ਈਸ਼੍ਵਰ ਉਵਾਚ-। ਗਚ੍ਛ ਨਾਰਦ ਤਤ੍ਰੈਵ ਯਤ੍ਰ ਤਤ੍ਤ੍ਰਿਪੁਰਂ ਪੁਰਮ੍ । ਬਾਣਸ੍ਯ ਦਾਨਵੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਗਚ੍ਛਾਥ ਤਤ੍ਕੁਰੁ
ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਨਾਰਦ, ਉੱਥੇ ਜਾ, ਜਿੱਥੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦਾ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ; ਬਾਣਾ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਲਈ ਜਲਦੀ ਜਾ ਤੇ ਉਹ ਕੰਮ ਕਰ।
ਭਰ੍ਤਾਰੋ ਦੇਵਤਾਭਾਸ਼੍ਚ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਸ਼੍ਚਾਪ੍ਸਰਸੋਪਮਾਃ । ਤਾਸਾਂ ਵੈ ਤੇਜਸਾ ਵਿਪ੍ਰ ਭ੍ਰਮਤੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਂ ਦਿਵਿ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਹਨ; ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਲਦੀ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾ ਤੁ ਵਿਪ੍ਰੇਂਦ੍ਰ ਮਂਤ੍ਰਮਨ੍ਯਂ ਪ੍ਰਚੋਦਯ । ਦੇਵਸ੍ਯ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮੁਨਿਸ੍ਤ੍ਵਰਿਤਵਿਕ੍ਰਮਃ
ਉੱਥੇ ਜਾ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਤੇ ਹੋਰ ਮੰਤਰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ; ਦੇਵ ਦਾ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਹृਦਯਨਾਸ਼ਾਯ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਸ੍ਤਂ ਪੁਰਂ ਪ੍ਰਤਿ । ਸ਼ੋਭਤੇ ਤਤ੍ਪੁਰਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਨਾਨਾਰਤ੍ਨੋਪਸ਼ੋਭਿਤਮ੍
ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਉਹ ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਗਿਆ; ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਸ਼ਤਯੋਜਨਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਂ ਤਤੋ ਦ੍ਵਿਗੁਣਮਾਯਤਮ੍ । ਤਤਃ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਤਤ੍ਰੈਵ ਬਾਣਂ ਤੁ ਬਲਦਰ੍ਪਿਤਮ੍
ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਸੌ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਤੇ ਦੋਹਣਾ ਲੰਮਾ ਸੀ; ਉੱਥੇ, ਉਸ ਨੇ ਬਾਣਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ 'ਤੇ ਗਰਵ ਕਰਦੇ ਵੇਖਿਆ।
ਮਾਲਾਕੁਂਡਲਕੇਯੂਰੈਰ੍ਮੁਕੁਟੇਨ ਵਿਰਾਜਿਤਮ੍ । ਹਾਰਰਤ੍ਨੈਸ਼੍ਚ ਸਂਛਨ੍ਨਂ ਚਂਦ੍ਰਕਾਂਤਿਵਿਭੂषਿਤਮ੍
ਉਹ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਕੁੰਡਲ, ਕੇਯੂਰ ਤੇ ਮੁਕੁਟ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਸੀ; ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਹਾਰ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਰੰਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਲਲਨਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਰਤ੍ਨਾਢ੍ਯਾਃ ਨਰਾਃ ਕਨਕਮਂਡਿਤਾਃ । ਉਤ੍ਥਿਤੋ ਨਾਰਦਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦਾਨਵੇਂਦ੍ਰੋ ਮਹਾਬਲਃ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਮਰਦ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ; ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਹਾਬਲੀ ਦਾਨਵਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਉੱਠ ਖੜਾ ਹੋਇਆ।
ਬਾਣ ਉਵਾਚ-। ਸ ਦੇਵਰ੍षਿਃ ਸ੍ਵਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਮਦ੍ਗृਹਂ ਪ੍ਰਤਿ ਸਂਪ੍ਰਤਿ । ਅਰ੍ਘਂ ਪਾਦ੍ਯਂ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਕ੍ਰਿਯਤਾਂ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮ
ਬਾਣਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਦੇਵ ਰਿਸ਼ੀ ਆਪ ਹੀ ਮੇਰੇ ਘਰ ਆਏ ਹਨ; ਠੀਕ ਰੀਤ ਨਾਲ ਅਰਘ ਤੇ ਪੈਰ ਧੋਣ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੋ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ।
ਚਿਰਾਤ੍ਸਮਾਗਤੋ ਵਿਪ੍ਰ ਸ੍ਥੀਯਤਾਮਿਦਮਾਸਨਮ੍ । ਏਵਂ ਸਂਭਾਵਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਨਾਰਦਂ ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਆਇਆ ਹੈਂ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ; ਇਹ ਆਸਨ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਰਦ ਦੀ ਆਦਰ ਸਤਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ।
ਤਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾ ਮਹਾਦੇਵੀ ਅਨੌਪਮ੍ਯਾ ਤੁ ਨਾਮਤਃ
ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਮਹਾ ਦੇਵੀ, ਦਾ ਨਾਮ ਅਨਉਪਮਿਆ ਸੀ।
ਅਨੌਪਮ੍ਯੋਵਾਚ-। ਭਗਵਨ੍ਮਾਨੁषੇ ਲੋਕੇ ਦੇਵਾਸ੍ਤੁष੍ਯਂਤਿ ਕੇਨ ਵੈ । ਵ੍ਰਤੇਨ ਨਿਯਮੇਨਾਪਿ ਦਾਨੇਨ ਤਪਸਾਥਵਾ
ਅਨਉਪਮਿਆ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਮਨੁੱਖੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੇ ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ? ਕੀ ਉਹ ਵ੍ਰਤ, ਨਿਯਮ, ਦਾਨ ਜਾਂ ਤਪ ਨਾਲ ਰਾਜੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ?
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ-। ਤਿਲਧੇਨੁਂ ਚ ਯੋ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਵੇਦਪਾਰਗੇ । ਸਸਾਗਰਾ ਨਵਦ੍ਵੀਪਾ ਦਤ੍ਤਾ ਭਵਤਿ ਮੇਦਿਨੀ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੋ ਕੋਈ ਤਿਲਾਂ ਦੀ ਗਾਂ ਵੈਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਨੌਂ ਟਾਪੂਆਂ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਸਮੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸੂਰ੍ਯਕੋਟਿਪ੍ਰਤੀਕਾਸ਼ੈਰ੍ਵਿਮਾਨੈਃ ਸਰ੍ਵਕਾਮਿਕੈਃ । ਮੋਦਤੇ ਚਾਕ੍ਸ਼ਯਂ ਕਾਲਂ ਸੁਚਿਰਂ ਕृਤਸ਼ਾਸਨਃ
ਉਹ ਮਨੁੱਖ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਕਰਮ ਕੀਤਾ, ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ ਮਹਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਵਾਲੀ, ਲੰਮੇ ਤੇ ਅਟੱਲ ਸਮੇਂ ਲਈ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ।
ਆਮ੍ਰਾਤਕਕਪਿਤ੍ਥਾਨਿ ਕਦਲੀਵਨਮੇਵ ਚ । ਕਦਂਬ ਚਂਪਕਾਸ਼ੋਕਾ ਅਨੇਕ ਵਿਵਿਧਦ੍ਰੁਮਾਃ
ਉਥੇ ਆਮ, ਬੈਲ, ਕੇਲੇ ਦੇ ਬਾਗ ਹਨ, ਕਦੰਬ, ਚੰਪਾ, ਅਸ਼ੋਕ ਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਵੀ ਹਨ।
ਅष੍ਟਮੀ ਚ ਚਤੁਰ੍ਥੀ ਚ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਚ ਤਥਾ ਉਭੇ । ਸਂਕ੍ਰਾਂਤਿਰ੍ਵਿषੁਵਂ ਚੈਵ ਦਿਨਚ੍ਛਿਦ੍ਰਮੁਖਂ ਤਥਾ
ਅੱਠਵੀਂ, ਚੌਥੀ, ਬਾਰਹਵੀਂ ਤਰੀਕ, ਦੋਵੇਂ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀਆਂ, ਵਿਸ਼ੁਵ, ਤੇ ਦਿਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ—
ਪੁਣ੍ਯਾਨ੍ਯੇਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਉਪਵਾਸਂਤਿ ਯਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ । ਤਾਸਾਂ ਤੁ ਧਰ੍ਮ੍ਮਯੁਕ੍ਤਾਨਾਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਵਾਸੋ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਤਰੀਕਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ; ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵਸਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕਲਿਕਾਲਾਤ੍ਤੁ ਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਾਃ ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਃ । ਉਪਵਾਸਰਤਾ ਨਾਰ੍ਯੋ ਨੋਪਸਰ੍ਪਂਤਿ ਤਾਪਸਾਃ
ਕਲਿਯੁਗ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਉਪਵਾਸ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਕੋਲ ਤਪਸਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ।
ਏਵਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸੁਸ਼੍ਰੋਣਿ ਯਥੇष੍ਟਂ ਕਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ । ਨਾਰਦਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਜ੍ਞੀ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਨਾਰਦ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਣੀ ਨੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਪ੍ਰਸਾਦਂ ਕੁਰੁ ਵਿਪ੍ਰੇਂਦ੍ਰ ਦਾਨਂ ਗृਹ੍ਣ ਯਥੇਪ੍ਸਿਤਮ੍ । ਸੁਵਰ੍ਣਮਣਿਰਤ੍ਨਾਨਿ ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਣ੍ਯਾਭਰਣਾਨਿ ਚ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ ਤੇ ਜੋ ਚਾਹੋ ਉਹ ਦਾਨ ਲੈ ਲੋ—ਸੋਨਾ, ਮਣੀ, ਰਤਨ, ਕਪੜੇ ਤੇ ਗਹਣੇ।
ਤਤ੍ਤੇ ਦਾਸ੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਵਿਪ੍ਰ ਯਚ੍ਚਾਨ੍ਯਦਪਿ ਦੁਰ੍ਲ੍ਲਭਮ੍ । ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਣ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਪ੍ਰੀਯੇਤਾਂ ਹਰਿਸ਼ਂਕਰੌ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਤੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵਸਤੂ ਜੋ ਮਿਲਣੀ ਔਖੀ ਹੋਵੇ, ਦੇਵਾਂਗੀ। ਲੈ ਲੋ, ਹੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਹਰੀ ਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਰਾਜੀ ਹੋਣ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ-। ਅਨ੍ਯਸ੍ਮੈ ਦੀਯਤਾਂ ਭਦ੍ਰੇ ਕ੍ਸ਼ੀਣਵृਤਿਸ਼੍ਚ ਯੋ ਦ੍ਵਿਜਃ । ਵਯਂ ਤੁ ਸ਼ੀਲਸਂਪਨ੍ਨਾ ਭਕ੍ਤਿਸ੍ਤੁ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਮਯਾ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਇਹ ਦਾਨ ਕਿਸੇ ਹੋਰ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਮਦਨ ਘਟ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇਵੋ। ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਚੰਗੇ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਹਾਂ ਤੇ ਮੈਂ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਏਵਂ ਤਾਸਾਂ ਮਨੋ ਹृਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਾਸਾਮੁਪਦਿਸ਼੍ਯ ਵਾ । ਜਗਾਮ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸ੍ਵਕੀਯਂ ਸ੍ਥਾਨਕਂ ਪੁਨਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਭ ਦੀਆਂ ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾ ਕੇ, ਉਹ ਭਾਰਤਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਅਤ੍ਰਾਕृष੍ਟਮਨਾਸ੍ਤਾਸ੍ਤੁ ਅਨ੍ਯਤ੍ਰਗਤਮਾਨਸਾਃ । ਪੁਰਿ ਛਿਦ੍ਰਂ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਂ ਬਾਣਸ੍ਯ ਤੁ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਉਥੇ ਨਹੀਂ ਲੱਗੇ, ਉਹ ਹੋਰ ਥਾਂ ਵਲ ਚਲੇ ਗਏ; ਮਹਾਨ ਬਾਣ ਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚੀਕ ਆ ਗਈ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ- ਯਨ੍ਮਾਂ ਪृਚ੍ਛਸਿ ਕੌਂਤੇਯ ਤਨ੍ਨਿਬੋਧ ਚ ਤਚ੍ਛृਣੁ । ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਰੁਦ੍ਰੋ ਨਰ੍ਮਦਾਤਟਮਾਸ੍ਥਿਤਃ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੋ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਕੌਂਤੀਪੁੱਤਰ, ਉਹ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਰੁਦਰ ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਨਾਮ੍ਨਾ ਹਰੇਸ਼੍ਵਰਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਸ੍ਥਾਨੇ ਮਹਾਦੇਵਸ਼੍ਚਿਂਤਯਂਸ੍ਤ੍ਰੈਪੁਰਂ ਵਧਮ੍
ਉਹ ਥਾਂ 'ਹਰੇਸ਼ਵਰ' ਨਾਂ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਉਥੇ ਮਹਾਦੇਵ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਨਾਸ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਗਾਂ(ਗਾ?)ਡੀਵਂ ਮਂਦਰਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਗੁਣਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਵਾਸੁਕਿਮ੍ । ਸ੍ਥਾਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਵੈਸ਼ਾਖਂ ਵਿष੍ਣੁਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ਼ਰੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਧਨੁ, ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਧਨੁ ਦੀ ਤੰਦ, ਵਾਸੁਕੀ ਨੂੰ ਰੱਸੀ, ਵਿਸ਼ਾਖ ਨੂੰ ਥਾਂ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੀਰ ਬਣਾਇਆ।
ਅਗ੍ਰੇ ਚਾਗ੍ਨਿਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਪ੍ਯ ਮੁਖੇ ਵਾਯੁਃ ਸਮਰ੍ਪਿਤਃ । ਹਯਾਸ਼੍ਚ ਚਤੁਰੋ ਵੇਦਾਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵਮਯਂ ਰਥਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ, ਹਵਾ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਤੇ, ਚਾਰ ਵੈਦਾਂ ਨੂੰ ਘੋੜੇ ਬਣਾਇਆ; ਰਥ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਸੀ।
ਚਕ੍ਰਗੌ ਚਾਸ਼੍ਵਿਨੌ ਦੇਵਾਵਕ੍ਸ਼ਂ ਚਕ੍ਰਧਰਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਸ੍ਵਯਮਿਂਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਚਾਪਾਂਤੇ ਬਾਣੇ ਵੈਸ਼੍ਰਵਣਃ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਅਸ਼ਵਿਨ ਰਥ ਦੇ ਪਹੀਏ ਬਣੇ, ਚਕਰਧਾਰੀ ਖੁਦ ਧੁਰਾ ਬਣਿਆ, ਇੰਦ੍ਰ ਧਨੁ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਤੇ ਵੈਸ਼ਰਵਣ ਤੀਰ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਸੀ।
ਯਮਸ੍ਤੁ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਹਸ੍ਤੇ ਵਾਮੇ ਕਾਲਸ੍ਤੁ ਦਾਰੁਣਃ । ਚਕ੍ਰਾਣਾਮਾਰਕੇ ਨ੍ਯਸ੍ਤਾ ਗਂਧਰ੍ਵਾ ਲੋਕਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾਃ
ਯਮ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਖੜਾ ਹੈ, ਕਾਲ ਵੱਡਾ ਭਿਆਨਕ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਹੈ; ਗੰਧਰਵ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ, ਚੱਕ ਦੇ ਕੇਂਦਰ 'ਤੇ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਰਥਸ਼੍ਰੇष੍ਠੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਚੈਵ ਤੁ ਸਾਰਥਿਃ । ਏਵਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਦੇਵੇਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵਮਯਂ ਰਥਮ੍
ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਥਵਾਹ ਹੈ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਪ ਹੀ ਰਥ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮੇਟ ਕੇ ਇੱਕ ਰਥ ਬਣਾਇਆ।