ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਾਦ੍ਮੇਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਂਚਪਂਚਾਸ਼ਤ੍ਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਖਂਡੇ ਗੀਤਾ। ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਸਤੀਸ਼੍ਵਰਸਂਵਾਦੇ षਟ੍ਸਪ੍ਤਤ੍ਯਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਗੀਤਾ ਦੀ ਮਹਾਤਮਤਾ ਵਾਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਸਤੀ ਤੇ ਈਸ਼ਵਰ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ, ਪੰਜਵਾਂ-ਪੰਜਵਾਂ-ਹਜ਼ਾਰ ਅਧਿਆਇ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦਾ ਇੱਕ-ਸੌ-ਛਿਆੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ।
ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ। ਪਂਚਮਸ੍ਯਾਧੁਨਾ ਦੇਵਿ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਲੋਕਪੂਜਿਤਮ੍ । ਕਥਯਾਮਿ ਸਮਾਸੇਨ ਸਾਵਧਾਨਾ ਸ਼ृਣੁ ਪ੍ਰਿਯੇ
ਸ਼੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੁਣ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਪੰਜਵੇਂ ਦੀ ਉਹ ਮਹਾਨਤਾ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ; ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ, ਪਿਆਰੀ।
ਪਿਂਗਲੋ ਨਾਮ ਭਦ੍ਰੇषੁ ਪੁਰੁਕੁਤ੍ਸਪੁਰੇ ਦ੍ਵਿਜਃ । ਅਵਦਾਤੇ ਕੁਲੇ ਜਾਤੋ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤੇ ਵੇਦਵਾਦਿਨਾਮ੍
ਪੁਰੁਕੁਤਸਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪਿੰਗਲਾ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ ਸੀ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ।
ਕੁਲੋਚਿਤਾਨਿ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਤਥਾ ਵੇਦਾਨ੍ਵਿਸृਜ੍ਯ ਸਃ । ਤੌਰ੍ਯਤ੍ਰਿਕੇ ਮਤਿਂ ਚਕ੍ਰੇ ਵਾਦਯਨ੍ਮੁਰਜਾਦਿਕਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਯੋਗ ਸ਼ਾਸਤਰ ਤੇ ਵੇਦ ਛੱਡ ਕੇ, ਸੰਗੀਤ ਵੱਲ ਮਨ ਲਾ ਲਿਆ, ਤੇ ਮੁਰਜਾ ਆਦਿ ਵਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵਜਾਉਣ ਲੱਗਾ।
ਕृਤਸ਼੍ਰਮਸ੍ਤਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਗੀਤੇ ਨृਤ੍ਯੇ ਚ ਵਾਦਨੇ । ਪਰਾਂ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਿਮਾਸਾਦ੍ਯ ਨृਪਸਦ੍ਮ ਵਿਵੇਸ਼ ਸਃ
ਉਥੇ ਗੀਤ, ਨਾਚ ਤੇ ਵਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ ਰਾਜ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸਮਾਤਸ੍ਥੇ ਸ ਤੇਨਾਸੌ ਪੁਰਾ ਭੂਮਿਭੁਜਾ ਸਹ । ਪਰਦਾਰਾਨੁਪਾਹृਤ੍ਯ ਬੁਭੁਜੇ ਤਾ ਅਨਨ੍ਯਧੀਃ
ਉਹ ਉਥੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਲੱਗਾ, ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਫਸਾ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਲਗਨ ਨਾਲ ਭੋਗਣ ਲੱਗਾ।
ਤਤ ਉਤ੍ਸਿਕ੍ਤਗਰ੍ਵੋऽਯਂ ਸੂਚਮਾਨੋ ਨਿਰਂਕੁਸ਼ਃ । ਪਰਚ੍ਛਿਦ੍ਰਾਣਿ ਚਾਮੁष੍ਮੈ ਵਿਵਿਕ੍ਤੇ ਸ ਨਿਰਂਤਰਮ੍
ਫਿਰ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਘਮੰਡ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਬਿਨਾ ਰੋਕ-ਟੋਕ ਦੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਖਾਮੀਆਂ ਲੱਭਣ ਲੱਗਾ, ਤੇ ਇਹ ਕੰਮ ਉਹ ਇਕੱਲੇ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਤਸ੍ਯਾਸੀਦਰੁਣਾ ਨਾਮ ਭਾਰ੍ਯਾ ਹੀਨਕੁਲੋਦ੍ਭਵਾ
ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਨਾਂ ਅਰੁਣਾ ਸੀ, ਜੋ ਨੀਵੀਂ ਜਾਤੀ ਵਿੱਚ ਜੰਮੀ ਸੀ।
ਭ੍ਰਮਤ੍ਯਨ੍ਵੇषਯਂਤੀ ਸਾ ਕਾਮੁਕੇਨ ਵਿਹਾਰਿਣੀ । ਤਮਂਤਰਾਯਂ ਮਨ੍ਵਾਨਾ ਨਿਸ਼ੀਥਿਨ੍ਯਾਂ ਨਿਜਾਲਯੇ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦੀ ਫਿਰਦੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ, ਤੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੀ, ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ।
ਨਿਜਘਾਨ ਸ਼ਿਰਸ਼੍ਛਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਚਖਾਨ ਮਹੀਤਲੇ । ਵਿਯੋਜਿਤਸ੍ਤਃ ਪ੍ਰਾਣੈਰੁਪੇਤ੍ਯ ਯਮਸਾਦਨਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਕੱਟ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਦਫਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿੰਦਗੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਦੁਰ੍ਜਯਾਨ੍ਨਰਕਾਨ੍ਭੁਂਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗृਧ੍ਰੋऽਭੂਦ੍ਵਿਜਨੇ ਵਨੇ । ਭਗਂਦਰੇਣ ਰੋਗੇਣ ਸਾਪਿ ਹਿਤ੍ਵਾ ਵਰਾਂ ਤਨੁਮ੍
ਅਜਿਹੇ ਨਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਜ਼ਾ ਭੋਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਿਧ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵੀ ਭਗੰਦਰ ਰੋਗ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਸੁੰਦਰ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਬੈਠੀ।
ਉਪੇਤ੍ਯ ਨਰਕਾਨ੍ਘੋਰਾਨ੍ਜਜ੍ਞੇ ਤਤ੍ਰ ਵਨੇ ਸ਼ੁਕੀ । ਕਣਾਨਾਦਾਤੁਕਾਮਾਂ ਤਾਂ ਸਂਚਰਂਤੀਮਿਤਸ੍ਤਤਃ
ਭਿਆਨਕ ਨਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਤੋਤਾ ਬਣੀ। ਉਹ ਦਾਣੇ ਚੁਗਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਇधर-ਉਧਰ ਘੁੰਮਦੀ ਫਿਰਦੀ ਸੀ।
ਵਿਦਦਾਰ ਨਖੈਸ੍ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣੈਰ੍ਗृਧ੍ਰੋ ਵੈਰਮਨੁਸ੍ਮਰਨ੍ । ਨृਕਪਾਲੇ ਪਯਃ ਪੂਰ੍ਣੇ ਨਿਪਤਂਤੀਂ ਤਤਃ ਸ਼ੁਕੀਮ੍
ਗ੍ਰਿਧ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵੈਰ ਦੀ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਨਖਾਂ ਨਾਲ, ਜਦੋਂ ਤੋਤਾ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਖੋਪੜੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ।
ਅਭਿਦੁਦ੍ਰਾਵ ਗृਧ੍ਰੋऽਪਿ ਨਿਜਘ੍ਨੇ ਸ ਚ ਜਾਲਿਕੈਃ । ਪਤ੍ਨੀਵਿਯੋਜਿਤਾ ਪ੍ਰਾਣੈਰ੍ਨृਕਪਾਲਜਲੇ ਤਤਃ
ਗ੍ਰਿਧ ਵੀ ਉੱਥੇ ਦੌੜਿਆ ਤੇ ਆਪਣੀ ਜਾਲੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ; ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਵੀ ਮਨੁੱਖੀ ਖੋਪੜੀ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਗਵਾ ਬੈਠਾ।
ਤਤ੍ਰੈਵ ਨਿਮਮਜ੍ਜਾ ਸਾ ਵੇਤ੍ਯਕ੍ਰੂਰਤਰਃ ਖਗਃ । ਪਿਤृਲੋਕਂ ਪ੍ਰਪੇਦਾਤੇ ਨੀਤੌ ਤੌ ਯਮਕਿਂਕਰੈਃ । ਪ੍ਰਾਕ੍ਕृਤਂ ਦੁष੍ਕृਤਂ ਕਰ੍ਮ ਸ੍ਮਰਂਤੌ ਭਯਭਾਗਿਨੌ
ਉਥੇ ਹੀ ਉਹ ਤੋਤਾ ਡੁੱਬ ਗਈ, ਤੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕਰੂੜ ਪੰਛੀ ਵੀ; ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਯਮ ਦੇ ਸੇਵਕ ਪਿਤਰ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਏ, ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਮੰਦ ਕਰਮ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਡਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ।
ਤਤੋ ਯਮਃ ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਤਯੋਃ ਕਰ੍ਮ ਜੁਗੁਪ੍ਸਿਤਮ੍ । ਅਕਸ੍ਮਾਦੇਵਤਤ੍ਸ੍ਨਾਨਾਨ੍ਮਰਣੇ ਸੁਕृਤਂ ਮਹਤ੍
ਫਿਰ ਯਮ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਦੇ ਨਫਰਤਯੋਗ ਕਰਮ ਵੇਖ ਕੇ, ਅਚਾਨਕ ਉਸ ਮੌਤ ਦੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਨਾਲ, ਵੱਡਾ ਪੁੰਨ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ।
ਅਨੁਜਜ੍ਞੇ ਤਤੋ ਲੋਕਮੀਪ੍ਸਿਤਂ ਗਂਤੁਮੇਤਯੋਃ । ਮਹਾਪਾਤਕਸਂਘਾਤੈਰਪਿ ਦੁਰ੍ਦ੍ਧਰ੍षਮਾਨਸੌ
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਯਮ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਇੱਛਤ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ, ਭਾਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਮਹਾਂ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਸਨ।
ਤਤੋਵਿਸ੍ਮਯਮਾਪਨ੍ਨੌ ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾ ਤੌ ਦੁष੍ਕृਤਂ ਨਿਜਮ੍ । ਉਪੇਤ੍ਯ ਪ੍ਰਣਤੌ ਭੂਤ੍ਵਾ ਵੈਵਸ੍ਵਤਮਪृਚ੍ਛਤਾਮ੍
ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਮੰਦ ਕਰਮ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ ਦੋਵੇਂ, ਵੈਵਸਵਤ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ, ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ।
ਸਂਚਿਤਂ ਦੁष੍ਕृਤਂ ਪੂਰ੍ਵਮਾਵਾਭ੍ਯਾਮਪਿ ਗਰ੍ਹਿਤਮ੍ । ਲੋਕਾਨਾਮੀਪ੍ਸਿਤਾਨਾਂ ਤੁ ਕੋ ਹੇਤੁਸ੍ਤਦ੍ਵਦਸ੍ਵ ਨੌ
ਸਾਡੇ ਵਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤਾ ਮੰਦ ਕਰਮ ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਹੈ; ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲੇ, ਇਹ ਕਾਰਨ ਦੱਸੋ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਤਸ੍ਤਾਭ੍ਯਾਮਾਹ ਵੈਵਸ੍ਵਤੋ ਵਚਃ । ਆਸੀਦ੍ਗਂਗਾਤਟੇ ਨਾਮ੍ਨਾ ਬਟੁਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦੁਤ੍ਤਮਃ
ਉਹਨਾਂ ਵਲੋਂ ਐਸਾ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ, ਵੈਵਸਵਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਇੱਕ ਬਟੂ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀ ਵੱਸਦਾ ਸੀ।
ਏਕਾਕੀ ਨਿਰ੍ਮਮਃ ਸ਼ਾਂਤੋ ਵੀਤਰਾਗੋ ਵਿਮਤ੍ਸਰਃ । ਗੀਤਾਨਾਂ ਪਂਚਮਾਧ੍ਯਾਯਮਾਵਰ੍ਤ੍ਤਯਤਿ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਉਹ ਇਕੱਲਾ, ਨਿਸ਼ਕਾਮ, ਸ਼ਾਂਤ, ਰਾਗ-ਦਵੈਸ਼ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੀਤਾ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਤੇਨ ਪੁਣ੍ਯੇਨ ਪੂਤਾਤ੍ਮਾ ਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਨਾਤਨਮ੍ । ਪਾਪੀਯਾਨਪਿ ਯਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਨੁਮੁਤ੍ਸृष੍ਟਵਾਨਸੌ
ਉਸ ਪੁੰਨ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਸ ਦੀ ਆਤਮਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਈ, ਤੇ ਸਦਾ ਦਾ ਬ੍ਰਹਮ ਜਾਣ ਲਿਆ; ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਪਾਪੀ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਵਾਣੀ ਸੁਣਦਾ, ਉਹ ਵੀ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ।
ਨਿਰ੍ਮਲੀਕृਤਦੇਹਸ੍ਯ ਗੀਤਾਭਿਰ੍ਭਾਵਿਤਾਤ੍ਮਨਃ । ਤਤ੍ਕਪਾਲਜਲਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਯੁਵਾਂ ਯਾਤੌ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾਮ੍
ਉਸ ਗੀਤਾ ਪਾਠ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਏ ਖੋਪੜੀ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਏ।
ਤਦ੍ਗਚ੍ਛਤਂ ਯੁਵਾਂ ਲੋਕਾਨ੍ਮਨੋਰਥਪਥਿਸ੍ਥਿਤਾਨ੍ । ਗੀਤਾਨਾਂ ਪਂਚਮਾਧ੍ਯਾਯਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇਨ ਪਵਿਤ੍ਰਿਤੌ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਓ, ਗੀਤਾ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਏ।
ਏਵਂ ਤੌ ਬੋਧਿਤੌ ਤੇਨ ਮੁਦਿਤੌ ਸਮਵਰ੍ਤਿਨਾ । ਵ੍ਯੋਮਯਾਨਂ ਸਮਾਰੁਹ੍ਯ ਜਗ੍ਮਤੁਰ੍ਵੈष੍ਣਵਂ ਪਦਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪाकर, ਦੋਵੇਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਆਕਾਸ਼ੀ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਪਦ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਾਦ੍ਮੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਂਚਪਂਚਾਸ਼ਤ੍ਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਖਂਡੇ ਗੀਤਾਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਏਕੋਨਾਸ਼ੀਤ੍ਯਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਗੀਤਾ ਮਹਾਤਮ ਦੇ ਇੱਕ ਸੌ ਉਣੱਸੀਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋਈ, ਜੋ ਪਚਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਹੈ।
ਈਸ਼੍ਵਰ ਉਵਾਚ- ਅਤਃ ਪਰਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਭਵਾਨਿ ਭਵਮੁਕ੍ਤਯੇ । ਗੀਤਾਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਾਧ੍ਯਾਯਮਵਧਾਰਯ ਸੁਸ੍ਮਿਤੇ
ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੁਣ ਮੈਂ ਭਵਾਨੀ, ਭਵ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਹੋਰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ; ਹੱਸਦੀ ਹੋਈ, ਤੂੰ ਗੀਤਾ ਦੇ ਚੌਦਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਮੇਦਿਨ੍ਯਾਂ ਯਤ੍ਕਿਲਸ੍ਥੂਲਮਸ੍ਤਿ ਕਾਸ਼੍ਮੀਰਮਂਡਲਮ੍ । ਰਾਜਧਾਨੀ ਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯਾ ਆਸ੍ਤੇ ਚੈਵ ਮਨੋਹਰਾ
ਧਰਤੀ ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਉਹ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦਾ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸਰਸਵਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਮਨੋਹਰ ਹੈ।
ਯਾਮਧਿष੍ਠਾਯ ਵਾਗ੍ਦੇਵੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ । ਹਂਸਮਾਰੁਹ੍ਯਮਾਨਾਪਿ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀਪ੍ਰਹਤੈਰਪਿ
ਉਥੇ, ਵਾਗ ਦੇਵੀ ਰਾਜ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਲੋਕ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਹੰਸ ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਸਾਵਿਤਰੀ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਵੀ।
ਸਰਸ੍ਵਤੀਪਦਾਂਭੋਜ ਸੇਵਾਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਕੁਂਕੁਮੈਃ । ਯਤ੍ਰ ਗੌਰਵਯਂਤ੍ਯਾਸ਼ਾ ਹਂਸਪਕ੍ਸ਼ਪੁਟੋਦ੍ਭਵੈਃ
ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ, ਕੁੰਕੁਮ ਨਾਲ ਕਰਕੇ, ਉਥੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਹੰਸ ਦੇ ਪੰਖਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।