ਸਤ੍ਯਪੂਤਾਂ ਵਦੇਦ੍ਵਾਣੀਂ ਮਨਃਪੂਤਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍ । ਨੈਕਤ੍ਰ ਨਿਵਸੇਦ੍ਦੇਸ਼ੇ ਵਰ੍षਾਭ੍ਯੋਨ੍ਯਤ੍ਰ ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਕਃ
ਉਹ ਸੱਚ ਦੇ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤੇ ਬੋਲ ਬੋਲੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਸਾਫ ਰੱਖ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰੇ; ਭਿਖਿਆਰੀ ਵਰਖਾ ਵਿੱਚ ਇਕ ਹੀ ਥਾਂ ਨਾ ਰਹੇ, ਹੋਰ ਥਾਂ ਚਲਾ ਜਾਵੇ।
ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸ਼ੌਚਯੁਤੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਕਮਂਡਲੁਕਰਃ ਸ਼ੁਚਿਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਰਤੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਨਵਾਸਰਤੋ ਭਵੇਤ੍
ਨਿੱਤ ਸਨਾਨ ਕਰ ਕੇ, ਸਫਾਈ ਵਿਚ ਰਹੇ, ਕਮੰਡਲ ਲੈ ਕੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਵੇ; ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹੇ ਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਰਹਿਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰੇ।
ਮੋਕ੍ਸ਼ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇषੁ ਨਿਰਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸੂਤ੍ਰੀ ਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯਃ । ਦਂਭਾਹਂਕਾਰਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਨਿਂਦਾਪੈਸ਼ੁਨ੍ਯਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹੇ, ਬ੍ਰਹਮਸੂਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੋਵੇ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਕਾਬੂ ਹੋਵੇ; ਦੰਭ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਨਿੰਦਾ ਤੇ ਵੈਰ-ਵਿਰੋਧ ਤੋਂ ਬਚੇ।
ਆਤ੍ਮਜ੍ਞਾਨਗੁਣੋਪੇਤੋ ਯਦਿ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ । ਅਭ੍ਯਸੇਤ੍ਸਤਤਂ ਦੇਵਂ ਪ੍ਰਣਵਾਖ੍ਯਂ ਸਨਾਤਨਮ੍
ਆਤਮ ਗਿਆਨ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਜੇ ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ 'ਪ੍ਰਣਵ' ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਸਨਾਤਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੇ।
ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾਚਮ੍ਯ ਵਿਧਾਨੇਨ ਸ਼ੁਚਿਰ੍ਦੇਵਾਲਯਾਦਿषੁ । ਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤੀ ਸ਼ਾਂਤਾਤ੍ਮਾ ਕੁਸ਼ਪਾਣਿਃ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਸਨਾਨ ਕਰ ਕੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਆਚਮਨ ਕਰ ਕੇ, ਮੰਦਰ ਆਦਿ ਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਵੇ; ਯਜਨੋਪਵੀਤ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਰੱਖ ਕੇ, ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਹੱਥ ਵਿਚ ਲੈ ਕੇ, ਧਿਆਨ ਲਗਾ ਕੇ।
ਧੌਤਕਾषਾਯਵਸਨੋ ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਛਨ੍ਨਤਨੂਰੁਹਃ । ਅਧਿਯਜ੍ਞਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਜਪੇਦਾਧਿਦੈਵਿਕਮੇਵ ਚ
ਧੋਏ ਹੋਏ ਕੇਸਰੀ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਸਰੀਰ ਦੇ ਵਾਲ ਢੱਕ ਕੇ, ਉਹ ਯਜਨ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਜਪ ਕਰੇ, ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਮੰਤਰ ਵੀ ਪੜ੍ਹੇ।
ਆਧ੍ਯਾਤ੍ਮਿਕਂ ਚ ਸਤਤਂ ਵੇਦਾਨ੍ਤਾਭਿਹਿਤਂ ਚ ਯਤ੍ । ਪੁਤ੍ਰੇषੁ ਚਾਥ ਨਿਵਸਨ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਯਤਿਰ੍ਮੁਨਿਃ
ਅਤੇ ਜੋ ਆਧਿਆਤਮਕ ਤੇ ਵੇਦਾਂਤ ਵਿਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਪੇ; ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿਚ ਰਹੇ ਜਾਂ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਹੋ ਕੇ, ਯਤੀ ਤੇ ਮੁਨੀ ਬਣ ਕੇ।
ਵੇਦਮੇਵਾਭ੍ਯਸੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ ਯਾਤਿ ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਮ੍ । ਅਹਿਂਸਾਸਤ੍ਯਮਸ੍ਤੇਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਂ ਤਪਃ ਪਰਮ੍
ਉਹ ਨਿੱਤ ਵੇਦ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰੇ; ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਅਹਿੰਸਾ, ਸਚ, ਚੋਰੀ ਨਾ ਕਰਨਾ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਪ—
ਕ੍ਸ਼ਮਾਦਯਾ ਚ ਸਂਤੋषੋ ਵ੍ਰਤਾਨ੍ਯਸ੍ਯ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ । ਵੇਦਾਂਤਜ੍ਞਾਨਨਿष੍ਠੋ ਵਾ ਪਂਚਯਜ੍ਞਾਨ੍ਸਮਾਹਿਤਃ
ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ, ਦਇਆ ਤੇ ਸੰਤੋਖ, ਇਹ ਉਸ ਦੇ ਖਾਸ ਵਰਤ ਹਨ; ਵੇਦਾਂਤ ਗਿਆਨ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਵੇ, ਪੰਜ ਯਜਨਾਂ ਵਿਚ ਮਨ ਲਗਾ ਕੇ।
ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਦਹਰਹਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥੇ ਨੈਵ ਤੇਨ ਹਿ । ਹੋਮਮਂਤ੍ਰਾਨ੍ਜਪੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਕਾਲੇਕਾਲੇ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਨਾਨ ਕਰ ਕੇ, ਇਹ ਕਰਮ ਕਰੇ, ਪਰ ਭਿਖਿਆ ਲਈ ਨਹੀਂ; ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੋਮ ਦੇ ਮੰਤਰ ਜਪੇ, ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ।
ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਂ ਚਾਨ੍ਵਹਂ ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਤ੍ਸਾਵਿਤ੍ਰੀਂ ਸਂਧ੍ਯਯੋਰ੍ਜਪੇਤ੍ । ਧ੍ਯਾਯੀਤ ਸਤਤਂ ਦੇਵਮੇਕਾਂਤਂ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਵਧਿਆਇ ਕਰੇ, ਦੋ ਸੰਧੀਆਂ ਤੇ ਸਾਵਿਤਰੀ ਮੰਤਰ ਜਪੇ; ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਕਾਂਤ ਵਿਚ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੇ।
ਏਕਾਨ੍ਨਂ ਵਰ੍ਜਯੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਕਾਮਂ ਕ੍ਰੋਧਂ ਪਰਿਗ੍ਰਹਮ੍ । ਏਕਵਾਸਾ ਦ੍ਵਿਵਾਸਾ ਵਾ ਸ਼ਿਖੀ ਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤਵਾਨ੍ । ਕਮਂਡਲੁਕਰੋ ਵਿਦ੍ਵਾਂਸ੍ਤ੍ਰਿਦਂਡੋ ਯਾਤਿ ਤਤ੍ਪਰਮ੍
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਕ ਘਰ ਦਾ ਖਾਣਾ, ਇੱਛਾ, ਗੁੱਸਾ ਤੇ ਸੰਪਤੀ ਤੋਂ ਬਚੇ; ਚਾਹੇ ਇਕ ਜਾਂ ਦੋ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਣ, ਚੋਟੀ ਤੇ ਯਜਨੋਪਵੀਤ ਹੋਵੇ, ਕਮੰਡਲ ਲੈ ਕੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ, ਤਿੰਨ ਦੰਡ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਉਸ ਪਰਮ ਲਕਸ਼ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਾਦ੍ਮੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਸ੍ਵਰ੍ਗਖਂਡੇ ਯਤਿਧਰ੍ਮਨਿਰੂਪਣਂ ਨਾਮੈਕੋਨषष੍ਟਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮਾ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਸਵਰਗ ਖੰਡ ਵਿੱਚ 'ਯਤੀ ਧਰਮ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ' ਨਾਮਕ ਉਣਾਹਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ- ਏਵਂ ਤ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮਨਿष੍ਠਾਨਾਂ ਯਤੀਨਾਂ ਨਿਯਤਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ । ਭੈਕ੍ਸ਼੍ਯੇਣ ਵਰ੍ਤਨਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਫਲਮੂਲੈਰਥਾਪਿ ਵਾ
ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ— ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਯਤੀ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਭਿਖਿਆ ਮੰਗ ਕੇ ਜਾਂ ਫਲ-ਮੂਲ ਖਾ ਕੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਨਾ ਕਹਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਏਕਕਾਲਂ ਚਰੇਦ੍ਭੈਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਨ ਪ੍ਰਸਜ੍ਯੇਤ ਵਿਸ੍ਤਰਮ੍ । ਭੈਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਪ੍ਰਸਕ੍ਤੋ ਹਿ ਯਤਿਰ੍ਵਿषਯੇष੍ਵਪਿ ਸਜ੍ਜਤਿ
ਯਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਹੀ ਭਿਖਿਆ ਮੰਗਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਵਧੇਰੇ ਭਿਖਿਆ ਦੀ ਲਾਲਚ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ; ਕਿਉਂਕਿ ਜੇ ਯਤੀ ਭਿਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਪ੍ਤਾਗਾਰਂ ਚਰੇਦ੍ਭੈਕ੍ਸ਼੍ਯਮਲਾਭੇ ਨ ਪੁਨਸ਼੍ਚਰੇਤ੍ । ਗੋਦੋਹਮਾਤ੍ਰਂ ਤਿष੍ਠੇਤ ਕਾਲਂ ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਰਧੋਮੁਖਃ
ਉਹ ਸੱਤ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਭਿਖਿਆ ਮੰਗੇ, ਜੇ ਨਾ ਮਿਲੇ ਤਾਂ ਮੁੜ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ; ਭਿਖਿਆ ਮੰਗਣ ਵਾਲਾ ਉਤਨਾ ਸਮਾਂ ਹੀ ਉਡੀਕ ਕਰੇ ਜਿੰਨਾ ਗਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਕੱਢਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਖੜਾ ਰਹੇ।
ਭਿਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਕृਤ੍ਤੂष੍ਣੀਮਾਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵਾਗ੍ਯਤਃ ਸ਼ੁਚਿਃ । ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਾਲ੍ਯ ਪਾਣੀ ਪਾਦੌ ਚ ਸਮਾਚਮ੍ਯ ਯਥਾਵਿਧਿ
‘ਭਿਖਿਆ’ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਕਹਿ ਕੇ, ਚੁੱਪ ਰਹੇ ਤੇ ਭੋਜਨ ਲਵੇ, ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਸੰਯਮਿਤ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਵੇ; ਹੱਥ ਪੈਰ ਧੋ ਕੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਣੀ ਪੀ ਲਵੇ।
ਆਦਿਤ੍ਯਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਿਤ੍ਵਾਨ੍ਨਂ ਭੁਂਜੀਤ ਪ੍ਰਾਙ੍ਮੁਖੋ ਨਰਃ । ਹੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਣਾਹੁਤੀਃ ਪਂਚ ਗ੍ਰਾਸਾਨष੍ਟੌ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਅੰਨ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਦਿਖਾ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਖਾਏ; ਪੰਜ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇ ਕੇ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਅੱਠ ਗੰਦੇ ਲਵੇ।
ਆਚਮ੍ਯ ਦੇਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਧ੍ਯਾਯੇਤ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਆਲਾਬੁਦਾਰੁਪਾਤ੍ਰੇ ਚ ਮृਣ੍ਮਯਂ ਵੈਣਵਂ ਤਥਾ
ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ, ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੇ; ਤੇ ਲੌਕੀ, ਮਿੱਟੀ ਜਾਂ ਬਾਂਸ ਦੇ ਪਾਤਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੇ।
ਚਤ੍ਵਾਰਿ ਯਤਿਪਾਤ੍ਰਾਣਿ ਮਨੁਰਾਹ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ । ਪ੍ਰਾਗ੍ਰਾਤ੍ਰੇ ਮਧ੍ਯਰਾਤ੍ਰੇ ਚ ਪਰਰਾਤ੍ਰੇ ਤਥੈਵ ਚ
ਮਨੁ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਯਤੀ ਲਈ ਚਾਰ ਪਾਤਰ ਹਨ: ਲੌਕੀ ਦਾ, ਮਿੱਟੀ ਦਾ, ਬਾਂਸ ਦਾ ਤੇ ਲੱਕੜ ਦਾ।
ਸਂਧ੍ਯਾਸੂਕ੍ਤਿਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਚਿਂਤਯੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਕृਤ੍ਵਾ ਹृਤ੍ਪਦ੍ਮਨਿਲਯੇ ਵਿਸ਼੍ਵਾਖ੍ਯਂ ਵਿਸ਼੍ਵਸਂਭਵਮ੍
ਸੰਧਿਆ ਸਮੇਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਉਚਾਰਣ ਨਾਲ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੇ; ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਦੇ ਕਮਲ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਨਾਮ ਦੇ, ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਟਿਕਾ ਕੇ।
ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਪਰਸ੍ਤਾਤ੍ਤਮਸਃ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਸਰ੍ਵਸ੍ਯਾਧਾਰਮਵ੍ਯਕ੍ਤਮਾਨਂਦਂ ਜ੍ਯੋਤਿਰਵ੍ਯਯਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ ਤੇ ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਪਰੇ ਟਿਕਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਆਧਾਰ, ਆਨੰਦਮਈ, ਅਟੱਲ ਚਾਨਣ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੇ।
ਪ੍ਰਧਾਨਪੁਰੁषਾਤੀਤਮਾਕਾਸ਼ਂ ਦਹਨਂ ਸ਼ਿਵਮ੍ । ਤਦਂਤਂ ਸਰ੍ਵਭਾਵਾਨਾਮੀਸ਼੍ਵਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰੂਪਿਣਮ੍
ਉਹ ਮੂਲ ਤੇ ਜੀਵਾਤਮਾ, ਆਕਾਸ਼, ਅੱਗ ਤੇ ਸ਼ੁਭਤਾ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਅੰਤ, ਪਰਮਾਤਮਾ, ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੇ।
ੴਕਾਰਾਂਤੇਥਵਾਤ੍ਮਾਨਂ ਸਮਾਪ੍ਯ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਿ । ਆਕਾਸ਼ੇ ਦੇਵਮੀਸ਼ਾਨਂ ਧ੍ਯਾਯੀਤਾਕਾਸ਼ਮਧ੍ਯਗਮ੍
ਜਾਂ, ਓਂਕਾਰ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ, ਦੇਵਤਾ, ਇਸ਼ਾਨ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੇ।
ਕਾਰਣਂ ਸਰ੍ਵਭਾਵਾਨਾਮਾਨਂਦੈਕਸਮਾਸ਼੍ਰਯਮ੍ । ਪੁਰਾਣਪੁਰੁषਂ ਵਿष੍ਣੁਂ ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਮੁਚ੍ਯੇਤ ਬਂਧਨਾਤ੍
ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ, ਆਨੰਦ ਦਾ ਇਕੱਲਾ ਆਸਰਾ, ਪੁਰਾਣਾ ਪੁਰਖ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੇ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਿਆਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਯਦ੍ਵਾ ਗੁਹਾਦੌ ਪ੍ਰਕृਤੌ ਜਗਤ੍ਸਂਮੋਹਨਾਲਯੇ । ਵਿਚਿਂਤ੍ਯ ਪਰਮਂ ਵ੍ਯੋਮ ਸਰ੍ਵਭੂਤੈਕਕਾਰਣਮ੍
ਜਾਂ, ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਜਗਤ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਆਸਰੇ ਵਿੱਚ, ਪਰਮ ਆਕਾਸ਼, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਇਕੱਲਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੇ।
ਜੀਵਨਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਯਤ੍ਰ ਲੋਕਃ ਪ੍ਰਲੀਯਤੇ । ਆਨਂਦਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਂ ਯਤ੍ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਮੁਮੁਕ੍ਸ਼ਵਃ
ਜਿੱਥੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਜਿੰਦ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਜਗਤ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਸੁਖਮ ਆਨੰਦ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
ਤਨ੍ਮਧ੍ਯੇ ਨਿਹਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਕੇਵਲਂ ਜ੍ਞਾਨਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ । ਅਨਂਤਂ ਸਤ੍ਯਮੀਸ਼ਾਨਂ ਵਿਚਿਂਤ੍ਯਾਸੀਤ ਵਾਗ੍ਯਤਃ
ਉਸ ਵਿਚ ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਰੂਪ, ਅਨੰਤ, ਸੱਚਾ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਿਆਨ ਕਰ ਕੇ, ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਸੰਯਮਿਤ ਰਹੋ।
ਗੁਹ੍ਯਾਦ੍ਗੁਹ੍ਯਤਮਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਯਤੀਨਾਮੇਤਦੀਰਿਤਮ੍ । ਯੋਵਤਿष੍ਠੇਤ੍ਸਦਾਨੇਨ ਸੋਸ਼੍ਨੁਤੇ ਯੋਗਮੈਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਇਹ ਗਿਆਨ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ ਹੈ, ਯਤੀਆਂ ਲਈ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਜੋ ਇਸ ਵਿਚ ਸਦਾ ਟਿਕਿਆ ਰਹੇ, ਉਹ ਇਸ਼ਵਰੀ ਯੋਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਜ੍ਜ੍ਞਾਨਰਤੋ ਨਿਤ੍ਯਮਾਤ੍ਮਵਿਦ੍ਯਾਪਰਾਯਣਃ । ਜ੍ਞਾਨਂ ਸਮਭ੍ਯਸੇਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਯੇਨ ਮੁਚ੍ਯੇਤ ਬਂਧਨਾਤ੍
ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਸਦਾ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਆਤਮ-ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਗਿਆਨ ਅਭਿਆਸ ਕਰੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।