ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਾਦ੍ਮੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਸ੍ਵਰ੍ਗਖਂਡੇ ਵਾਨਪ੍ਰਸ੍ਥਾਸ਼੍ਰਮਾਚਾਰਧਰ੍ਮੋ ਨਾਮਾष੍ਟਪਂਚਾਸ਼ਤ੍ਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਸਵਰਗ ਖੰਡ ਵਿਚ ਵਨਪ੍ਰਸਥ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਕਰਤਵਾਂ ਦਾ ਅਠਵਾਂ-ਪੰਜਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ- ਏਵਂ ਵਨਾਸ਼੍ਰਮੇ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਤृਤੀਯਂ ਭਾਗਮਾਯੁषਃ । ਚਤੁਰ੍ਥਂ ਚਾਯੁषੋ ਭਾਗਂ ਸਂਨ੍ਯਾਸੇਨ ਨਯੇਤ੍ਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੰਗਲ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਜੀਵਨ ਦਾ ਤੀਜਾ ਭਾਗ ਬਿਤਾ ਕੇ, ਚੌਥਾ ਭਾਗ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਸੰਨਿਆਸ ਵਿਚ ਲੰਘਾਏ।
ਅਗ੍ਨੀਨਾਤ੍ਮਨਿ ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਦ੍ਵਿਜਃ ਪ੍ਰਵ੍ਰਜਿਤੋ ਭਵੇਤ੍ । ਯੋਗਾਭ੍ਯਾਸਰਤਃ ਸ਼ਾਂਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦ੍ਯਾਪਰਾਯਣਃ
ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਟਿਕਾ ਕੇ, ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮਿਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੰਨਿਆਸੀ ਹੋ ਜਾਵੇ; ਉਹ ਯੋਗ ਅਭਿਆਸ ਵਿਚ ਲੱਗਾ, ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਵੱਲ ਲੱਗਾ ਰਹੇ।
ਯਦਾ ਮਨਸਿ ਸਂਪਨ੍ਨਂ ਵੈਰਾਗ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਵਸ੍ਤੁषੁ । ਤਦਾ ਸਂਨ੍ਯਾਸਮਿਚ੍ਛੇਚ੍ਚ ਪਤਿਤਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵਿਪਰ੍ਯਯੇ
ਜਦੋਂ ਮਨ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਵਸਤੂਆਂ ਤੋਂ ਵੈਰਾਗ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਦ ਉਹ ਸੰਨਿਆਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰੇ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਲਟ ਹੋਣ ਤੇ ਪਤਿਤ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਪ੍ਰਾਜਾਪਤ੍ਯਾਂ ਨਿਰੂਪ੍ਯੇष੍ਟਿਮਾਗ੍ਨੇਯੀਮਥਵਾ ਪੁਨਃ । ਦਾਂਤਃ ਸ਼ੁਕ੍ਲਕषਾਯੋਸੌ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਸ਼੍ਰਮਮੁਪਾਸ਼੍ਰਯੇਤ੍
ਪ੍ਰਾਜਾਪਤ ਅਤੇ ਅਗਨਿ ਯਜਨ ਕਰ ਕੇ, ਜਾਂ ਦੁਬਾਰਾ, ਸੰਯਮੀ ਹੋ ਕੇ, ਚਿੱਟੇ ਜਾਂ ਗੇਰੂਏ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਜਾਵੇ।
ਜ੍ਞਾਨਸਂਨ੍ਯਾਸਿਨਃ ਕੇਚਿਦ੍ਵੇਦਸਂਨ੍ਯਾਸਿਨੋऽਪਰੇ । ਕਰ੍ਮਸਂਨ੍ਯਾਸਿਨਸ੍ਤ੍ਵਨ੍ਯੇ ਤ੍ਰਿਵਿਧਾਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ
ਕੁਝ ਗਿਆਨ ਸੰਨਿਆਸੀ ਹਨ, ਕੁਝ ਵੇਦ ਸੰਨਿਆਸੀ, ਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮ ਸੰਨਿਆਸੀ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਉਲੇਖ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਯਃ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਨਿਰ੍ਦ੍ਵਂਦ੍ਵਸ਼੍ਚੈਵ ਨਿਰ੍ਭਯਃ । ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਤੇ ਜ੍ਞਾਨਸਂਨ੍ਯਾਸੀ ਆਤ੍ਮਨ੍ਯੇਵ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ
ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ ਤੋਂ ਮੋਹ-ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਦੁਵੈਤ ਤੋਂ ਪਰੇ ਤੇ ਨਿਰਭੈ ਹੈ, ਉਹ ਗਿਆਨ ਸੰਨਿਆਸੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਿਰਫ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਵੇਦਮੇਵਾਭ੍ਯਸੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਨਿਰਾਸ਼ੀਰ੍ਨਿष੍ਪਰਿਗ੍ਰਹਃ । ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਤੇ ਵੇਦਸਂਨ੍ਯਾਸੀ ਮੁਮੁਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਵਿਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯਃ
ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੇਦ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦਾ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਸੰਪਤੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਵੇਦ ਸੰਨਿਆਸੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਯਸ੍ਤ੍ਵਗ੍ਨਿਮਾਤ੍ਮਸਾਕृਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਰ੍ਪਣਪਰੋ ਦ੍ਵਿਜਃ । ਜ੍ਞੇਯਃ ਸ ਕਰ੍ਮਸਂਨ੍ਯਾਸੀ ਮਹਾਯਜ੍ਞਪਰਾਯਣਃ
ਪਰ ਜੋ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮਿਆ, ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਪ ਮੰਨ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮ ਅਰਪਣ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹੇ, ਉਹ ਕਰਮ ਸੰਨਿਆਸੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਹਾ-ਯਜਨ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹੇ।
ਤ੍ਰਯਾਣਾਮਪਿ ਚੈਤੇषਾਂ ਜ੍ਞਾਨੀ ਤ੍ਵਭ੍ਯਧਿਕੋ ਮਤਃ । ਨ ਤਸ੍ਯ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਕਾਰ੍ਯਂ ਨ ਲਿਂਗਂ ਵਾ ਵਿਪਸ਼੍ਚਿਤਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਵਿਚੋਂ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਉਸ ਲਈ ਕੋਈ ਕਰਮ ਜਾਂ ਬਾਹਰੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੈ।
ਨਿਰ੍ਮਮੋ ਨਿਰ੍ਭਯਃ ਸ਼ਾਂਤੋ ਨਿਰ੍ਦ੍ਵਂਦ੍ਵਃ ਪਰ੍ਣਭੋਜਨਃ । ਜੀਰ੍ਣਕੌਪੀਨਵਾਸਾਃ ਸ੍ਯਾਨ੍ਨਗ੍ਨੋ ਵਾ ਧ੍ਯਾਨਤਤ੍ਪਰਃ
ਉਹ ਨਿਰਮਮ, ਨਿਰਭੈ, ਸ਼ਾਂਤ, ਦੁਵੈਤ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਪੱਤਿਆਂ ਦਾ ਭੋਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪੁਰਾਣਾ ਕੌਪੀਨ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਨੰਗਾ, ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹੇ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਜਿਤਾਹਾਰੋ ਗ੍ਰਾਮਾਦਨ੍ਨਂ ਸਮਾਹਰੇਤ੍ । ਅਧ੍ਯਾਤ੍ਮਰਤਿਰਾਸੀਤ ਨਿਰਪੇਕ੍ਸ਼ੋ ਨਿਰਾਸ਼ਿषਃ
ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ, ਸੰਯਮਿਤ ਭੋਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਅੰਨ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਆਤਮ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਨਿਰਲੇਪ ਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋਵੇ।
ਆਤ੍ਮਨੈਵ ਸਹਾਯੇਨ ਸੁਖਾਰ੍ਥਂ ਵਿਚਰੇਦਿਹ । ਨਾਭਿਨਂਦੇਤ ਮਰਣਂ ਨਾਭਿਨਂਦੇਤ ਜੀਵਨਮ੍
ਸਿਰਫ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਾਥੀ ਮੰਨ ਕੇ, ਸੁਖ ਲਈ ਇੱਥੇ ਘੁੰਮੇ; ਨਾ ਮੌਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰੇ, ਨਾ ਜੀਵਨ ਦੀ।
ਕਾਲਮੇਵ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼ੇਤ ਨਿਰ੍ਦੇਸ਼ਂ ਭृਤਕੋ ਯਥਾ । ਨਾਧ੍ਯੇਤਵ੍ਯਂ ਨ ਵਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੋਤਵ੍ਯਂ ਨ ਕਦਾਚਨ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰੇ, ਜਿਵੇਂ ਨੌਕਰ ਹੁਕਮ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਨਾ ਪੜ੍ਹੇ, ਨਾ ਕਰਮ ਕਰੇ, ਨਾ ਸੁਣੇ।
ਏਵਂ ਜ੍ਞਾਨਪਰੋ ਯੋਗੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਭੂਯਾਯ ਕਲ੍ਪਤੇ । ਏਕਵਾਸਾਥ ਵਾ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਕੌਪੀਨਾਚ੍ਛਾਦਨੋਪਿ ਵਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਿਆਨ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਜੋਗੀ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਇਕ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨ ਕੇ ਰਹੇ ਜਾਂ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੋ ਕੇ ਕੇਵਲ ਕਊਪੀਨ ਨਾਲ ਹੀ ਢੱਕਿਆ ਹੋਵੇ।
ਮੁਂਡੀ ਸ਼ਿਖੀ ਵਾਥ ਭਵੇਤ੍ਤ੍ਰਿਦਂਡੀ ਨਿष੍ਪਰਿਗ੍ਰਹਃ । ਕਾषਾਯਵਾਸਾਃ ਸਤਤਂ ਧ੍ਯਾਨਯੋਗਪਰਾਯਣਃ
ਉਹ ਮੁੰਡਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਚੋਟੀ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਦੰਡ ਲੈ ਕੇ, ਕੁਝ ਵੀ ਨਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੇਸਰੀ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਧਿਆਨ ਤੇ ਜੋਗ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹੇ।
ਗ੍ਰਾਮਾਂਤੇ ਵृਕ੍ਸ਼ਮੂਲੇ ਵਾ ਵਸੇਦ੍ਦੇਵਾਲਯੇਪਿ ਵਾ । ਸਮਃ ਸ਼ਤ੍ਰੌ ਤਥਾ ਮਿਤ੍ਰੇ ਤਥਾ ਮਾਨਾਪਮਾਨਯੋਃ
ਉਹ ਪਿੰਡ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਰੁੱਖ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਜਾਂ ਮੰਦਰ ਵਿਚ ਵੀ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਵੈਰੀ ਤੇ ਮਿੱਤਰ, ਇਜ਼ਤ ਤੇ ਬੇਇਜ਼ਤੀ, ਸਭ ਵਿਚ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਰਹੇ।
ਭੈਕ੍ਸ਼੍ਯੇਣ ਵਰ੍ਤਯੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਨੈਕਾਨ੍ਨਾਦੀ ਭਵੇਤ੍ਕ੍ਵਚ੍ਚਿਤ੍ । ਯਸ੍ਤੁ ਮੋਹੇਨ ਵਾਨ੍ਯਸ੍ਮਾਦੇਕਾਨ੍ਨਾਦੀ ਭਵੇਦ੍ਯਤਿਃ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਿਖਿਆ ਤੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰੇ, ਕਦੇ ਵੀ ਇਕ ਘਰ ਤੋਂ ਹੀ ਖਾਣਾ ਨਾ ਲਵੇ; ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਯਤੀ ਮੋਹ ਵਿਚ ਪੈ ਕੇ ਇਕ ਘਰ ਤੋਂ ਹੀ ਖਾਣਾ ਲਵੇ,
ਨ ਤਸ੍ਯ ਨਿष੍ਕृਤਿਃ ਕਾਚਿਦ੍ਧਰ੍ਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇषੁ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ । ਰਾਗਦ੍ਵੇषਵਿਯੁਕ੍ਤਾਤ੍ਮਾ ਸਮਲੋष੍ਟਾਸ਼੍ਮਕਾਂਚਨਃ
ਉਸ ਲਈ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਮੁਆਫੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ; ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਰਾਗ ਤੇ ਦੁਵੈਸ਼ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ, ਮਿੱਟੀ, ਪੱਥਰ ਤੇ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਸਮਝੇ।
ਪ੍ਰਾਣਿਹਿਂਸਾਨਿਵृਤ੍ਤਸ਼੍ਚ ਮੌਨੀ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸਰ੍ਵਨਿਸ੍ਪृਹਃ । ਦृष੍ਟਿਪੂਤਂ ਨ੍ਯਸੇਤ੍ਪਾਦਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਪੂਤਂ ਜਲਂ ਪਿਬੇਤ੍
ਉਹ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਤੋਂ ਬਚੇ, ਚੁੱਪ ਰਹੇ, ਤੇ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਤੋਂ ਨਿਰਲੇਪ ਹੋਵੇ; ਆਪਣੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤੀ ਥਾਂ ਤੇ ਪੈਰ ਰੱਖੇ, ਤੇ ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਛਾਣ ਕੇ ਪਾਣੀ ਪੀਵੇ।
ਸਤ੍ਯਪੂਤਾਂ ਵਦੇਦ੍ਵਾਣੀਂ ਮਨਃਪੂਤਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍ । ਨੈਕਤ੍ਰ ਨਿਵਸੇਦ੍ਦੇਸ਼ੇ ਵਰ੍षਾਭ੍ਯੋਨ੍ਯਤ੍ਰ ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਕਃ
ਉਹ ਸੱਚ ਦੇ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤੇ ਬੋਲ ਬੋਲੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਸਾਫ ਰੱਖ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰੇ; ਭਿਖਿਆਰੀ ਵਰਖਾ ਵਿੱਚ ਇਕ ਹੀ ਥਾਂ ਨਾ ਰਹੇ, ਹੋਰ ਥਾਂ ਚਲਾ ਜਾਵੇ।
ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸ਼ੌਚਯੁਤੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਕਮਂਡਲੁਕਰਃ ਸ਼ੁਚਿਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਰਤੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਨਵਾਸਰਤੋ ਭਵੇਤ੍
ਨਿੱਤ ਸਨਾਨ ਕਰ ਕੇ, ਸਫਾਈ ਵਿਚ ਰਹੇ, ਕਮੰਡਲ ਲੈ ਕੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਵੇ; ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹੇ ਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਰਹਿਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰੇ।
ਮੋਕ੍ਸ਼ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇषੁ ਨਿਰਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸੂਤ੍ਰੀ ਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯਃ । ਦਂਭਾਹਂਕਾਰਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਨਿਂਦਾਪੈਸ਼ੁਨ੍ਯਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹੇ, ਬ੍ਰਹਮਸੂਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੋਵੇ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਕਾਬੂ ਹੋਵੇ; ਦੰਭ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਨਿੰਦਾ ਤੇ ਵੈਰ-ਵਿਰੋਧ ਤੋਂ ਬਚੇ।
ਆਤ੍ਮਜ੍ਞਾਨਗੁਣੋਪੇਤੋ ਯਦਿ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ । ਅਭ੍ਯਸੇਤ੍ਸਤਤਂ ਦੇਵਂ ਪ੍ਰਣਵਾਖ੍ਯਂ ਸਨਾਤਨਮ੍
ਆਤਮ ਗਿਆਨ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਜੇ ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ 'ਪ੍ਰਣਵ' ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਸਨਾਤਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੇ।
ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾਚਮ੍ਯ ਵਿਧਾਨੇਨ ਸ਼ੁਚਿਰ੍ਦੇਵਾਲਯਾਦਿषੁ । ਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤੀ ਸ਼ਾਂਤਾਤ੍ਮਾ ਕੁਸ਼ਪਾਣਿਃ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਸਨਾਨ ਕਰ ਕੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਆਚਮਨ ਕਰ ਕੇ, ਮੰਦਰ ਆਦਿ ਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਵੇ; ਯਜਨੋਪਵੀਤ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਰੱਖ ਕੇ, ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਹੱਥ ਵਿਚ ਲੈ ਕੇ, ਧਿਆਨ ਲਗਾ ਕੇ।
ਧੌਤਕਾषਾਯਵਸਨੋ ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਛਨ੍ਨਤਨੂਰੁਹਃ । ਅਧਿਯਜ੍ਞਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਜਪੇਦਾਧਿਦੈਵਿਕਮੇਵ ਚ
ਧੋਏ ਹੋਏ ਕੇਸਰੀ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਸਰੀਰ ਦੇ ਵਾਲ ਢੱਕ ਕੇ, ਉਹ ਯਜਨ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਜਪ ਕਰੇ, ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਮੰਤਰ ਵੀ ਪੜ੍ਹੇ।
ਆਧ੍ਯਾਤ੍ਮਿਕਂ ਚ ਸਤਤਂ ਵੇਦਾਨ੍ਤਾਭਿਹਿਤਂ ਚ ਯਤ੍ । ਪੁਤ੍ਰੇषੁ ਚਾਥ ਨਿਵਸਨ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਯਤਿਰ੍ਮੁਨਿਃ
ਅਤੇ ਜੋ ਆਧਿਆਤਮਕ ਤੇ ਵੇਦਾਂਤ ਵਿਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਪੇ; ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿਚ ਰਹੇ ਜਾਂ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਹੋ ਕੇ, ਯਤੀ ਤੇ ਮੁਨੀ ਬਣ ਕੇ।
ਵੇਦਮੇਵਾਭ੍ਯਸੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ ਯਾਤਿ ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਮ੍ । ਅਹਿਂਸਾਸਤ੍ਯਮਸ੍ਤੇਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਂ ਤਪਃ ਪਰਮ੍
ਉਹ ਨਿੱਤ ਵੇਦ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰੇ; ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਅਹਿੰਸਾ, ਸਚ, ਚੋਰੀ ਨਾ ਕਰਨਾ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਪ—
ਕ੍ਸ਼ਮਾਦਯਾ ਚ ਸਂਤੋषੋ ਵ੍ਰਤਾਨ੍ਯਸ੍ਯ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ । ਵੇਦਾਂਤਜ੍ਞਾਨਨਿष੍ਠੋ ਵਾ ਪਂਚਯਜ੍ਞਾਨ੍ਸਮਾਹਿਤਃ
ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ, ਦਇਆ ਤੇ ਸੰਤੋਖ, ਇਹ ਉਸ ਦੇ ਖਾਸ ਵਰਤ ਹਨ; ਵੇਦਾਂਤ ਗਿਆਨ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਵੇ, ਪੰਜ ਯਜਨਾਂ ਵਿਚ ਮਨ ਲਗਾ ਕੇ।
ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਦਹਰਹਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥੇ ਨੈਵ ਤੇਨ ਹਿ । ਹੋਮਮਂਤ੍ਰਾਨ੍ਜਪੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਕਾਲੇਕਾਲੇ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਨਾਨ ਕਰ ਕੇ, ਇਹ ਕਰਮ ਕਰੇ, ਪਰ ਭਿਖਿਆ ਲਈ ਨਹੀਂ; ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੋਮ ਦੇ ਮੰਤਰ ਜਪੇ, ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ।