ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ ਉਵਾਚ- ਵਸਿष੍ਠੇਨ ਦਿਲੀਪਾਯ ਕਥਿਤਂ ਤੀਰ੍ਥਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਨਰ੍ਮਦੇਤਿ ਚ ਵਿਖ੍ਯਾਤਂ ਪਾਪਪਰ੍ਵਤਦਾਰਣਮ੍
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਦਲੀਪ ਨੂੰ ਨਰਮਦਾ ਨਦੀ ਦਾ ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ ਦੱਸਿਆ, ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਭੂਯਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਤਨ੍ਮੇ ਕਥਯ ਨਾਰਦ । ਨਰ੍ਮਦਾਯਾਸ਼੍ਚ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਵਸਿष੍ਠੋਕ੍ਤਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ
ਮੈਂ ਹੋਰ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਨਾਰਦ ਜੀ। ਨਰਮਦਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਜੋ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਸੁਣਾਓ।
ਕਥਮੇषਾ ਮਹਾਪੁਣ੍ਯਾ ਨਦੀ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾ । ਨਰ੍ਮਦਾਨਾਮ ਵਿਖ੍ਯਾਤਾ ਤਨ੍ਮਮ ਬ੍ਰੂਹਿਨਾਰਦ
ਇਹ ਨਦੀ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਕਿਵੇਂ ਹਰ ਥਾਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ? ਨਾਰਦ ਜੀ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਨਰਮਦਾ ਨਾਮ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ-। ਨਰ੍ਮਦਾ ਸਰਿਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਸਰ੍ਵਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਿਨੀ । ਤਾਰਯੇਤ੍ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਿ ਸ੍ਥਾਵਰਾਣਿ ਚਰਾਣਿ ਚ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਨਰਮਦਾ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦੇਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਥਿਰ ਤੇ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਤਾਰ ਦੇਂਦੀ ਹੈ।
ਨਰ੍ਮਦਾਯਾਸ੍ਤੁ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਵਸਿष੍ਠੋਕ੍ਤਂ ਮਯਾ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ । ਤਦੇਤਦ੍ਧਿ ਮਹਾਰਾਜ ਸਰ੍ਵਂ ਹਿ ਕਥਯਾਮਿ ਤੇ
ਮੈਂ ਵਸੀਸ਼ਠ ਤੋਂ ਨਰਮਦਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣੀ ਹੈ। ਮਹਾਰਾਜ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਪੁਣ੍ਯਾ ਕਨਖਲੇ ਗਙ੍ਗਾ ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਸਰਸ੍ਵਤੀ । ਗ੍ਰਾਮੇ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾਰਣ੍ਯੇ ਪੁਣ੍ਯਾ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਨਰ੍ਮ੍ਮਦਾ
ਕਨਖਲ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਰਸਵਤੀ। ਪਰ ਨਰਮਦਾ, ਪਿੰਡ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਜੰਗਲ, ਹਰ ਥਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਭਿਃ ਸਾਰਸ੍ਵਤਂ ਤੋਯਂ ਸਪ੍ਤਾਹੇਨ ਤੁ ਯਾਮੁਨਮ੍ । ਸਦ੍ਯਃ ਪੁਨਾਤਿ ਗਾਂਗੇਯਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦੇਵ ਨਾਰ੍ਮਦਮ੍
ਸਰਸਵਤੀ ਦਾ ਪਾਣੀ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਯਮੁਨਾ ਦਾ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ। ਗੰਗਾ ਦਾ ਪਾਣੀ ਤੁਰੰਤ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਨਰਮਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਕਲਿਂਗ ਦੇਸ਼ੇ ਪਸ਼੍ਚਾਰ੍ਦ੍ਧੇ ਪਰ੍ਵਤੇऽਮਰਕਂਟਕੇ । ਪੁਣ੍ਯਾ ਚ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਰਮਣੀਯਾ ਮਨੋਰਮਾ
ਕਲਿੰਗ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਅਮਰਕਾਂਟਕ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ, ਨਰਮਦਾ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ, ਸੁਹਾਵਣੀ ਤੇ ਮਨਮੋਹਣੀ ਹੈ।
ਸਦੇਵਾਸੁਰਗਂਧਰ੍ਵਾ ऋषਯਸ਼੍ਚ ਤਪੋਧਨਾਃ । ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾਰਾਜ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਚ ਪਰਮਾਂ ਗਤਾਃ
ਦੇਵ, ਦਾਨਵ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਤਪਸਿਆ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਥੇ ਤਪ ਕਰਕੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਉੱਚੀ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਮਹਾਰਾਜ ਨਿਯਮਸ੍ਥੋ ਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯਃ । ਉਪੋष੍ਯ ਰਜਨੀਮੇਕਾਂ ਕੁਲਾਨਾਂ ਤਾਰਯੇਚ੍ਛਤਮ੍
ਉਥੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਇੱਕ ਰਾਤ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਨਰਮਦਾ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਸੌ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਤਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਜਨੇਸ਼੍ਵਰੇ ਨਰਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਪਿਂਡਂ ਦਤ੍ਵਾ ਯਥਾਵਿਧਿ । ਪਿਤਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤृਪ੍ਯਂਤਿ ਯਾਵਦਾਭੂਤਸਂਪ੍ਲਵਮ੍
ਜੇਨੇਸ਼ਵਰ ਤੇ, ਮਨੁੱਖ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਤੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਪਰ੍ਵਤਸ੍ਯ ਸਮਂਤਾਤ੍ਤੁ ਰੁਦ੍ਰਕੋਟਿਃ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਾ । ਸ੍ਨਾਨਂ ਯਃ ਕੁਰੁਤੇ ਤਤ੍ਰ ਗਂਧਮਾਲ੍ਯਾਨੁਲੇਪਨਮ੍
ਪਹਾੜ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਰੁਦ੍ਰਕੋਟੀ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ। ਜੋ ਉਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਦਾ, ਸੁਗੰਧ, ਮਾਲਾ ਤੇ ਲੇਪ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ—
ਪ੍ਰੀਤਾ ਤਸ੍ਯ ਭਵੇਤ੍ਸਰ੍ਵਾ ਰੁਦ੍ਰਕੋਟਿਰ੍ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਪਰ੍ਵਤੇ ਪਸ਼੍ਚਿਮਸ੍ਯਾਂਤੇ ਸ੍ਵਯਂ ਦੇਵੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਉਸ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਰੁਦ੍ਰਕੋਟੀ ਦੇਵਤਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਪਹਾੜ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਅੰਤ ਤੇ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਆਪ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਚਿਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯਃ । ਪਿਤृਕਾਰ੍ਯਂ ਤੁ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਵਿਧਿਦृष੍ਟੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾ
ਉਥੇ, ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਕਰਤਬ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤਿਲੋਦਕੇਨ ਤਤ੍ਰੈਵ ਤਰ੍ਪਯੇਤ੍ਪਿਤृਦੇਵਤਾਃ । ਆਸਪ੍ਤਮਂ ਕੁਲਂ ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਤਿष੍ਠਤਿ ਪਾਂਡਵ
ਉਥੇ ਤਿਲਾਂ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਦੇ ਕੇ ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਾਂਡਵ, ਉਸ ਦੇ ਸਤਵੇਂ ਪੜ੍ਹਦੇ ਤਕ ਦਾ ਕੁਲ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
षष੍ਟਿਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਸ੍ਵਰ੍ਗਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ । ਅਪ੍ਸਰੋਗਣਸਂਕੀਰ੍ਣੋ ਦਿਵ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰੀਪਰਿਵਾਰਿਤਃ
ਉਹ ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਵਿਚ ਸਠ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤਕ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਦਿਵਯ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਦਿਵ੍ਯਗਂਧਾਨੁਲਿਪ੍ਤਸ਼੍ਚ ਦਿਵ੍ਯਾਲਂਕਾਰਭੂषਿਤਃ । ਤਤਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਤ੍ਪਰਿਭ੍ਰष੍ਟੋ ਜਾਯਤੇ ਵਿਪੁਲੇ ਕੁਲੇ
ਉਹ ਦਿਵਯ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਤੇ ਦਿਵਯ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਡਿੱਗਣ ਉਪਰੰਤ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਕੁਲ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਧਨਵਾਨ੍ਦਾਨਸ਼ੀਲਸ਼੍ਚ ਧਾਰ੍ਮਿਕਸ਼੍ਚੈਵ ਜਾਯਤੇ । ਪੁਨਃ ਸ੍ਮਰਤਿ ਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥਂ ਗਮਨਂ ਤਤ੍ਰ ਕੁਰ੍ਵਤੇ
ਉਹ ਧਨਵਾਨ, ਦਾਨੀ ਤੇ ਧਰਮਕਾਰੀ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮੁੜ ਉਸ ਤੀਰਥ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ ਫਿਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਾਰਯਿਤ੍ਵਾ ਕੁਲਸ਼ਤਂ ਰੁਦ੍ਰਲੋਕਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ । ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਸ਼ਤਂ ਸਾਗ੍ਰਂ ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਸਰਿਦੁਤ੍ਤਮਾ
ਉਹ ਸੌ ਕੁਲਾਂ ਨੂੰ ਤਾਰ ਕੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਰਵੋਤਮ ਦਰਿਆ ਸੌ ਯੋਜਨ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਵੱਧ ਦੂਰ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸ੍ਤਾਰੇਣ ਤੁ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਯੋਜਨਦ੍ਵਯਮਂਤਰਮ੍ । षष੍ਟਿਤੀਰ੍ਥਸਹਸ੍ਰਾਣਿ षष੍ਟਿਕੋਟ੍ਯਸ੍ਤਥੈਵ ਚ
ਰਾਜੇ, ਚੌੜਾਈ ਵਿਚ ਉਹ ਦੋ ਯੋਜਨ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਥੇ ਸਠ ਹਜ਼ਾਰ ਤੀਰਥ ਹਨ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸਠ ਕਰੋੜ ਹੈ।
ਪਰ੍ਵਤਸ੍ਯ ਸਮਂਤਾਤ੍ਤੁ ਤਿष੍ਠਂਤ੍ਯਮਰਕਂਟਕੇ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਸ਼ੁਚਿਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਜਿਤਕ੍ਰੋਧੋ ਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯਃ
ਅਮਰਕਾਂਟਕ ਪਹਾੜ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਇਹ ਤੀਰਥ ਹਨ। ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ, ਪਵਿੱਤਰ, ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਉਥੇ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਹਿਂਸਾਨਿਵृਤ੍ਤਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਭੂਤਹਿਤੇ ਰਤਃ । ਏਵਂ ਸਰ੍ਵਸਮਾਚਾਰਃ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਪਾਲਾਨ੍ਪਰਿਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਜੋ ਸਾਰੀ ਹਿੰਸਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹੇ, ਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਜੀਵਨ ਜਿਉਂਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਤੀਰਥ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਕੋਲ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯਫਲਂ ਰਾਜਨ੍ਸ਼ृਣੁष੍ਵਾਵਹਿਤੋ ਹਿ ਮੇ । ਸ਼ਤਂ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਾਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਮੋਦੇਤ ਪਾਂਡਵ
ਰਾਜਨ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ—ਉਸ ਦੇ ਪੁੰਨ ਦਾ ਫਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪਾਂਡਵ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਸੌ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤਕ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ।
ਅਪ੍ਸਰੋਗਣਸਂਕੀਰ੍ਣੇ ਦਿਵ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰੀਪਰਿਚਾਰਿਤੇ । ਦਿਵ੍ਯਗਂਧਾਨੁਲਿਪ੍ਤਸ਼੍ਚ ਦਿਵ੍ਯਾਲਂਕਾਰਭੂषਿਤਃ
ਉਹ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਿਚ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਦਿਵਯ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿਚ, ਦਿਵਯ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਤੇ ਦਿਵਯ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਰੀਡਤੇ ਦੇਵਲੋਕੇ ਤੁ ਦੈਵਤੈਃ ਸਹ ਮੋਦਤੇ । ਤਤਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਤ੍ਪਰਿਭ੍ਰष੍ਟੋ ਰਾਜਾ ਭਵਤਿ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍
ਉਹ ਦੇਵ ਲੋਕ ਵਿਚ ਖੇਡਦਾ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਮਾਣਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਡਿੱਗਣ ਉਪਰੰਤ, ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਾ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ- ਨਰ੍ਮਦਾ ਤੁ ਨਦੀਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਪੁਣ੍ਯਾ ਪੁਣ੍ਯਤਮਾ ਤ੍ਰਿषੁ । ਮੁਨਿਭਿਸ੍ਤੁ ਮਹਾਭਾਗੈਰ੍ਵਿਭਕ੍ਤਾ ਧਰ੍ਮਕਾਂਕ੍ਸ਼ਿਭਿਃ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਨਰਮਦਾ ਦਰਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਤਿੰਨ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ। ਵੱਡੇ ਤੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਨੂੰ ਵੰਡਿਆ ਹੈ।
ਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤਮਾਤ੍ਰਾਣਿ ਪ੍ਰਵਿਭਕ੍ਤਾਨਿ ਪਾਂਡਵ । ਤੇषੁ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਤੁ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ ਸਰ੍ਵਪਾਪੈਃ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਪਾਂਡਵ, ਇਹ ਵੰਡ ਜਜਨੋਪਵੀਤ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹਨ। ਰਾਜੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਲੇਸ਼੍ਵਰਂ ਚ ਯਤ੍ਤੀਰ੍ਥਂ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ । ਤਸ੍ਯੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਕਥਯਤਃ ਸ਼ृਣੁ ਪਾਂਡਵਨਂਦਨ
ਜਲੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮਕ ਤੀਰਥ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਦੀ ਕਥਾ ਮੈਂ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਸੁਖ ਦਾਤਾ, ਤੁਸੀਂ ਸੁਣੋ।
ਪੁਰਾ ਮੁਨਿਗਣਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚੈਵ ਮਰੁਦ੍ਗਣਾਃ । ਸ੍ਤੁਵਂਤਿ ਤੇ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਦੇਵਦੇਵਂ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਮਰੁਤਾਂ ਸਮੇਤ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਮਹੇਸ਼ ਨੂੰ ਸਤਕਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਸ੍ਤੁਵਮਾਨਾਸ੍ਤੁ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਯਤ੍ਰ ਦੇਵੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਵਿਜ੍ਞਾਪਯਂਤਿ ਦੇਵੇਸ਼ਂ ਸੇਂਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚੈਵ ਮਰੁਦ੍ਗਣਾਃ । ਭਯੋਦ੍ਵਿਗ੍ਨਾਨ੍ਵਿਰੂਪਾਕ੍ਸ਼ ਪਰਿਤ੍ਰਾਯਸ੍ਵ ਨਃ ਪ੍ਰਭੋ
ਸਤਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਜਿੱਥੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇਵ ਸਨ, ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਇੰਦਰ ਤੇ ਮਰੁਤਾਂ ਨੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ—'ਹੇ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਅਸੀਂ ਡਰ ਨਾਲ ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ ਹਾਂ, ਸਾਨੂੰ ਬਚਾਓ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।'