ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ ਉਵਾਚ- ਅਦ੍ਯ ਮੇ ਸਫਲਂ ਜਨ੍ਮ ਅਦ੍ਯ ਮੇ ਸਫਲਂ ਕੁਲਮ੍ । ਪ੍ਰੀਤੋऽਸ੍ਮ੍ਯਨੁਗृਹੀਤੋऽਸ੍ਮਿ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦੇਵ ਤੇऽਦ੍ਯ ਵੈ । ਤ੍ਵਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ਤੁ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਨ੍ਮੁਕ੍ਤੋऽਹਂ ਸਰ੍ਵਪਾਤਕੈਃ
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਕੁਲ ਵੀ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਧੰਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਧਰਮ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ।
ਮਾਰ੍ਕਂਡੇਯ ਉਵਾਚ- ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਤੇ ਸਫਲਂ ਜਨ੍ਮ ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਤੇ ਤਾਰਿਤਂ ਕੁਲਮ੍ । ਕੀਰ੍ਤਨਾਦ੍ਵਰ੍ਦ੍ਧਤੇ ਪੁਣ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਨਮ੍
ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਜਨਮ ਸਫਲ ਹੋਇਆ, ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਕੁਲ ਤਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪੁੰਨ ਵਧਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ ਉਵਾਚ- ਯਮੁਨਾਯਾਂ ਤੁ ਕਿਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਕਿਂ ਫਲਂ ਤੁ ਮਹਾਮੁਨੇ । ਏਤਨ੍ਮੇ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਹਿ ਯਥਾਦृष੍ਟਂ ਯਥਾਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਯਮੁਨਾ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਪੁੰਨ ਤੇ ਕਿਹੜਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਜੀ? ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਸੁਣਿਆ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
ਮਾਰ੍ਕਂਡੇਯ ਉਵਾਚ-। ਤਪਨਸ੍ਯ ਸੁਤਾ ਦੇਵੀ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾ । ਸਮਾਗਤਾ ਮਹਾਭਾਗਾ ਯਮੁਨਾ ਯਤ੍ਰ ਨਿਮ੍ਨਗਾ
ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤਪਨ ਦੇਵੀ ਦੀ ਧੀ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਜਿੱਥੇ ਯਮੁਨਾ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਆ ਗਈ।
ਯੇਨੈਵ ਨਿਃਸृਤਾ ਗਙ੍ਗਾ ਤੇਨੈਵ ਯਮੁਨਾ ਗਤਾ । ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰੇषੁ ਕੀਰ੍ਤਨਾਤ੍ਪਾਪਨਾਸ਼ਿਨੀ
ਜਿਥੇ ਗੰਗਾ ਨਿਕਲੀ, ਉਥੇ ਹੀ ਯਮੁਨਾ ਵੀ ਗਈ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜੋਜਨ ਤੱਕ, ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਚ ਪੀਤ੍ਵਾ ਚ ਯਮੁਨਾਯਾਂ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ । ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਨਾਲ੍ਲਭਤੇ ਪੁਣ੍ਯਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭਦ੍ਰਾਣਿ ਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਉਥੇ ਯਮੁਨਾ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਤੇ ਪੀ ਕੇ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਤੇ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਚੰਗੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਦਿਸਦੇ ਹਨ।
ਅਵਗਾਢਾ ਚ ਪੀਤ੍ਵਾ ਚ ਪੁਨਾਤ੍ਯਾਸਪ੍ਤਮਂ ਕੁਲਮ੍ । ਪ੍ਰਾਣਾਂਸ੍ਤ੍ਯਜਤਿ ਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸ ਯਾਤਿ ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਮ੍ ੨੬ thumb|ਪ੍ਰਯਾਗੇ ਗਙ੍ਗਾ-ਯਮੁਨਯੋਃ ਸਙ੍ਗਮਃ. ਅਗ੍ਨਿਤੀਰ੍ਥਮਿਤਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਯਮੁਨਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਤਟੇ । ਪਸ਼੍ਚਿਮੇ ਧਰ੍ਮਰਾਜਸ੍ਯ ਤੀਰ੍ਥਂ ਹਰਵਰਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਜੋ ਇਥੇ ਡੁੱਬ ਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਤੇ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੱਤ ਪੀੜੀਆਂ ਤੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਇਥੇ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਦਿਵਂ ਯਾਂਤਿ ਯੇ ਮृਤਾਸ੍ਤੇऽਪੁਨਰ੍ਭਵਾਃ । ਏਵਂ ਤੀਰ੍ਥਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਯਮੁਨਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਤਟੇ
ਜੋ ਇਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੁਗੰਧ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜਿਹੜੇ ਇਥੇ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ। ਇਉਂ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤੀਰਥ ਹਨ।
ਉਤ੍ਤਰੇਣ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਆਦਿਤ੍ਯਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਤੀਰ੍ਥਂ ਤੁ ਵਿਰਜਂ ਨਾਮ ਯਤ੍ਰ ਦੇਵਾਃ ਸਵਾਸਵਾਃ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ ਵੱਡੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ 'ਵੀਰਜਾ' ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤੇ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਉਪਾਸਤੇ ਸ੍ਮ ਸਂਧ੍ਯਾਂ ਤੁ ਨਿਤ੍ਯਕਾਲਂ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ । ਦੇਵਾਃ ਸੇਵਂਤਿ ਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥਂ ਯੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਵਿਦੁषੋ ਜਨਾਃ
ਉੱਥੇ, ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਦੇਵਤੇ ਹਰ ਵੇਲੇ ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਹੋਰ ਗਿਆਨਵਾਨ ਲੋਕ ਵੀ ਉਸ ਤੀਰਥ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰਦ੍ਦਧਾਨਪਰੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਕੁਰੁ ਤੀਰ੍ਥਾਭਿषੇਚਨਮ੍ । ਅਨ੍ਯੇ ਚ ਬਹਵਸ੍ਤੀਰ੍ਥਾਃ ਸਰ੍ਵਪਾਪਹਰਾਃ ਸ਼ੁਭਾਃ
ਪੂਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਤੀਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ। ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਤੀਰਥ ਹਨ, ਜੋ ਸੁਭਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਤੇषੁ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਦਿਵਂ ਯਾਂਤਿ ਯੇ ਮृਤਾਸ੍ਤੇऽਪੁਨਰ੍ਭਵਾਃ । ਗਂਗਾ ਚ ਯਮੁਨਾ ਚੈਵ ਉਭੇ ਤੁਲ੍ਯਫਲੇ ਸ੍ਮृਤੇ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੁਗੰਧ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜਿਹੜੇ ਉੱਥੇ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ। ਗੰਗਾ ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕੇਵਲਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਭਾਵੇਨ ਗਂਗਾ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਪੂਜ੍ਯਤੇ । ਏਵਂ ਕੁਰੁष੍ਵ ਕੌਂਤੇਯ ਸ੍ਵਰ੍ਗਤੀਰ੍ਥਾਭਿषੇਚਨਮ੍
ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੀ ਵਧੀਆ ਮਹਿਮਾ ਕਰਕੇ ਗੰਗਾ ਹਰ ਥਾਂ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਕੌਂਤੀ ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਸੁਗੰਧ ਤੀਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ।
ਯਾਵਜ੍ਜੀਵਕृਤਂ ਪਾਪਂ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਦੇਵ ਨਸ਼੍ਯਤਿ । ਯਸ੍ਤ੍ਵਿਦਂ ਕਲ੍ਯ ਉਤ੍ਥਾਯ ਪਠਤੇ ਚ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਵਾ
ਜਿੰਨਾ ਵੀ ਪਾਪ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਜੀਵਨ ਚ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਤੁਰੰਤ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਕੋਈ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ ਇਹ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ—
ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਪਾਪੇਭ੍ਯਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਲੋਕਂ ਚ ਗਚ੍ਛਤਿ
—ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸੁਗੰਧ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਾਦ੍ਮੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਸ੍ਵਰ੍ਗਖਂਡੇ ਯਮੁਨਾਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਪਂਚਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਪਦਮਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਸੁਗੰਧ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਯਮੁਨਾ ਮਹਾਤਮ ਦਾ ਪੈਂਤਾਲੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ ਉਵਾਚ- ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਮੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਪੁਰਾਣੇ ਪੁਣ੍ਯਸਮ੍ਮਿਤਮ੍ । ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਤੁ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਸ਼ਤਾਨਿ ਨਿਯੁਤਾਨਿ ਚ
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਹਜ਼ਾਰਾਂ, ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਤੇ ਲੱਖਾਂ ਤੀਰਥ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵੇ ਪੁਣ੍ਯਾਃ ਪਵਿਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਗਤਿਸ਼੍ਚ ਪਰਮਾ ਸ੍ਮृਤਾ । ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਨੈਮਿषਂ ਪੁਣ੍ਯਮਂਤਰਿਕ੍ਸ਼ੇ ਚ ਪੁष੍ਕਰਮ੍
ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਹਨ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਨੈਮਿਸ਼ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੁਸ਼ਕਰ।
ਪ੍ਰਯਾਗਮਪਿ ਲੋਕਾਨਾਂ ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ । ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਸਂਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਕਥਮੇਕਂ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਸਿ
ਪ੍ਰਯਾਗ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਨੂੰ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਛੱਡ ਕੇ ਤੂੰ ਇਕ ਹੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਿਉਂ ਕਰਦਾ ਹੈਂ?
ਅਪ੍ਰਮਾਣਮਿਦਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਮਸ਼੍ਰਦ੍ਧੇਯਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਗਤਿਂ ਚ ਪਰਮਾਂ ਦਿਵ੍ਯਾਂ ਭੋਗਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਯਥੇਪ੍ਸਿਤਾਨ੍
ਇਹ ਗੱਲ ਬੜੀ ਅਪਾਰ, ਅਚੰਭੀ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਤੇ ਦਿਵਿਆ ਅਵਸਥਾ ਤੇ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੁਖ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਕਿਮਰ੍ਥਮਲ੍ਪਯੋਗੇਨ ਬਹੁਧਰ੍ਮਂ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਸਿ । ਏਤਂ ਮੇ ਸਂਸ਼ਯਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਯਥਾਦृष੍ਟਂ ਯਥਾਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਤੂੰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਪੂਣ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਿਉਂ ਕਰਦਾ ਹੈਂ? ਮੇਰਾ ਇਹ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।
ਮਾਰ੍ਕਂਡੇਯ ਉਵਾਚ- ਅਸ਼੍ਰਦ੍ਧੇਯਂ ਨ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਮਪਿ ਤਦ੍ਭਵੇਤ੍ । ਨਰਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰਦ੍ਦਧਾਨਸ੍ਯ ਪਾਪੋਪਹਤਚੇਤਸਃ
ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜੋ ਗੱਲ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਜੋਗ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਆਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਹੋਵੇ। ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਮਨ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਲਈ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੈ।
ਅਸ਼੍ਰਦ੍ਦਧਾਨੋ ਹ੍ਯਸ਼ੁਚਿਰ੍ਦੁਰ੍ਮਤਿਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਮਂਗਲਃ । ਏਤੇ ਪਾਤਕਿਨਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤੇਨੇਦਂ ਭਾषਿਤਂ ਮਯਾ
ਜਿਸ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਅਪਵਿੱਤਰ, ਮੰਦੇ ਮਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਨਸੀਬ ਤੋਂ ਖੋਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪੀ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ ਹੈ।
ਸ਼ृਣੁ ਪ੍ਰਯਾਗਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਯਥਾਦृष੍ਟਂ ਯਥਾਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ । ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਚ ਪਰੋਕ੍ਸ਼ਂ ਚ ਯਥਾਨ੍ਯਤ੍ਸਂਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਹੁਣ ਤੂੰ ਪ੍ਰਯਾਗ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਸੁਣਿਆ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਅੱਖੀਂ ਵੇਖਿਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਆਇਆ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਹੋਰ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਯਥੈਵਾਨ੍ਯਨ੍ਮਯਾ ਦृष੍ਟਂ ਪੁਰਾ ਰਾਜਨ੍ਯਥਾਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ । ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਪੂਜ੍ਯਤੇ ਯੋਗਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਰਾਂ ਤੋਂ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਸੁਣਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਸਤਰ ਨੂੰ ਮੰਨ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੇ ਜੋਗ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਲਿਸ਼੍ਯਤੇ ਚਾਪਰਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨੈਵ ਯੋਗਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ । ਜਨ੍ਮਾਂਤਰਸਹਸ੍ਰੇਭ੍ਯੋ ਯੋਗੋ ਲਭ੍ਯੇਤ ਮਾਨਵੈਃ
ਕੋਈ ਹੋਰ ਉੱਥੇ ਕਲੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਜੋਗ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ; ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਜੋਗ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜਨਮਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਯਥਾਯੋਗਸਹਸ੍ਰੇਣ ਯੋਗੋ ਲਭ੍ਯੇਤ ਮਾਨਵੈਃ । ਯਸ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਰੀ ਜੋਗ ਦਾ ਜਤਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੋਗ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜੇਹੜਾ ਸਾਰੇ ਰਤਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—
ਤੇਨ ਦਾਨੇਨ ਦਤ੍ਤੇਨ ਯੋਗੋ ਲਭ੍ਯੇਤ ਮਾਨਵੈਃ । ਪ੍ਰਯਾਗੇ ਤੁ ਮृਤਸ੍ਯੇਦਂ ਸਰ੍ਵਂ ਭਵਤਿ ਨਾਨ੍ਯਥਾ
ਉਹ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਜੋਗ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਇਹ ਸਾਰਾ ਫਲ ਕੇਵਲ ਉਥੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜੇ ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿਚ ਮੌਤ ਆਵੇ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਨਹੀਂ।
ਪ੍ਰਧਾਨਹੇਤੁਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼੍ਰਦ੍ਦਧਤ੍ਸੁ ਚ ਭਾਰਤ । ਯਥਾ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਭੂਤੇषੁ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰੈਵ ਤੁ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਦੱਸਾਂਗਾ: ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ, ਹਰ ਥਾਂ ਇਹ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਨੈਵਾਸ੍ਤਿ ਵੈ ਕਿਂਚਿਦ੍ਯਦ੍ਵਕ੍ਤੁਂ ਤ੍ਵਿਦਮੁਚ੍ਯਤੇ । ਯਥਾ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਭੂਤੇषੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਪੂਜ੍ਯਤੇ
ਅਸਲ ਵਿਚ ਬ੍ਰਹਮ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਤਰ੍ਹਾਂ-ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ, ਹਰ ਥਾਂ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।