ਕੁਮਾਰ੍ਯਃ ਪਂਚ ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤਾ ਵਯਸਾ ਸੁਭਗਾਃ ਪੁਨਃ । ਭਾषਂਤੇ ਚ ਮਿਥਸ੍ਤਾਸ੍ਤੁ ਭਗਿਨ੍ਯ ਇਵ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਇਹ ਪੰਜੇ ਕੁੜੀਆਂ ਜਵਾਨ ਤੇ ਸੋਹਣੀਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਭੈਣਾਂ ਵਾਂਗ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ।
ਚਂਦ੍ਰਾਦਿਵ ਵਿਨਿष੍ਕ੍ਰਾਂਤਾਸ਼੍ਚਂਦ੍ਰਿਕਾ ਇਵ ਸੋਜ੍ਜ੍ਵਲਾਃ । ਚਂਦ੍ਰਾਨਨਾਃ ਸੁਕੇਸ਼੍ਯਸ਼੍ਚ ਚਂਦ੍ਰਕਾਂਤਾਇਵੋਜ੍ਜ੍ਵਲਾਃ
ਉਹ ਚਾਂਦਨੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀਆਂ, ਚਾਂਦ ਦੀ ਕਿਰਣਾਂ ਵਰਗੀ ਰੌਸ਼ਨ, ਚੰਨ-ਵਾਂਗ ਮੁੱਖ, ਸੋਹਣੇ ਵਾਲ ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਕਾਂਤ ਮਣੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀਆਂ ਸਨ।
ਦੇਵੇष੍ਵੇਤਾ ਵਿਲਾਸਿਨ੍ਯਃ ਕੌਮੁਦ੍ਯਃ ਕੈਰਵੇष੍ਵਿਵ । ਲਾਵਣ੍ਯਪਿਂਡਸਂਭੂਤਾ ਦਿਵ੍ਯਰੂਪਾ ਮਨੋਹਰਾਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਖੇਡਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਕਮਲਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦਨੀ ਵਾਂਗ ਸਨ, ਸੋਹਣਾਪਣ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਤੋਂ ਜੰਮੀਆਂ, ਦਿਵਿਆ ਰੂਪ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਮਨ ਮੋਹਣ ਵਾਲੀਆਂ।
ਉਦ੍ਭਿਨ੍ਨਕੁਚਪਦ੍ਮਿਨ੍ਯਃ ਕੇਤਕ੍ਯ ਇਵ ਮਾਧਵੇ । ਉਤ੍ਪਨ੍ਨਯੌਵਨੈਃ ਕਾਂਤਾ ਵਲ੍ਲੀਵ ਨਵਪਲ੍ਲਵੈਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਉਭਰੇ ਹੋਏ ਸਿਨੇ ਬਸੰਤ ਵਿੱਚ ਖਿੜੇ ਕਮਲਾਂ ਵਰਗੇ, ਨਵੇਂ ਜਵਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਤੇ ਨਵੀਆਂ ਟਹਿਣੀਆਂ ਵਾਲੀ ਲਤਾ ਵਾਂਗ ਸੋਹਣੀਆਂ ਸਨ।
ਹੇਮਗੌਰਾਸ਼੍ਚ ਹੇਮਾਭਾ ਹੇਮਾਭਰਣਭੂषਿਤਾਃ । ਹੇਮਚਂਪਕਮਾਲਿਨ੍ਯੋ ਹੇਮਚ੍ਛਵਿਸੁਵਾਸਸਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰੰਗਤ ਸੋਨੇ ਵਰਗੀ ਸੀ, ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀਆਂ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਚੰਪਾ ਦੇ ਹਾਰ ਪਾਏ ਹੋਏ, ਤੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਕਪੜੇ ਪਾਏ ਹੋਏ ਸਨ।
ਸ੍ਵਰਗ੍ਰਾਮਾਵਲੀਹਾਸੁ ਵਿਵਿਧਾ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਨਾਸੁ ਚ । ਤਾਲਵਾਦ੍ਯਵਿਨੋਦੇषੁ ਵੇਣੁਵੀਣਾਪ੍ਰਵਾਦਨੇ
ਉਹ ਸੁਰਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਤਾਲ-ਵਾਦਿਆਂ ਦੇ ਰਸ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਬਾਂਸਰੀ ਤੇ ਵੀਣਾ ਵਜਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰ ਸਨ।
ਮृਦਂਗਨਾਦਸਂਭਿਨ੍ਨਲਾਸ੍ਯਮਧ੍ਯਲਯੇषੁ ਚ । ਚਿਤ੍ਰਾਦਿषੁ ਵਿਨੋਦੇषੁ ਕਲਾਸੁ ਚ ਵਿਸ਼ਾਰਦਾਃ
ਉਹ ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਦੀ ਧੁਨ ਵਿੱਚ ਨੱਚਣ, ਨੱਚਣ ਦੇ ਨਫੀਸ ਲਯਾਂ, ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਆਦਿ ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਕਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ।
ਏਵਂਭੂਤਾਸ਼੍ਚ ਤਾਃ ਕਨ੍ਯਾ ਮੁਮੁਹੁਃ ਕ੍ਰੀਡਨੈਰ੍ਵਰੈਃ । ਪਿਤृਭਿਰ੍ਲਾਲਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾਸ਼੍ਚੇਰੁਸ਼੍ਚ ਧਨਦਾਲਯੇ
ਇਹ ਕੁੜੀਆਂ ਇੰਝ ਦੀਆਂ ਸਨ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੀਆਂ। ਪਿਉਆਂ ਵਲੋਂ ਪਿਆਰੀਆਂ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਬੇਰ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀਆਂ ਸਨ।
ਕੌਤੁਕਾਦੇਕਦਾ ਪਂਚ ਮਿਲਿਤ੍ਵਾ ਮਾਸਿ ਮਾਧਵੇ । ਕਨ੍ਯਾ ਮਂਦਾਰਪੁष੍ਪਾਣਿ ਵਿਚਿਨ੍ਵਂਤ੍ਯੋ ਵਨਾਦ੍ਵਨਮ੍
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਚਾਹ ਨਾਲ, ਇਹ ਪੰਜੇ ਕੁੜੀਆਂ ਬਸੰਤ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਮਿਲ ਕੇ, ਇਕ ਬਾਗ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਬਾਗ ਵਿਚ ਮੰਦਰਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲ ਲੱਭਦੀਆਂ ਫਿਰਦੀਆਂ।
ਗੌਰੀਂ ਸਮਾਰਾਧਯਿਤੁਂ ਸ੍ਵਰਾਂਗਨਾਃ ਕਦਾਚਿਦਚ੍ਛੋਦਸਰੋਵਰਂ ਯਯੁਃ । ਹੇਮਾਂਬੁਜਾਨਿ ਪ੍ਰਵਰਾਣਿ ਤਾਃ ਪੁਨਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦੁਪਾਦਾਯ ਵਰੋਤ੍ਪਲੈਃ ਸਹ
ਗੌਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਉਹ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਜਾਣੂ ਕੁੜੀਆਂ ਇਕ ਵਾਰੀ ਸੁੱਚੇ ਸਰੋਵਰ ਤੇ ਗਈਆਂ। ਉਥੇ ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਕਮਲ ਤੇ ਵਧੀਆ ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
ਵੈਡੂਰ੍ਯਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ਫਟਿਕਪ੍ਰਕੁਟ੍ਟਿਮੇ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਤੁ ਘਟ੍ਟੇ ਪਰਿਧਾਯ ਚਾਂਬਰਮ੍ । ਮੌਨੇਨ ਚ ਸ੍ਥਂਡਿਲਪਿਂਡਿਕਾਮਯੀਂ ਸੁਵਰ੍ਣਮੁਕ੍ਤਾਭਰਣਾਂ ਵਿਨਿਰ੍ਮਮੁਃ
ਸਾਫ਼ ਬੈਰਲ ਤੇ ਸਫੈਦ ਸਫਟਿਕ ਨਾਲ ਬਣੀ ਛੱਤ ਤੇ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਕੰਢੇ ਤੇ ਕਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਉਹ ਚੁੱਪਚਾਪ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਢੇਰ ਲਾ ਕੇ ਗੌਰੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਬਣਾਈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਤੇ ਮੋਤੀ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ।
ਸਮਰ੍ਚਿਤਾਂ ਚਂਦਨਗਂਧਕੁਂਕੁਮੈਰਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਗੌਰੀਂ ਵਰਪਂਕਜਾਦਿਭਿਃ । ਨਾਨੋਪਹਾਰੈਃ ਸ਼ੁਭਭਕ੍ਤਿਭਾਵਿਤਾ ਲਾਸ੍ਯਪ੍ਰਯੋਗੈਰ੍ਨਨृਤੁਃ ਕੁਮਾਰਿਕਾਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਚੰਦਨ, ਸੁਗੰਧਤ ਚੂਰਨ ਤੇ ਕੇਸਰ ਨਾਲ ਗੌਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਵਧੀਆ ਕਮਲ ਤੇ ਹੋਰ ਤੋਹਫੇ ਚੜ੍ਹਾਏ। ਚੰਗੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਕੁੜੀਆਂ ਨੇ ਨੱਚ ਕੇ ਲਾਸਿਆ ਦੀ ਕਲਾ ਵਿਖਾਈ।
ਗਾਂਧਰ੍ਵਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਪਰਂ ਸ੍ਵਰਂ ਤਤੋ ਗੇਯਂ ਸ੍ਵਭਾਵਧ੍ਵਨਿਭਿਃ ਸਮੂਰ੍ਛਨਮ੍ । ਏਣੀਦृਸ਼ਸ੍ਤਾਃ ਪ੍ਰਜਗੁਃ ਕਲਾਕ੍ਸ਼ਰਂ ਤਾਰਪ੍ਰਵृਦ੍ਧਂ ਗਤਿਭਿਸ਼੍ਚ ਸੁਸ੍ਵਰਮ੍
ਗਾਂਧਰਵ ਰੀਤ ਅਪਣਾ ਕੇ, ਉਹ ਕੁੜੀਆਂ ਆਪਣੀ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਸੁਰੀਲੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਗਾਉਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਹਿਰਣ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੇ ਕਲਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਬੋਲ ਗਾਏ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਉੱਚੀਆਂ ਹੋ ਕੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਜਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਸੁਭਾਵੇ ਰਸਵਰ੍षਹਰ੍षਂ ਕਨ੍ਯਾਸ੍ਵਲਂ ਨਿਰ੍ਭਰਚਿਤ੍ਤਵृਤ੍ਤਿषੁ । ਅਚ੍ਛੋਦਤੀਰ੍ਥੇ ਪ੍ਰਵਰੇ ਤਦਾਗਤਃ ਸ੍ਨਾਤੁਂ ਮੁਨੇਰ੍ਵੇਦਨਿਧੇਃ ਸੁਤੋਗ੍ਰਜਃ
ਉਸ ਸੁਹਣੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ, ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਮਨ ਪੂਰੇ ਰਸ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ। ਓਸੇ ਵੇਲੇ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਮੁਨੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤ, ਅਚੋਦਾ ਦਰਿਆ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਘਾਟ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਆ ਗਿਆ।
ਰੂਪੇਣ ਨਿਃਸੀਮਤਰੋ ਵਰਾਨਨਃ ਪ੍ਰਫੁਲ੍ਲਪਦ੍ਮਾਯਤਲੋਚਨੋ ਯੁਵਾ । ਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਵਕ੍ਸ਼ਾਃ ਸੁਭੁਜੋऽਤਿਸੁਂਦਰਃ ਸ਼੍ਯਾਮਚ੍ਛਵਿਃ ਕਾਮਇਵਾਪਰੋ ਹਿ ਸਃ
ਉਸ ਦੀ ਸੋਭਾ ਬੇਹੱਦ ਸੀ, ਚਿਹਰਾ ਚਮਕਦਾ, ਅੱਖਾਂ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕਮਲ ਵਾਂਗ, ਜਵਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਛਾਤੀ ਚੌੜੀ, ਬਾਂਹਾਂ ਸੋਹਣੀਆਂ, ਰੂਪ ਬੜਾ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਰੰਗਤ ਗੂੜ੍ਹੀ ਨੀਲੀ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ—ਉਹ ਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਵਾਂਗ ਹੀ ਲੱਗਦਾ ਸੀ।
ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਸੁਸ਼ਿਖੋ ਹਿ ਸ਼ੋਭਤੇ ਦਂਡੇਨ ਯੁਕ੍ਤੋ ਧਨੁषੇਵ ਮਨ੍ਮਥਃ । ਏਣਾਜਿਨਪ੍ਰਾਵਰਣਃ ਸਮੁਦ੍ਰਧृਗ੍ਹੇਮਾਭਮੌਂਜੀਕਟਿਮੇਖਲਃ ਪਰਃ
ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੁੜੀ ਜਟਾ ਵਾਲਾ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਦੰਡ ਫੜ ਕੇ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਮਨਮਤ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਫੜਿਆ ਹੋਵੇ। ਕਾਲੀ ਹਿਰਣ ਦੀ ਖਾਲ ਪਾਈ ਹੋਈ, ਅੱਖਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਗਹਿਰੀਆਂ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਮੁੰਜ ਦੀ ਕਮਰਕਸ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਖੜਾ ਸੀ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਬਾਲਾਸ੍ਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਰਸਸ੍ਤਟੇ । ਜਹृषੁਃ ਕੌਤੁਕਾਵਿष੍ਟਾ ਅਯਂ ਨੋ ਭਵਿਤਾਤਿਥਿਃ
ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਵਾਨ ਨੂੰ ਝੀਲ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀਆਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ, 'ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਸਾਡਾ ਮਹਿਮਾਨ ਬਣੇ।'
ਸਂਤ੍ਯਕ੍ਤਗੀਤਨृਤ੍ਯਾਸ੍ਤਾਸ੍ਤਸ੍ਯਾਲੋਕਨਲਾਲਸਾਃ । ਹਰਿਣ੍ਯੋ ਲੁਬ੍ਧਕੇਨੇਵ ਵਿਦ੍ਧਾਃ ਕਾਮੇਨ ਸਾਯਕੈਃ
ਉਹ ਆਪਣਾ ਗੀਤ ਤੇ ਨੱਚ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਸ ਵਲ ਤੱਕਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਲਾਲਚ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ। ਜਿਵੇਂ ਹਿਰਣੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਚੋਟ ਖਾ ਗਈਆਂ।
ਪਸ਼੍ਯਪਸ਼੍ਯੇਤਿ ਜਲ੍ਪਂਤ੍ਯੋ ਮੁਗ੍ਧਾਃ ਪਂਚ ਸਸਂਭ੍ਰਮਮ੍ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਵਿਪ੍ਰਵਰੇ ਯੂਨਿ ਕਾਮਦੇਵਭ੍ਰਮਂ ਯਯੁਃ
ਉਹ ਮਾਸੂਮ ਪੰਜ ਕੁੜੀਆਂ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਕਹਿ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, 'ਵੇਖੋ, ਵੇਖੋ!' ਤੇ ਘਬਰਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਉਸ ਸੋਹਣੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਲ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਈਆਂ।
ਪੁਨਃਪੁਨਸ੍ਤਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਨਯਨੈਃ ਪਂਕਜੈਰਿਵ । ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਵਿਚਾਰਮਾਰਬ੍ਧਮਪ੍ਸਰੋਭਿਃ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਉਹ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਆਪਣੀਆਂ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਫਿਰ, ਉਹ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈਆਂ।
ਯਦ੍ਯਯਂ ਕਾਮਦੇਵੋ ਹਿ ਰਤਿਹੀਨਃ ਕਥਂ ਭਵੇਤ੍ । ਅਥਵਾਹ੍ਯਸ਼੍ਵਿਨੌ ਦੇਵੌ ਤਾਵੁਭੌ ਯੁਗਚਾਰਿਣੌ
'ਜੇ ਇਹ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਸਾਥਣ ਰਤੀ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਜਾਂ ਫਿਰ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਅਸ਼ਵਿਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਇੱਕ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ?'
ਗਂਧਰ੍ਵਃ ਕਿਨ੍ਨਰੋ ਵਾਥ ਸਿਦ੍ਧੋ ਵਾ ਕਾਮਰੂਪਧृਕ੍ । ऋषਿਪੁਤ੍ਰੋऽਥਵਾ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਵਾ ਮਨੁਜੋਤ੍ਤਮਃ
'ਕਿ ਇਹ ਕੋਈ ਗਾਂਧਰਵ ਹੈ, ਜਾਂ ਕਿੰਨਰ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਰੂਪ ਬਦਲਣ ਵਾਲਾ ਸਿੱਧ? ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਪੁੱਤ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਵਿਅਕਤੀ?'
ਅਸ੍ਤਿ ਵਾ ਕਸ਼੍ਚਿਦੇਵਾਯਂ ਧਾਤ੍ਰਾ ਸृष੍ਟੋ ਹਿ ਨਃ ਕृਤੇ । ਯਥਾਭਾਗ੍ਯਵਤਾਮਰ੍ਥੇ ਨਿਧਾਨਂ ਪੂਰ੍ਵਕਰ੍ਮਭਿਃ
'ਕਿ ਇਹ ਕੋਈ ਦੇਵਤਾ ਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਨੇ ਸਾਡੇ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਲਈ ਪੁਰਾਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕੋਈ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?'
ਤਥਾਸ੍ਮਾਕਂ ਕੁਮਾਰੀਣਾਂ ਗੌਰ੍ਯਾਨੀਤੋ ਵਰੋਤ੍ਤਮਃ । ਕਰੁਣਾਜਲਕਲ੍ਲੋਲ ਲਬ੍ਧਾਦ੍ਰੀ ਰ੍ਕृ!ਤਚਿਤ੍ਤਯਾ
'ਜਿਵੇਂ ਗੌਰੀ ਨੇ ਸਾਡੀਆਂ ਕੁਆਰੀਆਂ ਲਈ ਵਧੀਆ ਵਰ ਲਿਆਇਆ ਸੀ, ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਅਸੀਂ ਵੀ ਦਿਲ ਵਿਚ ਦਇਆ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ, ਇਹ ਸੋਹਣਾ ਜਵਾਨ ਪਾ ਲਿਆ ਹੈ।'
ਮਯਾ ਵृਤਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਚਾਯਂ ਤ੍ਵਯਾ ਵृਤਸ੍ਤਥਾਨਯਾ । ਏਵਂ ਪਂਚਸੁਕਨ੍ਯਾਸੁ ਵਦਂਤੀषੁ ਨृਪੋਤ੍ਤਮ
'ਮੈਂ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਚੁਣ ਲਿਆ, ਤੂੰ ਵੀ ਚੁਣ ਲਿਆ, ਇਹ ਵੀ ਚੁਣ ਬੈਠੀ।' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੰਜ ਕੁੜੀਆਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈਆਂ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਧੀਆ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਤਤ੍ਰ ਕृਤਮਾਧ੍ਯਾਹ੍ਨਿਕਕ੍ਰਿਯਃ । ਚਿਂਤਯਾਮਾਸ ਮੇਧਾਵੀ ਕਿਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸੁਕृਤਂ ਭਵੇਤ੍
ਉਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਦੁਪਹਿਰ ਦੀ ਰਸਮ ਮੁਕਾ ਕੇ, ਉਹ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, 'ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਕੰਮ ਕਰਾਂ ਜੋ ਚੰਗਾ ਨਤੀਜਾ ਮਿਲੇ?'
ਗਾਧਿਸਂਭਵਪਰਾਸ਼ਰਾਦਯਃ ਕਂਡੁਦੇਵਲਮੁਖਾਸ਼੍ਚ ਯੇ ਦ੍ਵਿਜਾਃ । ਤੇऽਪਿ ਯੋਗਿ ਬਲਿਨੋ ਵਿਮੋਹਿਤਾਃ ਲੀਲਯਾ ਤਦਬਲਾਭਿਰਦ੍ਭੁਤਮ੍
ਗਾਧੀ, ਪਰਾਸ਼ਰ ਆਦਿਕ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਕੰਡੂ ਤੇ ਦੇਵਲ ਵਰਗੇ ਜੋਗ ਵਿੱਚ ਤਾਕਤਵਰ ਵੀ, ਉਹ ਵੀ ਉਹ ਅਜੀਬ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹਥੋਂ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਭੁੱਲ ਗਏ।
ਯੋषਿਤਾਂ ਨਯਨਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਸਾਯਕੈਰ੍ਭ੍ਰੂਲਤਾਸੁਦृਢਚਾਪਨਿਰ੍ਗਤੈਃ । ਧਨ੍ਵਿਨਾ ਮਕਰਕੇਤੁਨਾ ਹਤਃ ਕਸ੍ਯ ਨੋ ਪਤਤਿ ਵਾਮਨੋ ਮृਗਃ
ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਦੇ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਭੌਂਹਾਂ ਵਾਲੇ ਕਮਾਨ ਵਾਂਗ, ਜਦੋਂ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਮਕਰਧਵਜ ਵੱਲੋਂ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਕਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਬਚ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕੌਣ ਨਹੀਂ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ?
ਤਾਵਦੇਵ ਨਯਧੀਰ੍ਵਿਰਾਜਤੇ ਤਾਵਦੇਵ ਜਨਤਾਭਯਂ ਭਵੇਤ੍ । ਤਾਵਦੇਵ ਧृਤਚਿਤ੍ਤਤਾ ਭृਸ਼ਂ ਤਾਵਦੇਵ ਗਣਨਾ ਕੁਲਸ੍ਯ ਚ
ਇਨਸਾਨ ਦੀ ਅਕਲ ਉੱਦੋਂ ਤੱਕ ਹੀ ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਖ-ਚੈਨ ਉੱਦੋਂ ਤੱਕ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਮਨ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਉੱਦੋਂ ਤੱਕ ਹੀ ਟਿਕਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਵੱਡਿਆਈ ਵੀ ਉੱਦੋਂ ਤੱਕ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ—
ਤਾਵਦੇਵ ਤਪਸਃ ਪ੍ਰਗਲ੍ਭਤਾ ਤਾਵਦੇਵ ਸ਼ਮਸੇਵਨਂ ਨृਣਾਮ੍ । ਯਾਵਦੇਵ ਲਲਨੇਕ੍ਸ਼ਣਾ ਸ ਵੈਰ੍ਮਾਦ੍ਯਤੇ ਦ੍ਰੁਤਮਦੈਰ੍ਨ ਪੂਰੁषਃ
ਉੱਦੋਂ ਤੱਕ ਹੀ ਤਪ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਉੱਦੋਂ ਤੱਕ ਹੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਯਮ ਦੀ ਕਦਰ ਹੈ, ਜਦ ਤੱਕ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ ਮਨ ਉਲਝ ਕੇ ਪਾਗਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ।