ਏਕਮੇਵ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਵਿਜ੍ਞੇਯਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਮਵ੍ਯਯਮ੍ । ਸ ਦੇਵਸ੍ਤੁ ਮਹਾਦੇਵੋ ਨੈਤਦ੍ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਬਧ੍ਯਤੇ
ਇਕੋ ਪਰਮ, ਅਟੱਲ ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਸੱਚ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਹੀ ਦੇਵਤਾ ਮਹਾਂਦੇਵ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਜਾਣ ਲਿਆ, ਉਹ ਫਿਰ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਯਤੇਤ ਨਿਯਤਂ ਯਤਿਃ ਸਂਯਤਮਾਨਸਃ । ਜ੍ਞਾਨਯੋਗਰਤਃ ਸ਼ਾਂਤੋ ਮਹਾਦੇਵਪਰਾਯਣਃ
ਇਸ ਲਈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਸੰਯਮਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਯਤੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਤਨ ਕਰੇ, ਗਿਆਨ-ਯੋਗ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖੇ, ਸ਼ਾਂਤ ਰਹੇ ਤੇ ਮਹਾਂਦੇਵ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਸਰਾ ਬਣਾਏ।
ਏष ਵਃ ਕਥਿਤੋ ਵਿਪ੍ਰਾ ਯਤੀਨਾਮਾਸ਼੍ਰਮਃ ਸ਼ੁਭਃ । ਪਿਤਾਮਹੇਨ ਮੁਨਿਨਾ ਵਿਭੁਨਾ ਪੂਰ੍ਵਮੀਰਿਤਃ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਇਹ ਯਤੀਆਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਅਵਸਥਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਪਿਤਾਮਹ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ, ਕਹੀ ਸੀ।
ਨਾਪੁਤ੍ਰਸ਼ਿष੍ਯਯੋਗਿਭ੍ਯੋ ਦਦ੍ਯਾਦੇਵਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਜ੍ਞਾਨਂ ਸ੍ਵਯਂਭੁਵਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਯਤਿਧਰ੍ਮ੍ਮਾਸ਼੍ਰਯਂ ਸ਼ਿਵਮ੍
ਇਹ ਉੱਚਾ ਗਿਆਨ, ਜੋ ਯਤੀ-ਧਰਮ ਦੇ ਬਾਰੇ ਸਵਯੰਭੂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ਪੁੱਤਰਾਂ, ਚੇਲਿਆਂ ਜਾਂ ਯੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਇਤਿ ਯਤਿਨਿਯਮਾਨਾਮੇਤਦੁਕ੍ਤਂ ਵਿਧਾਨਂ ਸੁਰਵਰਪਰਿਤੋषੇ ਯਦ੍ਭਵੇਦੇਕਹੇਤੁਃ । ਨ ਭਵਤਿ ਪੁਨਰੇषਾਮੁਦ੍ਭਵੋ ਵਾ ਵਿਨਾਸ਼ਃ ਪ੍ਰਤਿਹਿਤਮਨਸੋ ਯੇ ਨਿਤ੍ਯਮੇਵਾਚਰਂਤਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯਤੀਆਂ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਇਹ ਵਿਧਾਨ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਸੁਰਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇਕੋ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੰਯਮਿਤ ਰਹਿੰਦਾ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਨਾ ਜਨਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਮਰਣ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਾਦ੍ਮੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਸ੍ਵਰ੍ਗਖਂਡੇ षष੍ਟਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮਾ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਸਵਰਗ ਖੰਡ ਦਾ ਸਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ- ਏਵਮੁਕ੍ਤਾ ਪੁਰਾ ਵਿਪ੍ਰਾ ਵ੍ਯਾਸੇਨਾਮਿਤਤੇਜਸਾ । ਏਤਾਵਦੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾਨ੍ਵ੍ਯਾਸਃ ਸਤ੍ਯਵਤੀਸੁਤਃ
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿਅਾਸ ਜੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਤੇਜ ਅਤੁਟ ਹੈ, ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਦੱਸੀਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਵਿਅਾਸ, ਸਤਯਵਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ—
ਸਮਾਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯ ਮੁਨੀਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਜਗਾਮ ਚ ਯਥਾਗਤਮ੍ । ਭਵਦ੍ਭ੍ਯਸ੍ਤੁ ਮਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਵਿਧਾਨਕਮ੍
ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਆਸਵਾਸਨ ਦੇ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਆਏ ਸੀ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਚਲੇ ਗਏ। ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੈਂ ਵਰਣ ਤੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਦੇ ਨਿਯਮ ਦੱਸ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
ਏਵਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਿਯੋ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਭਵਤ੍ਯੇਵ ਨ ਚਾਨ੍ਯਥਾ । ਰਹਸ੍ਯਂ ਤਤ੍ਰ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼ृਣੁਤ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਇਕ ਰਾਜ਼ ਦੱਸਾਂਗਾ—ਸੁਣੋ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਦੁਜਨ।
ਯੇ ਚਾਤ੍ਰ ਕਥਿਤਾ ਧਰ੍ਮਾ ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਨਿਬਂਧਨਾਃ । ਹਰਿਭਕ੍ਤਿਕਲਾਂਸ਼ਾਂਸ਼ ਸਮਾਨਾ ਨ ਹਿ ਤੇ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਇੱਥੇ ਜੋ ਧਰਮ ਵਰਣ ਤੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਦੱਸੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਰੀ ਦੀ ਭਕਤੀ ਦੇ ਇਕ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ।
ਪੁਂਸਾਮੇਕੇਹ ਵੈ ਸਾਧ੍ਯਾ ਹਰਿਭਕ੍ਤਿਃ ਕਲੌ ਯੁਗੇ । ਯੁਗਾਂਤਰੇਣ ਧਰ੍ਮਾ ਹਿ ਸੇਵਿਤਵ੍ਯਾ ਨਰੇਣ ਹਿ
ਇਸ ਕਲਿਯੁਗ ਵਿਚ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਹਰੀ ਦੀ ਭਕਤੀ ਹੀ ਸਾਧਣਯੋਗ ਹੈ। ਹੋਰ ਯੁਗਾਂ ਵਿਚ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ।
ਕਲੌ ਨਾਰਾਯਣਂ ਦੇਵਂ ਯਜਤੇ ਯਃ ਸ ਧਰ੍ਮ੍ਮਭਾਕ੍ । ਦਾਮੋਦਰਂ ਹृषੀਕੇਸ਼ਂ ਪੁਰੁਹੂਤਂ ਸਨਾਤਨਮ੍
ਕਲਿਯੁਗ ਵਿਚ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇਵ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਹੈ—ਦਾਮੋਦਰ, ਹ੍ਰੀਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਪੁਰਹੁਤ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ।
ਹृਦਿ ਕृਤ੍ਵਾ ਪਰਂ ਸ਼ਾਂਤਂ ਜਿਤਮੇਵ ਜਗਤ੍ਤ੍ਰਯਮ੍ । ਕਲਿਕਾਲੋਰਗਾਦਂਸ਼ਾਤ੍ਕਿਲ੍ਬਿषਾਤ੍ਕਾਲਕੂਟਤਃ
ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਪਰਮ, ਸ਼ਾਂਤ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਰੱਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਲਿਯੁਗ ਦੇ ਜ਼ਹਿਰ, ਪਾਪ ਤੇ ਕਾਲਕੂਟ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਰਿਭਕ੍ਤਿਸੁਧਾਂ ਪੀਤ੍ਵਾ ਉਲ੍ਲਂਘ੍ਯੋ ਭਵਤਿ ਦ੍ਵਿਜਃ । ਕਿਂ ਜਪੈਃ ਸ਼੍ਰੀਹਰੇਰ੍ਨਾਮ ਗृਹੀਤਂ ਯਦਿ ਮਾਨੁषੈਃ
ਹਰੀ ਦੀ ਭਕਤੀ-ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਾਰ ਲੰਘਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀ ਹਰੀ ਦਾ ਨਾਮ ਜਪ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਜਪਾਂ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ?
ਕਿਂ ਸ੍ਨਾਨੈਰ੍ਵਿष੍ਣੁਪਾਦਾਂਬੁ ਮਸ੍ਤਕੇ ਯੇਨ ਧਾਰ੍ਯਤੇ । ਕਿਂ ਯਜ੍ਞੇਨ ਹਰੇਃ ਪਾਦਪਦ੍ਮਂ ਯੇਨ ਧृਤਂ ਹृਦਿ
ਜੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਸਿਰ ਤੇ ਰੱਖ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਇਸ਼ਨਾਨਾਂ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ? ਜੇ ਹਰੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਪਦਮ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਰੱਖੀ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਯਜਨਾਂ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ?
ਕਿਂ ਦਾਨੇਨ ਹਰੇਃ ਕਰ੍ਮ ਸਭਾਯਾਂ ਵੈ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤਮ੍ । ਹਰੇਰ੍ਗੁਣਗਣਾਨ੍ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਯਃ ਪ੍ਰਹृष੍ਯੇਤ੍ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਜੇ ਹਰੀ ਦੇ ਕਰਮ ਸਭਾ ਵਿਚ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਦਿੱਤੇ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਦਾਨ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ? ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਰੀ ਦੇ ਗੁਣ ਸੁਣ ਕੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਸਮਾਧਿਨਾ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਸ੍ਯ ਸਾ ਗਤਿਃ ਕृष੍ਣਚੇਤਸਃ । ਤਤ੍ਰ ਵਿਘ੍ਨਕਰਾਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਃ ਪਾਖਂਡਾਲਾਪਪੇਸ਼ਲਾਃ
ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਮਨ ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਇਹੀ ਰਾਹ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਵਹਿਮੀਆਂ ਦੀਆਂ ਚਤੁਰਾਈ ਭਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹਨ।
ਨਾਰ੍ਯਸ੍ਤਤ੍ਸਂਗਿਨਸ਼੍ਚਾਪਿ ਹਰਿਭਕ੍ਤਿਵਿਘਾਤਕਾਃ । ਨਾਰੀਣਾਂ ਨਯਨਾਦੇਸ਼ਃ ਸੁਰਾਣਾਮਪਿ ਦੁਰ੍ਜਯਃ
ਇਸਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਉਹ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸੰਗਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਬਣਦੇ ਹਨ; ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।
ਸ ਯੇਨ ਵਿਜਿਤੋ ਲੋਕੇ ਹਰਿਭਕ੍ਤਃ ਸ ਉਚ੍ਯਤੇ । ਮਾਦ੍ਯਂਤਿ ਮੁਨਯੋਪ੍ਯਤ੍ਰ ਨਾਰੀਚਰਿਤਲੋਲੁਪਾਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਹਰੀ ਦਾ ਭਗਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਤਪਸਵੀ ਵੀ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੇ ਚਲਣ ਦੀ ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਹਰਿਭਕ੍ਤਿਃ ਕੁਤਃ ਪੁਂਸਾਂ ਨਾਰੀਭਕ੍ਤਿਜੁषਾਂ ਦ੍ਵਿਜਾਃ । ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯਃ ਕਾਮਿਨੀਵੇषਾਸ਼੍ਚਰਂਤਿ ਜਗਤਿ ਦ੍ਵਿਜਾਃ । ਨਰਾਣਾਂ ਬੁਦ੍ਧਿਕਵਲਂ ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਸਤਤਂ ਹਿਤਾਃ
ਦੂਜੀ ਭਗਤੀ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਿਵੇਂ ਆ ਸਕਦੀ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ? ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਇਸਤਰੀਆਂ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਵਾਂਗ ਸਜ ਕੇ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਹਨ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਬੁਧੀ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਫਸਾ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਆਪਣਾ ਹਿਤ ਦਿਖਾ ਕੇ।
ਤਾਵਦ੍ਵਿਦ੍ਯਾ ਪ੍ਰਭਵਤਿ ਤਾਵਜ੍ਜ੍ਞਾਨਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ । ਤਾਵਤ੍ਸੁਨਿਰ੍ਮਲਾ ਮੇਧਾ ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਧਾਰਿਣੀ
ਜਦ ਤਕ ਵਿਦਿਆ ਹੈ, ਜਦ ਤਕ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਜਦ ਤਕ ਪਵਿੱਤਰ ਬੁਧੀ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਨੂੰ ਟਿਕਾਊ ਹੈ, ਤਦ ਤਕ ਹੀ ਇਹ ਸਭ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਤਾਵਜ੍ਜਪਸ੍ਤਪਸ੍ਤਾਵਤ੍ਤਾਵਤੀਰ੍ਥਨਿषੇਵਣਮ੍ । ਤਾਵਚ੍ਚ ਗੁਰੁਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਾ ਤਾਵਦ੍ਧਿ ਤਰਣੇ ਮਤਿਃ
ਜਦ ਤਕ ਜਪ, ਤਪ, ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ, ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਪਾਰ ਲੰਘਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਤਦ ਤਕ ਇਹ ਸਭ ਚਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਤਾਵਤ੍ਪ੍ਰਬੋਧੋ ਭਵਤਿ ਵਿਵੇਕਸ੍ਤਾਵਦੇਵ ਹਿ । ਤਾਵਤ੍ਸਤਾਂ ਸਂਗਰੁਚਿਸ੍ਤਾਵਤ੍ਪੌਰਾਣਲਾਲਸਾ
ਜਦ ਤਕ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਹੈ, ਜਦ ਤਕ ਵਿਵੇਕ ਹੈ, ਜਦ ਤਕ ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਜਦ ਤਕ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਹੈ, ਤਦ ਤਕ ਹੀ ਇਹ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਯਾਵਤ੍ਸੀਮਂਤਿਨੀ ਲੋਲਨਯਨਾਂਦੋਲਨਂ ਨਹਿ । ਜਨੋਪਰਿ ਪਤੇਦ੍ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਵਿਲੋਪਨਮ੍
ਜਦ ਤਕ ਇਸਤਰੀ ਦੀ ਚੰਚਲ ਨਜ਼ਰ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਤਦ ਤਕ ਸਭ ਧਰਮਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਤਤ੍ਰ ਯੇ ਹਰਿਪਾਦਾਬ੍ਜਮਧੁਲੇਸ਼ਪ੍ਰਸਾਦਿਤਾਃ । ਤੇषਾਂ ਨ ਨਾਰੀਲੋਲਾਕ੍ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ੇਪਣਂ ਹਿ ਪ੍ਰਭੁਰ੍ਭਵੇਤ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਮਧੁਰਤਾ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਇਸਤਰੀ ਦੀ ਚੰਚਲ ਨਜ਼ਰ ਦਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਜਨ੍ਮਜਨ੍ਮ ਹृषੀਕੇਸ਼ ਸੇਵਨਂ ਯੈਃ ਕृਤਂ ਦ੍ਵਿਜਾਃ । ਦ੍ਵਿਜੇ ਦਤ੍ਤਂ ਹੁਤਂ ਵਹ੍ਨੌ ਵਿਰਤਿਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਹਿ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਰ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ, ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਹਵਨ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਰਤੀ ਕੀਤੀ—
ਨਾਰੀਣਾਂ ਕਿਲ ਕਿਂ ਨਾਮ ਸੌਂਦਰ੍ਯ੍ਯਂ ਪਰਿਚਕ੍ਸ਼ਤੇ । ਭੂषਣਾਨਾਂ ਚ ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਚਾਕਚਕ੍ਯਂ ਤਦੁਚ੍ਯਤੇ
ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਕੀ ਹੈ, ਇਹ ਕੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਗਹਣਿਆਂ ਅਤੇ ਕਪੜਿਆਂ ਦੀ ਸਜਾਵਟ ਹੀ ਹੈ।
ਸ੍ਨੇਹਾਤ੍ਮਜ੍ਞਾਨਰਹਿਤਂ ਨਾਰੀਰੂਪਂ ਕੁਤਃ ਸ੍ਮृਤਮ੍ । ਪੂਯਮੂਤ੍ਰਪੁਰੀषਾਸृਕ੍ਤ੍ਵਙ੍ਮੇਦੋਸ੍ਥਿਵਸਾਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਜੋ ਇਸਤਰੀ ਦਾ ਰੂਪ ਪਿਆਰ ਤੇ ਆਤਮ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਸੁੰਦਰ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਕਿ ਉਹ ਪੀਪ, ਮੂਤ, ਗੂ, ਲਹੂ, ਚਮੜੀ, ਚਰਬੀ, ਦੰਦ ਤੇ ਹੱਡੀ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ?
ਕਲੇਵਰਂ ਹਿ ਤਨ੍ਨਾਮ ਕੁਤਃ ਸੌਂਦਰ੍ਯ੍ਯਮਤ੍ਰ ਹਿ । ਤਦੇਵਂ ਪृਥਗਾਚਿਂਤ੍ਯ ਸ੍ਪृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਚਿਰ੍ਭਵੇਤ੍
ਉਹ ਸਰੀਰ ਕਿਵੇਂ ਸੁੰਦਰ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇਸ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੋਚ ਕੇ, ਛੂਹਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤੈਃ ਸਂਹਿਤਂ ਸ਼ਂਰੀਰਂ ਹਿ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਸੁਂਦਰਂ ਜਨੈਃ । ਅਹੋਤਿਦੁਰ੍ਦਸ਼ਾ ਨॄਣਾਂ ਦੁਰ੍ਦੈਵ ਘਟਿਤਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਉਹ ਸਰੀਰ, ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ; ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਦੁਖਦਾਈ ਹਾਲਤ ਹੈ, ਜੋ ਮਾੜੇ ਭਾਗ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੈ।