ਸ਼੍ਰਦ੍ਦਧਾਨਪਰੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਕੁਰੁ ਤੀਰ੍ਥਾਭਿषੇਚਨਮ੍ । ਅਨ੍ਯੇ ਚ ਬਹਵਸ੍ਤੀਰ੍ਥਾਃ ਸਰ੍ਵਪਾਪਹਰਾਃ ਸ਼ੁਭਾਃ
ਪੂਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਤੀਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ। ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਤੀਰਥ ਹਨ, ਜੋ ਸੁਭਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਤੇषੁ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਦਿਵਂ ਯਾਂਤਿ ਯੇ ਮृਤਾਸ੍ਤੇऽਪੁਨਰ੍ਭਵਾਃ । ਗਂਗਾ ਚ ਯਮੁਨਾ ਚੈਵ ਉਭੇ ਤੁਲ੍ਯਫਲੇ ਸ੍ਮृਤੇ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੁਗੰਧ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜਿਹੜੇ ਉੱਥੇ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ। ਗੰਗਾ ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕੇਵਲਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਭਾਵੇਨ ਗਂਗਾ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਪੂਜ੍ਯਤੇ । ਏਵਂ ਕੁਰੁष੍ਵ ਕੌਂਤੇਯ ਸ੍ਵਰ੍ਗਤੀਰ੍ਥਾਭਿषੇਚਨਮ੍
ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੀ ਵਧੀਆ ਮਹਿਮਾ ਕਰਕੇ ਗੰਗਾ ਹਰ ਥਾਂ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਕੌਂਤੀ ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਸੁਗੰਧ ਤੀਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ।
ਯਾਵਜ੍ਜੀਵਕृਤਂ ਪਾਪਂ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਦੇਵ ਨਸ਼੍ਯਤਿ । ਯਸ੍ਤ੍ਵਿਦਂ ਕਲ੍ਯ ਉਤ੍ਥਾਯ ਪਠਤੇ ਚ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਵਾ
ਜਿੰਨਾ ਵੀ ਪਾਪ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਜੀਵਨ ਚ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਤੁਰੰਤ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਕੋਈ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ ਇਹ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ—
ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਪਾਪੇਭ੍ਯਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਲੋਕਂ ਚ ਗਚ੍ਛਤਿ
—ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸੁਗੰਧ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਾਦ੍ਮੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਸ੍ਵਰ੍ਗਖਂਡੇ ਯਮੁਨਾਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਪਂਚਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਪਦਮਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਸੁਗੰਧ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਯਮੁਨਾ ਮਹਾਤਮ ਦਾ ਪੈਂਤਾਲੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ ਉਵਾਚ- ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਮੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਪੁਰਾਣੇ ਪੁਣ੍ਯਸਮ੍ਮਿਤਮ੍ । ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਤੁ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਸ਼ਤਾਨਿ ਨਿਯੁਤਾਨਿ ਚ
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਹਜ਼ਾਰਾਂ, ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਤੇ ਲੱਖਾਂ ਤੀਰਥ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵੇ ਪੁਣ੍ਯਾਃ ਪਵਿਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਗਤਿਸ਼੍ਚ ਪਰਮਾ ਸ੍ਮृਤਾ । ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਨੈਮਿषਂ ਪੁਣ੍ਯਮਂਤਰਿਕ੍ਸ਼ੇ ਚ ਪੁष੍ਕਰਮ੍
ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਹਨ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਨੈਮਿਸ਼ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੁਸ਼ਕਰ।
ਪ੍ਰਯਾਗਮਪਿ ਲੋਕਾਨਾਂ ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ । ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਸਂਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਕਥਮੇਕਂ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਸਿ
ਪ੍ਰਯਾਗ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਨੂੰ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਛੱਡ ਕੇ ਤੂੰ ਇਕ ਹੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਿਉਂ ਕਰਦਾ ਹੈਂ?
ਅਪ੍ਰਮਾਣਮਿਦਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਮਸ਼੍ਰਦ੍ਧੇਯਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਗਤਿਂ ਚ ਪਰਮਾਂ ਦਿਵ੍ਯਾਂ ਭੋਗਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਯਥੇਪ੍ਸਿਤਾਨ੍
ਇਹ ਗੱਲ ਬੜੀ ਅਪਾਰ, ਅਚੰਭੀ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਤੇ ਦਿਵਿਆ ਅਵਸਥਾ ਤੇ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੁਖ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਕਿਮਰ੍ਥਮਲ੍ਪਯੋਗੇਨ ਬਹੁਧਰ੍ਮਂ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਸਿ । ਏਤਂ ਮੇ ਸਂਸ਼ਯਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਯਥਾਦृष੍ਟਂ ਯਥਾਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਤੂੰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਪੂਣ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਿਉਂ ਕਰਦਾ ਹੈਂ? ਮੇਰਾ ਇਹ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।
ਮਾਰ੍ਕਂਡੇਯ ਉਵਾਚ- ਅਸ਼੍ਰਦ੍ਧੇਯਂ ਨ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਮਪਿ ਤਦ੍ਭਵੇਤ੍ । ਨਰਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰਦ੍ਦਧਾਨਸ੍ਯ ਪਾਪੋਪਹਤਚੇਤਸਃ
ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜੋ ਗੱਲ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਜੋਗ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਆਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਹੋਵੇ। ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਮਨ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਲਈ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੈ।
ਅਸ਼੍ਰਦ੍ਦਧਾਨੋ ਹ੍ਯਸ਼ੁਚਿਰ੍ਦੁਰ੍ਮਤਿਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਮਂਗਲਃ । ਏਤੇ ਪਾਤਕਿਨਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤੇਨੇਦਂ ਭਾषਿਤਂ ਮਯਾ
ਜਿਸ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਅਪਵਿੱਤਰ, ਮੰਦੇ ਮਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਨਸੀਬ ਤੋਂ ਖੋਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪੀ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ ਹੈ।
ਸ਼ृਣੁ ਪ੍ਰਯਾਗਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਯਥਾਦृष੍ਟਂ ਯਥਾਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ । ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਚ ਪਰੋਕ੍ਸ਼ਂ ਚ ਯਥਾਨ੍ਯਤ੍ਸਂਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਹੁਣ ਤੂੰ ਪ੍ਰਯਾਗ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਸੁਣਿਆ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਅੱਖੀਂ ਵੇਖਿਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਆਇਆ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਹੋਰ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਯਥੈਵਾਨ੍ਯਨ੍ਮਯਾ ਦृष੍ਟਂ ਪੁਰਾ ਰਾਜਨ੍ਯਥਾਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ । ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਪੂਜ੍ਯਤੇ ਯੋਗਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਰਾਂ ਤੋਂ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਸੁਣਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਸਤਰ ਨੂੰ ਮੰਨ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੇ ਜੋਗ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਲਿਸ਼੍ਯਤੇ ਚਾਪਰਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨੈਵ ਯੋਗਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ । ਜਨ੍ਮਾਂਤਰਸਹਸ੍ਰੇਭ੍ਯੋ ਯੋਗੋ ਲਭ੍ਯੇਤ ਮਾਨਵੈਃ
ਕੋਈ ਹੋਰ ਉੱਥੇ ਕਲੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਜੋਗ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ; ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਜੋਗ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜਨਮਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਯਥਾਯੋਗਸਹਸ੍ਰੇਣ ਯੋਗੋ ਲਭ੍ਯੇਤ ਮਾਨਵੈਃ । ਯਸ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਰੀ ਜੋਗ ਦਾ ਜਤਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੋਗ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜੇਹੜਾ ਸਾਰੇ ਰਤਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—
ਤੇਨ ਦਾਨੇਨ ਦਤ੍ਤੇਨ ਯੋਗੋ ਲਭ੍ਯੇਤ ਮਾਨਵੈਃ । ਪ੍ਰਯਾਗੇ ਤੁ ਮृਤਸ੍ਯੇਦਂ ਸਰ੍ਵਂ ਭਵਤਿ ਨਾਨ੍ਯਥਾ
ਉਹ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਜੋਗ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਇਹ ਸਾਰਾ ਫਲ ਕੇਵਲ ਉਥੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜੇ ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿਚ ਮੌਤ ਆਵੇ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਨਹੀਂ।
ਪ੍ਰਧਾਨਹੇਤੁਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼੍ਰਦ੍ਦਧਤ੍ਸੁ ਚ ਭਾਰਤ । ਯਥਾ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਭੂਤੇषੁ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰੈਵ ਤੁ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਦੱਸਾਂਗਾ: ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ, ਹਰ ਥਾਂ ਇਹ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਨੈਵਾਸ੍ਤਿ ਵੈ ਕਿਂਚਿਦ੍ਯਦ੍ਵਕ੍ਤੁਂ ਤ੍ਵਿਦਮੁਚ੍ਯਤੇ । ਯਥਾ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਭੂਤੇषੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਪੂਜ੍ਯਤੇ
ਅਸਲ ਵਿਚ ਬ੍ਰਹਮ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਤਰ੍ਹਾਂ-ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ, ਹਰ ਥਾਂ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਏਵਂ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਲੋਕੇषੁ ਪ੍ਰਯਾਗਃ ਪੂਜ੍ਯਤੇ ਬੁਧੈਃ । ਪੂਜ੍ਯਤੇ ਤੀਰ੍ਥਰਾਜਸ੍ਯ ਸਤ੍ਯਮੇਤਦ੍ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਯਾਗ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਇਹ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਬਾਰੇ ਸੱਚ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਪਿ ਸ੍ਮਰਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਯਾਗਂ ਤੀਰ੍ਥਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਤੀਰ੍ਥਰਾਜਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਨੈਵਾਨ੍ਯਤ੍ਕਿਂਚਿਦਿਚ੍ਛਤਿ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪ੍ਰਯਾਗ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜੇਹੜਾ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ।
ਕੋ ਹਿ ਦੇਵਤ੍ਵਮਾਸਾਦ੍ਯ ਮਾਨੁषਤ੍ਵਂ ਚਿਕੀਰ੍षਤਿ । ਅਨੇਨੈਵਾਨੁਮਾਨੇਨ ਤ੍ਵਂ ਜ੍ਞਾਸ੍ਯਸਿ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ
ਜੋ ਦੇਵਤਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁੜ ਮਨੁੱਖ ਹੋਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਤੂੰ ਸਮਝ ਲਵੇਂ।
ਯਥਾ ਪੁਣ੍ਯਮਪੁਣ੍ਯਂ ਵਾ ਤਥੈਵ ਕਥਿਤਂ ਮਯਾ । ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ ਉਵਾਚ- ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਤਦ੍ਯਤ੍ਤ੍ਵਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਵਿਸ੍ਮਿਤੋऽਹਂ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਜਿਵੇਂ ਪੁੰਨ ਤੇ ਪਾਪ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਓਹੋ ਹੀ ਹੈ; ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਆਖਿਆ- ਮੈਂ ਜੋ ਤੂੰ ਆਖਿਆ ਸੁਣਿਆ, ਤੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਕਥਂ ਯੋਗੇਨ ਤਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਲੋਕਸ੍ਤੁ ਕਰ੍ਮਣਾ । ਤਦਾ ਚ ਲਭਤੇ ਭੋਗਾਨ੍ਗਾਂ ਚ ਤਤ੍ਕਰ੍ਮਣਾਂ ਫਲਮ੍
ਉਹ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਜੋ ਜੋਗ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਸਵਰਗ ਜੋ ਕਰਮ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲਦੇ ਹਨ? ਕੀ ਉਸ ਕਰਮ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਸੁਖ ਤੇ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ?
ਤਾਨਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਪृਚ੍ਛਾਮਿ ਪੁਨਰ੍ਯੈਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਮਹੀਮ੍ । ਮਾਰ੍ਕਂਡੇਯ ਉਵਾਚ- ਸ਼ृਣੁਰਾਜਨ੍ਮਹਾਬਾਹੋ ਯਥੋਕ੍ਤਕਰ੍ਮ੍ਮਣਾ ਮਹੀ
ਮੈਂ ਫੇਰ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਕਿਹੜੇ ਕਰਮ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਆਖਿਆ- ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਕਰਮ ਸੁਣ।
ਗਾਮਗ੍ਨਿਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਕਾਂਚਨਂ ਸਲਿਲਂ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ । ਮਾਤਰਂ ਪਿਤਰਂ ਚੈਵ ਯੋ ਨਿਂਦਤਿ ਨਰਾਧਿਪ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਗਾਂ, ਅੱਗ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸ਼ਾਸਤਰ, ਸੋਨਾ, ਪਾਣੀ, ਔਰਤਾਂ, ਮਾਂ ਜਾਂ ਪਿਉ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਨ—
ਨੈਤੇषਾਮੂਰ੍ਧ੍ਵਗਮਨਮੇਵਮਾਹ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ । ਏਵਂ ਯੋਗਸ੍ਯ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਃ ਸ੍ਥਾਨਂ ਪਰਮਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ—ਇਹ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ ਹੈ; ਜੋਗ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਐਨੀ ਔਖੀ ਹੈ।
ਗਚ੍ਛਂਤਿ ਨਰਕਂ ਘੋਰਂ ਯੇ ਨਰਾਃ ਪਾਪਕਾਰਿਣਃ । ਹਸ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਵਂ ਗਾਮਨਡ੍ਵਾਹਂ ਮਣਿਮੁਕ੍ਤਾਦਿ ਕਾਂਚਨਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪਾਪ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਨਰਕ ਵਿਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਜੇਹੜਾ ਹਾਥੀ, ਘੋੜਾ, ਗਾਂ, ਰਥ, ਮੋਤੀ, ਸੋਨਾ ਚੁਰਾਂਦਾ ਹੈ—
ਪਰੋਕ੍ਸ਼ਂ ਹਰਤੇ ਯਸ੍ਤੁ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਦਾਨਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ । ਨ ਤੇ ਗਚ੍ਛਂਤਿ ਵੈ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਦਾਤਾਰੋ ਯਤ੍ਰ ਭੋਗਿਨਃ
ਜੋ ਲੁਕ-ਚੁਪ ਕੇ ਚੀਜ਼ ਲੈ ਕੇ ਫਿਰ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਦਾਤੇ ਸਵਰਗ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ, ਜਿਥੇ ਭੋਗੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।