇਥੇ ਕਿਵੇਂ ਕਾਲਾ ਰੰਗ ਲੈ ਕੇ ਆਏ?
ਸੂਤ ਉਵਾਚ-। ਸਰ੍ਵੇष੍ਵੇਵ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞਾ ਦ੍ਵੀਪੇषੁ ਮੁਨਿਪੁਂਗਵਾਃ । ਗੌਰਃ ਕृष੍ਣਸ਼੍ਚ ਪਤਗਸ੍ਤਯੋਰ੍ਵਰ੍ਣਾਂਤਰੇ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸਾਰੇ ਟਾਪੂਆਂ ਵਿੱਚ, ਵੱਡੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਪੰਛੀ ਹਨ — ਕੁਝ ਚਿੱਟੇ, ਕੁਝ ਕਾਲੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਦੋਵੇਂ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ, ਹੋਰ ਰੰਗ ਵੀ ਹਨ।