ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਾਦ੍ਮੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਸ੍ਵਰ੍ਗਖਂਡੇ ਦ੍ਵਿਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਪਦਮਾ ਪੁਰਾਣੇ ਦੇ ਸਵਰਗ ਖੰਡ ਦਾ ਬਿਆਲੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ ਉਵਾਚ- ਯਥਾ ਪ੍ਰਯਾਗਸ੍ਯ ਮੁਨੇ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਕਥਿਤਂ ਤ੍ਵਯਾ । ਤਥਾਤਥਾ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯੇऽਹਂ ਸਰ੍ਵਪਾਪੈਰ੍ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਮੁਨੀ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਯਾਗ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸੀ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਵੀ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਭਗਵਨ੍ਕੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਗਂਤਵ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮਨਿਸ਼੍ਚਯੈਃ । ਪ੍ਰਯਾਗੇ ਯੋ ਵਿਧਿਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਤਨ੍ਮੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮਹਾਮੁਨੇ
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਪੱਕੀ ਨਿਸ਼ਚਾ ਨਾਲ ਕਿਹੜੀ ਰੀਤਿ ਨਾਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਹੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ, ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਾਸਤੇ ਜੋ ਵਿਧੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
ਮਾਰ੍ਕਂਡੇਯ ਉਵਾਚ- ਕਥਯਿष੍ਯਾਮਿ ਤੇ ਵਤ੍ਸ ਤੀਰ੍ਥਯਾਤ੍ਰਾਵਿਧਿਕ੍ਰਮਮ੍ । ਯੋ ਗਚ੍ਛੇਤਕੁਰੁਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਪ੍ਰਯਾਗਂ ਦੇਵਸਂਯੁਤਮ੍
ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸਹੀ ਰੀਤਿ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਹੇ ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਵਧੀਆ, ਜੋ ਕੋਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਯਾਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਬਲੀਵਰ੍ਦਸਮਾਰੂਢਃ ਸ਼ृਣੁ ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਯਤ੍ਫਲਮ੍ । ਵਸਤੇ ਨਰਕੇ ਘੋਰੇ ਗਵਾਂ ਕ੍ਰੋਧੇ ਸੁਦਾਰੁਣੇ
ਜੇ ਕੋਈ ਬਲਦ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੁਣ, ਉਸਦਾ ਕੀ ਫਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਸਲਿਲਂ ਚ ਨ ਗृਹ੍ਣਂਤਿ ਪਿਤਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਦੇਹਿਨਃ । ਯਸ੍ਤੁ ਪੁਤ੍ਰਾਂਸ੍ਤਥਾ ਬਾਲਾਨ੍ਸ੍ਨਾਪਯੇਤ੍ਪਾਯਯੇਤ੍ਤਥਾ
ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਰ ਉਸ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ। ਪਰ ਜੋ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਇਥੇ ਨ੍ਹੁੰਦਾ ਤੇ ਪਾਣੀ ਪਿਲਾਂਦਾ ਹੈ—
ਯਥਾਤ੍ਮਨਸ੍ਤਥਾ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਦਾਨਂ ਵਿਪ੍ਰੇषੁ ਦਾਪਯੇਤ੍ । ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯਲੋਭਾਨ੍ਮੋਹਾਦ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛੇਦ੍ਯਾਨੇਨ ਯੋ ਨਰਃ
ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਲਈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਦਾਨ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਧਨ ਦੀ ਲਾਲਚ ਜਾਂ ਮੋਹ ਕਰਕੇ ਸਵਾਰੀ ਉੱਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਨਿष੍ਫਲਂ ਤਸ੍ਯ ਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥਂ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਯਾਨਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜੇਤ੍ । ਗਂਗਾਯਮੁਨਯੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਯਸ੍ਤੁ ਕਨ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ
ਉਸ ਦੀ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਵਿਅਰਥ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਵਾਰੀ ਛੱਡ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਗੰਗਾ ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੁੜੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਆਰ੍षੇਣ ਤੁ ਵਿਧਾਨੇਨ ਯਥਾਵਿਭਵਸਂਭਵਮ੍ । ਨ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਯਮਂ ਘੋਰਂ ਨਰਕਂ ਤੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਪਣੇ ਸਮਰਥ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਯਮ ਜਾਂ ਨਰਕ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।
ਉਤ੍ਤਰਾਨ੍ਸ ਕੁਰੂਨ੍ਗਤ੍ਵਾ ਮੋਦਤੇ ਕਾਲਮਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ । ਪੁਤ੍ਰਾਂਸ੍ਤੁ ਦਾਰਾਁਲ੍ਲਭਤੇ ਧਾਰ੍ਮਿਕਾਨ੍ਨਯਸਂਯੁਤਾਨ੍
ਉੱਤਰੀ ਕੁਰੂ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ ਉਹ ਅਨੰਤ ਸਮਾਂ ਤੱਕ ਸੁਖ ਮਾਣਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਧਰਮ ਵਾਲੇ ਤੇ ਚੰਗੇ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪਤਨੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਦਾਨਂ ਪ੍ਰਦਾਤਵ੍ਯਂ ਯਥਾਵਿਭਵਸਂਭਵਮ੍ । ਤੇਨ ਤੀਰ੍ਥਫਲੈਨੈਵ ਵਰ੍ਦ੍ਧਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਉਥੇ, ਆਪਣੇ ਸਮਰਥ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਤੀਰਥ ਦਾ ਫਲ ਵਧਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਤਿष੍ਠਤਿ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ ਯਾਵਦਾਭੂਤਸਂਪ੍ਲਵਮ੍ । ਵਟਮੂਲਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਯਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਪਰਿਤ੍ਯਜੇਤ੍
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਨਾਸ ਹੋਣ ਤੱਕ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵਟ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—
ਸਰ੍ਵਲੋਕਾਨਤਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਰੁਦ੍ਰਲੋਕਂ ਚ ਗਚ੍ਛਤਿ । ਤਤ੍ਰ ਤੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਦਿਤ੍ਯਾਸ੍ਤਪਂਤੇ ਰੁਦ੍ਰਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਰੁਦਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਬਾਰਾਂ ਸੂਰਜ ਰੁਦਰ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਕੇ ਤਪ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਨਿਰ੍ਦਹਂਤਿ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਵਟਮੂਲਂ ਨ ਦਹ੍ਯਤੇ । ਨष੍ਟਚਂਦ੍ਰਾਰ੍ਕਪਵਨਂ ਯਦਾ ਚੈਕਾਰ੍ਣਵਂ ਜਗਤ੍
ਉਹ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਵਟ ਦਾ ਰੁੱਖ ਨਹੀਂ ਸੜਦਾ। ਜਦ ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਹਵਾ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜਗਤ ਇਕ ਸਮੁੰਦਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਸ੍ਵਪਿਤ੍ਯਤ੍ਰੈਵ ਵੈ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਜਾਯਮਾਨਃ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਦੇਵਦਾਨਵਗਂਧਰ੍ਵ ऋषਯਃ ਸਿਦ੍ਧਚਾਰਣਾਃ
ਉਥੇ ਹੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਸੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ, ਗੰਧਰਵ, ਰਿਸ਼ੀ, ਸਿੱਧ ਤੇ ਚਾਰਣ—
ਸਦਾ ਸੇਵਂਤਿ ਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥਂ ਗਂਗਾਯਮੁਨਸਂਗਮੇ । ਤਤ੍ਰ ਗਚ੍ਛਂਤਿ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ ਪ੍ਰਯਾਗੇ ਸਂਯੁਤਂ ਚ ਯਤ੍
ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੰਗਾ ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਸੰਗਮ ਵਾਲੇ ਤੀਰਥ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਥੇ ਹੀ ਉਹ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਯਾਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਤ੍ਰ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਯੋ ਦੇਵਾ ਦਿਸ਼ਸ਼੍ਚੈਵ ਦਿਗੀਸ਼੍ਵਰਾਃ । ਲੋਕਪਾਲਾਸ਼੍ਚ ਸਾਧ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਪਿਤਰੋ ਲੋਕਸਂਮਤਾਃ
ਉਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਖੇ, ਸਾਧਯ, ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਵੱਲੋਂ ਮੰਨੇ ਹੋਏ ਪਿਤਰ—all ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਸਨਤ੍ਕੁਮਾਰਪ੍ਰਮੁਖਾਸ੍ਤਥੈਵ ਪਰਮਰ੍षਯਃ । ਅਂਗਿਰਪ੍ਰਮੁਖਾਸ਼੍ਚੈਵ ਤਥਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षਯਃ ਪਰੇ
ਉਥੇ ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਆਦਿਕ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਅਤੇ ਅੰਗਿਰਸ ਆਦਿਕ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਤਪਸਵੀ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਤਥਾ ਨਾਗਾਸ਼੍ਚ ਸਿਦ੍ਧਾਸ਼੍ਚ ਸੁਪਰ੍ਣਾਃ ਖੇਚਰਾਸ਼੍ਚ ਯੇ । ਸਰਿਤਃ ਸਾਗਰਾਃ ਸ਼ੈਲਾ ਨਾਗਾ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਾਸ੍ਤਥਾ
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਥੇ ਨਾਗ, ਸਿੱਧ, ਸੁਪਰਨ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ, ਦਰਿਆ, ਸਮੁੰਦਰ, ਪਹਾੜ, ਨਾਗ ਤੇ ਵਿਦਿਆਧਰ ਵੀ ਹਨ।
ਹਰਿਸ਼੍ਚ ਭਗਵਾਨਾਸ੍ਤੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਪੁਰਸ੍ਕृਤਃ । ਗਂਗਾਯਮੁਨਯੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਪृਥਿਵ੍ਯਾ ਜਘਨਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ ਆਪ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀਆਂ ਦੇ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਗੰਗਾ ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦਾ ਗਰਭ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪ੍ਰਯਾਗਂ ਰਾਜਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਤ੍ਰਿषੁਲੋਕੇषੁ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ । ਤਤਃ ਪੁਣ੍ਯਤਮਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਤ੍ਰਿषੁਲੋਕੇषੁ ਭਾਰਤ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯਾਗ ਦਾ ਨਾਮ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ; ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਕੋਈ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਨਹੀਂ।
ਸ਼੍ਰਵਣਾਤ੍ਤਸ੍ਯ ਤੀਰ੍ਥਸ੍ਯ ਨਾਮਸਂਕੀਰ੍ਤਨਾਦਪਿ । ਮृਤ੍ਤਿਕਾ ਲਂਭਨਾਦ੍ਵਾਪਿ ਨਰਃ ਪਾਪਾਤ੍ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਉਸ ਤੀਰਥ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਾਂ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ, ਜਾਂ ਮਿੱਟੀ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰਾਭਿषੇਕਂ ਯਃ ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਤ੍ਸਂਗਮੇ ਸਂਸ਼ਿਤਵ੍ਰਤਃ । ਤੁਲ੍ਯਂ ਫਲਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਰਾਜਸੂਯਾਸ਼੍ਵਮੇਧਯੋਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਥੇ ਸੰਗਮ ਤੇ ਪੱਕੀ ਨਿਯਤ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰਾਜਸੂਯ ਤੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਨ ਵੇਦਵਚਨਾਤ੍ਤਾਤ ਨ ਲੋਕਵਚਨਾਦਪਿ । ਮਤਿਰੁਤ੍ਕ੍ਰਮਣੀਯਾ ਤੇ ਪ੍ਰਯਾਗਗਮਨਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ, ਤੇਰਾ ਮਨ ਪ੍ਰਯਾਗ ਜਾਣ ਦੀ ਨਿਯਤ ਤੋਂ ਹਿਲਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ।
ਦਸ਼ਤੀਰ੍ਥਸਹਸ੍ਰਾਣਿ षष੍ਟਿਕੋਟ੍ਯਸ੍ਤਥਾਪਰਾਃ । ਯੇषਾਂ ਸਾਨ੍ਨਿਧ੍ਯਮਤ੍ਰੈਵ ਕੀਰ੍ਤਨਾਤ੍ਕੁਰੁਨਂਦਨ
ਇਥੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਤੀਰਥ ਤੇ ਸੱਠ ਕਰੋੜ ਹੋਰ, ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਰਕੇ ਹੀ, ਹੇ ਕੁਰੁਕੁਲ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਯਾ ਗਤਿਰ੍ਯੋਗਯੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਸਦੁਤ੍ਥਸ੍ਯ ਮਨੀषਿਣਃ । ਸਾ ਗਤਿਸ੍ਤ੍ਯਜਤਃ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਗਂਗਾਯਮੁਨਸਂਗਮੇ
ਜੋ ਗਿਆਨਵਾਨ ਯੋਗੀ ਉੱਚੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਦੇਹ ਛੱਡਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਦਰਜਾ ਉਸਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜੋ ਗੰਗਾ-ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਸੰਗਮ ਤੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗਦਾ ਹੈ।
ਤੇਨ ਜੀਵਂਤਿ ਲੋਕੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਯਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ । ਯੇ ਪ੍ਰਯਾਗਂ ਨ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਸ੍ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਲੋਕ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪ੍ਰਯਾਗ ਨਹੀਂ ਵੀ ਪਹੁੰਚੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਚਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਏਵਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੁ ਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਯਾਗਂ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍ । ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਪਾਪੇਭ੍ਯਃ ਸ਼ਸ਼ਾਂਕ ਇਵ ਰਾਹੁਣਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਪ੍ਰਯਾਗ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਉੱਚੇ ਥਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਨ ਰਾਹੂ ਤੋਂ ਛੁਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਂਬਲਾਸ਼੍ਵਤਰੌ ਨਾਗੌ ਯਮੁਨਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਤਟੇ । ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਚ ਪੀਤ੍ਵਾ ਚ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਪਾਤਕੈਃ
ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਕੰਬਲ ਤੇ ਅਸ਼ਵਤਾਰਾ ਨਾਗ ਹਨ; ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਤੇ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤਤ੍ਸ੍ਥਾਨਂ ਮਹਾਦੇਵਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ । ਨਰਸ੍ਤਾਰਯਤੇ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਦਸ਼ਾਤੀਤਾਨ੍ਦਸ਼ਾਪਰਾਨ੍
ਉਥੇ, ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਤੇ ਜਾ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਦਸ ਪੂਰਵਜਾਂ ਤੇ ਦਸ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਲੰਘਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।