ਕੌਕ੍ਕੁਟਕਾਸ੍ਤਥਾ ਬੋਲਾਃ ਕੋਕਣਾ ਮਣਿਵਾਲਕਾਃ । ਸਮਂਗਾ ਕਨਕਾਸ਼੍ਚੈਵ ਕੁਂਕੁਰਾਂਗਾਰਮਾਰਿषਾਃ
ਕੌੱਕੁਟਕ, ਬੋਲ, ਕੋਕਣ, ਮਣਿਵਾਲਕ, ਸਮੰਗ, ਕਨਕ ਅਤੇ ਕੁੰਕੁਰਾਂਗਰਮਾਰਿਸ਼—
ਧ੍ਵਜਿਨ੍ਯੁਤ੍ਸਵਸਂਕੇਤਾਸ੍ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਗਾ ਮਾਲ੍ਯਸੇਨਯਃ । ਵ੍ਯੂਢਕਾਃ ਕੋਰਕਾਃ ਪ੍ਰੋष੍ਟਾਃ ਸਂਗਵੇਗਧਰਾਸ੍ਤਥਾ
ਧਵਜ, ਉਤਸਵ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਾਲੇ, ਤ੍ਰਿਵਰਗ, ਮਾਲਯ, ਸੇਨਯ, ਵਿਉਢਕ, ਕੋਰਕ, ਪ੍ਰੋਸ਼ਠ ਅਤੇ ਸੰਗਵੇਗਧਰ—
ਤਥੈਵ ਵਿਂਦ੍ਯਰੁਲਿਕਾਃ ਪੁਲਿਂਦਾ ਬਲ੍ਵਲੈਃ ਸਹ । ਮਾਲਵਾ ਮਲਰਾਸ਼੍ਚੈਵ ਤਥੈਵਾਪਰਵਰ੍ਤਕਾਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਂਧਿਆਰੁਲਿਕ, ਪੁਲਿੰਦ ਬਲਵਲਾਂ ਸਮੇਤ, ਮਾਲਵ, ਮਲਰ ਅਤੇ ਅਪਰਵਰਤਕ—
ਕੁਲਿਂਦਾਃ ਕਾਲਦਾਸ਼੍ਚੈਵ ਚਂਡਕਾਃ ਕੁਰਟਾਸ੍ਤਥਾ । ਮੁਸ਼ਲਾਸ੍ਤਨਵਾਲਾਸ਼੍ਚ ਸਤੀਰ੍ਥਾ ਪੂਤਿਸृਂਜਯਾਃ
ਕੁਲਿੰਦ, ਕਾਲਦ, ਚੰਡਕ, ਕੁਰਟ, ਮੁਸ਼ਲ, ਤਨਵਾਲ, ਸਤੀਰਥ ਅਤੇ ਪੂਤਿਸ੍ਰੰਜਯ—
ਅਨਿਦਾਯਾਃ ਸ਼ਿਵਾਟਾਸ਼੍ਚ ਤਪਨਾਃ ਸੂਤਪਾਸ੍ਤਥਾ । ऋषਿਕਾਸ਼੍ਚ ਵਿਦਰ੍ਭਾਸ਼੍ਚ ਸ੍ਤਂਗਨਾ ਪਰਤਂਗਕਾਃ
ਅਨਿਦਾਯ, ਸ਼ਿਵਾਟ, ਤਪਨ, ਸੂਤਪ, ਰਿਸ਼ਿਕ, ਵਿਦਰਭ, ਸਤੰਗਨ ਅਤੇ ਪਰਤੰਗਕ—
ਉਤ੍ਤਰਾਸ਼੍ਚਾਪਰੇਮ੍ਲੇਚ੍ਛਾ ਜਨਾ ਹਿ ਮੁਨਿਪੁਂਗਵਾਃ । ਜਵਨਾਸ਼੍ਚ ਸਕਾਂਬੋਜਾ ਦਾਰੁਣਾ ਮ੍ਲੇਚ੍ਛਜਾਤਯਃ
ਉੱਤਰ ਦੇ ਹੋਰ ਮਲੇਛ ਲੋਕ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ: ਜਵਨ, ਕਾਂਬੋਜ, ਦਾਰੁਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਲੇਛ ਜਾਤੀਆਂ—
ਸਕृਘृਹਾਃ ਕੁਲਟ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਹੂਣਾ ਪਾਰਸਿਕੈਃ ਸਹ । ਤਥੈਵ ਰਮਣਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯਾਸ੍ਤਥਾ ਚ ਦਸ਼ਮਾਲਿਕਾਃ
ਸਕ੍ਰਘ੍ਰ, ਕੁਲਟ, ਹੂਣ ਪਾਰਸਿਕਾਂ ਨਾਲ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਮਣ ਅਤੇ ਦਸ਼ਮਾਲਿਕ—
ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੋਪਨਿਵੇਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਵੈਸ਼੍ਯਸ਼ੂਦ੍ਰ ਕੁਲਾਨਿ ਚ । ਸ਼ੂਰਾਭੀਰਾਸ਼੍ਚ ਦਰਦਾਃ ਕਾਸ਼੍ਮੀਰਾਃ ਪਸ਼ੁਭਿਃ ਸਹ
ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਵਸੀਆਂ, ਵੈਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਪਰਿਵਾਰ, ਸ਼ੂਰ, ਅਭੀਰ, ਦਰਦ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਆਪਣੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਸਮੇਤ—
ਖਾਂਡੀਕਾਸ਼੍ਚ ਤੁषਾਰਾਸ਼੍ਚ ਪਦ੍ਮਗਾ ਗਿਰਿਗਹ੍ਵਰਾਃ । ਆਦ੍ਰੇਯਾਃ ਸਭਿਰਾਦਾਜਾਸ੍ਤਥੈਵ ਸ੍ਤਨਪੋषਕਾਃ
ਖਾਂਡੀਕ, ਤੁਸ਼ਾਰ, ਪਦਮਗ, ਪਹਾੜੀ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਆਦਰੇ, ਸਭਿਰਾਦਾਜ ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਤਨਪੋਸ਼ਕ—
ਦ੍ਰੋषਕਾਸ਼੍ਚ ਕਲਿਂਗਾਸ਼੍ਚ ਕਿਰਾਤਾਨਾਂ ਚ ਜਾਤਯਃ । ਤੋਮਰਾ ਹਨ੍ਯਮਾਨਾਸ਼੍ਚ ਤਥੈਵ ਕਰਭਂਜਕਾਃ
ਦ੍ਰੋਸ਼ਕ, ਕਲਿੰਗ, ਕਿਰਾਤਾਂ ਦੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ, ਤੋਮਰ, ਹਨਯਮਾਨ ਅਤੇ ਕਰਭੰਜਕ—
ਏਤੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਜਨਪਦਾਃ ਪ੍ਰਾਚ੍ਯੋਦੀਚ੍ਯਾਸ੍ਤਥੈਵ ਚ । ਉਦ੍ਦੇਸ਼ਮਾਤ੍ਰੇਣ ਮਯਾ ਦੇਸ਼ਾਃ ਸਂਕੀਰ੍ਤਿਤਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ । ਯਥਾਗੁਣਬਲਂ ਚਾਪਿ ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਗਸ੍ਯ ਮਹਾਫਲਮ੍
ਇਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੂਰਬ ਤੇ ਉੱਤਰ ਦੇ ਲੋਕ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਉਲੇਖ ਕੀਤੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਖਾਸੀਅਤਾਂ ਤੇ ਤਾਕਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਤਿੰਨ ਲਕੜੀਆਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਫਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ऋषਯ ਊਚੁਃ-। ਭਾਰਤਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਵਰ੍षਸ੍ਯ ਤਥਾ ਹੈਮਵਤਸ੍ਯ ਚ । ਪ੍ਰਮਾਣਮਾਯੁषਃ ਸੂਤ ਬਲਂ ਚਾਪਿ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਮ੍
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸੂਤਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਹਿਮਵਤ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਮਿਆਦ, ਤਾਕਤ, ਚੰਗਾ ਤੇ ਮਾੜਾ ਦੱਸ।
ਅਨਾਗਤਮਤਿਕ੍ਰਾਂਤਂ ਵਰ੍ਤਮਾਨਂ ਚ ਸਤ੍ਤਮ । ਆਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਨੋ ਵਿਸ੍ਤਰੇਣ ਹਰਿਵਰ੍षਂ ਤਥੈਵ ਚ
ਹੇ ਉੱਚ ਜਨ, ਸਾਨੂੰ ਪੂਰਬ, ਭਵਿੱਖ ਅਤੇ ਵਰਤਮਾਨ, ਅਤੇ ਹਰੀਵਰਸ਼ ਬਾਰੇ ਵੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ-। ਚਤ੍ਵਾਰਿ ਭਾਰਤੇ ਵਰ੍षੇ ਯੁਗਾਨਿ ਮੁਨਿਪੁਂਗਵਾਃ । ਕृਤਂ ਤ੍ਰੇਤਾ ਦ੍ਵਾਪਰਂ ਚ ਤਿष੍ਯਂ ਚ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਸੂਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਭਾਰਤ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਯੁਗ ਹਨ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ: ਕ੍ਰਿਤ, ਤ੍ਰੇਤਾ, ਦੁਆਪਰ ਅਤੇ ਤਿਸ਼ਯ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲੇ।
ਪੂਰ੍ਵੇ ਕृਤਯੁਗਂ ਨਾਮ ਤਤਸ੍ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗਂ ਦ੍ਵਿਜਾਃ । ਤਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਦ੍ਵਾਪਰਂ ਚਾਥ ਤਤਸ੍ਤਿष੍ਯਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕ੍ਰਿਤਯੁਗ ਆਇਆ, ਫਿਰ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ, ਦੋਵੇਂ ਵਾਰਾਂ ਵਾਲੇ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਵਾਪਰ ਆਇਆ ਤੇ ਫਿਰ ਤਿਸ਼ਯ ਯੁਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
ਚਤ੍ਵਾਰਿ ਤੁ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਵਰ੍षਾਣਾਂ ਮੁਨਿਪੁਂਗਵਾਃ । ਆਯੁਃ ਸਂਖ੍ਯਾ ਕृਤਯੁਗੇ ਸਂਖ੍ਯਾਤਾ ਹਿ ਤਪੋਧਨਾਃ
ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਕ੍ਰਿਤਯੁਗ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਗਿਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਤਪਸਿਆ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਤਥਾ ਤ੍ਰੀਣਿ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਤ੍ਰੇਤਾਯਾਮਾਯੁषੋ ਵਿਦੁਃ । ਦ੍ਵੇ ਸਹਸ੍ਰੇ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਤੁ ਭੁਵਿ ਤਿष੍ਠਂਤਿ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍
ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਦਵਾਪਰ ਵਿੱਚ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਹੁਣ ਵੀ ਹੈ।
ਤਤ੍ਪ੍ਰਮਾਣਸ੍ਥਿਤਿਰ੍ਹ੍ਯਸ੍ਤਿ ਤਿष੍ਯੇ ਤੁ ਮੁਨਿਪੁਂਗਵਾਃ । ਗਰ੍ਭਸ੍ਥਾਸ਼੍ਚ ਮ੍ਰਿਯਂਤੇऽਤ੍ਰ ਤਥਾ ਜਾਤਾ ਮ੍ਰਿਯਂਤਿ ਚ
ਤਿਸ਼ਯ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਤਨੀ ਹੀ ਉਮਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ। ਇੱਥੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਹੋਏ ਵੀ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਵੀ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮਹਾਬਲਾ ਮਹਾਸਤ੍ਤ੍ਵਾਃ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਗੁਣਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ । ਪ੍ਰਜਾਯਂਤੇ ਚ ਜਾਤਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ਤਸ਼ੋऽਥ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ
ਜੋ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ, ਵੱਡੀ ਜੀਵਨਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਕृਤਯੁਗੇ ਵਿਪ੍ਰਾ ਬਲਿਨਃ ਪ੍ਰਿਯਦਰ੍ਸ਼ਨਾਃ । ਪ੍ਰਜਾਯਂਤੇ ਚ ਜਾਤਾਸ਼੍ਚ ਮੁਨਯੋ ਵੈ ਤਪੋਧਨਾਃ
ਦੋਵੇਂ ਵਾਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਕ੍ਰਿਤਯੁਗ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਦਿੱਖ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਤਪਸਿਆ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਵੀ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਮਹੋਤ੍ਸਾਹਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਧਾਰ੍ਮਿਕਾਃ ਸਤ੍ਯਵਾਦਿਨਃ । ਪ੍ਰਿਯਦਰ੍ਸ਼ਾ ਵਪੁष੍ਮਂਤੋ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯ੍ਯਾ ਧਨੁਰ੍ਧਰਾਃ
ਉਹ ਵੱਡੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਨ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਧਰਮਕ, ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ, ਸੁੰਦਰ ਦਿੱਖ ਵਾਲੇ, ਵਧੀਆ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ, ਵੱਡੀ ਵੀਰਤਾ ਵਾਲੇ ਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਚਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਵੀਰਾ ਹਿ ਯੁਧਿ ਜਾਯਂਤੇ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਃ ਸ਼ੂਰਸਂਮਤਾਃ । ਤ੍ਰੇਤਾਯਾਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਸ੍ਤਾਵਤ੍ਸਰ੍ਵੇ ਵੈ ਚਕ੍ਰਵਰ੍ਤਿਨਃ
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵੀਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਜੋ ਸ਼ੂਰਤਾ ਲਈ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆ ਰਾਜਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਚ ਜਾਯਂਤੇ ਸਦੈਵ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਯੁਗੇ । ਮਹੋਤ੍ਸਾਹਾ ਵੀਰ੍ਯਵਂਤਃ ਪਰਸ੍ਪਰਵਧੈषਿਣਃ
ਦਵਾਪਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਵਰਣਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਵੱਡੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਵਾਲੇ, ਵੀਰਤਾ ਵਾਲੇ ਤੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਤੇਜਸਾਂਧੇਨਸਂਯੁਕ੍ਤਾਃ ਕ੍ਰੋਧਨਾਃ ਪੁਰੁषਾਃ ਕਿਲ । ਲੁਬ੍ਧਾਸ਼੍ਚਾਨृਤਕਾਸ਼੍ਚੈਵ ਤਿष੍ਯੇ ਜਾਯਂਤਿ ਭੋ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਮਰਦ ਤੇਜ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਲਾਲਚੀ ਤੇ ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਦੋਵੇਂ ਵਾਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਤਿਸ਼ਯ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਈਰ੍ष੍ਯਾ ਮਾਨਸ੍ਤਥਾ ਕ੍ਰੋਧੋ ਮਾਯਾਸੂਯਾ ਤਥੈਵ ਚ । ਤਿष੍ਯੇ ਭਵਂਤਿ ਭੂਤਾਨਾਂ ਰਾਗੋ ਲੋਭਸ਼੍ਚ ਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਇਰਖਾ, ਅਹੰਕਾਰ, ਗੁੱਸਾ, ਚਲਾਕੀ ਤੇ ਈਰਖਾ ਵੀ; ਤਿਸ਼ਯ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਭਾਵ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਰਾਗ ਤੇ ਲਾਲਚ ਵੀ, ਮਹਾਨ ਲੋਕੋ।
ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪੋ ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ ਵਿਪ੍ਰਾ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਯੁਗਮਧ੍ਯਗੇ । ਗੁਣੋਤ੍ਤਰਂ ਹੈਮਵਤਂ ਹਰਿਵਰ੍षਂ ਤਤਃ ਪਰਮ੍
ਦਵਾਪਰ ਯੁਗ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਕੋਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ; ਫਿਰ ਹਿਮਾਵਤ ਦਾ ਉੱਤਮ ਖੇਤਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਰਿਵਰਸ਼।
ऋषਯ ਊਚੁਃ-। ਜਂਬੂਖਂਡਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਯਥਾਵਦਿਹ ਸਤ੍ਤਮਃ । ਵਿष੍ਕਂਭਸ੍ਯ ਚ ਪ੍ਰਬ੍ਰੂਹਿ ਪਰਿਮਾਣਂ ਹਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੁਸੀਂ ਜੰਬੂ ਖੰਡ ਬਾਰੇ ਇੱਥੇ ਠੀਕ-ਠੀਕ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਜੀ; ਹੁਣ ਵਿਸ਼ਕੰਭ ਦਾ ਅਸਲ ਮਾਪ ਦੱਸੋ।
ਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਚ ਸਮ੍ਯਗਚ੍ਛਿਦ੍ਰ ਦਰ੍ਸ਼ਨਃ । ਸ਼ਾਕਦ੍ਵੀਪਂ ਚ ਨੋ ਬ੍ਰੂਹਿ ਕੁਸ਼ਦ੍ਵੀਪਂ ਚ ਧਾਰ੍ਮਿਕਮ੍
ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਮਾਪ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਠੀਕ-ਠੀਕ ਦਿਖਾਓ, ਸਾਫ-ਦਰਸ਼ਨ ਵਾਲੇ; ਸ਼ਾਕਦਵੀਪ ਤੇ ਧਰਮਕ ਕੁਸ਼ਦਵੀਪ ਬਾਰੇ ਵੀ ਦੱਸੋ।
ਸ਼ਾਲ੍ਮਲਂ ਚੈਵ ਤਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਕ੍ਰੌਂਚਦ੍ਵੀਪਂ ਤਥੈਵ ਚ । ਸੂਤ ਉਵਾਚ-। ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਸੁਬਹਵੋ ਦ੍ਵੀਪਾਃ ਯੈਰਿਦਂ ਸਂਤਤਂ ਜਗਤ੍ । ਸਪ੍ਤਦ੍ਵੀਪਾਨ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼ृਣੁਧ੍ਵਂ ਦ੍ਵਿਜਪੁਂਗਵਾਃ
ਸ਼ਾਲਮਲ ਤੇ ਕ੍ਰੌਂਚਦਵੀਪ ਬਾਰੇ ਵੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਦੱਸੋ; ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦਵੀਪ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਮੈਂ ਸੱਤ ਦਵੀਪਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਸੁਣੋ, ਵਧੀਆ ਦੋਵੇਂ ਵਾਰਾਂ ਵਾਲੇ।
ਅष੍ਟਾਦਸ਼ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਯੋਜਨਾਨਿ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ । षਟ੍ਸ਼ਤਾਨਿ ਚ ਪੂਰ੍ਣਾਨਿ ਵਿष੍ਕਂਭੋ ਜਂਬੁਪਰ੍ਵਤਃ
ਅਠਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਤੇ ਛੇ ਸੌ ਪੂਰੇ, ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਜੰਬੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਹੈ।