ਵਾਸੁਦੇਵਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਪਂਚਸ਼ੇषਾਸ੍ਤੁ ਪਾਂਡਵਾਃ । ਕਥਂ ਦ੍ਰੋਣਂ ਚ ਭੀष੍ਮਂ ਚ ਕਰ੍ਣਂ ਚੈਵ ਮਹਾਬਲਮ੍
ਪੰਜ ਬਚੇ ਹੋਏ ਪਾਂਡਵ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਤੇ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਸੋਚਦੇ ਰਹੇ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਦ੍ਰੋਣ, ਭੀਸ਼ਮ ਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਕਰਣ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਂ ਚ ਰਾਜਾਨਂ ਭ੍ਰਾਤृਪੁਤ੍ਰਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਰਾਜਾਨੋ ਨਿਹਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਯੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਸ਼ੂਰਮਾਨਿਨਃ
ਤੇ ਰਾਜਾ ਦੁਰਯੋਧਨ, ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ; ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਜੋ ਆਪਣੇ ਸ਼ੌਰ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਸਮਝਦੇ ਸਨ।
ਵਿਨਾ ਰਾਜ੍ਯੇਨ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਕਿਂ ਭੋਗੈਰ੍ਜੀਵਿਤੇਨਵਾ । ਧਿਕ੍ਕष੍ਟਮਿਤਿ ਸਂਚਿਂਤ੍ਯ ਰਾਜਾ ਵਿਹ੍ਵਲਤਾਂ ਗਤਃ
ਰਾਜ ਦੇ ਬਿਨਾ ਕੀ ਕਰੀਏ, ਜਾਂ ਸੁਖ-ਸਾਦਿਆਂ ਜਾਂ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਕੀ ਲਾਭ? 'ਹਾ, ਕਿੰਨਾ ਦੁਖਦਾਈ!' ਸੋਚ ਕੇ ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਨਿਸ਼੍ਚੇष੍ਟੋऽਥ ਨਿਰੁਤ੍ਸਾਹਃ ਕਿਂ ਚਿਤ੍ਤਿष੍ਠਤ੍ਯਧੋਮੁਖਃ । ਲਬ੍ਧਸਂਜ੍ਞੋ ਯਦਾ ਰਾਜਾ ਚਿਂਤਯਾਨਃ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਰਾਜਾ ਬਿਨਾ ਹਿਲੇ-ਜੁਲੇ, ਨਿਰਾਸ ਹੋ ਕੇ, ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਬੈਠਾ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਹੋਸ਼ ਪਾਇਆ, ਫਿਰ-ਫਿਰ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ।
ਕਂ ਚਰੇ ਵਿਧਿਨਾ ਯੋਗਂ ਨਿਯਮਂ ਤੀਰ੍ਥਮੇਵ ਵਾ । ਯੇਨਾਹਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਾਮੁਚ੍ਯੇ ਮਹਾਪਾਤਕਕਿਲ੍ਬਿषਾਤ੍
ਕਿਹੜਾ ਰਸਤਾ ਲਵਾਂ, ਕਿਹੜਾ ਯੋਗ, ਕਿਹੜਾ ਨਿਯਮ ਜਾਂ ਤੀਰਥ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਜਲਦੀ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵਾਂ?
ਯਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਨਰੋ ਯਾਤਿ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਕਥਂ ਪृਚ੍ਛਾਮਿ ਵੈ ਕृष੍ਣਂ ਯੇਨੇਦਂ ਕਾਰਿਤਂ ਮਹਤ੍
ਕਿੱਥੇ ਇਨਸਾਨ ਨੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਕਿਵੇਂ ਮੈਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਪੁੱਛਾਂ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ?
ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰਂ ਕਥਂ ਪृਚ੍ਛੇ ਯਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਸ਼ਤਂ ਹਤਮ੍ । ਵ੍ਯਾਸਂ ਕਥਮਹਂ ਪृਚ੍ਛੇ ਯਸ੍ਯ ਗੋਤ੍ਰਕ੍ਸ਼ਯਃ ਕृਤਃ
ਕਿਵੇਂ ਮੈਂ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਪੁੱਛਾਂ, ਜਿਸ ਦੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਮਾਰੇ ਗਏ? ਕਿਵੇਂ ਮੈਂ ਵਿਆਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਾਂ, ਜਿਸ ਦਾ ਵੰਸ਼ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ?
ਏਵਂ ਵੈਕ੍ਲਵ੍ਯਮਾਪਨ੍ਨੋ ਧਰ੍ਮਪੁਤ੍ਰੋ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਃ । ਰੁਦਂਤਃ ਪਾਂਡਵਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਭ੍ਰਾਤृਸ਼ੋਕਪਰਿਪ੍ਲੁਤਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਰਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਂਡਵ, ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ, ਰੋਂਦੇ ਹੋਏ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਏ।
ਯੇ ਚ ਤਤ੍ਰ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਃ ਸਮੇਤਾਃ ਪਾਂਡਵਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ । ਕੁਂਤੀ ਚ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਚੈਵ ਯੇ ਚ ਤਤ੍ਰ ਸਮਾਗਤਾਃ
ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਜੋ ਉਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੰਦੇ—ਕੁੰਤੀ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਤੇ ਹੋਰ ਜੋ ਉਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ।
ਭੂਮੌ ਨਿਪਤਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਰੋਦਮਾਨਾਃ ਸਮਂਤਤਃ । ਵਾਰਾਣਸ੍ਯਾਂ ਤੁ ਮਾਰ੍ਕਂਡਸ੍ਤੇਨ ਜ੍ਞਾਤੋ ਯੁਧਿष੍ਠਰਃ
ਸਾਰੇ ਜਣੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਕੇ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਰੋਂਦੇ ਰਹੇ; ਤੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਮਾਰਕੰਡੇ ਨੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਖਬਰ ਪਾਈ।
ਯਥਾਵਿਕ੍ਲਵਮਾਪਨ੍ਨੋ ਰੋਦਮਾਨਃ ਸੁਦੁਃਖਿਤਃ । ਅਚਿਰੇਣੈਵ ਕਾਲੇਨ ਮਾਰ੍ਕਂਡਸ੍ਤੁ ਮਹਾਤਪਾਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਨਿਰਾਸ਼ ਤੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਰੋਂਦਾ ਸੀ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਵਿੱਚ ਮਹਾਤਪਾ ਮਾਰਕੰਡੇ।
ਹਸ੍ਤਿਨਾਪੁਰ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਰਾਜਦ੍ਵਾਰੇ ਸ ਤਿष੍ਠਤਿ । ਦ੍ਵਾਰਪਾਲੋऽਪਿ ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਜ੍ਞਃ ਕਥਿਤਵਾਨ੍ਦ੍ਰੁਤਮ੍
ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਆ ਕੇ, ਰਾਜ ਦਰਵਾਜੇ ਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਦਰਵਾਜੇ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਦੱਸਿਆ।
ਤ੍ਵਾਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਕਾਮੋ ਮਾਰ੍ਕਂਡੋ ਦ੍ਵਾਰੇ ਤਿष੍ਠਤ੍ਯਸੌ ਮੁਨਿਃ । ਤ੍ਵਰਿਤੋ ਧਰ੍ਮਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਦ੍ਵਾਰਮੇਤ੍ਯਾਹ ਤਤ੍ਪਰਃ
ਮਾਰਕੰਡੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਦਰਵਾਜੇ ਤੇ ਖੜਾ ਹੈ, ਹੇ ਮੁਨੀ। ਧਰਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, ਦਰਵਾਜੇ ਤੇ ਜਾ ਕੇ, ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ।
ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ ਉਵਾਚ- ਸ੍ਵਾਗਤਂ ਤੇ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਸ੍ਵਾਗਤਂ ਤੇ ਮਹਾਮੁਨੇ । ਅਦ੍ਯ ਮੇ ਸਫਲਂ ਜਨ੍ਮ ਅਦ੍ਯ ਮੇ ਪਾਵਿਤਂ ਕੁਲਮ੍
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੁਹਾਡਾ ਸਵਾਗਤ ਹੈ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ; ਤੁਹਾਡਾ ਸਵਾਗਤ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ। ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਫਲਦਾਇਕ ਹੋ ਗਿਆ, ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਵੰਸ਼ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਦ੍ਯ ਮੇ ਪਿਤਰਸ੍ਤृਪ੍ਤਾਸ੍ਤ੍ਵਯਿ ਦृष੍ਟੇ ਮਹਾਮੁਨੇ । ਸਿਂਹਾਸਨ ਉਪਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਪਾਦਸ਼ੌਚਾਰ੍ਚਨਾਦਿਭਿਃ
ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਪੂਰਵਜ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਪੈਰ ਧੋਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਦੇ ਰਸਮਾਂ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਯੁਧਿष੍ਠਿਰੋ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਵੈ ਪੂਜਯਾਮਾਸ ਤਂ ਮੁਨਿਮ੍ । ਤਤਸ੍ਤਮੂਚੇ ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡਃ ਪੂਜਿਤੋऽਹਂ ਤ੍ਵਯਾ ਵਿਭੋ
ਉੱਚ ਆਤਮਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਇਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।'
ਆਖ੍ਯਾਹਿ ਤ੍ਵਰਿਤੋ ਰਾਜਨ੍ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਤ੍ਵਰਿਤਂ ਤ੍ਵਯਾ । ਕੇਨ ਵਾ ਵਿਕ੍ਲਵੀਭੂਤਃ ਕਥਯਸ੍ਵ ਮਮਾਗ੍ਰਤਃ
ਤੁਸੀਂ ਜਲਦੀ-ਜਲਦੀ ਕਿਉਂ ਆਏ ਹੋ, ਹੇ ਰਾਜਾ? ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਹੜੀ ਗੱਲ ਚਿੰਤਾ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ? ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਾਫ-ਸਾਫ ਦੱਸੋ।
ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ ਉਵਾਚ- ਅਸ੍ਮਾਕਂ ਚੈਵ ਯਦ੍ਵृਤ੍ਤਂ ਰਾਜ੍ਯਸ੍ਯਾਰ੍ਥੇ ਮਹਾਮੁਨੇ । ਏਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਭਗਵਾਨਿਹ ਚਾਗਤਃ
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੀ ਰਾਜ-ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਹੋਈਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ। ਇਹ ਸਭ ਜਾਣ ਕੇ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਆਏ ਹੋ, ਹੇ ਭਗਵਾਨ।
ਮਾਰ੍ਕਂਡੇਯ ਉਵਾਚ- ਸ਼ृਣੁ ਰਾਜਨ੍ਮਹਾਬਾਹੋ ਯਤ੍ਰ ਧਰ੍ਮੋ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ । ਨੈਵ ਦृष੍ਟਂ ਰਣੇ ਪਾਪਂ ਯੁਧ੍ਯਮਾਨਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ
ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸੁਣੋ, ਹੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਾ, ਜਿੱਥੇ ਧਰਮ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਥੇ ਬੁਧੀਮਾਨ ਯੋਧਾ ਲਈ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਕਿਂ ਪੁਨਾ ਰਾਜਧਰ੍ਮੇਣ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਸ੍ਯ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ । ਤਦੇਵਂ ਹृਦਯੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪਾਪਂ ਨ ਚਿਂਤਯੇਤ੍
ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਰਾਜ-ਧਰਮ ਵਿੱਚ, ਕਸ਼ਤਰੀ ਲਈ ਤਾਂ ਇਹ ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਸਚ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਪੱਕੀ ਕਰ ਲਓ, ਤੇ ਪਾਪ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰੋ।
ਤਤੋ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰੋ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਸ਼ਿਰਸਾ ਮੁਨਿਮ੍ । ਪृਚ੍ਛਾਮਿ ਤ੍ਵਾਂ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸਦਾ ਤ੍ਰੈਕਾਲ੍ਯਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ । ਕਥਯਸ੍ਵ ਸਮਾਸੇਨ ਮੁਚ੍ਯੇऽਹਂ ਯੇਨ ਕਿਲ੍ਬਿषਾਤ੍
ਫਿਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਸਮਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋ, ਮੈਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸੋ ਕਿ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।
ਮਾਰ੍ਕਂਡੇਯ ਉਵਾਚ- ਸ਼ृਣੁ ਰਾਜਨ੍ਮਹਾਭਾਗ ਯਨ੍ਮਾਂ ਪृਚ੍ਛਸਿ ਭਾਰਤ । ਏਵਂ ਸਾਂਖ੍ਯਂ ਚ ਯੋਗਂ ਚ ਤੀਰ੍ਥਂ ਚੈਵ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ
ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸੁਣੋ, ਹੇ ਭਾਗਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਾ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦੇ ਹੋ, ਉਸ ਦਾ ਉੱਤਰ ਇਹ ਹੈ — ਸੰਖਿਆ, ਯੋਗ ਅਤੇ ਤੀਰਥ-ਯਾਤਰਾ, ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ।
ਕਿਂ ਪੁਨਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਃ ਪੁਣ੍ਯੈਃ ਕੀਰ੍ਤਿਤਂ ਵੈ ਪੁਰਾ ਵਿਭੋ । ਪ੍ਰਯਾਗਗਮਨਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਨਰਾਣਾਂ ਪੁਣ੍ਯਕਰ੍ਮਣਾਮ੍
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਕੰਮ ਵਧੀਆ ਮੰਨੇ ਗਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯਾਗ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ।
ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ ਉਵਾਚ- ਭਗਵਞ੍ਛ੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਪੁਰਾਕਲ੍ਪੇ ਯਥਾਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਕਥਂ ਪ੍ਰਯਾਗਗਮਨਂ ਨਰਾਣਾਂ ਤਤ੍ਰ ਕੀਦृਸ਼ਮ੍
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਮੈਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯਾਗ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਿਵੇਂ ਸੀ, ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਹੈ, ਤੇ ਉਥੇ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਮृਤਾਨਾਂ ਕਾ ਗਤਿਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤਾਨਾਂ ਚੈਵ ਕਿਂ ਫਲਮ੍ । ਯੇ ਵਸਂਤਿ ਪ੍ਰਯਾਗੇ ਤੁ ਬ੍ਰੂਹਿ ਤੇषਾਂ ਚ ਕਿਂ ਫਲਮ੍ । ਏਤਨ੍ਮੇ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਹਿ ਪਰਂ ਕੌਤੂਹਲਂ ਹਿ ਮੇ
ਉਥੇ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਕੀ ਗਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ? ਜੋ ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੀ ਹਾਲ ਹੈ? ਇਹ ਸਭ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਉਤਸੁਕ ਹਾਂ।
ਮਾਰ੍ਕਂਡੇਯ ਉਵਾਚ- ਕਥਯਿष੍ਯਾਮਿ ਤੇ ਵਤ੍ਸ ਨਾਥੇष੍ਟਂ ਯਚ੍ਚ ਯਤ੍ਫਲਮ੍ । ਪੁਰਾ ऋषੀਣਾਂ ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਂ ਕਥ੍ਯਮਾਨਂ ਮਯਾ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਪਿਆਰੇ, ਜੋ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਇਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੋਂ ਸੁਣਿਆ ਸੀ।
ਆਪ੍ਰਯਾਗਾਤ੍ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਨਾਦ੍ਧਰ੍ਮਕੀ ਵਾਸੁਕੀ ਹ੍ਰਦਾਤ੍ । ਕਂਬਲਾਸ਼੍ਵਤਰੌ ਨਾਗੌ ਨਾਗਾਸ਼੍ਚ ਬਹੁਮੂਲਿਕਾਃ
ਪ੍ਰਯਾਗ ਤੋਂ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾਨ, ਧਰਮਕੀ ਤੋਂ ਵਾਸੁਕੀ ਸਰੋਵਰ ਤੱਕ, ਕੰਬਲ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਤਾਰਾ ਨਾਗ, ਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਨਾਗ ਉਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਏਤਤ੍ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ । ਅਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਦਿਵਂ ਯਾਂਤਿ ਯੇ ਮृਤਾਸ੍ਤੇऽਪੁਨਰ੍ਭਵਾਃ
ਇਹ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਾ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਇੱਥੇ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਤਤ੍ਰ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਯੋ ਦੇਵਾ ਰਕ੍ਸ਼ਾਂ ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਸਂਗਤਾਃ । ਅਨ੍ਯੇ ਚ ਬਹਵਸ੍ਤੀਰ੍ਥਾਃ ਸਰ੍ਵਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਨਾਃ
ਉਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਤੀਰਥ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਾਃ ਕਥਿਤੁਂ ਰਾਜਨ੍ਬਹੁਵਰ੍षਸ਼ਤੈਰਪਿ । ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪੇਣ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਪ੍ਰਯਾਗਸ੍ਯ ਚ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਨਮ੍
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੈਂਕੜੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਦੱਸ ਸਕਦੇ। ਪਰ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯਾਗ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਦੱਸਾਂਗਾ।