ਯੁਧਿष੍ਠਿਰੋऽਪਿ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ऋषਿਭਿਃ ਸਹ ਸੁਵ੍ਰਤਃ । ਜਗਾਮਾਖਿਲਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਸਾਦਰਃ ਪृਥਿਵੀਪਤਿਃ
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਤੇ ਚੰਗਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ 'ਤੇ ਗਿਆ।
ਮਯੋਕ੍ਤਾਮृषਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤੀਰ੍ਥਯਾਤ੍ਰਾਸ਼੍ਰਯਾਂ ਕਥਾਮ੍ । ਯਃ ਪਠੇਚ੍ਛृਣੁਯਾਦ੍ਵਾਪਿ ਸ ਮੁਕ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਪਾਤਕੈਃ
ਜੋ ਕੋਈ ਮੇਰੇ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਦੱਸਿਆ ਤੀਰਥ-ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਵਿਰਲਾ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਯੋਕ੍ਤਮਖਿਲਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਕਿਂ ਭੂਯਃ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਥ । ऋषੀਣਾਂ ਪੁਣ੍ਯਕੀਰ੍ਤੀਨਾਂ ਨਾਵਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਮਮਾਸ੍ਤਿ ਵੈ
ਮੈਂ ਸਾਰਾ ਸੱਚ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ? ਚੰਗੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਵੀ ਛੱਡਿਆ ਨਹੀਂ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ- ਏਵਮੁਕ੍ਤਾਨਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਵਿष੍ਣੁਦੇਹਾਨਿ ਸੁਵ੍ਰਤਾਃ । ਏषਾਮਨ੍ਯਤਮਾ ਸਂਗਾਨ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਭਵਤਿ ਮਾਨਵਃ
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਵਰਗੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਚੰਗੇ ਵਰਤ ਵਾਲੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਨਾਲ ਸੰਗਤ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤੀਰ੍ਥਾਨੁਸ਼੍ਰਵਣਂ ਧਨ੍ਯਂ ਧਨ੍ਯਂ ਤੀਰ੍ਥਨਿषੇਵਣਮ੍ । ਪਾਪਰਾਸ਼ਿਨਿਪਾਤਾਯ ਨਾਨ੍ਯੋਪਾਯਃ ਕਲੌਯੁਗੇ
ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਵਾਰਤਾ ਸੁਣਨਾ ਵੀ ਧਨਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨਾ ਵੀ ਧਨਿਆ। ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਮਿਟਾਉਣ ਲਈ ਹੋਰ ਕੋਈ ਢੰਗ ਨਹੀਂ।
ਵਾਸਂ ਕੁਰ੍ਯਾਮਹਂ ਤੀਰ੍ਥੇ ਤੀਰ੍ਥਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਮਹਂ ਤਥਾ । ਏਵਂ ਯੋऽਨੁਦਿਨਂ ਬ੍ਰੂਤੇ ਸ ਯਾਤਿ ਪਰਮਂ ਮਹਤ੍
ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਵਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਛੂਹਣਾ ਵੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਇਹ ਗੱਲ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਆਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪਾਪਾਨਿ ਤਸ੍ਯ ਨਸ਼੍ਯਂਤਿ ਤੀਰ੍ਥਾਲਾਪਨਮਾਤ੍ਰਤਃ । ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਖਲੁ ਧਨ੍ਯਾਨਿ ਧਨ੍ਯਸੇਵ੍ਯਾਨਿ ਸੁਵ੍ਰਤਾਃ
ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤੀਰਥਾਂ ਵਾਸਤੇ ਧਨਿਆ ਹਨ, ਤੇ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹਨ, ਹੇ ਚੰਗੇ ਵਰਤ ਵਾਲੇ।
ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਸੇਵਨਾਦੇਵ ਸੇਵਿਤੋ ਭਵਤਿ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਨਾਰਾਯਣੋ ਜਗਤ੍ਕਰ੍ਤਾ ਨਾਸ੍ਤਿ ਤੀਰ੍ਥਾਤ੍ਪਰਂ ਪਦਮ੍
ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਹੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਨਾਰਾਇਣ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈ। ਤੀਰਥਾਂ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਦਰਜਾ ਨਹੀਂ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਤੁਲਸੀ ਚੈਵ ਅਸ਼੍ਵਤ੍ਥਸ੍ਤੀਰ੍ਥਸਂਚਯਃ । ਵਿष੍ਣੁਸ਼੍ਚ ਪਰਮੇਸ਼ਾਨਃ ਸੇਵ੍ਯ ਏਵ ਸਦਾ ਨृਭਿਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੁਲਸੀ, ਅਸ਼ਵੱਥ ਦਾ ਰੁੱਖ, ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ, ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਪਰਮੇਸ਼ਰ—ਇਹ ਸਦਾ ਮਨੁੱਖ ਵਲੋਂ ਸੇਵਣ ਯੋਗ ਹਨ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਸੇਵਨਂ ਮੁਨਿਪੁਂਗਵਾਃ । ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਾਵਗਾਹਾਦੇਰਧਿਕਂ ਵਿਦੁਰਗ੍ਰਜਾਃ
ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਖਾਸ ਕਰਕੇ, ਵੱਡਿਆਂ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ 'ਚ ਨ੍ਹਾਉਣ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦ੍ਵਿਜਪਦਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਮਯਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ । ਭਜੇਤਾਨੁਦਿਨਂ ਵਿਦ੍ਵਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤੀਰ੍ਥਾਧਿਕਂ ਭਵੇਤ੍
ਇਸ ਲਈ, ਵਿਦਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਿੱਧਾ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਅਸ਼੍ਵਤ੍ਥਸ੍ਯ ਤੁਲਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਗਵਾਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍ । ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਫਲਂਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ
ਜੋ ਅਸ਼ਵੱਥ ਦੇ ਰੁੱਖ, ਤੁਲਸੀ ਤੇ ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦੁष੍ਕृਤਕਰ੍ਮਾਣਿ ਨਾਸ਼ਯੇਤ੍ਤੀਰ੍ਥਸੇਵਨਾਤ੍ । ਅਨ੍ਯਥਾ ਨਰਕਂ ਯਾਤਿ ਕਰ੍ਮ੍ਮਭੋਗਾਦ੍ਧਿ ਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ
ਇਸ ਲਈ, ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰੇ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਭੋਗ ਨਾਲ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਾਪਿਨਾਂ ਨਰਕੇ ਵਾਸਃ ਸੁਕृਤੀ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮਸ਼੍ਨੁਤੇ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਨਿषੇਵੇਤ ਤੀਰ੍ਥਂ ਖਲੁ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਪਾਪੀ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਸੁਰਗ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਵਿਦਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਤੇ ਤੀਰਥ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ऋषਯ ਊਚੁਃ- ਸ਼੍ਰੁਤਾਨਿ ਕਿਲ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਸਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਾਨਿ ਸੁਵ੍ਰਤ । ਇਦਾਨੀਂ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਃ ਪ੍ਰਯਾਗਸ੍ਯ ਵਿਸ਼ੇषਕਮ੍
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਤੀਰਥਾਂ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਸੀਂ ਸੁਣ ਲਈ, ਹੇ ਚੰਗੇ ਵਰਤ ਵਾਲੇ। ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਯਾਗ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।
ਪ੍ਰਯਾਗਂ ਤੁ ਪੁਰਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਾਤ੍ਸੂਤ ਯਤ੍ਤ੍ਵਯਾ । ਵਿਸ਼ੇषਾਚ੍ਛ੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਃ ਸੂਤ ਨਃ ਕਥ੍ਯਤਾਮਿਤਿ
ਪ੍ਰਯਾਗ ਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਸੀਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਹੇ ਸੂਤ। ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਉਸ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ- ਸਾਧੁ ਪृष੍ਟਂ ਮਹਾਭਾਗਾਃ ਪ੍ਰਯਾਗਂ ਪ੍ਰਤਿ ਸੁਵ੍ਰਤਾਃ । ਹਂਤਾਹਂ ਤਤ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਪ੍ਰਯਾਗਸ੍ਯੋਪਵਰ੍ਣਨਮ੍
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੁਹਾਡਾ ਸਵਾਲ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਹੇ ਉੱਚੇ ਜੀਵਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਨੇਕ ਲੋਕੋ, ਪ੍ਰਯਾਗ ਬਾਰੇ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪ੍ਰਯਾਗ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਮਾਰ੍ਕਂਡੇਯੇਨ ਕਥਿਤਂ ਯਤ੍ਪੁਰਾ ਪਾਂਡੁਸੂਨਵੇ । ਭਾਰਤੇ ਤੁ ਯਦਾ ਵृਤ੍ਤੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਰਾਜ੍ਯੇ ਪृਥਾਸੁਤੇ
ਜੋ ਕਥਾ ਮਾਰਕੰਡੇ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਦੱਸੀ ਸੀ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਘਟਨਾ ਹੋਈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਰਾਜ ਮਿਲਿਆ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਰਾਜਾ ਕੁਂਤੀਪੁਤ੍ਰੋ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਃ । ਭ੍ਰਾਤृਸ਼ੋਕੇਨ ਸਂਤਪ੍ਤਃ ਚਿਂਤਯਂਸ੍ਤੁ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਇਸ ਸਮੇਂ, ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸੋਚਦਾ ਰਿਹਾ।
ਆਸੀਦ੍ਦੁਰ੍ਯੋਧਨੋ ਰਾਜਾ ਏਕਾਦਸ਼ਚਮੂਪਤਿਃ । ਅਸ੍ਮਾਨ੍ਸਂਤਪ੍ਯ ਬਹੁਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤੇ ਨਿਧਨਂ ਗਤਾਃ
ਦੁਰਯੋਧਨ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਗਿਆਰਾਂ ਫੌਜਾਂ ਦਾ ਸਰਦਾਰ। ਉਸ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਹੁਣ ਮਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਵਾਸੁਦੇਵਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਪਂਚਸ਼ੇषਾਸ੍ਤੁ ਪਾਂਡਵਾਃ । ਕਥਂ ਦ੍ਰੋਣਂ ਚ ਭੀष੍ਮਂ ਚ ਕਰ੍ਣਂ ਚੈਵ ਮਹਾਬਲਮ੍
ਪੰਜ ਬਚੇ ਹੋਏ ਪਾਂਡਵ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਤੇ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਸੋਚਦੇ ਰਹੇ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਦ੍ਰੋਣ, ਭੀਸ਼ਮ ਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਕਰਣ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਂ ਚ ਰਾਜਾਨਂ ਭ੍ਰਾਤृਪੁਤ੍ਰਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਰਾਜਾਨੋ ਨਿਹਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਯੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਸ਼ੂਰਮਾਨਿਨਃ
ਤੇ ਰਾਜਾ ਦੁਰਯੋਧਨ, ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ; ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਜੋ ਆਪਣੇ ਸ਼ੌਰ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਸਮਝਦੇ ਸਨ।
ਵਿਨਾ ਰਾਜ੍ਯੇਨ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਕਿਂ ਭੋਗੈਰ੍ਜੀਵਿਤੇਨਵਾ । ਧਿਕ੍ਕष੍ਟਮਿਤਿ ਸਂਚਿਂਤ੍ਯ ਰਾਜਾ ਵਿਹ੍ਵਲਤਾਂ ਗਤਃ
ਰਾਜ ਦੇ ਬਿਨਾ ਕੀ ਕਰੀਏ, ਜਾਂ ਸੁਖ-ਸਾਦਿਆਂ ਜਾਂ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਕੀ ਲਾਭ? 'ਹਾ, ਕਿੰਨਾ ਦੁਖਦਾਈ!' ਸੋਚ ਕੇ ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਨਿਸ਼੍ਚੇष੍ਟੋऽਥ ਨਿਰੁਤ੍ਸਾਹਃ ਕਿਂ ਚਿਤ੍ਤਿष੍ਠਤ੍ਯਧੋਮੁਖਃ । ਲਬ੍ਧਸਂਜ੍ਞੋ ਯਦਾ ਰਾਜਾ ਚਿਂਤਯਾਨਃ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਰਾਜਾ ਬਿਨਾ ਹਿਲੇ-ਜੁਲੇ, ਨਿਰਾਸ ਹੋ ਕੇ, ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਬੈਠਾ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਹੋਸ਼ ਪਾਇਆ, ਫਿਰ-ਫਿਰ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ।
ਕਂ ਚਰੇ ਵਿਧਿਨਾ ਯੋਗਂ ਨਿਯਮਂ ਤੀਰ੍ਥਮੇਵ ਵਾ । ਯੇਨਾਹਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਾਮੁਚ੍ਯੇ ਮਹਾਪਾਤਕਕਿਲ੍ਬਿषਾਤ੍
ਕਿਹੜਾ ਰਸਤਾ ਲਵਾਂ, ਕਿਹੜਾ ਯੋਗ, ਕਿਹੜਾ ਨਿਯਮ ਜਾਂ ਤੀਰਥ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਜਲਦੀ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵਾਂ?
ਯਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਨਰੋ ਯਾਤਿ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਕਥਂ ਪृਚ੍ਛਾਮਿ ਵੈ ਕृष੍ਣਂ ਯੇਨੇਦਂ ਕਾਰਿਤਂ ਮਹਤ੍
ਕਿੱਥੇ ਇਨਸਾਨ ਨੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਕਿਵੇਂ ਮੈਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਪੁੱਛਾਂ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ?
ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰਂ ਕਥਂ ਪृਚ੍ਛੇ ਯਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਸ਼ਤਂ ਹਤਮ੍ । ਵ੍ਯਾਸਂ ਕਥਮਹਂ ਪृਚ੍ਛੇ ਯਸ੍ਯ ਗੋਤ੍ਰਕ੍ਸ਼ਯਃ ਕृਤਃ
ਕਿਵੇਂ ਮੈਂ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਪੁੱਛਾਂ, ਜਿਸ ਦੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਮਾਰੇ ਗਏ? ਕਿਵੇਂ ਮੈਂ ਵਿਆਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਾਂ, ਜਿਸ ਦਾ ਵੰਸ਼ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ?
ਏਵਂ ਵੈਕ੍ਲਵ੍ਯਮਾਪਨ੍ਨੋ ਧਰ੍ਮਪੁਤ੍ਰੋ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਃ । ਰੁਦਂਤਃ ਪਾਂਡਵਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਭ੍ਰਾਤृਸ਼ੋਕਪਰਿਪ੍ਲੁਤਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਰਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਂਡਵ, ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ, ਰੋਂਦੇ ਹੋਏ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਏ।
ਯੇ ਚ ਤਤ੍ਰ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਃ ਸਮੇਤਾਃ ਪਾਂਡਵਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ । ਕੁਂਤੀ ਚ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਚੈਵ ਯੇ ਚ ਤਤ੍ਰ ਸਮਾਗਤਾਃ
ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਜੋ ਉਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੰਦੇ—ਕੁੰਤੀ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਤੇ ਹੋਰ ਜੋ ਉਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ।
ਭੂਮੌ ਨਿਪਤਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਰੋਦਮਾਨਾਃ ਸਮਂਤਤਃ । ਵਾਰਾਣਸ੍ਯਾਂ ਤੁ ਮਾਰ੍ਕਂਡਸ੍ਤੇਨ ਜ੍ਞਾਤੋ ਯੁਧਿष੍ਠਰਃ
ਸਾਰੇ ਜਣੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਕੇ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਰੋਂਦੇ ਰਹੇ; ਤੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਮਾਰਕੰਡੇ ਨੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਖਬਰ ਪਾਈ।