ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਾਦ੍ਮੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਸ੍ਵਰ੍ਗਖਂਡੇ ਪ੍ਰਯਾਗਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਚਤੁਸ਼੍ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਪਦਮਾ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਸੁਆਰਗ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯਾਗ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲਾ ਚੁਵਾਲੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ ਉਵਾਚ- ਏਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਯਾਗਸ੍ਯ ਯਤ੍ਤ੍ਵਯਾ ਕੀਰ੍ਤਨਂ ਕृਤਮ੍ । ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਮੇਤਦ੍ਧृਦਯਂ ਪ੍ਰਯਾਗਸ੍ਯ ਚ ਕੀਰ੍ਤਨਾਤ੍ । ਅਨਾਸ਼ਕਫਲਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਭਗਵਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕੀਦृਸ਼ਮ੍
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪ੍ਰਯਾਗ ਦੀ ਜਿਹੜੀ ਤੂੰ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸੀ, ਉਹ ਸੁਣ ਕੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਦੱਸੋ ਕਿ ਜੇ ਉਥੇ ਉਪਵਾਸ ਨਾ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਕੀ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ?
ਮਾਰ੍ਕਂਡੇਯ ਉਵਾਚ- ਸ਼ृਣੁ ਰਾਜਨ੍ਪ੍ਰਯਾਗੇ ਤੁ ਅਨਾਸ਼ਕਫਲਂ ਵਿਭੋ । ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਪੁਰੁषੋ ਧੀਮਾਨ੍ਸ਼੍ਰਦ੍ਦਧਾਨਸ਼੍ਚ ਯਾਦृਸ਼ਮ੍
ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸੁਣ ਕਿ ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿੱਚ ਉਪਵਾਸ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਸਮਝਦਾਰ ਤੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਐਸਾ ਫਲ ਪਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਹੀਨਾਂਗੋ ਵਿਰੋਗਸ਼੍ਚ ਪਂਚੇਂਦ੍ਰਿਯਸਮਨ੍ਵਿਤਃ । ਅਸ਼੍ਵਮੇਧਫਲਂ ਤਸ੍ਯ ਗਚ੍ਛਤਸ੍ਤੁ ਪਦੇ ਪਦੇ
ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ ਤੇ ਪੂਰਾ, ਰੋਗ ਰਹਿਤ, ਪੰਜੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਹਰ ਕਦਮ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਗ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਕੁਲਾਨਿ ਤਾਰਯੇਦ੍ਰਾਜਨ੍ਦਸ਼ਪੂਰ੍ਵਾਨ੍ਦਸ਼ਾਪਰਾਨ੍ । ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਪਾਪੇਭ੍ਯੋ ਗਚ੍ਛੇਤ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍
ਉਹ ਦਸ ਪਿਛਲੇ ਤੇ ਦਸ ਅੱਗਲੇ ਪੀੜੀਆਂ ਨੂੰ ਤਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ ਉਵਾਚ- ਮਹਾਭਾਗੋਸਿ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞ ਦਾਨਂ ਵਦਸਿ ਮੇ ਪ੍ਰਭੋ । ਅਲ੍ਪੇਨੈਵ ਪ੍ਰਧਾਨੇਨ ਬਹੂਨ੍ਧਰ੍ਮਾਨਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਧਰਮ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ। ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ ਕਿ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਾਂ ਵੱਡੀ ਦਾਤ ਦੇਣ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਧਰਮ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਸ਼੍ਵਮੇਧਸ੍ਤੁ ਬਹੁਭਿਃ ਸੁਕृਤੈਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਇਹ । ਏਤਨ੍ਮੇ ਸਂਸ਼ਯਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਪਰਂ ਕੌਤੂਹਲਂ ਹਿ ਮੇ
ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਮੇਰਾ ਇਹ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਨੂੰ ਵੱਡੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਹੈ।
ਮਾਰ੍ਕਂਡੇਯ ਉਵਾਚ- ਸ਼ृਣੁ ਰਾਜਨ੍ਮਹਾਵੀਰ ਯੁਦੁਕ੍ਤਂ ਪਦ੍ਮਯੋਨਿਨਾ । ऋषੀਣਾਂ ਸਨ੍ਨਿਧੌ ਪੂਰ੍ਵਂ ਕਥ੍ਯਮਾਨਂ ਮਯਾ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਰਾਜਨ, ਵੱਡੇ ਵੀਰ, ਸੁਣ ਜੋ ਕੁਝ ਕਦੇ ਕਮਲ-ਜਨਮਿਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਸੀ।
ਪਂਚਯੋਜਨਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਂ ਪ੍ਰਯਾਗਸ੍ਯ ਤੁ ਮਂਡਲਮ੍ । ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਂਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ਭੂਮਾਵਸ਼੍ਵਮੇਧਂ ਪਦੇ ਪਦੇ
ਪ੍ਰਯਾਗ ਦੀ ਧਰਤੀ ਪੰਜ ਜੋਜਨ ਚੌੜੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਉਥੇ ਪੈਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਕਦਮ 'ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਘੋੜੇ ਦੀ ਯਜਨਾ ਦੇ ਫਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਵ੍ਯਤੀਤਾਨ੍ਪੁਰੁषਾਨ੍ਸਪ੍ਤ ਭਵਿष੍ਯਾਂਸ਼੍ਚ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ । ਨਰਸ੍ਤਾਰਯਤੇ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਯਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਪਰਿਤ੍ਯਜੇਤ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਉਥੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਸੱਤ ਪੂਰਖਿਆਂ ਅਤੇ ਚੌਦਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਨੂੰ ਤਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਤੁ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ ਸਦਾ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਪਰੋ ਭਵੇਤ੍ । ਅਸ਼੍ਰਦ੍ਦਧਾਨਾਃ ਪੁਰੁषਾਃ ਪਾਪੋਪਹਤਚੇਤਸਃ । ਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਵਂਤਿ ਤਤ੍ਸ੍ਥਾਨਂ ਪ੍ਰਯਾਗਂ ਦੇਵਨਿਰ੍ਮਿਤਮ੍
ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਰਾਜਨ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਦਾ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਪਾਪ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਰੱਬਾਂ ਵਲੋਂ ਬਣੇ ਪ੍ਰਯਾਗ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ।
ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ ਉਵਾਚ- ਸ੍ਨੇਹਾਦ੍ਵਾ ਦ੍ਰਵ੍ਯਲੋਭਾਦ੍ਵਾ ਯੇ ਤੁ ਕਾਮਵਸ਼ਂ ਗਤਾਃ । ਕਥਂ ਤੀਰ੍ਥਫਲਂ ਤੇषਾਂ ਕਥਂ ਪੁਣ੍ਯਮਵਾਪ੍ਨੁਯੁਃ
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਜੇ ਕੋਈ ਮੋਹ ਜਾਂ ਧਨ ਦੀ ਲਾਲਚ ਕਰਕੇ ਇੱਛਾ ਦੇ ਵਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੀਰਥ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਕਿਵੇਂ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੁੰਨ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲੇਗਾ?
ਵਿਕ੍ਰਯਂ ਸਰ੍ਵਭਾਂਡਾਨਾਂ ਕਾਰ੍ਯਾਕਾਰ੍ਯਮਜਾਨਤਃ । ਪ੍ਰਯਾਗੇ ਕਾ ਗਤਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਏਵਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮਹਾਮੁਨੇ
ਜੇ ਕੋਈ ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਸਮਾਨ ਵੇਚ ਦੇਵੇ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਚੰਗਾ ਮੰਦਾ ਪਤਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਉਸਦਾ ਕੀ ਹਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਇਹ ਦੱਸੋ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਜੀ।
ਮਾਰ੍ਕਂਡੇਯ ਉਵਾਚ- ਸ਼ृਣੁ ਰਾਜਨ੍ਮਹਾਗੁਹ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਨਮ੍ । ਮਾਸਂ ਵਸਂਸ੍ਤੁ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ ਪ੍ਰਯਾਗੇ ਨਿਯਤੇਂਦ੍ਰਿਯਃ
ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸੁਣੋ ਰਾਜਨ, ਇਹ ਵੱਡਾ ਭੇਦ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿੱਚ ਇਕ ਮਹੀਨਾ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਕੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ—
ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਪਾਪੇਭ੍ਯਃ ਯਥਾਦਿष੍ਟਂ ਸ੍ਵਯਂਭੁਵਾ । ਸ਼ੁਚਿਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਯਤੋ ਭੂਤ੍ਵਾऽਹਿਂਸਕਃ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਵੈਭੂ ਨੇ ਹੁਕਮ ਕੀਤਾ। ਜੇ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ, ਮਨ ਲਾ ਕੇ, ਅਹਿੰਸਕ ਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਰਹੇ।
ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਪਾਪੇਭ੍ਯਃ ਸ ਗਚ੍ਛੇਤ੍ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍ । ਵਿਸ਼੍ਰਂਭਘਾਤਕਾਨਾਂ ਤੁ ਪ੍ਰਯਾਗੇ ਸ਼ृਣੁ ਤਤ੍ਫਲਮ੍
ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਜੇ ਕੋਈ ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੋੜੇ, ਉਸਦਾ ਕੀ ਅੰਜਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਕਾਲਮੇਵ ਸ੍ਨਾਯੀਤ ਆਹਾਰਂ ਭੈਕ੍ਸ਼੍ਯਮਾਚਰੇਤ੍ । ਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ਮਾਸੈਃ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯੇਤ ਪ੍ਰਯਾਗਾਤ੍ਤੁ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਉਹਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਭਿਖ ਮੰਗ ਕੇ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਨੇਨ ਤੁ ਯਸ੍ਯੇਹ ਤੀਰ੍ਥਯਾਤ੍ਰਾਦਿਕਂ ਭਵੇਤ੍ । ਸਰ੍ਵਕਾਮਸਮृਦ੍ਧਸ੍ਤੁ ਸ੍ਵਰ੍ਗਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ
ਜੇ ਕੋਈ ਸਮਝ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਰਮ ਕਰੇ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਉਹ ਸੁਗਮ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਥਾਨਂ ਸ ਲਭਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਧਨਧਾਨ੍ਯਸਮਾਕੁਲਮ੍ । ਏਵਂ ਜ੍ਞਾਨੇਨ ਸਂਪੂਰ੍ਣਃ ਸਦਾ ਭਵਤਿ ਭੋਗਵਾਨ੍
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਨ-ਧਾਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਥਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਸਦਾ ਸੁਖੀ ਤੇ ਸਮਰੱਥ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਾਰਿਤਾਃ ਪਿਤਰਸ੍ਤੇਨ ਨਰਕਾਤ੍ਪ੍ਰਪਿਤਾਮਹਾਃ । ਧਰ੍ਮਾਨੁਸਾਰੇ ਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞ ਪृਚ੍ਛਤਸ੍ਤੇ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਿਯਾਰ੍ਥਂ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਗੁਹ੍ਯਮੇਤਤ੍ਸਨਾਤਨਮ੍
ਉਸ ਕਰਕੇ ਪਿਤਰ ਤੇ ਪਰਦਾਦਾ ਨਰਕ ਤੋਂ ਛੁਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੱਚ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ, ਤੁਸੀਂ ਵਾਰ ਵਾਰ ਪੁੱਛਿਆ, ਤੁਹਾਡੀ ਖਾਤਰ ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ ਭੇਦ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ।
ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ ਉਵਾਚ- ਅਦ੍ਯ ਮੇ ਸਫਲਂ ਜਨ੍ਮ ਅਦ੍ਯ ਮੇ ਸਫਲਂ ਕੁਲਮ੍ । ਪ੍ਰੀਤੋऽਸ੍ਮ੍ਯਨੁਗृਹੀਤੋऽਸ੍ਮਿ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦੇਵ ਤੇऽਦ੍ਯ ਵੈ । ਤ੍ਵਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ਤੁ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਨ੍ਮੁਕ੍ਤੋऽਹਂ ਸਰ੍ਵਪਾਤਕੈਃ
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਕੁਲ ਵੀ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਧੰਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਧਰਮ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ।
ਮਾਰ੍ਕਂਡੇਯ ਉਵਾਚ- ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਤੇ ਸਫਲਂ ਜਨ੍ਮ ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਤੇ ਤਾਰਿਤਂ ਕੁਲਮ੍ । ਕੀਰ੍ਤਨਾਦ੍ਵਰ੍ਦ੍ਧਤੇ ਪੁਣ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਨਮ੍
ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਜਨਮ ਸਫਲ ਹੋਇਆ, ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਕੁਲ ਤਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪੁੰਨ ਵਧਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ ਉਵਾਚ- ਯਮੁਨਾਯਾਂ ਤੁ ਕਿਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਕਿਂ ਫਲਂ ਤੁ ਮਹਾਮੁਨੇ । ਏਤਨ੍ਮੇ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਹਿ ਯਥਾਦृष੍ਟਂ ਯਥਾਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਯਮੁਨਾ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਪੁੰਨ ਤੇ ਕਿਹੜਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਜੀ? ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਸੁਣਿਆ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
ਮਾਰ੍ਕਂਡੇਯ ਉਵਾਚ-। ਤਪਨਸ੍ਯ ਸੁਤਾ ਦੇਵੀ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾ । ਸਮਾਗਤਾ ਮਹਾਭਾਗਾ ਯਮੁਨਾ ਯਤ੍ਰ ਨਿਮ੍ਨਗਾ
ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤਪਨ ਦੇਵੀ ਦੀ ਧੀ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਜਿੱਥੇ ਯਮੁਨਾ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਆ ਗਈ।
ਯੇਨੈਵ ਨਿਃਸृਤਾ ਗਙ੍ਗਾ ਤੇਨੈਵ ਯਮੁਨਾ ਗਤਾ । ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰੇषੁ ਕੀਰ੍ਤਨਾਤ੍ਪਾਪਨਾਸ਼ਿਨੀ
ਜਿਥੇ ਗੰਗਾ ਨਿਕਲੀ, ਉਥੇ ਹੀ ਯਮੁਨਾ ਵੀ ਗਈ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜੋਜਨ ਤੱਕ, ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਚ ਪੀਤ੍ਵਾ ਚ ਯਮੁਨਾਯਾਂ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ । ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਨਾਲ੍ਲਭਤੇ ਪੁਣ੍ਯਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭਦ੍ਰਾਣਿ ਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਉਥੇ ਯਮੁਨਾ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਤੇ ਪੀ ਕੇ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਤੇ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਚੰਗੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਦਿਸਦੇ ਹਨ।
ਅਵਗਾਢਾ ਚ ਪੀਤ੍ਵਾ ਚ ਪੁਨਾਤ੍ਯਾਸਪ੍ਤਮਂ ਕੁਲਮ੍ । ਪ੍ਰਾਣਾਂਸ੍ਤ੍ਯਜਤਿ ਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸ ਯਾਤਿ ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਮ੍ ੨੬ thumb|ਪ੍ਰਯਾਗੇ ਗਙ੍ਗਾ-ਯਮੁਨਯੋਃ ਸਙ੍ਗਮਃ. ਅਗ੍ਨਿਤੀਰ੍ਥਮਿਤਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਯਮੁਨਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਤਟੇ । ਪਸ਼੍ਚਿਮੇ ਧਰ੍ਮਰਾਜਸ੍ਯ ਤੀਰ੍ਥਂ ਹਰਵਰਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਜੋ ਇਥੇ ਡੁੱਬ ਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਤੇ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੱਤ ਪੀੜੀਆਂ ਤੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਇਥੇ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਦਿਵਂ ਯਾਂਤਿ ਯੇ ਮृਤਾਸ੍ਤੇऽਪੁਨਰ੍ਭਵਾਃ । ਏਵਂ ਤੀਰ੍ਥਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਯਮੁਨਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਤਟੇ
ਜੋ ਇਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੁਗੰਧ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜਿਹੜੇ ਇਥੇ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ। ਇਉਂ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤੀਰਥ ਹਨ।
ਉਤ੍ਤਰੇਣ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਆਦਿਤ੍ਯਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਤੀਰ੍ਥਂ ਤੁ ਵਿਰਜਂ ਨਾਮ ਯਤ੍ਰ ਦੇਵਾਃ ਸਵਾਸਵਾਃ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ ਵੱਡੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ 'ਵੀਰਜਾ' ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤੇ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਉਪਾਸਤੇ ਸ੍ਮ ਸਂਧ੍ਯਾਂ ਤੁ ਨਿਤ੍ਯਕਾਲਂ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ । ਦੇਵਾਃ ਸੇਵਂਤਿ ਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥਂ ਯੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਵਿਦੁषੋ ਜਨਾਃ
ਉੱਥੇ, ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਦੇਵਤੇ ਹਰ ਵੇਲੇ ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਹੋਰ ਗਿਆਨਵਾਨ ਲੋਕ ਵੀ ਉਸ ਤੀਰਥ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।