ਪਿਤੁਰ੍ਭਗਿਨ੍ਯਾ ਮਾਤੁਸ਼੍ਚ ਜਾਯਸ੍ਯਾਂ ਚ ਸ੍ਵਸਰ੍ਯਪਿ । ਮਾਤृਵਦ੍ਵृਤ੍ਤਿਮਾਤਿष੍ਠੇਨ੍ਮਾਤਾ ਤਾਭ੍ਯੋ ਗਰੀਯਸੀ
ਪਿਤਾ ਦੀ ਭੈਣ, ਮਾਂ ਦੀ ਭੈਣ, ਪਤਨੀ ਦੀ ਭੈਣ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਨਾਲ ਮਾਂ ਵਾਂਗ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਮਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈ।
ਏਵਮਾਚਾਰਸਂਪਨ੍ਨਮਾਤ੍ਮਵਂਤਮਦਾਂਭਿਕਮ੍ । ਵੇਦਮਧ੍ਯਾਪਯੇਦ੍ਧਰ੍ਮ੍ਮਂ ਪੁਰਾਣਾਂਗਾਨਿ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਐਸਾ ਚੰਗਾ ਆਚਰਨ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਪਖੰਡ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਦ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸਂਵਤ੍ਸਰੋषਿਤੇ ਸ਼ਿष੍ਯੇ ਗੁਰੁਰ੍ਜ੍ਞਾਨਮਨਿਰ੍ਦਿਸ਼ਨ੍ । ਹਰਤੇ ਦੁष੍ਕृਤਂ ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਿष੍ਯਸ੍ਯ ਵਸਤੋ ਗੁਰੁਃ
ਜੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਇੱਕ ਸਾਲ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਕੋਲ ਰਹੇ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਉਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਅਧਿਆਪਕ ਉਸ ਦੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਆਚਾਰ੍ਯਪੁਤ੍ਰਃ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषੁਰ੍ਜ੍ਞਾਨਦੋ ਧਾਰ੍ਮਿਕਃ ਸ਼ੁਚਿਃ । ਸ਼ਕ੍ਤੋਨ੍ਨਦੋਂਬੁਦਃ ਸਾਧੁਰਧ੍ਯਾਪ੍ਯਾਦਸ਼ ਧਰ੍ਮਤਃ
ਅਧਿਆਪਕ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ, ਗਿਆਨ ਦਿੰਦਾ, ਧਰਮਕ, ਪਵਿੱਤਰ, ਸਮਰਥ ਅਤੇ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਦਸ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕृਤਕਂਠਸ੍ਤਥਾऽਦ੍ਰੋਹਃ ਮੇਧਾਵੀ ਗੁਰੁਕृਨ੍ਨਰਃ । ਆਪ੍ਤਃ ਪ੍ਰਿਯੋऽਥ ਵਿਧਿਵਤ੍षਡਧ੍ਯਾਪ੍ਯਾ ਦ੍ਵਿਜਾਤਯਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਰੋਸ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਸਮਝਦਾਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਭਰੋਸੇਯੋਗ, ਪਿਆਰਾ ਅਤੇ ਛੇ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਵਿਚ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋਵੇ—ਉਹ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮੇ ਸਿੱਖਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ।
ਏਤੇषੁ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਦਾਨਮਨ੍ਯਤ੍ਰ ਤੁ ਯਥੋਚਿਤਮ੍ । ਆਚਮ੍ਯ ਸਂਯਤੋ ਨਿਤ੍ਯਮਧੀਯੀਤ ਉਦਙ੍ਮੁਖਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਢੰਗ ਹੋਵੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੰਯਮ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਉਪਸਂਗृਹ੍ਯ ਤਤ੍ਪਾਦੌ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯਮਾਣੋ ਗੁਰੋਰ੍ਮੁਖਮ੍ । ਅਧੀष੍ਵ ਭੋ ਇਤਿ ਬ੍ਰੂਯਾਦ੍ਵਿਰਾਮੋऽਸ੍ਤ੍ਵਿਤਿ ਚਾऽਰਮੇਤ੍
ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਪੈਰ ਛੂਹ ਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖਦਿਆਂ, 'ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਪਾਠ ਪੜ੍ਹਾਓ ਜੀ' ਕਹੋ; ਜਦ ਅਧਿਆਪਕ ਕਹੇ 'ਹੁਣ ਕਾਫੀ ਹੈ', ਤਾਂ ਪਾਠ ਰੋਕ ਲਵੋ।
ਪ੍ਰਾਕ੍ਕੂਲਾਨ੍ਪਰ੍ਯੁਪਾਸੀਤ ਪਵਿਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚੈਵ ਪਾਵਕਃ । ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮੈਸ੍ਤ੍ਰਿਭਿਃ ਪੂਤਸ੍ਤਤੋਂਕਾਰਮਰ੍ਹਤਿ
ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਮਾਂ ਅਤੇ ਅੱਗ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਓਂਕਾਰ ਉਚਾਰਨ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਃ ਪ੍ਰਣਵਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦਂਤੇऽਪਿ ਵਿਧਿਵਦ੍ਦ੍ਵਿਜਾਃ । ਕੁਰ੍ਯਾਦਧ੍ਯਾਪਨਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਾਂਜਲਿਪੂਰ੍ਵਤਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਓਂਕਾਰ ਨੂੰ ਢੰਗ ਨਾਲ, ਅੰਤ ਤੇ ਵੀ, ਉਚਾਰਨ ਕਰੇ; ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਪਾਠ ਪੜ੍ਹਾਓ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਮੇਵ ਭੂਤਾਨਾਂ ਵੇਦਸ਼੍ਚਕ੍ਸ਼ੁਃ ਸਨਾਤਨਃ । ਅਧੀਯੀਤਾਪ੍ਯਯਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ੍ਯਾਦ੍ਧੀਯਤੇऽਨ੍ਯਥਾ
ਵੇਦ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਸਦੀਵੀ ਅੱਖ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਇਹ ਗੁੰਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਧੀਯੀਤ ऋਚੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਕ੍ਸ਼ੀਰਾਹੁਤ੍ਯਾ ਸਦੇਵਤਾਃ । ਪ੍ਰੀਣਾਤਿ ਤਰ੍ਪਯਨ੍ਕਾਲਂ ਕਾਮੈਰ੍ਹੂਤਾਃ ਸਦੈਵਤਾਃ
ਉਹ ਰੋਜ਼ ਰਿਗਵੇਦ ਦੀ ਪਾਠ ਕਰੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਢੰਗ ਨਾਲ, ਚਾਹੀਦੀ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦੇ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਯਜੂਂष੍ਯਧੀਤੇ ਨਿਯਤਂ ਦਧ੍ਨਾ ਪ੍ਰੀਣਾਤਿ ਦੇਵਤਾਃ । ਸਾਮਾਨ੍ਯਧੀਤੇ ਪ੍ਰੀਣਾਤਿ ਘृਤਾਹੁਤਿਭਿਰਨ੍ਵਹਮ੍
ਜੋ ਯਜੁਰਵੇਦ ਦੀ ਪਾਠ ਨਿਯਮਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦਹੀਂ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਸਾਮਵੇਦ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਘੀ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਥਰ੍ਵਾਂਗਿਰਸੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮਧ੍ਵਾ ਪ੍ਰੀਣਾਤਿ ਦੇਵਤਾਃ । ਧਰ੍ਮਾਂਗਾਨਿ ਪੁਰਾਣਾਨਿ ਮਾਂਸੈਸ੍ਤਰ੍ਪਯਤੇਸੁਰਾਨ੍
ਜੋ ਅਥਰਵਾਂਗਿਰਸ ਵੇਦ ਰੋਜ਼ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਧੂ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਧਰਮ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਨਾਲ ਮਾਂਸ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇ ਕੇ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਤਸ਼੍ਚ ਸਾਯਂ ਪ੍ਰਯਤੋ ਨੈਤ੍ਯਕਂ ਵਿਧਿਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ । ਗਾਯਤ੍ਰੀਂ ਸਮਧੀਯੀਤ ਗਤ੍ਵਾਰਣ੍ਯਂ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਸਵੇਰੇ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ, ਨਿਯਮ ਨਾਲ, ਰੋਜ਼ ਦੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਗਾਯਤਰੀ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗ੍ਰ ਕਰਕੇ।
ਸਹਸ੍ਰਪਰਮਾਂ ਦੇਵੀਂ ਸ਼ਤਮਧ੍ਯਾਂ ਦਸ਼ਾਵਰਾਮ੍ । ਗਾਯਤ੍ਰੀਂ ਵੈ ਜਪੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਜਪਯਜ੍ਞਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ
ਗਾਯਤਰੀ, ਜੋ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲੀ ਸਰਵੋਤਮ ਦੇਵੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਵਿਚਕਾਰ ਸੌ ਅਤੇ ਅੰਤ ਤੇ ਦਸ ਹਨ, ਉਸ ਦਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਜਪ-ਯਜਨ ਨਾਮ ਹੈ।
ਗਾਯਤ੍ਰੀਂ ਚੈਵ ਵੇਦਾਂਸ਼੍ਚ ਤੁਲਯਾ ਤੋਲਯਤ੍ਪ੍ਰਭੁਃ । ਏਕਤਸ਼੍ਚਤੁਰੋਵੇਦਾ ਗਾਯਤ੍ਰੀਂ ਚ ਤਥੈਕਤਃ
ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਗਾਯਤਰੀ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਤਰਾਜੂ ਤੇ ਤੋਲਿਆ: ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਚਾਰ ਵੇਦ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਇਕੱਲੀ ਗਾਯਤਰੀ।
ੴਕਾਰਮਾਦਿਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਵ੍ਯਾਹृਤੀਸ੍ਤਦਨਂਤਰਮ੍ । ਤਤੋऽਧੀਯੀਤ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀਮੇਕਾਗ੍ਰਃ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਓਂਕਾਰ ਉਚਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਵਿਆਹ੍ਰਤੀਆਂ, ਫਿਰ ਇਕਾਗ੍ਰਤਾ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਸਾਵਿਤਰੀ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪੁਰਾਕਲ੍ਪੇ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਭੂਰ੍ਭੁਵਃ ਸ੍ਵਃ ਸਨਾਤਨਾਃ । ਮਹਾਵ੍ਯਾਹृਤਯਸ੍ਤਿਸ੍ਰਃ ਸਰ੍ਵਾਸ਼ੁਭਨਿਬਰ੍ਹਣਾਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਵੱਡੀਆਂ, ਸਦੀਵੀ ਵਿਆਹ੍ਰਤੀਆਂ—ਭੂ, ਭੁਵ, ਸਵ—ਉਤਪੰਨ ਹੋਈਆਂ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਅਸ਼ੁਭ ਦੂਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪ੍ਰਧਾਨਂ ਪੁਰੁषਃ ਕਾਲੋ ਵਿष੍ਣੁਬ੍ਰਹ੍ਮਮਹੇਸ਼੍ਵਰਾਃ । ਸਤ੍ਵਂਰਜਸ੍ਤਮਸ੍ਤਿਸ੍ਰਃ ਕ੍ਰਮਾਦ੍ਵ੍ਯਾਹृਤਯਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਪ੍ਰਧਾਨ (ਪਦਾਰਥ), ਪੁਰੁਸ਼ (ਆਤਮਾ), ਸਮਾਂ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਗੁਣ—ਸਤ, ਰਜ, ਤਮ—ਇਹ ਵਿਆਹ੍ਰਤੀਆਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਯਾਦ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ੴਕਾਰਸ੍ਤਤ੍ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਦੁਤ੍ਤਰਮ੍ । ਏष ਮਂਤ੍ਰੋ ਮਹਾਯੋਗਃ ਸਾਰਾਤ੍ਸਾਰ ਉਦਾਹृਤਃ
ਓਂਕਾਰ ਸਰਵੋਤਮ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ; ਸਾਵਿਤਰੀ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਤਰ ਮਹਾ-ਯੋਗ ਹੈ, ਸਾਰ ਦਾ ਸਾਰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਯੋऽਧੀਤੇऽਹਨ੍ਯਹਨ੍ਯੇਤਾਂ ਗਾਯਤ੍ਰੀਂ ਵੇਦਮਾਤਰਮ੍ । ਵਿਜ੍ਞਾਯਾਰ੍ਥਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਸ ਯਾਤਿ ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਮ੍
ਜੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਗਾਯਤਰੀ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ, ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਅਰਥ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਵੇਦਜਨਨੀ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਲੋਕਪਾਵਨੀ । ਗਾਯਤ੍ਰ੍ਯਾ ਨ ਪਰਂ ਜਪ੍ਯਮੇਤਦ੍ਵਿਜ੍ਞਾਯਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਗਾਯਤਰੀ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਜਨਨੀ ਹੈ; ਗਾਯਤਰੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਗਾਯਤਰੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੋਈ ਜਪ ਨਹੀਂ—ਇਹ ਜਾਣਨ ਯੋਗ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਤੁ ਮਾਸਸ੍ਯ ਪੌਰ੍ਣਮਾਸ੍ਯਾਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ । ਆषਾਢ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰੋष੍ਠਪਦ੍ਯਾਂ ਵਾ ਵੇਦੋਪਾਕਰਣਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਸ੍ਰਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ ਜਾਂ ਆਾੜ੍ਹੀ ਜਾਂ ਪ੍ਰੋਸ਼ਠਪਦੀ ਦਿਨ ਨੂੰ, ਵੈਦਿਕ ਪਾਠ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ, ਹੇ ਦੋਹਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ।
ਯਤ੍ਸੂਰ੍ਯਯਾਮ੍ਯਗਮਨਂ ਮਾਸਾਨ੍ਵਿਪ੍ਰੋਰ੍ਦ੍ਧਪਂਚਮਾਨ੍ । ਅਧੀਯੀਤ ਸ਼ੁਚੌ ਦੇਸ਼ੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਚਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਪੰਜ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ, ਭਗਤ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ 'ਤੇ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪੁष੍ਯੇ ਤੁਚ੍ਛਂਦਸਾਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਬਹਿਰੁਤ੍ਸਰ੍ਜਨਂ ਦ੍ਵਿਜਃ । ਮਾਸਿ ਸ਼ੁਕ੍ਲਸ੍ਯ ਵਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਪੂਰ੍ਵਾਹ੍ਣੇ ਪ੍ਰਥਮੇऽਹਨਿ
ਪੁਸ਼ਯ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਦੋਹਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਚੰਦਸ ਦਾ ਬਾਹਰ ਉਤਸਰਜਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜਾਂ ਜਦੋਂ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਸਵੇਰੇ ਇਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਛਦਾਂਸਿ ਚ ਦ੍ਵਿਜੋऽਭ੍ਯਸ੍ਯੇਚ੍ਛੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ੇ ਤੁ ਵੈ ਦ੍ਵਿਜਃ । ਵੇਦਾਂਗਾਨਿ ਪੁਰਾਣਾਨਿ ਕृष੍ਣਪਕ੍ਸ਼ੇषੁ ਮਾਨਵਃ
ਦੋਹਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਚੰਦਸ ਦੀ ਪਾਠ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਵੇਦਾਂਗ ਤੇ ਪੁਰਾਣ ਪੜ੍ਹਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਇਮਾਨ੍ਨਿਤ੍ਯਮਨਧ੍ਯਾਯਾਨਧੀਯਾਨੋ ਵਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ । ਅਧ੍ਯਾਪਨਂ ਚ ਕੁਰ੍ਵਾਣੋऽਭ੍ਯਸ੍ਯਨ੍ਨਪਿ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ
ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਿਯਤ ਰੋਕੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਠ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਪੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
ਕਰ੍ਣਸ਼੍ਰਵੇऽਨਿਲੇ ਰਾਤ੍ਰੌ ਦਿਵਾਪਾਂਸੁਸਮੂਹਨੇ । ਵਿਦ੍ਯੁਤ੍ਸ੍ਤਨਿਤਵਰ੍षੇषੁ ਮਹੋਲ੍ਕਾਨਾਂ ਚ ਸਂਪ੍ਲਵੇ
ਜਦੋਂ ਕੰਨ ਵਿੱਚ ਆਵਾਜ਼ ਆਵੇ, ਹਵਾ ਹੋਵੇ, ਰਾਤ ਹੋਵੇ, ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਧੂੜ ਉਡਦੀ ਹੋਵੇ, ਬਿਜਲੀ ਚਮਕਦੀ ਹੋਵੇ, ਗਰਜ ਹੋਵੇ, ਤੇਜ਼ ਮੀਂਹ ਪਵੇ ਜਾਂ ਉਲਕਾ ਪਿੰਡ ਦਿਸਣ—
ਅਕਾਲਿਕਮਨਧ੍ਯਾਯਮੇਤੇष੍ਵਾਹ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ । ਏਤਾਨਭ੍ਯੁਦਿਨਾਨ੍ਵਿਦ੍ਯਾਦ੍ਯਦਾ ਪ੍ਰਾਦੁष੍ਕृਤਾਗ੍ਨਿषੁ
ਇਹ ਸਮੇਂ ਪਾਠ ਲਈ ਅਣਕਾਲੀਕ ਮੰਨੇ ਗਏ ਹਨ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਐਸਾ ਕਿਹਾ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਇਹ ਘਟਨਾਵਾਂ ਹੋਣ ਜਾਂ ਅੱਗ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਵੇ, ਪਾਠ ਤੋਂ ਰੋਕ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਦਾ ਵਿਦ੍ਯਾਦਨਧ੍ਯਾਯਮਨृਤੌ ਚਾਭ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨੇ । ਨਿਰ੍ਘਾਤੇ ਭੂਮਿਚਲਨੇ ਜ੍ਯੋਤਿषਾਂ ਚੋਪਸਰ੍ਜਨੇ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਅਣਸਮੇਂ ਬੱਦਲ ਆਉਣ, ਭੂਚਾਲ, ਗਰਜ, ਜਾਂ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ੁਭ ਸੰਕੇਤ ਹੋਣ, ਇਹ ਪਾਠ ਲਈ ਰੋਕੇ ਸਮੇਂ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।