ਯੋऽਧੀਤੇऽਹਨ੍ਯਹਨ੍ਯੇਤਾਂ ਗਾਯਤ੍ਰੀਂ ਵੇਦਮਾਤਰਮ੍ । ਵਿਜ੍ਞਾਯਾਰ੍ਥਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਸ ਯਾਤਿ ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਮ੍
ਜੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਗਾਯਤਰੀ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ, ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਅਰਥ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਵੇਦਜਨਨੀ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਲੋਕਪਾਵਨੀ । ਗਾਯਤ੍ਰ੍ਯਾ ਨ ਪਰਂ ਜਪ੍ਯਮੇਤਦ੍ਵਿਜ੍ਞਾਯਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਗਾਯਤਰੀ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਜਨਨੀ ਹੈ; ਗਾਯਤਰੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਗਾਯਤਰੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੋਈ ਜਪ ਨਹੀਂ—ਇਹ ਜਾਣਨ ਯੋਗ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਤੁ ਮਾਸਸ੍ਯ ਪੌਰ੍ਣਮਾਸ੍ਯਾਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ । ਆषਾਢ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰੋष੍ਠਪਦ੍ਯਾਂ ਵਾ ਵੇਦੋਪਾਕਰਣਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਸ੍ਰਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ ਜਾਂ ਆਾੜ੍ਹੀ ਜਾਂ ਪ੍ਰੋਸ਼ਠਪਦੀ ਦਿਨ ਨੂੰ, ਵੈਦਿਕ ਪਾਠ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ, ਹੇ ਦੋਹਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ।
ਯਤ੍ਸੂਰ੍ਯਯਾਮ੍ਯਗਮਨਂ ਮਾਸਾਨ੍ਵਿਪ੍ਰੋਰ੍ਦ੍ਧਪਂਚਮਾਨ੍ । ਅਧੀਯੀਤ ਸ਼ੁਚੌ ਦੇਸ਼ੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਚਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਪੰਜ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ, ਭਗਤ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ 'ਤੇ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪੁष੍ਯੇ ਤੁਚ੍ਛਂਦਸਾਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਬਹਿਰੁਤ੍ਸਰ੍ਜਨਂ ਦ੍ਵਿਜਃ । ਮਾਸਿ ਸ਼ੁਕ੍ਲਸ੍ਯ ਵਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਪੂਰ੍ਵਾਹ੍ਣੇ ਪ੍ਰਥਮੇऽਹਨਿ
ਪੁਸ਼ਯ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਦੋਹਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਚੰਦਸ ਦਾ ਬਾਹਰ ਉਤਸਰਜਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜਾਂ ਜਦੋਂ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਸਵੇਰੇ ਇਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਛਦਾਂਸਿ ਚ ਦ੍ਵਿਜੋऽਭ੍ਯਸ੍ਯੇਚ੍ਛੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ੇ ਤੁ ਵੈ ਦ੍ਵਿਜਃ । ਵੇਦਾਂਗਾਨਿ ਪੁਰਾਣਾਨਿ ਕृष੍ਣਪਕ੍ਸ਼ੇषੁ ਮਾਨਵਃ
ਦੋਹਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਚੰਦਸ ਦੀ ਪਾਠ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਵੇਦਾਂਗ ਤੇ ਪੁਰਾਣ ਪੜ੍ਹਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਇਮਾਨ੍ਨਿਤ੍ਯਮਨਧ੍ਯਾਯਾਨਧੀਯਾਨੋ ਵਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ । ਅਧ੍ਯਾਪਨਂ ਚ ਕੁਰ੍ਵਾਣੋऽਭ੍ਯਸ੍ਯਨ੍ਨਪਿ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ
ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਿਯਤ ਰੋਕੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਠ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਪੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
ਕਰ੍ਣਸ਼੍ਰਵੇऽਨਿਲੇ ਰਾਤ੍ਰੌ ਦਿਵਾਪਾਂਸੁਸਮੂਹਨੇ । ਵਿਦ੍ਯੁਤ੍ਸ੍ਤਨਿਤਵਰ੍षੇषੁ ਮਹੋਲ੍ਕਾਨਾਂ ਚ ਸਂਪ੍ਲਵੇ
ਜਦੋਂ ਕੰਨ ਵਿੱਚ ਆਵਾਜ਼ ਆਵੇ, ਹਵਾ ਹੋਵੇ, ਰਾਤ ਹੋਵੇ, ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਧੂੜ ਉਡਦੀ ਹੋਵੇ, ਬਿਜਲੀ ਚਮਕਦੀ ਹੋਵੇ, ਗਰਜ ਹੋਵੇ, ਤੇਜ਼ ਮੀਂਹ ਪਵੇ ਜਾਂ ਉਲਕਾ ਪਿੰਡ ਦਿਸਣ—
ਅਕਾਲਿਕਮਨਧ੍ਯਾਯਮੇਤੇष੍ਵਾਹ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ । ਏਤਾਨਭ੍ਯੁਦਿਨਾਨ੍ਵਿਦ੍ਯਾਦ੍ਯਦਾ ਪ੍ਰਾਦੁष੍ਕृਤਾਗ੍ਨਿषੁ
ਇਹ ਸਮੇਂ ਪਾਠ ਲਈ ਅਣਕਾਲੀਕ ਮੰਨੇ ਗਏ ਹਨ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਐਸਾ ਕਿਹਾ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਇਹ ਘਟਨਾਵਾਂ ਹੋਣ ਜਾਂ ਅੱਗ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਵੇ, ਪਾਠ ਤੋਂ ਰੋਕ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਦਾ ਵਿਦ੍ਯਾਦਨਧ੍ਯਾਯਮਨृਤੌ ਚਾਭ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨੇ । ਨਿਰ੍ਘਾਤੇ ਭੂਮਿਚਲਨੇ ਜ੍ਯੋਤਿषਾਂ ਚੋਪਸਰ੍ਜਨੇ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਅਣਸਮੇਂ ਬੱਦਲ ਆਉਣ, ਭੂਚਾਲ, ਗਰਜ, ਜਾਂ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ੁਭ ਸੰਕੇਤ ਹੋਣ, ਇਹ ਪਾਠ ਲਈ ਰੋਕੇ ਸਮੇਂ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਏਤਾਨਕਾਲਿਕਾਨ੍ਵਿਦ੍ਯਾਦਨਧ੍ਯਾਯਾਨृਤਾਵਪਿ । ਪ੍ਰਾਦੁष੍ਕृਤੇष੍ਵਗ੍ਨਿषੁ ਚ ਵਿਦ੍ਯੁਤ੍ਸ੍ਤਨਿਤਨਿਸ੍ਵਨੇ
ਅਣਸਮੇਂ ਵੀ, ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾਠ ਲਈ ਰੋਕੇ ਸਮੇਂ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਅੱਗ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਬਿਜਲੀ ਤੇ ਗਰਜ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਹੋਵੇ।
ਸਜ੍ਯੋਤਿਃ ਸ੍ਯਾਦਨਧ੍ਯਾਯਃ ਸ਼ੇषੇ ਰਾਤ੍ਰੌ ਯਥਾ ਦਿਵਾ । ਨਿਤ੍ਯਾਨਧ੍ਯਾਯ ਏਵ ਸ੍ਯਾਦ੍ਗ੍ਰਾਮੇषੁ ਨਗਰੇषੁ ਚ
ਜਦੋਂ ਬਿਜਲੀ ਚਮਕਦੀ ਹੋਵੇ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਪਾਠ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦਿਨ ਵਿੱਚ; ਪਿੰਡਾਂ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਾਠ ਲਈ ਰੋਕੇ ਸਮੇਂ ਹਨ।
ਧਰ੍ਮਨੈਪੁਣ੍ਯਕਾਮਾਨਾਂ ਪੂਤਿਗਂਧੇ ਚ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ । ਅਂਤਃ ਸ਼ਵਗਤੇਗ੍ਰਾਮੇ ਵृषਲਸ੍ਯ ਚ ਸਨ੍ਨਿਧੌ
ਧਰਮ ਤੇ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ, ਜਿੱਥੇ ਗੰਦੀ ਵਾਸ ਆਵੇ, ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਮੁਰਦਾ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਨੀਚ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਹੋਵੇ, ਉਥੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਾਠ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਨਧ੍ਯਾਯੋਰੁਦ੍ਯਮਾਨੇ ਸਮਯੇ ਜਲਦਸ੍ਯ ਚ । ਉਦਕੇ ਚਾਰ੍ਧਰਾਤ੍ਰੇ ਚ ਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰਂ ਚ ਵਿਸਰ੍ਜਯਨ੍
ਜਦੋਂ ਬੱਦਲ ਉਠ ਰਹੇ ਹੋਣ, ਮੀਂਹ ਪੈ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਜਾਂ ਮੂਤ-ਪਖਾਣਾ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ, ਪਾਠ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਚ੍ਛਿष੍ਟਃ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਭੁਕ੍ਚੈਵ ਮਨਸਾਪਿ ਨ ਚਿਂਤਯੇਤ੍ । ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਯ ਦ੍ਵਿਜੋ ਵਿਦ੍ਵਾਨੇਕੋਦ੍ਦਿष੍ਟਸ੍ਯ ਵੇਤਨਮ੍
ਜੋ ਅਸ਼ੁੱਧ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਸ੍ਰਾਧ ਦਾ ਭੋਜਨ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਾਠ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਨਾ ਕਰੇ; ਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਦੋਹਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮੇ ਨੇ, ਜਦੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਮ ਦੀ ਫੀਸ ਲੈ ਲਵੇ, ਪਾਠ ਨਾ ਕਰੇ।
ਤ੍ਰ੍ਯਹਂ ਨ ਕਾਰਯੇਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਰਾਜ੍ਞੋ ਰਾਹੋਸ਼੍ਚ ਸੂਤਕੇ । ਯਾਵਦੇਕਾਨ੍ਨਨਿष੍ਠਾ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸ੍ਨੇਹਾਲੋਪਸ਼੍ਚ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਤੱਕ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਜਨਮ ਜਾਂ ਰਾਹੂ ਦੀ ਗ੍ਰਹਣ ਸਮੇਂ ਪਾਠ ਨਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਜਾਂ ਜਦ ਤੱਕ ਇੱਕ ਭੋਜਨ ਹੀ ਬਚਿਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਤੇਲ ਖਤਮ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ।
ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਯ ਵਿਦੁषੋ ਦੇਹੇ ਤਾਵਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਨ ਕੀਰ੍ਤਯੇਤ੍ । ਸ਼ਯਾਨਃ ਪ੍ਰੌਢਪਾਦਸ਼੍ਚ ਕृਤ੍ਵਾ ਚੈਵਾਵਸਕ੍ਥਿਕਾਮ੍
ਜਦ ਤੱਕ ਗਿਆਨਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਸਰੀਰ ਅਸ਼ੁੱਧ ਹੋਵੇ, ਪਾਠ ਨਾ ਕਰੇ; ਜਾਂ ਲੇਟੇ ਹੋਏ, ਪੈਰ ਫੈਲਾਏ ਹੋਏ, ਜਾਂ ਰਾਣਾਂ ਉੱਪਰ ਕਰਕੇ।
ਨਾਧੀਯੀਤਾਮਿषਂ ਜਗ੍ਧ੍ਵਾ ਸ਼ੂਦ੍ਰਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾਨ੍ਨਮੇਵ ਚ । ਨੀਹਾਰੇ ਬਾਣਸ਼ਬ੍ਦੇ ਚ ਸਂਧ੍ਯਯੋਰੁਭਯੋਰਪਿ
ਮਾਸ ਖਾ ਕੇ ਜਾਂ ਸ਼ੂਦਰ ਦੇ ਸ੍ਰਾਧ ਦਾ ਭੋਜਨ ਖਾ ਕੇ ਪਾਠ ਨਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਨੀਹਾਰ ਵਿੱਚ, ਤੀਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਦੋਵੇਂ ਸੰਧੀਆਂ ਸਮੇਂ ਵੀ ਪਾਠ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਮਾਵਾਸ੍ਯਾ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯੋਃ ਪੌਰ੍ਣਮਾਸ੍ਯष੍ਟਮੀषੁ ਚ । ਉਪਾਕਰ੍ਮਣਿ ਚੋਤ੍ਸਰ੍ਗੇ ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਂ ਕ੍ਸ਼ਪਣਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਅਮਾਵੱਸ, ਚੌਦਵੀ, ਪੂਰਨਮਾਸ਼ ਤੇ ਅਠਵੀਂ ਤਰੀਕ, ਉਪਾਕਰਮ ਤੇ ਉਤਸਰਜਨ ਸਮੇਂ, ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਲਈ ਪਾਠ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅष੍ਟਕਾਸੁ ਅਹੋਰਾਤ੍ਰਮृਤ੍ਵਂਤਾਸੁ ਚ ਰਾਤ੍ਰਿषੁ । ਮਾਰ੍ਗਸ਼ੀਰ੍षੇ ਤਥਾ ਪੌषੇ ਮਾਘਮਾਸੇ ਤਥੈਵ ਚ
ਅਸ਼ਟਕਾ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼, ਪੌਸ਼ ਤੇ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਾਠ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਿਸ੍ਰੋऽष੍ਟਕਾਃ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਾ ਕृष੍ਣਪਕ੍ਸ਼ੇषੁ ਸੂਰਿਭਿਃ । ਸ਼੍ਲੇष੍ਮਾਤਕਸ੍ਯ ਚ੍ਛਾਯਾਯਾਂ ਸ਼ਾਲ੍ਮਲੇਰ੍ਮਧੁਕਸ੍ਯ ਚ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਵਿੱਚ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਅਸ਼ਟਕਾ ਉਪਵਾਸ ਦਰਸਾਏ ਹਨ, ਜੋ ਸ਼ਲੇਸ਼ਮਤਕ, ਸ਼ਾਲਮਲ ਅਤੇ ਮਧੂਕ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਛਾਂ ਹੇਠ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਦਾਚਿਦਪਿ ਨਾਧ੍ਯੇਯਂ ਕੋਵਿਦਾਰਕਪਿਤ੍ਥਯੋਃ । ਸਮਾਨਵਿਦ੍ਯੇ ਚ ਮृਤੇ ਤਥਾ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਣਿ
ਕਦੇ ਵੀ ਕਦੰਬ ਜਾਂ ਕਪਿੱਥ ਰੁੱਖਾਂ ਹੇਠ ਪਾਠ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜੇ ਸਾਥੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜਾਂ ਸਾਥੀ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਪਾਠ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ।
ਆਚਾਰ੍ਯੇ ਸਂਸ੍ਥਿਤੇ ਚਾਪਿ ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਂ ਕ੍ਸ਼ਪਣਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ । ਛਿਦ੍ਰਾਣ੍ਯੇਤਾਨਿ ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਮਨਧ੍ਯਾਯਾਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ
ਜੇ ਅਚਾਰਯ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਲਈ ਪਾਠ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਹ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਲਈ ਪਾਠ-ਰੋਕ ਦੇ ਸਮੇਂ ਹਨ।
ਹਿਂਸਂਤਿ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਸ੍ਤੇषੁ ਤਸ੍ਮਾਦੇਤਾਨ੍ਵਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ । ਨੈਤ੍ਯਕੇਨਾਸ੍ਤ੍ਯਨਧ੍ਯਾਯਃ ਸਂਧ੍ਯੋਪਾਸਨਮੇਵ ਚ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਾਕਸ਼ਸ ਹਾਨੀ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕਰਮ ਜਾਂ ਸਾਂਝ-ਸਵੇਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਲਈ ਪਾਠ-ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਉਪਾਕਰ੍ਮ੍ਮਣਿ ਹੋਮਾਂਤੇ ਹੋਮਮਧ੍ਯੇ ਤਥੈਵ ਚ । ਏਕਾਮृਚਮਥੈਕਂ ਵਾ ਯਜੁਃ ਸਾਮਾਨਿ ਵਾ ਪੁਨਃ
ਪਾਠ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ, ਯਜਨ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਜਾਂ ਮੱਧ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਰਿਕ, ਜਾਂ ਇੱਕ ਯਜੁਸ, ਜਾਂ ਸਾਮ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨਾष੍ਟਕਾਦ੍ਯਾਸ੍ਵਧੀਯੀਤ ਮਾਰੁਤੇ ਚਾਭਿਧਾਵਤਿ । ਅਨਧ੍ਯਾਯਸ੍ਤੁ ਨਾਂਗੇषੁ ਨੇਤਿਹਾਸਪੁਰਾਣਯੋਃ
ਅਸ਼ਟਕਾ ਆਦਿ ਪਾਠ ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਵੇਦ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਜਾਂ ਇਤਿਹਾਸ-ਪੁਰਾਣਾ ਪਾਠ ਲਈ ਪਾਠ-ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਨ ਧਰ੍ਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇष੍ਵਨ੍ਯੇषੁ ਸਰ੍ਵਾਣ੍ਯੇਤਾਨਿ ਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ । ਏष ਧਰ੍ਮਃ ਸਮਾਸੇਨ ਕੀਰ੍ਤਿਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਣਃ
ਧਰਮ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਜਾਂ ਹੋਰ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਪਾਠ-ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ। ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਲਈ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾऽਭਿਹਿਤਃ ਪੂਰ੍ਵਮृषੀਣਾਂ ਭਾਵਿਤਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ । ਯੋऽਨ੍ਯਤ੍ਰ ਕੁਰੁਤੇ ਯਤ੍ਨਮਨਧੀਤ੍ਯ ਸ਼੍ਰੁਤਿਂ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਇਹ ਨਿਯਮ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ। ਜੋ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਬਿਨਾਂ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹੇ ਹੋਰ ਜਗ੍ਹਾ ਯਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਲਤ ਹੈ।
ਸ ਸਂਮੂਢੋ ਨ ਸਂਭਾष੍ਯੋ ਵੇਦਬਾਹ੍ਯੋ ਦ੍ਵਿਜਾਤਿਭਿਃ । ਨ ਵੇਦਪਾਠਮਾਤ੍ਰੇਣ ਸਂਤੁष੍ਟੋ ਵੈ ਭਵੇਦ੍ਦ੍ਵਿਜਃ
ਉਹ ਭਟਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਅਤੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਉਹ ਵੇਦ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿਰਫ ਵੇਦ ਪਾਠ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਪਾਠਮਾਤ੍ਰਾਵਸਾਨਸ੍ਤੁ ਪਂਕੇ ਗੌਰਿਵ ਸੀਦਤਿ । ਯੋऽਧੀਤ੍ਯ ਵਿਧਿਵਦ੍ਵੇਦਂ ਵੇਦਾਰ੍ਥਂ ਨ ਵਿਚਾਰਯੇਤ੍
ਜੋ ਸਿਰਫ ਪਾਠ ਕਰਕੇ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਾਂ ਵਾਂਗ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਵੀ ਅਰਥ ਨਹੀਂ ਸੋਚਦਾ, ਉਹ ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ ਹੈ।