ਦੇਵਲੋਕਚ੍ਯੁਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤਥਾ ਵਿਰਜਸੋ ਦ੍ਵਿਜਾਃ । ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਵਰ੍षਾਣਾਂ ਤੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਉਥੇ ਸਭ ਦੇਵ ਲੋਕ ਤੋਂ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ; ਉਹ ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਜੀਵਦੇ ਹਨ।
ਆਯੁਃਪ੍ਰਮਾਣਂ ਜੀਵਂਤਿ ਨਰਾ ਧਾਰ੍ਮਿਕਪੁਂਗਵਾਃ । ਕ੍ਸ਼ੀਰੋਦਸ੍ਯ ਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਤਥੈਵੋਤ੍ਤਰਤਃ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਉਹ ਧਰਮ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਆਯੁ ਦੇ ਮਾਪ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਵਦੇ ਹਨ; ਤੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਦੂਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਵੀ।
ਹਰਿਸ੍ਤਿष੍ਠਤਿ ਵੈਕੁਂਠਃ ਸ਼ਕਟੇ ਕਨਕਾਮਯੇ । ਅष੍ਟਚਕ੍ਰਂ ਹਿ ਤਦ੍ਯਾਨਂ ਭੂਤਯੁਕ੍ਤਂ ਮਨੋਜਵਮ੍
ਹਰੀ ਵੈਕੁੰਠ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੇ ਰਥ 'ਤੇ ਖੜਾ ਹੈ; ਉਸ ਰਥ ਦੇ ਅੱਠ ਪਹੀਏ ਹਨ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਮਨ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਹੈ।
ਅਗ੍ਨਿਵਰ੍ਣਂ ਮਹਾਤੇਜੋ ਜਾਂਬੂਨਦਵਿਭੂषਿਤਮ੍ । ਸ ਪ੍ਰਭੁਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਵਿਭੁਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਉਹ ਅੱਗ ਵਰਗਾ ਰੰਗ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਤੇਜ ਹੈ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਤੇ ਸਭ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਹੇ ਦੋਵਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮੇ।
ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪੇ ਵਿਸ੍ਤਰੇ ਚੈਵ ਕਰ੍ਤਾ ਕਾਰਯਿਤਾ ਤਥਾ । ਪृਥਿਵ੍ਯਾਪਸ੍ਤਥਾਕਾਸ਼ਂ ਵਾਯੁਸ੍ਤੇਜਸ਼੍ਚ ਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਤੇ ਵਿਸਤਾਰ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਆਪ ਕਰਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ, ਅਕਾਸ਼, ਹਵਾ ਅਤੇ ਅੱਗ, ਹੇ ਉੱਚੇ ਜੀਵੋ।
ਸ ਯਜ੍ਞਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਮਾਸ੍ਯਂ ਤਸ੍ਯ ਹੁਤਾਸ਼ਨਃ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਯਜਨਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਮੂੰਹ ਹੀ ਉਹ ਅੱਗ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਵਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ऋषਯ ਊਚੁਃ-। ਯਦਿਦਂ ਭਾਰਤਂ ਵਰ੍षਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਪੁਣ੍ਯਵਿਧਾਯਕਮ੍ । ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਨਃ ਸਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਨੋ ਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍ਮਤਃ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਧਰਤੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ ਤੇ ਪੁੰਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ-। ਅਤ੍ਰ ਤੇ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਯਿष੍ਯਾਮਿ ਵਰ੍षਂ ਭਾਰਤਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਪ੍ਰਿਯ ਮਿਤ੍ਰਸ੍ਯ ਦੇਵਸ੍ਯ ਮਨੋਰ੍ਵੈਵਸ੍ਵਤਸ੍ਯ ਚ
ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਉੱਤਮ ਧਰਤੀ ਬਿਆਨ ਕਰਾਂਗਾ, ਜੋ ਮਨੂ, ਵਿਵਸਵਤ ਦੇ ਪੁੱਤ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਦੋਸਤ ਦੀ ਹੈ।
ਪृਥੋਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਵੈ ਨ੍ਯਸ੍ਯ ਤਥੈਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੋਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਯਯਾਤੇਰਂਬਰੀषਸ੍ਯ ਮਾਂਧਾਤੁਰ੍ਨਹੁषਸ੍ਯ ਚ
ਪ੍ਰਿਥੂ, ਜੋ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ, ਯਯਾਤੀ, ਅੰਬਰੀਸ਼, ਮੰਧਾਤਾ ਅਤੇ ਨਹੁਸ਼ ਦੀ ਵੀ।
ਤਥੈਵ ਮੁਚੁਕੁਂਦਸ੍ਯ ਕੁਬੇਰੋਸ਼ੀਨਰਸ੍ਯ ਚ । ऋषਭਸ੍ਯ ਤਥੈਲਸ੍ਯ ਨृਗਸ੍ਯ ਨृਪਤੇਸ੍ਤਥਾ
ਮੁਚੁਕੁੰਦ, ਕੁਬੇਰ, ਸੀਨੀ, ਰਿਸ਼ਭ, ਇਲਾ, ਨ੍ਰਿਗ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਵੀ।
ਕੁਸ਼ਿਕਸ੍ਯੈਵ ਰਾਜਰ੍षੇਰ੍ਗਾਧੇਸ਼੍ਚੈਵ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਸੋਮਸ੍ਯ ਚੈਵ ਰਾਜਰ੍षੇਰ੍ਦਿਲੀਪਸ੍ਯ ਤਥੈਵ ਚ
ਕੁਸ਼ਿਕ, ਜੋ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਗਾਧੀ, ਸੋਮਾ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ, ਅਤੇ ਦਿਲੀਪ ਦੀ ਵੀ।
ਅਨ੍ਯੇषਾਂ ਚ ਮਹਾਭਾਗਾਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਬਲੀਯਸਾਮ੍ । ਸਰ੍ਵੇषਾਮੇਵ ਭੂਤਾਨਾਂ ਪ੍ਰਿਯਂ ਭਾਰਤਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੀ; ਭਾਰਤ ਦੀ ਉੱਤਮ ਧਰਤੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੈ।
ਤਤੋ ਵਰ੍षਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਥਾਸ਼੍ਰੁਤਮਹੋ ਦ੍ਵਿਜਾਃ । ਮਹੇਂਦ੍ਰੋ ਮਲਯਃਸਹ੍ਯਃ ਸ਼ੁਕ੍ਤਿਮਾਨृਕ੍ਸ਼ਵਾਨਪਿ
ਹੁਣ ਮੈਂ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਣਿਆ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਬਿਆਨ ਕਰਾਂਗਾ, ਹੇ ਦੋਵਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਹੇਂਦਰ, ਮਲਯ, ਸਹਿਆ, ਸ਼ੁਕਤਿਮਾਨ, ਰਿਕਸ਼ਾ ਵੀ ਹਨ।
ਵਿਂਧ੍ਯਸ਼੍ਚ ਪਾਰਿਯਾਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਸਪ੍ਤੈਤੇ ਕੁਲਪਰ੍ਵਤਾਃ । ਤੇषਾਂ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ੋ ਵਿਪ੍ਰਾ ਪਰ੍ਵਤਾਸ੍ਤੇ ਸਮੀਪਤਃ
ਵਿੰਧਿਆ ਅਤੇ ਪਰੀਯਾਤ੍ਰਾ — ਇਹ ਸੱਤ ਮੁੱਖ ਪਹਾੜ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹੋਰ ਪਹਾੜ ਹਨ।
ਅਵਿਜ੍ਞਾਤਾਃ ਸਾਰਵਂਤੋ ਵਿਪੁਲਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਸਾਨਵਃ । ਅਨ੍ਯੇ ਤੁ ਯੇ ਪਰਿਜ੍ਞਾਤਾ ਹ੍ਰਸ੍ਵਾ ਹ੍ਰਸ੍ਵੋਪਜੀਵਿਨਃ
ਕਈ ਪਹਾੜ ਅਣਜਾਣ ਹਨ, ਸਰਵਤ ਭਰੇ, ਵੱਡੇ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੋਟੀਆਂ ਵਾਲੇ; ਹੋਰ ਜੋ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਛੋਟੇ ਹਨ ਤੇ ਛੋਟਿਆਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਆਰ੍ਯਮ੍ਲੇਚ੍ਛਸਧਰ੍ਮਾਣਸ੍ਤੇ ਮਿਸ਼੍ਰਾਃ ਪੁਰੁषਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ । ਨਦੀਂ ਪਿਬਂਤਿ ਵਿਮਲਾਂ ਗਂਗਾਂ ਸਿਂਧੁਂਸਰਸ੍ਵਤੀਮ੍
ਉਥੇ, ਹੇ ਦੋਵਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮੇ, ਆਰੀ ਤੇ ਮਲੇਛ ਰਿਵਾਜਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਮਿਲ ਕੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਗੰਗਾ, ਸਿੰਧੂ ਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਧਾਰ ਪੀਂਦੇ ਹਨ।
ਗੋਦਾਵਰੀਂ ਨਰ੍ਮਦਾਂ ਚ ਬਹੂਦਾਂ ਚ ਮਹਾਨਦੀਮ੍ । ਸ਼ਤਦ੍ਰੁਂ ਚਂਦ੍ਰਭਾਗਾਂ ਚ ਯਮੁਨਾਂ ਚ ਮਹਾਨਦੀਮ੍
ਗੋਦਾਵਰੀ, ਨਰਮਦਾ, ਬਹੁਦਾ ਮਹਾਨ ਨਦੀ, ਸ਼ਤਦ੍ਰੂ, ਚੰਦਰਭਾਗ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਯਮੁਨਾ ਨਦੀ।
ਦृषਦ੍ਵਤੀਂ ਵਿਤਸ੍ਤਾਂ ਚ ਵਿਪਾਪਾਂ ਸ੍ਵਚ੍ਛਵਾਲੁਕਾਮ੍ । ਨਦੀਂ ਵੇਤ੍ਰਵਤੀਂ ਚੈਵ ਕृष੍ਣਾਂ ਵੇਣੀਂ ਚ ਨਿਮ੍ਨਗਾਮ੍
ਦ੍ਰਿਸ਼ਦਵਤੀ, ਵਿਤਸਤ, ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਤੇ ਸਾਫ ਰੇਤ ਵਾਲੀ ਨਦੀ, ਵੈਤਰਵਤੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਤੇ ਵੈਣੀ ਵਹਿੰਦੀ ਨਦੀ।
ਇਰਾਵਤੀਂ ਵਿਤਸ੍ਤਾਂ ਚ ਪਯੋष੍ਣੀਂ ਦੇਵਿਕਾਮਪਿ । ਵੇਦਸ੍ਮृਤਿਂ ਵੇਦਸ਼ਿਰਾਂ ਤ੍ਰਿਦਿਵਾਂ ਸਿਂਧੁਲਾ ਕृਮਿਮ੍
ਇਰਾਵਤੀ, ਵਿਤਸਤ, ਪਯੋਸ਼ਣੀ, ਦੇਵਿਕਾ; ਵੇਦਸਮ੍ਰਿਤੀ, ਵੇਦਸ਼ਿਰਾ, ਤ੍ਰਿਦਿਵਾ, ਸਿੰਧੁਲਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਮੀ।
ਕਰੀषਿਣੀਂ ਚਿਤ੍ਰਵਹਾਂ ਤ੍ਰਿਸੇਨਾਂ ਚੈਵ ਨਿਮ੍ਨਗਾਮ੍ । ਗੋਮਤੀਂ ਧੂਤਪਾਪਾਂ ਚ ਚਂਦਨਾਂ ਚ ਮਹਾਨਦੀਮ੍
ਕਰੀਸਿਨੀ, ਚਿਤ੍ਰਵਹਾ, ਤ੍ਰਿਸੇਨਾ ਵਹਿੰਦੀ ਨਦੀ, ਗੋਮਤੀ, ਧੂਤਪਾਪਾ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਚੰਦਨਾ ਨਦੀ।
ਕੌਸ਼ਿਕੀਂ ਤ੍ਰਿਦਿਵਾਂ ਹृਦ੍ਯਾਂ ਨਾਚਿਤਾਂ ਰੋਹਿਤਾਰਣੀਮ੍ । ਰਹਸ੍ਯਾਂ ਸ਼ਤਕੁਂਭਾਂ ਚ ਸਰਯੂਂ ਚ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਕੌਸ਼ਿਕੀ, ਜੋ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਮਨਭਾਵੀ ਹੈ, ਰੋਹਿਤਾਰਣੀ, ਜੋ ਬਿਨਾ ਬੁਲਾਏ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਗੁਪਤ ਦਰਿਆ, ਸ਼ਤਕੁੰਭਾ ਅਤੇ ਸਰਯੂ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ!
ਚਰ੍ਮਣ੍ਵਤੀਂ ਵੇਤ੍ਰਵਤੀਂ ਹਸ੍ਤਿਸੋਮਾਂ ਦਿਸ਼ਂ ਤਥਾ । ਸ਼ਰਾਵਤੀਂ ਪਯੋष੍ਣੀਂ ਚ ਭੀਮਾਂ ਭੀਮਰਥੀਮਪਿ
ਚਰਮਣਵਤੀ, ਵੇਤ੍ਰਵਤੀ, ਹਸਤਿਸੋਮਾ, ਦਿਸ਼ਾ, ਸ਼ਰਾਵਤੀ, ਪਯੋਸ਼ਣੀ, ਭੀਮਾ ਅਤੇ ਭੀਮਰਥੀ ਦਰਿਆ ਵੀ ਹਨ।
ਕਾਵੇਰੀਂ ਚੁਲੁਕਾਂ ਚਾਪਿ ਤਾਪੀਂ ਸ਼ਤਮਲਾਮਪਿ । ਨੀਵਾਰਾਂ ਮਹਿਤਾਂ ਚਾਪਿ ਸੁਪ੍ਰਯੋਗਾਂ ਤਥਾ ਨਦੀਮ੍
ਕਾਵੇਰੀ, ਚੁਲੁਕਾ, ਤਾਪੀ, ਸ਼ਤਮਲਾ, ਨੀਵਾਰਾ, ਜੋ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੁਪ੍ਰਯੋਗਾ ਦਰਿਆ ਵੀ ਹਨ।
ਪਵਿਤ੍ਰਾਂ ਕृष੍ਣਲਾਂ ਸਿਂਧੁਂ ਵਾਜਿਨੀਂ ਪੁਰਮਾਲਿਨੀਮ੍ । ਪੂਰ੍ਵਾਭਿਰਾਮਾਂ ਵੀਰਾਂ ਚ ਭੀਮਾਂ ਮਾਲਾਵਤੀਂ ਤਥਾ
ਪਵਿੱਤਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਲਾ, ਸਿੰਧੂ, ਵਾਜਿਨੀ, ਪੁਰਮਾਲਿਨੀ, ਪੂਰਬ ਦੀ ਸੋਹਣੀ, ਵੀਰ ਦਰਿਆ, ਭੀਮਾ ਅਤੇ ਮਾਲਾਵਤੀ ਵੀ ਹਨ।
ਪਲਾਸ਼ਿਨੀਂ ਪਾਪਹਰਾਂ ਮਹੇਂਦ੍ਰਾਂ ਪਟਲਾਵਤੀਮ੍ । ਕਰੀषਿਣੀਮਸਿਕ੍ਨੀਂ ਚ ਕੁਸ਼ਚੀਰੀਂ ਮਹਾਨਦੀਮ੍
ਪਲਾਸ਼ਿਨੀ, ਜੋ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਮਹੇਂਦਰਾ, ਪਟਲਾਵਤੀ, ਕਰੀਸ਼ਿਨੀ, ਅਸਿਕਨੀ, ਕੁਸ਼ਚੀਰੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨਦਿ ਵੀ ਹਨ।
ਮਰੁਤਾਂ ਪ੍ਰਵਰਾਂ ਮੇਨਾਂ ਹੇਮਾਂ ਘृਤਵਤੀਂ ਤਥਾ । ਅਨਾਵਤੀਮਨੁष੍ਣਾਂ ਚ ਸੇਵ੍ਯਾਂ ਕਾਪੀਂ ਚ ਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਮਰੁਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੇਨਾ, ਹੇਮਾ, ਘ੍ਰਿਤਵਤੀ, ਅਨਾਵਤੀ, ਅਨੁਸ਼ਣਾ ਅਤੇ ਸੇਵਨਯੋਗ ਕਾਪੀ ਵੀ ਹਨ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਲੋਕੋ!
ਸਦਾਵੀਰਾਮਧृष੍ਯਾਂ ਚ ਕੁਸ਼ਚੀਰਾਂ ਮਹਾਨਦੀਮ੍ । ਰਥਚਿਤ੍ਰਾਂ ਜ੍ਯੋਤਿਰਥਾਂ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਾਂ ਕਪਿਂਜਲਾਮ੍
ਸਦਾ ਸ਼ੂਰਾ, ਅਜੈਯ, ਕੁਸ਼ਚੀਰਾ, ਮਹਾਨਦਿ, ਰਥਚਿਤਰਾ, ਜੋਤਿਰਥਾ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰਾ ਅਤੇ ਕਪਿੰਜਲਾ ਵੀ ਹਨ।
ਚਂਦ੍ਰਾਵਹਫਲਦ੍ਯਂ ਚੈਵ ਕੁਚੀਰਾਮਂਬੁਵਾਹਿਨੀਮ੍ । ਵੈਨਦੀਂ ਪਿਂਗਲਾਂ ਵੇਣਾਂ ਤੁਂਗਵੇਗਾਂ ਮਹਾਨਦੀਮ੍
ਚੰਦ੍ਰਾਵਹਾ, ਫਲਦਯਾ, ਕੁਚੀਰਾ, ਅੰਬੁਵਾਹਿਨੀ, ਵੈਨਦੀ, ਪਿੰਗਲਾ, ਵੇਣਾ ਅਤੇ ਤੁੰਗਵੇਗਾ ਮਹਾਨਦਿ ਵੀ ਹਨ।
ਵਿਦਿਸ਼ਾਂ ਕृष੍ਣਵੇਣਾਂ ਚ ਤਾਮ੍ਰਾਂ ਚ ਕਪਿਲਾਮਪਿ । ਧੇਨੁਂ ਸਕਾਮਾਂ ਵੇਦਸ੍ਵਾਂ ਹਵਿਃਸ੍ਰਾਵਾਂ ਮਹਾਪਥਾਮ੍
ਵਿਦਿਸ਼ਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਵੇਣਾ, ਤਾਮਰਾ, ਕਪਿਲਾ, ਧੇਨੁ, ਸਕਾਮਾ, ਵੇਦਸਵਾ, ਹਵਿਸਰਾਵਾ ਅਤੇ ਮਹਾਪਥਾ ਵੀ ਹਨ।
ਸ਼ਿਪ੍ਰਾਂ ਚ ਪਿਚ੍ਛਲਾਂ ਚੈਵ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜੀਂ ਚ ਨਿਮ੍ਨਗਾਮ੍ । ਕੌਰ੍ਣਿਕੀਂ ਨਿਮ੍ਨਗਾਂ ਸ਼ੋਣਾਂ ਬਾਹੁਦਾਮਥ ਚਂਦ੍ਰਮਾਮ੍
ਸ਼ਿਪਰਾ, ਪਿਚਛਲਾ, ਭਾਰਦਵਾਜੀ, ਨਿਮਨਗਾ ਦਰਿਆ, ਕੌਰਨਿਕੀ, ਨਿਮਨਗਾ ਸ਼ੋਣਾ, ਬਾਹੁਦਾ ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵੀ ਹਨ।