ਏਤੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਜਨਪਦਾਃ ਪ੍ਰਾਚ੍ਯੋਦੀਚ੍ਯਾਸ੍ਤਥੈਵ ਚ । ਉਦ੍ਦੇਸ਼ਮਾਤ੍ਰੇਣ ਮਯਾ ਦੇਸ਼ਾਃ ਸਂਕੀਰ੍ਤਿਤਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ । ਯਥਾਗੁਣਬਲਂ ਚਾਪਿ ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਗਸ੍ਯ ਮਹਾਫਲਮ੍
ਇਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੂਰਬ ਤੇ ਉੱਤਰ ਦੇ ਲੋਕ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਉਲੇਖ ਕੀਤੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਖਾਸੀਅਤਾਂ ਤੇ ਤਾਕਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਤਿੰਨ ਲਕੜੀਆਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਫਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ऋषਯ ਊਚੁਃ-। ਭਾਰਤਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਵਰ੍षਸ੍ਯ ਤਥਾ ਹੈਮਵਤਸ੍ਯ ਚ । ਪ੍ਰਮਾਣਮਾਯੁषਃ ਸੂਤ ਬਲਂ ਚਾਪਿ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਮ੍
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸੂਤਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਹਿਮਵਤ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਮਿਆਦ, ਤਾਕਤ, ਚੰਗਾ ਤੇ ਮਾੜਾ ਦੱਸ।
ਅਨਾਗਤਮਤਿਕ੍ਰਾਂਤਂ ਵਰ੍ਤਮਾਨਂ ਚ ਸਤ੍ਤਮ । ਆਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਨੋ ਵਿਸ੍ਤਰੇਣ ਹਰਿਵਰ੍षਂ ਤਥੈਵ ਚ
ਹੇ ਉੱਚ ਜਨ, ਸਾਨੂੰ ਪੂਰਬ, ਭਵਿੱਖ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ, ਅਤੇ ਹਰੀਵਰਸ਼ ਬਾਰੇ ਵੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ-। ਚਤ੍ਵਾਰਿ ਭਾਰਤੇ ਵਰ੍षੇ ਯੁਗਾਨਿ ਮੁਨਿਪੁਂਗਵਾਃ । ਕृਤਂ ਤ੍ਰੇਤਾ ਦ੍ਵਾਪਰਂ ਚ ਤਿष੍ਯਂ ਚ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਸੂਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਭਾਰਤ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਯੁਗ ਹਨ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ: ਕ੍ਰਿਤ, ਤ੍ਰੇਤਾ, ਦੁਆਪਰ ਅਤੇ ਤਿਸ਼ਯ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲੇ।
ਪੂਰ੍ਵੇ ਕृਤਯੁਗਂ ਨਾਮ ਤਤਸ੍ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗਂ ਦ੍ਵਿਜਾਃ । ਤਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਦ੍ਵਾਪਰਂ ਚਾਥ ਤਤਸ੍ਤਿष੍ਯਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕ੍ਰਿਤਯੁਗ ਆਇਆ, ਫਿਰ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ, ਦੋਵੇਂ ਵਾਰਾਂ ਵਾਲੇ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਵਾਪਰ ਆਇਆ ਤੇ ਫਿਰ ਤਿਸ਼ਯ ਯੁਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਚਤ੍ਵਾਰਿ ਤੁ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਵਰ੍षਾਣਾਂ ਮੁਨਿਪੁਂਗਵਾਃ । ਆਯੁਃ ਸਂਖ੍ਯਾ ਕृਤਯੁਗੇ ਸਂਖ੍ਯਾਤਾ ਹਿ ਤਪੋਧਨਾਃ
ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਕ੍ਰਿਤਯੁਗ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਗਿਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਤਪਸਿਆ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਤਥਾ ਤ੍ਰੀਣਿ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਤ੍ਰੇਤਾਯਾਮਾਯੁषੋ ਵਿਦੁਃ । ਦ੍ਵੇ ਸਹਸ੍ਰੇ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਤੁ ਭੁਵਿ ਤਿष੍ਠਂਤਿ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍
ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਦਵਾਪਰ ਵਿੱਚ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਹੁਣ ਵੀ ਹੈ।
ਤਤ੍ਪ੍ਰਮਾਣਸ੍ਥਿਤਿਰ੍ਹ੍ਯਸ੍ਤਿ ਤਿष੍ਯੇ ਤੁ ਮੁਨਿਪੁਂਗਵਾਃ । ਗਰ੍ਭਸ੍ਥਾਸ਼੍ਚ ਮ੍ਰਿਯਂਤੇऽਤ੍ਰ ਤਥਾ ਜਾਤਾ ਮ੍ਰਿਯਂਤਿ ਚ
ਤਿਸ਼ਯ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਤਨੀ ਹੀ ਉਮਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ। ਇੱਥੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਹੋਏ ਵੀ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਵੀ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮਹਾਬਲਾ ਮਹਾਸਤ੍ਤ੍ਵਾਃ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਗੁਣਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ । ਪ੍ਰਜਾਯਂਤੇ ਚ ਜਾਤਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ਤਸ਼ੋऽਥ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ
ਜੋ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ, ਵੱਡੀ ਜੀਵਨਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਕृਤਯੁਗੇ ਵਿਪ੍ਰਾ ਬਲਿਨਃ ਪ੍ਰਿਯਦਰ੍ਸ਼ਨਾਃ । ਪ੍ਰਜਾਯਂਤੇ ਚ ਜਾਤਾਸ਼੍ਚ ਮੁਨਯੋ ਵੈ ਤਪੋਧਨਾਃ
ਦੋਵੇਂ ਵਾਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਕ੍ਰਿਤਯੁਗ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਦਿੱਖ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਤਪਸਿਆ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਵੀ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਮਹੋਤ੍ਸਾਹਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਧਾਰ੍ਮਿਕਾਃ ਸਤ੍ਯਵਾਦਿਨਃ । ਪ੍ਰਿਯਦਰ੍ਸ਼ਾ ਵਪੁष੍ਮਂਤੋ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯ੍ਯਾ ਧਨੁਰ੍ਧਰਾਃ
ਉਹ ਵੱਡੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਨ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਧਰਮਕ, ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ, ਸੁੰਦਰ ਦਿੱਖ ਵਾਲੇ, ਵਧੀਆ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ, ਵੱਡੀ ਵੀਰਤਾ ਵਾਲੇ ਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਚਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਵੀਰਾ ਹਿ ਯੁਧਿ ਜਾਯਂਤੇ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਃ ਸ਼ੂਰਸਂਮਤਾਃ । ਤ੍ਰੇਤਾਯਾਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਸ੍ਤਾਵਤ੍ਸਰ੍ਵੇ ਵੈ ਚਕ੍ਰਵਰ੍ਤਿਨਃ
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵੀਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਜੋ ਸ਼ੂਰਤਾ ਲਈ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆ ਰਾਜਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਚ ਜਾਯਂਤੇ ਸਦੈਵ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਯੁਗੇ । ਮਹੋਤ੍ਸਾਹਾ ਵੀਰ੍ਯਵਂਤਃ ਪਰਸ੍ਪਰਵਧੈषਿਣਃ
ਦਵਾਪਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਵਰਣਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਵੱਡੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਵਾਲੇ, ਵੀਰਤਾ ਵਾਲੇ ਤੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਤੇਜਸਾਂਧੇਨਸਂਯੁਕ੍ਤਾਃ ਕ੍ਰੋਧਨਾਃ ਪੁਰੁषਾਃ ਕਿਲ । ਲੁਬ੍ਧਾਸ਼੍ਚਾਨृਤਕਾਸ਼੍ਚੈਵ ਤਿष੍ਯੇ ਜਾਯਂਤਿ ਭੋ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਮਰਦ ਤੇਜ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਲਾਲਚੀ ਤੇ ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਦੋਵੇਂ ਵਾਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਤਿਸ਼ਯ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਈਰ੍ष੍ਯਾ ਮਾਨਸ੍ਤਥਾ ਕ੍ਰੋਧੋ ਮਾਯਾਸੂਯਾ ਤਥੈਵ ਚ । ਤਿष੍ਯੇ ਭਵਂਤਿ ਭੂਤਾਨਾਂ ਰਾਗੋ ਲੋਭਸ਼੍ਚ ਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਇਰਖਾ, ਅਹੰਕਾਰ, ਗੁੱਸਾ, ਚਲਾਕੀ ਤੇ ਈਰਖਾ ਵੀ; ਤਿਸ਼ਯ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਭਾਵ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਰਾਗ ਤੇ ਲਾਲਚ ਵੀ, ਮਹਾਨ ਲੋਕੋ।
ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪੋ ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ ਵਿਪ੍ਰਾ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਯੁਗਮਧ੍ਯਗੇ । ਗੁਣੋਤ੍ਤਰਂ ਹੈਮਵਤਂ ਹਰਿਵਰ੍षਂ ਤਤਃ ਪਰਮ੍
ਦਵਾਪਰ ਯੁਗ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਕੋਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ; ਫਿਰ ਹਿਮਾਵਤ ਦਾ ਉੱਤਮ ਖੇਤਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਰਿਵਰਸ਼।
ऋषਯ ਊਚੁਃ-। ਜਂਬੂਖਂਡਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਯਥਾਵਦਿਹ ਸਤ੍ਤਮਃ । ਵਿष੍ਕਂਭਸ੍ਯ ਚ ਪ੍ਰਬ੍ਰੂਹਿ ਪਰਿਮਾਣਂ ਹਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੁਸੀਂ ਜੰਬੂ ਖੰਡ ਬਾਰੇ ਇੱਥੇ ਠੀਕ-ਠੀਕ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਜੀ; ਹੁਣ ਵਿਸ਼ਕੰਭ ਦਾ ਅਸਲ ਮਾਪ ਦੱਸੋ।
ਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਚ ਸਮ੍ਯਗਚ੍ਛਿਦ੍ਰ ਦਰ੍ਸ਼ਨਃ । ਸ਼ਾਕਦ੍ਵੀਪਂ ਚ ਨੋ ਬ੍ਰੂਹਿ ਕੁਸ਼ਦ੍ਵੀਪਂ ਚ ਧਾਰ੍ਮਿਕਮ੍
ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਮਾਪ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਠੀਕ-ਠੀਕ ਦਿਖਾਓ, ਸਾਫ-ਦਰਸ਼ਨ ਵਾਲੇ; ਸ਼ਾਕਦਵੀਪ ਤੇ ਧਰਮਕ ਕੁਸ਼ਦਵੀਪ ਬਾਰੇ ਵੀ ਦੱਸੋ।
ਸ਼ਾਲ੍ਮਲਂ ਚੈਵ ਤਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਕ੍ਰੌਂਚਦ੍ਵੀਪਂ ਤਥੈਵ ਚ । ਸੂਤ ਉਵਾਚ-। ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਸੁਬਹਵੋ ਦ੍ਵੀਪਾਃ ਯੈਰਿਦਂ ਸਂਤਤਂ ਜਗਤ੍ । ਸਪ੍ਤਦ੍ਵੀਪਾਨ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼ृਣੁਧ੍ਵਂ ਦ੍ਵਿਜਪੁਂਗਵਾਃ
ਸ਼ਾਲਮਲ ਤੇ ਕ੍ਰੌਂਚਦਵੀਪ ਬਾਰੇ ਵੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਦੱਸੋ; ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦਵੀਪ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਮੈਂ ਸੱਤ ਦਵੀਪਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਸੁਣੋ, ਵਧੀਆ ਦੋਵੇਂ ਵਾਰਾਂ ਵਾਲੇ।
ਅष੍ਟਾਦਸ਼ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਯੋਜਨਾਨਿ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ । षਟ੍ਸ਼ਤਾਨਿ ਚ ਪੂਰ੍ਣਾਨਿ ਵਿष੍ਕਂਭੋ ਜਂਬੁਪਰ੍ਵਤਃ
ਅਠਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਤੇ ਛੇ ਸੌ ਪੂਰੇ, ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਜੰਬੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਹੈ।
ਲਵਣਸ੍ਯ ਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਵਿष੍ਕਂਭੋ ਦ੍ਵਿਗੁਣਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਨਾਨਾਜਨਪਦਾਕੀਰ੍ਣੋ ਮਣਿਵਿਦ੍ਰੁਮਚਿਤ੍ਰਿਤਃ
ਲੂਣ ਵਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਦੋ ਗੁਣਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਮਣੀਆਂ ਤੇ ਮੂੰਗਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਨੈਕਧਾਤੁਵਿਚਿਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਪਰ੍ਵਤੈਰੁਪਸ਼ੋਭਿਤਃ । ਸਿਦ੍ਧਚਾਰਣਸਂਕੀਰ੍ਣੈਃ ਸਾਗਰਃ ਪਰਿਮਂਡਲਃ
ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਾਤਾਂ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਸਮੁੰਦਰ ਗੋਲ ਹੈ ਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਤੇ ਚਾਰਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸ਼ਾਕਦ੍ਵੀਪਂ ਚ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਥਾਵਦਿਹ ਸਤ੍ਤਮਾਃ । ਸ਼ृਣੁਤਾਦ੍ਯ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਬ੍ਰੁਵਤੋ ਮਮ ਧਾਰ੍ਮਿਕਾਃ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਸ਼ਾਕਦਵੀਪ ਦੀ ਸਚੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਾਂਗਾ, ਹੇ ਸਰਵੋਤਮ ਜੀਵੋ, ਅੱਜ ਤੁਸੀਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਜਂਬੁਦ੍ਵੀਪਪ੍ਰਮਾਣੇਨ ਦ੍ਵਿਗੁਣਃ ਸ ਦ੍ਵਿਜਰ੍षਭਾਃ । ਵਿष੍ਕਂਭੇਨ ਮਹਾਭਾਗਾਃ ਸਾਗਰੋऽਪਿ ਵਿਭਾਗਸ਼ਃ
ਹੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਇਹ ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਤੋਂ ਦੋ ਗੁਣਾ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਇਸ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਵੀ ਬਹੁਤ ਹੈ; ਸਮੁੰਦਰ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ੀਰੋਦੋ ਮੁਨਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਾ ਯੇਨ ਸਂਪਰਿਵਾਰਿਤਃ । ਤਤ੍ਰ ਪੁਣ੍ਯਾਜਨਪਦਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨ ਮ੍ਰਿਯਤੇ ਜਨਃ
ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਇਹ ਕਸ਼ੀਰੋਦ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਉਥੇ ਪਵਿੱਤਰ ਦੇਸ਼ ਹਨ, ਤੇ ਲੋਕ ਉਥੇ ਮਰਦੇ ਨਹੀਂ।
ਕੁਤ ਏਵ ਹਿ ਦੁਰ੍ਭਿਕ੍ਸ਼ਂ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਤੇਜੋਯੁਤਾ ਹਿ ਤੇ । ਸ਼ਾਕਦ੍ਵੀਪਸ੍ਯ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪੋ ਯਥਾਵਨ੍ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਾਃ । ਉਕ੍ਤ ਏष ਮਹਾਭਾਗਾਃ ਕਿਮਨ੍ਯਤ੍ਕਥਯਾਮਿ ਵਃ
ਉਥੇ ਕਦੇ ਭੁੱਖਮਰੀ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਤੇਜ ਦੀਆਂ ਖੂਬੀਆਂ ਹਨ। ਹੇ ਉੱਤਮ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਸ਼ਾਕਦਵੀਪ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਵੇਰਵਾ ਇਹ ਹੈ; ਹੋਰ ਕੀ ਦੱਸਾਂ, ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਜੀਵੋ?
ऋषਯ ਊਚੁਃ-। ਸ਼ਾਕਦ੍ਵੀਪਸ੍ਯ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪੋ ਯਥਾਵਦਿਹ ਧਾਰ੍ਮਿਕ । ਉਕ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਵਿਸ੍ਤਰਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਧਰਮਵਾਨ, ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਾਕਦਵੀਪ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਵੇਰਵਾ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਹੇ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਤੇ ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ-। ਤਥੈਵ ਪਰ੍ਵਤਾ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਸਪ੍ਤਾਤ੍ਰ ਮਣਿਪਰ੍ਵਤਾਃ । ਰਤ੍ਨਾਕਰਾਸ੍ਤਥਾ ਨਦ੍ਯਸ੍ਤੇषਾਂ ਨਾਮਾਨਿ ਵਰ੍ਣਯੇ
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਉਥੇ ਸੱਤ ਮਣੀ-ਪਹਾੜ ਹਨ; ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ, ਖਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਵੀ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਅਤੀਵਗੁਣਵਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਪृਚ੍ਛਥ ਧਾਰ੍ਮਿਕਾਃ । ਦੇਵਰ੍षਿਗਂਧਰ੍ਵਯੁਤਃ ਪ੍ਰਥਮੋ ਮੇਰੁਰੁਚ੍ਯਤੇ
ਹੇ ਧਰਮਵਾਨੋ, ਤੁਸੀਂ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਬਹੁਤ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਪੁੱਛ ਰਹੇ ਹੋ; ਪਹਿਲਾ ਪਹਾੜ ਮੇਰੂ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਪ੍ਰਾਗਾਯਤੋ ਮਹਾਭਾਗਾ ਮਲਯੋਨਾਮ ਪਰ੍ਵਤਃ । ਤਤੋ ਮੇਘਾਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਂਤੇ ਪ੍ਰਭਵਂਤਿ ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ
ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਜੀਵੋ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮਲਯਾ ਨਾਮ ਦਾ ਪਹਾੜ ਹੈ; ਉਥੋਂ ਬੱਦਲ ਉਠਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਉਥੋਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।