ਨ ਪਾਣਿਕ੍ਸ਼ੁਭਿਤਾਭਿਰ੍ਵਾ ਨ ਬਹਿਰ੍ਗਂਧ ਏਵ ਵਾ । ਹृਦ੍ਗਾਭਿਃ ਪੂਯਤੇ ਵਿਪ੍ਰਃ ਕਂਠ੍ਯਾਭਿਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਃ ਸ਼ੁਚਿਃ
ਹੱਥ ਨਾਲ ਹਿਲਾਇਆ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਬਾਹਰ ਦੀ ਵਾਸ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਵਰਤਣਾ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਛੂਹੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ, ਕਸ਼ਤਰੀ ਗਲ ਨੂੰ ਛੂਹੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਾਸ਼ਿਤਾਭਿਸ੍ਤਥਾ ਵੈਸ਼੍ਯਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਸ਼ੂਦ੍ਰੌ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਤੋਂऽਤਤਃ । ਅਂਗੁष੍ਠਮੂਲਾਂਤਰਤੋ ਰੇਖਾਯਾਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਵੈਸ਼ ਪੀ ਕੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ, ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਛੂਹ ਕੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ ਅੰਗੂਠੇ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਦੀ ਲਕੀਰ ਤੇ ਪਾਣੀ ਲੱਗਣ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਅਂਤਰਾਂਗੁष੍ਠਦੇਸ਼ਿਨ੍ਯੈਃ ਪਿਤॄਣਾਂ ਤੀਰ੍ਥਮੁਚ੍ਯਤੇ । ਕਨਿष੍ਠਾਮੂਲਤਃ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਪ੍ਰਾਜਾਪਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਚਕ੍ਸ਼ਤੇ
ਅੰਗੂਠੇ ਤੇ ਵੱਡੀ ਉਂਗਲੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਛੋਟੀ ਉਂਗਲੀ ਦੇ ਨੀਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਾ ਥਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਂਗੁਲ੍ਯਗ੍ਰਂ ਸ੍ਮृਤਂ ਦੈਵਂ ਤਦੇਵਾਰ੍षਂ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍ । ਮੂਲੇਨ ਦੈਵਮਾਰ੍षਂ ਸ੍ਯਾਦਾਗ੍ਨੇਯਂ ਮਧ੍ਯਤਃ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਉਂਗਲੀ ਦਾ ਆਗਾ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਥਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਹੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਥਾਂ ਵੀ ਹੈ। ਉਂਗਲੀ ਦੇ ਨੀਵੇਂ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਦੇਵਤਾ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਥਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅੱਗ ਦਾ ਥਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਦੇਵ ਸੌਮਿਕਂ ਤੀਰ੍ਥਮੇਤਜ੍ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਨ ਮੁਹ੍ਯਤਿ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੇਣੈਵ ਤੁ ਤੀਰ੍ਥੇਨ ਦ੍ਵਿਜੋ ਨਿਤ੍ਯਮੁਪਸ੍ਪृਸ਼ੇਤ੍
ਇਹ ਥਾਂ ਸੋਮ ਦਾ ਵੀ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਮਨ ਵਿਚ ਕੋਈ ਭਟਕਾਵ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਥਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਸ਼ੁਧਤਾ ਕਰੇ।
ਹੋਮਯੇਦ੍ਵਾਥ ਦੈਵੇਨ ਨ ਤੁ ਪਿਤ੍ਰ੍ਯੇਣ ਵੈ ਦ੍ਵਿਜਾਃ । ਤ੍ਰਿਃਪ੍ਰਾਸ਼੍ਨੀਯਾਦਪਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੇਣ ਪ੍ਰਯਤਸ੍ਤਤਃ
ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਥਾਂ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਥਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੋ। ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਥਾਂ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਸ਼ੁਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਂਮृਜ੍ਯਾਂਗੁष੍ਠਮੂਲੇਨ ਮੁਖਂ ਵੈ ਸਮੁਪਸ੍ਪृਸ਼ੇਤ੍ । ਅਂਗੁष੍ਠਾਨਾਮਿਕਾਭ੍ਯਾਂ ਤੁ ਸ੍ਪृਸ਼ੇਨ੍ਨੇਤ੍ਰਦ੍ਵਯਂ ਤਤਃ
ਅੰਗੂਠੇ ਦੇ ਨੀਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਪੂੰਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਅੰਗੂਠੇ ਤੇ ਅਨਾਮਿਕਾ ਨਾਲ ਦੋਵੇਂ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਰ੍ਜਨ੍ਯਂਗੁष੍ਠਯੋਗੇਨ ਸ੍ਪृਸ਼ੇਨ੍ਨਾਸਾਪੁਟਦ੍ਵਯਮ੍ । ਕਨਿष੍ਠਾਂਗੁष੍ਠਯੋਗੇਨ ਸ਼੍ਰਵਣੇ ਸਮੁਸ੍ਪृਸ਼ੇਤ੍
ਤर्जਨੀ ਤੇ ਅੰਗੂਠਾ ਮਿਲਾ ਕੇ ਦੋਵੇਂ ਨੱਕ ਦੇ ਸਿਰਿਆਂ ਨੂੰ ਛੂਹਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਛੋਟੀ ਉਂਗਲੀ ਤੇ ਅੰਗੂਠਾ ਮਿਲਾ ਕੇ ਦੋਵੇਂ ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਾਸਾਮਥਯੋਗੇਨ ਹृਦਯਂ ਤੁ ਤਨਵਾ । ਸ੍ਪृਸ਼ੇਦ੍ਵੈ ਸ਼ਿਰਸਸ੍ਤਦ੍ਵਦਂਗੁष੍ਠੇਨਾਂਸਕਦ੍ਵਯਮ੍
ਸਾਰੀਆਂ ਉਂਗਲੀਆਂ ਮਿਲਾ ਕੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਛੂਹਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅੰਗੂਠੇ ਨਾਲ ਦੋਵੇਂ ਮੋਢਿਆਂ ਨੂੰ ਛੂਹਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਃਪ੍ਰਾਸ਼੍ਨੀਯਾਦ੍ਯਦਂਭਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰੀਤਾਸ੍ਤੇਨਾਸ੍ਯ ਦੇਵਤਾਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਵਿष੍ਣੁਰ੍ਮਹੇਸ਼ਸ਼੍ਚ ਭਵਂਤੀਤ੍ਯਨੁਸ਼ੁਸ਼੍ਰੁਮ
ਜਦ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਪਾਣੀ ਪੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੇਵਤਾ ਉਸ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਤੇ ਮਹੇਸ਼ ਵੀ, ਇਹ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਗਂਗਾ ਚ ਯਮੁਨਾ ਚੈਵ ਪ੍ਰੀਯੇਤੇ ਪਰਿਮਾਰ੍ਜਨਾਤ੍ । ਸਂਸ੍ਪृष੍ਟਯੋਰ੍ਲੋਚਨਯੋਃ ਪ੍ਰੀਯੇਤੇ ਸ਼ਸ਼ਿਭਾਸ੍ਕਰੌ
ਗੰਗਾ ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਪੂੰਝਣ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦ ਦੋਵੇਂ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਨਾਸਤ੍ਯਦਸ੍ਰੌ ਪ੍ਰੀਯੇਤੇ ਸ੍ਪृਸ਼ੇਨ੍ਨਾਸਾਪੁਟਦ੍ਵਯਮ੍ । ਕਰ੍ਣਯੋਃ ਸ੍ਪृष੍ਟਯੋਸ੍ਤਦ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰੀਯੇਤੇ ਚਾਨਿਲਾਨਲੌ
ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕੁੜੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਨੱਕ ਦੇ ਸਿਰਿਆਂ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੋਵੇਂ ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਹਵਾ ਤੇ ਅੱਗ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸਂਸ੍ਪृष੍ਟੇ ਹृਦਯੇ ਚਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰੀਯਂਤੇ ਸਰ੍ਵਦੇਵਤਾਃ । ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਸਂਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨਾਦੇਕਃ ਪ੍ਰੀਤਃ ਸ ਪੁਰੁषੋ ਭਵੇਤ੍
ਜਦ ਦਿਲ ਨੂੰ ਛੂਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਿਰ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਸੰਦ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨੋਚ੍ਛਿष੍ਟਂ ਕੁਰ੍ਵਤੇ ਵਕ੍ਤ੍ਰੇ ਵਿਪ੍ਰੁषੋਂਗੇ ਲਗਂਤਿ ਯਾਃ । ਦਂਤਵਦ੍ਦਂਤਲਗ੍ਨੇषੁ ਜਿਹ੍ਵਾਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ੇ ਸ਼ੁਚਿਰ੍ਭਵੇਤ੍
ਜਦ ਪਾਣੀ ਦੇ ਬੂੰਦਾਂ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਅਸ਼ੁਧ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ। ਜੇ ਬੂੰਦਾਂ ਦੰਦਾਂ ਜਾਂ ਜੀਭ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲੈਂ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ੁਧ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਪृਸ਼ਂਤਿ ਬਿਂਦਵਃ ਪਾਦੌ ਯ ਆਚਾਮਯਤਃ ਪਰਾਨ੍ । ਭੂਮਿਪਾਂਸ਼ੁਸਮਾ ਜ੍ਞੇਯਾ ਨ ਤੈਰਸ੍ਪृਸ਼੍ਯਤਾ ਭਵੇਤ੍
ਜੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਕਰ ਰਹੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਮਿੱਟੀ ਜਾਂ ਧੂੜ ਵਾਂਗ ਹੀ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਅਸ਼ੁਧਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਮਧੁਪਰ੍ਕੇ ਚ ਸੋਮੇ ਚ ਤਾਂਬੂਲਸ੍ਯ ਚ ਭਕ੍ਸ਼ਣੇ । ਫਲਮੂਲੇ ਚੇਕ੍ਸ਼ੁਦਂਡੇਨ ਦੋषਂ ਪ੍ਰਾਹ ਵੈ ਮਨੁਃ
ਮਧੁਪਾਰਕ, ਸੋਮ, ਤਾਂਬੂਲ, ਫਲ, ਜੜਾਂ ਤੇ ਕਸੂਰੀ ਦੀ ਭੇਟ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ ਮਾਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਮਨੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਚਰਂਸ਼੍ਚਾਨ੍ਨਪਾਨੇषੁ ਦ੍ਰਵ੍ਯਹਸ੍ਤੋ ਭਵੇਨ੍ਨਰਃ । ਭੂਮੌ ਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਤਦ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯਮਾਚਮ੍ਯਾਭ੍ਯੁਕ੍ਸ਼ਯੇਤ੍ਤੁ ਤਤ੍
ਜਦ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉਹੀ ਹੱਥ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਦਾਰਥ ਹੈ। ਪਦਾਰਥ ਨੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਕੇ ਛਿੜਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤੈਜਸਂ ਵੈ ਸਮਾਦਾਯ ਯਦ੍ਯੁਚ੍ਛਿष੍ਟੋ ਭਵੇਦ੍ਦ੍ਵਿਜਃ । ਭੂਮੌ ਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਤਦ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯਮਾਚਮ੍ਯਾਭ੍ਯੁਕ੍ਸ਼ਯੇਤ੍ਤੁ ਤਤ੍
ਜੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਧਾਤੂ ਵਾਲਾ ਪਦਾਰਥ ਫੜ ਕੇ ਅਸ਼ੁਧ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਦਾਰਥ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਕੇ ਛਿੜਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯਦ੍ਯਦ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਸਮਾਦਾਯ ਭਵੇਦੁਚ੍ਛੇषਣਾਨ੍ਵਿਤਃ । ਅਨਿਧਾਯੈਵ ਤਦ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਭੂਮੌ ਤ੍ਵਸ਼ੁਚਿਤਾਮਿਯਾਤ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਪਦਾਰਥ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਸ਼ੁਧਤਾ ਰਹਿ ਜਾਵੇ, ਤੇ ਉਹ ਪਦਾਰਥ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਨਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਦਾਰਥ ਅਸ਼ੁਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਦਿषੁ ਵਿਕਲ੍ਪਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਤ੍ਸਂਸ੍ਪृਸ਼੍ਯਾਚਮੇਦਿਹ । ਅਰਣ੍ਯੇ ਨਿਰ੍ਜਨੇ ਰਾਤ੍ਰੌ ਚੌਰਵ੍ਯਾਘ੍ਰਾਕੁਲੇ ਪਥਿ
ਕਪੜੇ ਆਦਿ ਪਦਾਰਥਾਂ ਲਈ ਛੋਟ ਹੈ; ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਇੱਥੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਇਕੱਲੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਾਂ ਚੋਰ ਤੇ ਬਾਘਾਂ ਵਾਲੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਵੀ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਮੂਤ੍ਰਂ ਪੁਰੀषਂ ਵਾ ਦ੍ਰਵ੍ਯਹਸ੍ਤੋ ਨ ਦੁष੍ਯਤਿ । ਨਿਧਾਯ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਕਰ੍ਣੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸੂਤ੍ਰਮੁਦਙ੍ਮੁਖਃ
ਪਿਸ਼ਾਬ ਜਾਂ ਪਖਾਨਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜੇ ਕੋਈ ਪਵਿੱਤਰ ਚੀਜ਼ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਅਸ਼ੁੱਧ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਜੇ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਸੂਤਰ ਆਪਣੇ ਸੱਜੇ ਕੰਨ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੁੱਖ ਕਰ ਲੈ।
ਅਹ੍ਨਿ ਕੁਰ੍ਯਾਚ੍ਛਕृਨ੍ਮੂਤ੍ਰਂ ਰਾਤ੍ਰੌ ਚੇਦ੍ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮੁਖਃ । ਅਂਤਰ੍ਧਾਯ ਮਹੀਂ ਕਾष੍ਟੈਃ ਪਤ੍ਰੈਰ੍ਲੋष੍ਟਤृਣੇਨ ਵਾ
ਦਿਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਪਖਾਨਾ ਜਾਂ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮੁੱਖ ਕਰਕੇ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਰਾਤ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੁੱਖ ਕਰਕੇ। ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਲੱਕੜ, ਪੱਤਿਆਂ, ਮਿੱਟੀ ਜਾਂ ਘਾਹ ਨਾਲ ਢੱਕ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਵृਤ੍ਯ ਚ ਸ਼ਿਰਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰਸ੍ਯ ਵਿਸਰ੍ਜਨਮ੍ । ਛਾਯਾਕੂਪਨਦੀਗੋष੍ਠਚੈਤ੍ਯਾਂਭਃ ਪਥਿ ਭਸ੍ਮਸੁ
ਪਖਾਨਾ ਜਾਂ ਪਿਸ਼ਾਬ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਢੱਕ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਛਾਂ, ਕੂਏ, ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਗੋਸ਼ਾਲਾ, ਮੰਦਰ, ਪਾਣੀ, ਰਸਤੇ ਜਾਂ ਰਾਖ 'ਤੇ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ।
ਅਗ੍ਨੌ ਚੈਵ ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨੇ ਚ ਵਿਣ੍ਮੂਤ੍ਰਂ ਨ ਸਮਾਚਰੇਤ੍ । ਨ ਗੋਮਯੇਨ ਕਾष੍ਠੇ ਵਾ ਮਹਾਵृਕ੍ਸ਼ੇऽਥ ਸ਼ਾਦ੍ਵਲੇ
ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਘਾਟ 'ਚ ਕਦੇ ਵੀ ਪਖਾਨਾ ਜਾਂ ਪਿਸ਼ਾਬ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ। ਗੋਮਯ, ਲੱਕੜ, ਵੱਡੇ ਰੁੱਖ ਜਾਂ ਹਰੀ ਘਾਹ 'ਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ।
ਨ ਤਿष੍ਠਨ੍ਨ ਚ ਨਿਰ੍ਵਾਸਾ ਨ ਚ ਪਰ੍ਵਤਮਂਡਲੇ । ਨ ਜੀਰ੍ਣਦੇਵਾਯਤਨੇ ਵਲ੍ਮੀਕੇ ਨ ਕਦਾਚਨ
ਖੜੇ ਹੋ ਕੇ, ਬਿਨਾ ਕਪੜੇ, ਜਾਂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਪਖਾਨਾ ਜਾਂ ਪਿਸ਼ਾਬ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ। ਪੁਰਾਣੇ ਮੰਦਰ ਜਾਂ ਚੀਟੀ ਦੇ ਬੂਹੇ 'ਤੇ ਵੀ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ।
ਨ ਸਸਤ੍ਵੇषੁ ਗਰ੍ਤੇषੁ ਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਨ ਸਮਾਚਰੇਤ੍ । ਤੁषਾਂਗਾਰਕਪਾਲੇषੁ ਰਾਜਮਾਰ੍ਗੇ ਤਥੈਵ ਚ
ਜਿੱਥੇ ਜੀਵ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਖੱਡਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਤੁਰਦੇ ਹੋਏ ਪਖਾਨਾ ਜਾਂ ਪਿਸ਼ਾਬ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ। ਭੁਸੀ, ਅੰਗਾਰ, ਟੂਟੇ ਭਾਂਡੇ ਜਾਂ ਰਾਜ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ।
ਨ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਨ ਬਿਲੇ ਵਾਪਿ ਨ ਤੀਰ੍ਥੇ ਨ ਚਤੁष੍ਪਥੇ । ਨੋਦ੍ਯਾਨੇऽਪਾਸਮੀਪੇ ਵਾ ਨੋषਰੇ ਨਗਰਾਸ਼ਯੇ
ਖੇਤ, ਖੱਡ, ਤੀਰਥ, ਚੌਰਾਹੇ, ਬਾਗ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਉਜੜੀ ਜ਼ਮੀਨ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਘਰ 'ਚ ਪਖਾਨਾ ਜਾਂ ਪਿਸ਼ਾਬ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ।
ਨ ਸੋਪਾਨਤ੍ਪਾਦੁਕੋ ਵਾ ਛਤ੍ਰੀ ਵਾ ਨਾਂਤਰਿਕ੍ਸ਼ਕੇ । ਨ ਚੈਵਾਭਿਮੁਖਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਗੁਰੁਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਯੋਰ੍ਗਵਾਮ੍
ਸਿੜੀਆਂ 'ਤੇ, ਜੁੱਤੀ ਪਾ ਕੇ, ਛਤਰੀ ਫੜ ਕੇ ਜਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਜਗ੍ਹਾ 'ਚ ਪਖਾਨਾ ਜਾਂ ਪਿਸ਼ਾਬ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ। ਇਸਤਰੀਆਂ, ਅਧਿਆਪਕ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਾਂ ਗਾਂਵਾਂ ਵੱਲ ਮੁੱਖ ਕਰਕੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ।
ਨ ਦੇਵਦੇਵਾਲਯਯੋਰਪਾਮਪਿ ਕਦਾਚਨ । ਨ ਜ੍ਯੋਤੀਂषਿ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਨ੍ਵਾਨਵਾਪ੍ਰਤਿਮੁਖੋਥ ਵਾ
ਦੇਵ ਮੰਦਰਾਂ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕਦੇ ਵੀ ਪਖਾਨਾ ਜਾਂ ਪਿਸ਼ਾਬ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ। ਚਾਨਣ, ਜੰਗਲ ਜਾਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਵੱਲ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਦਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਨਲਂ ਪ੍ਰਤਿਸੋਮਂ ਤਥੈਵ ਚ । ਆਹृਤ੍ਯ ਮृਤ੍ਤਿਕਾਂ ਕੂਲਾਲ੍ਲੇਪਗਂਧਾਪਕਰ੍षਣੀਮ੍
ਸੂਰਜ, ਅੱਗ ਜਾਂ ਚੰਦ ਵੱਲ ਮੁੱਖ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ। ਸਫ਼ਾਈ ਲਈ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਮਿੱਟੀ ਲਿਆਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਗੰਧ ਅਤੇ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।