ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਃ ਕੁਸ਼ਟ੍ਟਾਃ ਸੌਗਂਧ੍ਯਾਃ ਕੁਤ੍ਸਪਾਃ ਕਾਸ਼ਿਕੋਸ਼ਲਾਃ । ਚੇਦਿਮਤ੍ਸ੍ਯਕਰੂषਾਸ਼੍ਚ ਭੋਜਾਃ ਸਿਂਧੁਪੁਲਿਂਦਕਾਃ
ਮਤਸਯ, ਕੁਸ਼ਟਟ, ਸੌਗੰਧ, ਕੁਤਸਪ, ਕਾਸ਼ੀ, ਕੋਸ਼ਲ, ਚੇਦੀ, ਮਤਸਯ, ਕਰੂਸ਼, ਭੋਜ, ਸਿੰਧੁ ਅਤੇ ਪੁਲਿੰਦਕ ਵੀ ਹਨ।
ਉਤ੍ਤਮਾਸ਼੍ਚ ਦਸ਼ਾਰ੍ਣਾਸ਼੍ਚ ਮੇਕਲਾਸ਼੍ਚੋਤ੍ਕਲੈਃ ਸਹ । ਪਂਚਾਲਾਃ ਕੋਸ਼ਲਾਸ਼੍ਚੈਵ ਨੈਕਪृष੍ਠਯੁਗਂਧਰਾਃ
ਉੱਤਮ, ਦਸ਼ਾਰਣ, ਮੇਕਲ ਉਤਕਲਾਂ ਸਮੇਤ, ਪਾਂਚਾਲ, ਕੋਸ਼ਲ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਿਸ਼ਠਯੁਗੰਧਰ ਵੀ ਹਨ।
ਬੋਧਾ ਮਦ੍ਰਾਃ ਕਲਿਂਗਾਸ਼੍ਚ ਕਾਸ਼ਯੋ ਪਰਕਾਸ਼ਯਃ । ਜਠਰਾਃ ਕੁਕੁਰਾਸ਼੍ਚੈਵ ਸੁਦਸ਼ਾਰ੍ਣਾਃ ਸੁਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਬੋਧ, ਮਦਰ, ਕਲਿੰਗ, ਕਾਸ਼ਯ, ਪਰਕਾਸ਼ਯ, ਜਠਰ, ਕੁਕੁਰ, ਸੁਦਸ਼ਾਰਣ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੁਸਤਤਮਾ ਵੀ ਹਨ।
ਕੁਂਤਯੋऽਵਂਤਯਸ਼੍ਚੈਵ ਤਥੈਵਾਪਰਕੁਂਤਯਃ । ਗੋਮਂਤਾ ਮਲ੍ਲਕਾਃ ਪੁਂਡ੍ਰਾਃ ਵਿਦਰ੍ਭਾ ਨृਪਵਾਹਿਕਾਃ
ਕੁੰਤੀ, ਅਵੰਤੀ, ਅਪਰਕੁੰਤੀ, ਗੋਮੰਤ, ਮੱਲਕ, ਪੁੰਡ੍ਰ, ਵਿਦਰਭ ਅਤੇ ਨ੍ਰਿਪਵਾਹਿਕ ਵੀ ਹਨ।
ਅਸ਼੍ਮਕਾਃ ਸੋਤ੍ਤਰਾਸ਼੍ਚੈਵ ਗੋਪਰਾष੍ਟ੍ਰਾਃ ਕਨੀਯਸਃ । ਅਧਿਰਾਜ੍ਯਕੁਸ਼ਟ੍ਟਾਸ਼੍ਚ ਮਲ੍ਲਰਾष੍ਟ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਕੇਰਲਾਃ
ਅਸ਼ਮਕ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਅਸ਼ਮਕ, ਗੋਪਰਾਸ਼ਟਰ, ਕਨੀਯਸ, ਅਧਿਰਾਜ ਕੁਸ਼ਟਟ, ਮੱਲਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਕੇਰਲ ਵੀ ਹਨ।
ਮਾਲਵਾਸ਼੍ਚੋਪਵਾਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਚਕ੍ਰਾਵਕ੍ਰਾਲਯਾਃ ਸ਼ਕਾਃ । ਵਿਦੇਹਾ ਮਗਧਾਃ ਸਦ੍ਮਾ ਮਲਜਾ ਵਿਜਯਾਸ੍ਤਥਾ
ਮਾਲਵ, ਉਪਵਾਸਯ, ਚਕਰਾਵਕਰਾਲਯ, ਸ਼ਕ, ਵਿਦੇਹ, ਮਗਧ, ਸਦਮਾ, ਮਲਜ ਅਤੇ ਵਿਜਯ ਵੀ ਹਨ।
ਅਂਗਾ ਵਂਗਾਃ ਕਲਿਂਗਾਸ਼੍ਚ ਯਕृਲ੍ਲੋਮਾਨ ਏਵ ਚ । ਮਲ੍ਲਾਃ ਸੁਦੇष੍ਣਾਃ ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਾ ਮਹਿषਾਃ ਸ਼ਸ਼ਕਾਸ੍ਤਥਾ
ਅੰਗ, ਵੰਗ, ਕਲਿੰਗ, ਯਕ੍ਰਿਲੋਮਨ, ਮੱਲ, ਸੁਦੇਸ਼ਣਾ, ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ, ਮਹਿਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ਸ਼ਕ ਵੀ ਹਨ।
ਬਾਹ੍ਲਿਕਾ ਵਾਟਧਾਨਾਸ਼੍ਚ ਆਭੀਰਾਃ ਕਾਲਤੋਯਕਾਃ । ਅਪਰਾਂਤਾਃ ਪਰਾਂਤਾਸ਼੍ਚ ਪਂਕਲਾਸ਼੍ਚਰ੍ਮਚਂਡਿਕਾਃ
ਬਾਹਲਿਕ, ਵਾਟਧਾਨ, ਆਭੀਰ, ਕਾਲਤੋਯਕ, ਅਪਰਾਂਤ, ਪਰਾਂਤ, ਪੰਕਲ ਅਤੇ ਚਰਮਚੰਡਿਕ ਵੀ ਹਨ।
ਅਟਵੀਸ਼ੇਖਰਾਸ਼੍ਚੈਵ ਮੇਰੁਭੂਤਾਸ਼੍ਚ ਸਤ੍ਤਮਾਃ । ਉਪਾਵृਤਾਨੁਪਾਵृਤਾਃ ਸੁਰਾष੍ਟ੍ਰਾਃ ਕੇਕਯਾਸ੍ਤਥਾ
ਅਟਵੀ ਸ਼ੇਖਰ, ਮੇਰੂ ਤੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ, ਉਪਾਵ੍ਰਿਤ, ਅਨੁਪਾਵ੍ਰਿਤ, ਸੁਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਕੇਕਯ ਵੀ ਹਨ।
ਕੁਟ੍ਟਾਪਰਾਂਤਾ ਮਾਹੇਯਾਃ ਕਕ੍ਸ਼ਾਃ ਸਾਮੁਦ੍ਰ ਨਿष੍ਕੁਟਾਃ । ਅਂਧਾਸ਼੍ਚ ਬਹਵੋ ਵਿਪ੍ਰਾ ਅਂਤਰ੍ਗਿਰ੍ਯਸ੍ਤਥੈਵ ਚ
ਕੁੱਟ ਅਪਰਾਂਤ, ਮਾਹੇਯ, ਕਕਸ਼, ਸਮੁਦ੍ਰ ਨਿਸ਼ਕੁਟ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅੰਧ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਵੀ ਹਨ।
ਬਹਿਰ੍ਗਿਰ੍ਯ੍ਯੋਂਗਮਲਦਾ ਮਗਧਾ ਮਾਲਵਾਰ੍ਘਟਾਃ । ਸਤ੍ਤ੍ਵਤਰਾਃ ਪ੍ਰਾਵृषੇਯਾਃ ਭਾਰ੍ਗਵਾਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵਿਜਰ੍षਭਾਃ
ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ—ਯੋਂਗਮਲਦਾ, ਮਗਧ, ਮਾਲਵ ਅਰਘਟ, ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਪ੍ਰਾਵ੍ਰਿਸ਼ੇਯ ਅਤੇ ਭਾਰਗਵ, ਜੋ ਦੁਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਹਨ।
ਪੁਂਡ੍ਰਾ ਭਾਰ੍ਗਾਃ ਕਿਰਾਤਾਸ਼੍ਚ ਸੁਦੇष੍ਣਾ ਭਾਸੁਰਾਸ੍ਤਥਾ । ਸ਼ਕਾ ਨਿषਾਦਾ ਨਿषਧਾਸ੍ਤਥੈਵਾਨਰ੍ਤ ਨੈऋਤਾਃ
ਪੁੰਡ੍ਰ, ਭਾਰਗ, ਕਿਰਾਤ, ਸੁਦੇਸ਼ਣਾ, ਭਾਸੁਰ, ਸ਼ਕ, ਨਿਸ਼ਾਦ, ਨਿਸ਼ਧ, ਅਨਰਤ ਅਤੇ ਨੈਰਿਤ ਵੀ ਹਨ।
ਪੂਰ੍ਣਲਾਃ ਪੂਤਿਮਤ੍ਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਕੁਂਤਲਾ ਕੁਸ਼ਕਾਸ੍ਤਥਾ । ਤਰਿਗ੍ਰਹਾਸ਼੍ਸ਼ੂਰਸੇਨਾ ਈਜਿਕਾਃ ਕਲ੍ਪਕਾਰਣਾਃ
ਪੂਰਨਾਲ, ਪੂਤਿਮਤਸਯ, ਕੁੰਤਲ, ਕੁਸ਼ਕ, ਤਰਿਗ੍ਰਹ, ਸ਼ੂਰਸੇਨ, ਈਜਿਕ ਅਤੇ ਕਲਪਕਾਰਣ ਵੀ ਹਨ।
ਤਿਲਭਾਗਾਮਸਾਰਾਸ਼੍ਚ ਮਧੁਮਤ੍ਤਾਃ ਕਕੁਂਦਕਾਃ । ਕਾਸ਼੍ਮੀਰਾਃ ਸਿਂਧੁਸੌਵੀਰਾ ਗਾਂਧਾਰਾ ਦਰ੍ਸ਼ਕਾਸ੍ਤਥਾ
ਤਿਲਭਾਗ, ਮਸਾਰ, ਮਧੁਮਤ, ਕਕੁੰਦਕ, ਕਸ਼ਮੀਰ, ਸਿੰਧੁਸੌਵੀਰ, ਗਾਂਧਾਰ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਕ ਵੀ ਹਨ।
ਅਭੀਸਾਰਾਃ ਕੁਦ੍ਰੁਤਾਸ਼੍ਚ ਸੌਰਿਲਾ ਬਾਹ੍ਲਿਕਾਸ੍ਤਥਾ । ਦਰ੍ਵੀ ਚ ਮਾਲਵਾ ਦਰ੍ਵਾ ਵਾਤਜਾਮਰਥੋਰਗਾਃ
ਅਭੀਸਾਰ, ਕੁਦਰਤ, ਸੌਰਿਲ, ਬਾਹਲਿਕ, ਦਰਵੀ, ਮਾਲਵ, ਦਰਵ ਅਤੇ ਵਾਤਜਾਮਰ ਥੋਰਗ ਵੀ ਹਨ।
ਬਲਰਟ੍ਟਾਸ੍ਤਥਾ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਸੁਦਾਮਾਨਃ ਮੁਮਲ੍ਲਿਕਾਃ । ਬਂਧਾਕਰੀਕषਾਸ਼੍ਚੈਵ ਕੁਲਿਂਦਾ ਗਂਧਿਕਾਸ੍ਤਥਾ
ਬਲਰਾਟਟ, ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਸੁਦਾਮਨ, ਮੁਮੱਲਿਕ, ਬੰਧਾਕਰੀ ਕਸ਼, ਕੁਲਿੰਦ ਅਤੇ ਗਾਂਧਿਕ ਵੀ ਹਨ।
ਵਨਾਯਵੋਦਸ਼ਾਃ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਰੋਮਾਣਃ ਕੁਸ਼ਬਿਂਦਵਃ । ਕਾਚ੍ਛਾ ਗੋਪਾਲਕਚ੍ਛਾਸ਼੍ਚ ਜਾਂਗਲਾਃ ਕੁਰੁਵਰ੍ਣਕਾਃ
ਵਨਾਯਵ, ਓਦਸ਼, ਪਾਰਸ਼ਵ, ਰੋਮਾਣ, ਕੁਸ਼ਬਿੰਦਵ, ਕਾਚਛ, ਗੋਪਾਲਕਾਚਛ, ਜਾਂਗਲ ਅਤੇ ਕੁਰੁਵਰਨਕ—
ਕਿਰਾਤਾਬਰ੍ਬਰਾਃ ਸਿਦ੍ਧਾ ਵੈਦੇਹਾਸ੍ਤਾਮ੍ਰਲਿਪ੍ਤਿਕਾਃ । ਔਡ੍ਰਮ੍ਲੇਚ੍ਛਾਃ ਸਸੈਰਿਂਦ੍ਰਾਃ ਪਾਰ੍ਵਤੀਯਾਸ਼੍ਚ ਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਕਿਰਾਤ, ਬਰਬਰ, ਸਿੱਧ, ਵਿਦੇਹ, ਤਾਮਰਲਿਪਤਿਕ, ਔਡਰ, ਮਲੇਛ, ਸੈਰਿੰਦ੍ਰ ਅਤੇ ਉੱਚ ਪਾਰਵਤੀ ਲੋਕ—
ਅਥਾਪਰੇ ਜਨਪਦਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਮੁਨਿਪੁਂਗਵਾਃ । ਦ੍ਰਵਿਡਾਃ ਕੇਰਲਾਃ ਪ੍ਰਾਚ੍ਯਾ ਮੂषਿਕਾ ਬਾਲਮੂषਿਕਾਃ
ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੱਖਣੀ ਲੋਕ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ: ਦ੍ਰਾਵਿੜ, ਕੇਰਲ, ਪ੍ਰਾਚ੍ਯ, ਮੂਸ਼ਿਕ ਅਤੇ ਬਾਲਮੂਸ਼ਿਕ—
ਕਰ੍ਣਾਟਕਾ ਮਾਹਿषਕਾ ਵਿਕਂਧਾ ਮੂषਿਕਾਸ੍ਤਥਾ । ਝਲ੍ਲਿਕਾਃ ਕੁਂਤਲਾਸ਼੍ਚੈਵ ਸੌਹृਦਾਨਲਕਾਨਨਾਃ
ਕਰਨਾਟਕ, ਮਾਹਿਸ਼ਕ, ਵਿਕੰਧ, ਮੂਸ਼ਿਕ, ਝੱਲਿਕ, ਕੁੰਤਲ, ਸੌਹ੍ਰਦ ਅਤੇ ਅਲਕਾਨਨਾ—
ਕੌਕ੍ਕੁਟਕਾਸ੍ਤਥਾ ਬੋਲਾਃ ਕੋਕਣਾ ਮਣਿਵਾਲਕਾਃ । ਸਮਂਗਾ ਕਨਕਾਸ਼੍ਚੈਵ ਕੁਂਕੁਰਾਂਗਾਰਮਾਰਿषਾਃ
ਕੌੱਕੁਟਕ, ਬੋਲ, ਕੋਕਣ, ਮਣਿਵਾਲਕ, ਸਮੰਗ, ਕਨਕ ਅਤੇ ਕੁੰਕੁਰਾਂਗਰਮਾਰਿਸ਼—
ਧ੍ਵਜਿਨ੍ਯੁਤ੍ਸਵਸਂਕੇਤਾਸ੍ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਗਾ ਮਾਲ੍ਯਸੇਨਯਃ । ਵ੍ਯੂਢਕਾਃ ਕੋਰਕਾਃ ਪ੍ਰੋष੍ਟਾਃ ਸਂਗਵੇਗਧਰਾਸ੍ਤਥਾ
ਧਵਜ, ਉਤਸਵ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਾਲੇ, ਤ੍ਰਿਵਰਗ, ਮਾਲਯ, ਸੇਨਯ, ਵਿਉਢਕ, ਕੋਰਕ, ਪ੍ਰੋਸ਼ਠ ਅਤੇ ਸੰਗਵੇਗਧਰ—
ਤਥੈਵ ਵਿਂਦ੍ਯਰੁਲਿਕਾਃ ਪੁਲਿਂਦਾ ਬਲ੍ਵਲੈਃ ਸਹ । ਮਾਲਵਾ ਮਲਰਾਸ਼੍ਚੈਵ ਤਥੈਵਾਪਰਵਰ੍ਤਕਾਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਂਧਿਆਰੁਲਿਕ, ਪੁਲਿੰਦ ਬਲਵਲਾਂ ਸਮੇਤ, ਮਾਲਵ, ਮਲਰ ਅਤੇ ਅਪਰਵਰਤਕ—
ਕੁਲਿਂਦਾਃ ਕਾਲਦਾਸ਼੍ਚੈਵ ਚਂਡਕਾਃ ਕੁਰਟਾਸ੍ਤਥਾ । ਮੁਸ਼ਲਾਸ੍ਤਨਵਾਲਾਸ਼੍ਚ ਸਤੀਰ੍ਥਾ ਪੂਤਿਸृਂਜਯਾਃ
ਕੁਲਿੰਦ, ਕਾਲਦ, ਚੰਡਕ, ਕੁਰਟ, ਮੁਸ਼ਲ, ਤਨਵਾਲ, ਸਤੀਰਥ ਅਤੇ ਪੂਤਿਸ੍ਰੰਜਯ—
ਅਨਿਦਾਯਾਃ ਸ਼ਿਵਾਟਾਸ਼੍ਚ ਤਪਨਾਃ ਸੂਤਪਾਸ੍ਤਥਾ । ऋषਿਕਾਸ਼੍ਚ ਵਿਦਰ੍ਭਾਸ਼੍ਚ ਸ੍ਤਂਗਨਾ ਪਰਤਂਗਕਾਃ
ਅਨਿਦਾਯ, ਸ਼ਿਵਾਟ, ਤਪਨ, ਸੂਤਪ, ਰਿਸ਼ਿਕ, ਵਿਦਰਭ, ਸਤੰਗਨ ਅਤੇ ਪਰਤੰਗਕ—
ਉਤ੍ਤਰਾਸ਼੍ਚਾਪਰੇਮ੍ਲੇਚ੍ਛਾ ਜਨਾ ਹਿ ਮੁਨਿਪੁਂਗਵਾਃ । ਜਵਨਾਸ਼੍ਚ ਸਕਾਂਬੋਜਾ ਦਾਰੁਣਾ ਮ੍ਲੇਚ੍ਛਜਾਤਯਃ
ਉੱਤਰ ਦੇ ਹੋਰ ਮਲੇਛ ਲੋਕ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ: ਜਵਨ, ਕਾਂਬੋਜ, ਦਾਰੁਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮਲੇਛ ਜਾਤੀਆਂ—
ਸਕृਘृਹਾਃ ਕੁਲਟ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਹੂਣਾ ਪਾਰਸਿਕੈਃ ਸਹ । ਤਥੈਵ ਰਮਣਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯਾਸ੍ਤਥਾ ਚ ਦਸ਼ਮਾਲਿਕਾਃ
ਸਕ੍ਰਘ੍ਰ, ਕੁਲਟ, ਹੂਣ ਪਾਰਸਿਕਾਂ ਨਾਲ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਮਣ ਅਤੇ ਦਸ਼ਮਾਲਿਕ—
ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੋਪਨਿਵੇਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਵੈਸ਼੍ਯਸ਼ੂਦ੍ਰ ਕੁਲਾਨਿ ਚ । ਸ਼ੂਰਾਭੀਰਾਸ਼੍ਚ ਦਰਦਾਃ ਕਾਸ਼੍ਮੀਰਾਃ ਪਸ਼ੁਭਿਃ ਸਹ
ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਵਸੀਆਂ, ਵੈਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਪਰਿਵਾਰ, ਸ਼ੂਰ, ਅਭੀਰ, ਦਰਦ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਆਪਣੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਸਮੇਤ—
ਖਾਂਡੀਕਾਸ਼੍ਚ ਤੁषਾਰਾਸ਼੍ਚ ਪਦ੍ਮਗਾ ਗਿਰਿਗਹ੍ਵਰਾਃ । ਆਦ੍ਰੇਯਾਃ ਸਭਿਰਾਦਾਜਾਸ੍ਤਥੈਵ ਸ੍ਤਨਪੋषਕਾਃ
ਖਾਂਡੀਕ, ਤੁਸ਼ਾਰ, ਪਦਮਗ, ਪਹਾੜੀ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਆਦਰੇ, ਸਭਿਰਾਦਾਜ ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਤਨਪੋਸ਼ਕ—
ਦ੍ਰੋषਕਾਸ਼੍ਚ ਕਲਿਂਗਾਸ਼੍ਚ ਕਿਰਾਤਾਨਾਂ ਚ ਜਾਤਯਃ । ਤੋਮਰਾ ਹਨ੍ਯਮਾਨਾਸ਼੍ਚ ਤਥੈਵ ਕਰਭਂਜਕਾਃ
ਦ੍ਰੋਸ਼ਕ, ਕਲਿੰਗ, ਕਿਰਾਤਾਂ ਦੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ, ਤੋਮਰ, ਹਨਯਮਾਨ ਅਤੇ ਕਰਭੰਜਕ—