ਨਾਕृਤੋ ਨਾਕृਤਾਤ੍ਮਾ ਚ ਨਾਸ਼ੁਚਿਰ੍ਨ ਚ ਤਸ੍ਕਰਃ । ਸ੍ਨਾਤਿ ਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਕੌਰਵ੍ਯ ਨ ਚ ਵਕ੍ਰਮਤਿਰ੍ਨਰਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਗੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਚੋਰ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਤੀਰਥਾਂ 'ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਕੌਰਵ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਸੋਚ ਠੀਕ ਹੈ—
ਤ੍ਵਯਾ ਤੁ ਸਮ੍ਯਗ੍ਵृਤ੍ਤੇਨ ਨਿਤ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਦਰ੍ਸ਼ਿਨਾ । ਪਿਤਰਸ੍ਤਰ੍ਪਿਤਾਸ੍ਤਾਤ ਸਰ੍ਵੇ ਚ ਪ੍ਰਪਿਤਾਮਹਾਃ । ਪਿਤਾਮਹਪੁਰੋਗਾਸ਼੍ਚ ਦੇਵਾਃ ਸਰ੍षਿਗਣਾਸ੍ਤਥਾ
ਪਰ ਤੂੰ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਹੀ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰਮ ਤੇ ਧਨ ਦੀ ਸੱਚੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਪੂਰਵਜ, ਪਿਤਾ, ਪਰਦਾਦਾ, ਪਿਤਾਮਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਟੋਲੀਆਂ, ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਰਾਜੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਸਿष੍ਠ ਉਵਾਚ- ਤ੍ਵਂ ਚ ਧਰ੍ਮੇਣ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞ ਨਿਤ੍ਯਮੇਵਾਭਿਤੋषਿਤਾਃ । ਦਿਲੀਪਕੀਰ੍ਤਿਂ ਮਹਤੀਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਸੇ ਭੁਵਿ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੀਮ੍
ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਤੂੰ, ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਰਮ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਤੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਦਿਲੀਪ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤੇ ਸਦੀਵੀ ਸ਼ੋਹਰਤ ਪਾਵੇਗਾ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ- ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾਭ੍ਯਨੁਜ੍ਞਾਪ੍ਯ ਵਸਿष੍ਠੋ ਭਗਵਾਨृषਿਃ । ਪ੍ਰੀਤਃ ਪ੍ਰੀਤੇਨਮਨਸਾ ਤਤ੍ਰੈਵਾਂਤਰਧੀਯਤ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ ਤੇ ਆਗਿਆ ਦੇ ਕੇ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਹਨ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਨਾਲ, ਉਥੇ ਹੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
ਦਿਲੀਪਃ ਕੁਰੁਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਤਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਥਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ । ਵਸਿष੍ਠਵਚਨਾਚ੍ਚੈਵ ਪृਥਿਵੀਮਨੁਚਕ੍ਰਮੇ
ਦਿਲੀਪ ਨੇ, ਹੇ ਕੁਰੁਆਂ ਦੇ ਸਰਪੰਚ, ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੀ ਸੱਚੀ ਅਰਥ-ਸਮਝ ਅਤੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਦੀ ਬਦੌਲਤ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ।
ਏਵਮੇषਾ ਮਹਾਭਾਗ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਨੇ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਾ । ਤੀਰ੍ਥਯਾਤ੍ਰਾ ਮਹਾਪੁਣ੍ਯਾ ਸਰ੍ਵਪਾਪਪ੍ਰਮੋਚਨੀ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਤੀਰਥ-ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋ ਚੁਕੀ ਹੈ; ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਵੱਡਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਅਨੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਯਸ੍ਤੁ ਪृਥਿਵੀਂ ਪਰ੍ਯਟਿष੍ਯਤਿ । ਅਸ਼੍ਵਮੇਧਸ਼ਤਂ ਸਾਗ੍ਰਂ ਫਲਂ ਪ੍ਰੇਤ੍ਯੈष ਭੋਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਯਾਤਰਾ ਕਰੇਗਾ, ਉਹ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੌ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗਾਂ ਦੇ ਫਲ ਸਮੇਤ ਅਨੰਦ ਲਵੇਗਾ।
ਤਤਸ਼੍ਚਾष੍ਟਗੁਣਂ ਪਾਰ੍ਥ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਸੇ ਧਰ੍ਮਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਦਿਲੀਪਃ ਪਾਰ੍ਥ ਨृਪਤਿਰ੍ਯਥਾਪੂਰ੍ਵਮਵਾਪ੍ਤਵਾਨ੍
ਫਿਰ, ਹੇ ਪਾਰਥ, ਤੂੰ ਅੱਠ ਗੁਣਾ ਵਧੀਆ ਧਰਮ ਪਾਵੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਜਾ ਦਿਲੀਪ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਨੇਤਾ ਚ ਤ੍ਵਮृषੀਨ੍ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤੇष੍ਟਗੁਣਂ ਫਲਮ੍ । ਰਕ੍ਸ਼ੋਗਣਵਿਕੀਰ੍ਣਾਨਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨ੍ਯੇਤਾਨਿ ਭਾਰਤ
ਤੇ ਤੂੰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਨੇਤਾ ਬਣੇਗਾ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੈਨੂੰ ਅੱਠ ਗੁਣਾ ਫਲ ਮਿਲੇਗਾ। ਇਹ ਤੀਰਥ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਨ ਗਤਿਰ੍ਵਿਦ੍ਯਤੇऽਨ੍ਯਸ੍ਯ ਤ੍ਵਾਮृਤੇ ਕੁਰੁਨਂਦਨ । ਇਦਂ ਦੇਵਰ੍षਿਚਰਿਤਂ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਾਨੁਸਂਸ਼੍ਰਿਤਮ੍
ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਇਥੇ ਆਉਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਕੁਰੁਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ; ਇਹ ਦੇਵ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਕਥਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਯਃ ਪਠੇਤ੍ਕਲ੍ਯਮੁਤ੍ਥਾਯ ਸਰ੍ਵਪਾਪੈਃ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ । ऋषਿਮੁਖ੍ਯਾਃ ਸਦਾ ਯਤ੍ਰ ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਸ੍ਤ੍ਵਥ ਕਸ਼੍ਯਪਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਕਥਾ ਸਵੇਰੇ ਉਠ ਕੇ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਿੱਥੇ ਵਾਲ਼ਮੀਕਿ, ਕਸ਼ਯਪ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਆਤ੍ਰੇਯਸ੍ਤ੍ਵਥ ਕੌਂਡਿਨ੍ਯੋ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋऽਥ ਗੌਤਮਃ । ਅਸਿਤੋ ਦੇਵਲਸ਼੍ਚੈਵ ਮਾਰ੍ਕਂਡੇਯੋऽਥ ਗਾਲਵਃ
ਅਤ੍ਰਿ, ਕੌਂਡਿਨਯ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਗੌਤਮ, ਅਸੀਤ, ਦੇਵਲ, ਮਾਰਕੰਡੇ, ਅਤੇ ਗਾਲਵ—
ਭਰਦ੍ਵਾਜਸ੍ਯ ਸ਼ਿष੍ਯਸ਼੍ਚ ਮੁਨਿਰੁਦ੍ਦਾਲਕਸ੍ਤਥਾ । ਸ਼ੌਨਕਃ ਸਹ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਵ੍ਯਾਸਸ਼੍ਚ ਤਪਤਾਂ ਵਰਃ
ਭਰਦਵਾਜ ਦੇ ਸ਼ਿਸ਼, ਉਦਦਾਲਕ ਰਿਸ਼ੀ, ਸ਼ੌਨਕ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਸਮੇਤ, ਅਤੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਵਧੀਆ, ਵਿਆਸ—
ਦੁਰ੍ਵਾਸਾਸ਼੍ਚ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਜਾਬਾਲਿਸ਼੍ਚ ਮਹਾਤਪਾਃ । ਏਤੇ ऋषਿਵਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼੍ਯਾਸ੍ਤਪੋਧਨਾਃ
ਦੁਰਵਾਸਾ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਾਬਾਲੀ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਤਪ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਤਪ ਦੀ ਦੌਲਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਤੇਰੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਏਭਿਃ ਸਹ ਮਹਾਭਾਗ ਤੀਰ੍ਥਾਨ੍ਯੇਤਾਨ੍ਯਨੁਵ੍ਰਜ । ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਸੇ ਮਹਤੀਂ ਕੀਰ੍ਤਿਂ ਯਥਾ ਰਾਜਾ ਮਹਾਭਿषਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰ; ਤੂੰ ਵੱਡੀ ਸ਼ੋਹਰਤ ਪਾਵੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਜਾ ਮਹਾਬੀਸ਼ ਨੇ ਪਾਈ ਸੀ।
ਯਥਾ ਯਯਾਤਿਰ੍ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਯਥਾ ਰਾਜਾ ਪੁਰੂਰਵਾਃ । ਤਥਾ ਤ੍ਵਂ ਕੁਰੁਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਸ੍ਵੇਨ ਧਰ੍ਮੇਣ ਸ਼ੋਭਸੇ
ਜਿਵੇਂ ਧਰਮਾਤਮਾ ਯਯਾਤਿ, ਜਿਵੇਂ ਰਾਜਾ ਪੁਰੂਰਵਾਸ, ਤਿਵੇਂ ਤੂੰ, ਹੇ ਕੁਰੁਆਂ ਦੇ ਸਰਪੰਚ, ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਯਥਾ ਭਗੀਰਥੋ ਰਾਜਾ ਯਥਾ ਰਾਮਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ । ਯਥਾ ਵੈ ਵृਤ੍ਰਹਾ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਸਪਤ੍ਨਾਨਦਹਤ੍ ਪੁਰਾ
ਜਿਵੇਂ ਰਾਜਾ ਭਗੀਰਥ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਮ, ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਸੀ,
ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਪਾਲਯਾਮਾਸ ਦੇਵਰਾਟ੍ਵਿਗਤਜ੍ਵਰਃ । ਤਥਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਕ੍ਸ਼ਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਜਾਃ ਪਾਲਯਿष੍ਯਸਿ
ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸੀ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਤਿਵੇਂ ਤੂੰ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇਗਾ।
ਸ੍ਵਧਰ੍ਮੇਣਾਰ੍ਜਿਤਾਮੁਰ੍ਵੀਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਰਾਜੀਵਲੋਚਨ । ਖ੍ਯਾਤਿਂ ਯਾਸ੍ਯਸਿ ਵੀਰ੍ਯੇਣ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਵੀਰ੍ਯਾਰ੍ਜੁਨੋ ਯਥਾ
ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਕਮਾਈ ਹੋਈ ਧਰਤੀ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਕਮਲ-ਅੱਖ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਪਾਵੇਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਕਾਰਤਵੀਰਿਆ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ- ਏਵਮਾਭਾष੍ਯ ਰਾਜਾਨਂ ਨਾਰਦੋ ਭਗਵਾਨृषਿਃ । ਅਨੁਜ੍ਞਾਪ੍ਯ ਮਹਾਰਾਜਂ ਤਤ੍ਰੈਵਾਂਤਰਧੀਯਤ
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਨਾਰਦ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਮਹਾਰਾਜ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਉਥੇ ਹੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਯੁਧਿष੍ਠਿਰੋऽਪਿ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ऋषਿਭਿਃ ਸਹ ਸੁਵ੍ਰਤਃ । ਜਗਾਮਾਖਿਲਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਸਾਦਰਃ ਪृਥਿਵੀਪਤਿਃ
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਤੇ ਚੰਗਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ 'ਤੇ ਗਿਆ।
ਮਯੋਕ੍ਤਾਮृषਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤੀਰ੍ਥਯਾਤ੍ਰਾਸ਼੍ਰਯਾਂ ਕਥਾਮ੍ । ਯਃ ਪਠੇਚ੍ਛृਣੁਯਾਦ੍ਵਾਪਿ ਸ ਮੁਕ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਪਾਤਕੈਃ
ਜੋ ਕੋਈ ਮੇਰੇ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਦੱਸਿਆ ਤੀਰਥ-ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਵਿਰਲਾ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਯੋਕ੍ਤਮਖਿਲਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਕਿਂ ਭੂਯਃ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਥ । ऋषੀਣਾਂ ਪੁਣ੍ਯਕੀਰ੍ਤੀਨਾਂ ਨਾਵਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਮਮਾਸ੍ਤਿ ਵੈ
ਮੈਂ ਸਾਰਾ ਸੱਚ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ? ਚੰਗੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਵੀ ਛੱਡਿਆ ਨਹੀਂ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ- ਏਵਮੁਕ੍ਤਾਨਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਵਿष੍ਣੁਦੇਹਾਨਿ ਸੁਵ੍ਰਤਾਃ । ਏषਾਮਨ੍ਯਤਮਾ ਸਂਗਾਨ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਭਵਤਿ ਮਾਨਵਃ
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਵਰਗੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਚੰਗੇ ਵਰਤ ਵਾਲੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਨਾਲ ਸੰਗਤ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤੀਰ੍ਥਾਨੁਸ਼੍ਰਵਣਂ ਧਨ੍ਯਂ ਧਨ੍ਯਂ ਤੀਰ੍ਥਨਿषੇਵਣਮ੍ । ਪਾਪਰਾਸ਼ਿਨਿਪਾਤਾਯ ਨਾਨ੍ਯੋਪਾਯਃ ਕਲੌਯੁਗੇ
ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਵਾਰਤਾ ਸੁਣਨਾ ਵੀ ਧਨਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨਾ ਵੀ ਧਨਿਆ। ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਮਿਟਾਉਣ ਲਈ ਹੋਰ ਕੋਈ ਢੰਗ ਨਹੀਂ।
ਵਾਸਂ ਕੁਰ੍ਯਾਮਹਂ ਤੀਰ੍ਥੇ ਤੀਰ੍ਥਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਮਹਂ ਤਥਾ । ਏਵਂ ਯੋऽਨੁਦਿਨਂ ਬ੍ਰੂਤੇ ਸ ਯਾਤਿ ਪਰਮਂ ਮਹਤ੍
ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਵਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਛੂਹਣਾ ਵੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਇਹ ਗੱਲ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਆਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪਾਪਾਨਿ ਤਸ੍ਯ ਨਸ਼੍ਯਂਤਿ ਤੀਰ੍ਥਾਲਾਪਨਮਾਤ੍ਰਤਃ । ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਖਲੁ ਧਨ੍ਯਾਨਿ ਧਨ੍ਯਸੇਵ੍ਯਾਨਿ ਸੁਵ੍ਰਤਾਃ
ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤੀਰਥਾਂ ਵਾਸਤੇ ਧਨਿਆ ਹਨ, ਤੇ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹਨ, ਹੇ ਚੰਗੇ ਵਰਤ ਵਾਲੇ।
ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਸੇਵਨਾਦੇਵ ਸੇਵਿਤੋ ਭਵਤਿ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਨਾਰਾਯਣੋ ਜਗਤ੍ਕਰ੍ਤਾ ਨਾਸ੍ਤਿ ਤੀਰ੍ਥਾਤ੍ਪਰਂ ਪਦਮ੍
ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਹੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਨਾਰਾਇਣ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈ। ਤੀਰਥਾਂ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਦਰਜਾ ਨਹੀਂ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਤੁਲਸੀ ਚੈਵ ਅਸ਼੍ਵਤ੍ਥਸ੍ਤੀਰ੍ਥਸਂਚਯਃ । ਵਿष੍ਣੁਸ਼੍ਚ ਪਰਮੇਸ਼ਾਨਃ ਸੇਵ੍ਯ ਏਵ ਸਦਾ ਨृਭਿਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੁਲਸੀ, ਅਸ਼ਵੱਥ ਦਾ ਰੁੱਖ, ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ, ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਪਰਮੇਸ਼ਰ—ਇਹ ਸਦਾ ਮਨੁੱਖ ਵਲੋਂ ਸੇਵਣ ਯੋਗ ਹਨ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਸੇਵਨਂ ਮੁਨਿਪੁਂਗਵਾਃ । ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਾਵਗਾਹਾਦੇਰਧਿਕਂ ਵਿਦੁਰਗ੍ਰਜਾਃ
ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਖਾਸ ਕਰਕੇ, ਵੱਡਿਆਂ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ 'ਚ ਨ੍ਹਾਉਣ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨੀ ਹੈ।