ਸ਼ਬ੍ਦਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚ ਰੂਪਂ ਚ ਰਸੋ ਗਂਧਸ਼੍ਚ ਪਂਚਮਃ । ਭੂਮੇਰੇਤੇਗੁਣਾਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ऋषਿਭਿਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਵੇਦਿਭਿਃ
ਧੁਨੀ, ਛੂਹ, ਰੂਪ, ਸਵਾਦ ਤੇ ਪੰਜਵਾਂ ਗੰਧ—ਇਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਭੂਮੀ ਦੇ ਗੁਣ ਆਖੇ ਹਨ।
ਚਤ੍ਵਾਰੋਪ੍ਸੁਗੁਣਾ ਵਿਪ੍ਰਾ ਗਂਧਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ । ਸ਼ਬ੍ਦਃ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚ ਰੂਪਂ ਚ ਤੇਜਸੋਥ ਗੁਣਾਸ੍ਤ੍ਰਯਃ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਚਾਰ ਗੁਣ ਹਨ, ਪਰ ਗੰਧ ਨਹੀਂ; ਧੁਨੀ, ਛੂਹ ਤੇ ਰੂਪ—ਇਹ ਤਿੰਨ ਅੱਗ ਦੇ ਗੁਣ ਹਨ।
ਸ਼ਬ੍ਦਃ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚ ਵਾਯੋਸ੍ਤੁ ਆਕਾਸ਼ੇ ਸ਼ਬ੍ਦ ਏਵ ਚ । ਏਤੇ ਪਂਚ ਗੁਣਾ ਵਿਪ੍ਰਾ ਮਹਾਭੂਤੇषੁ ਪਂਚਸੁ
ਧੁਨੀ ਤੇ ਛੂਹ ਹਵਾ ਦੇ ਗੁਣ ਹਨ; ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਧੁਨੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜ ਗੁਣ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਪੰਜ ਵੱਡੇ ਤੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਵਰ੍ਤਂਤੇ ਸਰ੍ਵਲੋਕੇषੁ ਯੇषੁ ਭੂਤਾਃ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਾਃ । ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਨਾਤਿਵਰ੍ਤਂਤੇ ਸਾਮ੍ਯਂ ਭਵਤਿ ਵੈ ਤਦਾ
ਇਹ ਗੁਣ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਜੀਵ ਵੱਸਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਸਮਤਾ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਯਦਾ ਤੁ ਵਿषਮੀਭਾਵਮਾਵਿਸ਼ਂਤਿ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍ । ਤਦਾ ਦੇਹੈਰ੍ਦੇਹਵਂਤੋ ਵ੍ਯਤਿਰੋਹਂਤਿ ਨਾਨ੍ਯਥਾ
ਜਦੋਂ ਇਹ ਜੀਵ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਹੀ ਉਹ ਇੱਕ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਪੈਂਦੇ ਹਨ; ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
ਆਨੁਪੂਰ੍ਵ੍ਯਾ ਵਿਨਸ਼੍ਯਂਤਿ ਜਾਯਂਤੇ ਚਾਨੁਪੂਰ੍ਵਸ਼ਃ । ਸਰ੍ਵਾਣ੍ਯਪਰਿਮੇਯਾਣਿ ਤਦੇषਾਂ ਰੂਪਮੈਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਇਹ ਜੀਵ ਲੜੀਵਾਰ ਮਰਦੇ ਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਇਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਰੂਪ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਦਿਵ੍ਯਤਾ ਹਨ।
ਯਤ੍ਰਯਤ੍ਰ ਹਿ ਦृਸ਼੍ਯਂਤੇ ਧਾਵਂਤਿ ਪਾਂਚਭੌਤਿਕਾਃ । ਤੇषਾਂ ਮਨੁष੍ਯਾਸ੍ਤਰ੍ਕੇਣ ਪ੍ਰਮਾਣਾਨਿ ਪ੍ਰਚਕ੍ਸ਼ਤੇ
ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਪੰਜ ਤੱਤ ਚਲਦੇ ਹੋਏ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਤਰਕ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਾਪ-ਤੋਲ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।
ਅਚਿਂਤ੍ਯਾਃ ਖਲੁ ਯੇ ਭਾਵਾਸ੍ਤਾਨ੍ਨ ਤਰ੍ਕੇਣ ਸਾਧਯੇਤ੍ । ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਦ੍ਵੀਪਂ ਤੁ ਮੁਨਿਪੁਂਗਵਾਃ
ਜੋ ਹਾਲਤਾਂ ਸੋਚ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹਨ, ਉਹ ਤਰਕ ਨਾਲ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਟਾਪੂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ।
ਪਰਿਮਂਡਲੋ ਮਹਾਭਾਗਾ ਦ੍ਵੀਪੋऽਸੌ ਚਕ੍ਰਸਂਸ੍ਥਿਤਃ । ਨਦੀਜਲਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਃ ਪਰ੍ਵਤੈਸ਼੍ਚਾਬ੍ਧਿਸਨ੍ਨਿਭੈਃ
ਉਹ ਟਾਪੂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੋਲ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਵਿਅਕਤੀਆਂ, ਚੱਕਰ ਵਾਂਗ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ, ਦਰਿਆਵਾਂ ਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਪਹਾੜ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਾਂਗ ਹਨ।
ਪੁਰੈਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧਾਕਾਰੈ ਰਮ੍ਯੈਰ੍ਜਨਪਦੈਸ੍ਤਥਾ । ਵृਕ੍ਸ਼ੈਃ ਪੁष੍ਪਫਲੋਪੇਤੈਃ ਸਂਪਨ੍ਨੋ ਧਨਧਾਨ੍ਯਵਾਨ੍
ਉਹ ਟਾਪੂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸੁੰਦਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ, ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਜ਼ਮੀਨਾਂ, ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਧਨ-ਧਾਨ ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਹੈ।
ਲਵਣੇਨ ਸਮੁਦ੍ਰੇਣ ਸਮਂਤਾਤ੍ਪਰਿਵਾਰਿਤਃ । ਯਥਾ ਹਿ ਪੁਰੁषਃ ਪਸ਼੍ਯੇਦਾਦਰ੍ਸ਼ੇ ਮੁਖਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਉਹ ਟਾਪੂ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਲੂਣ ਵਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਦਰਪਣ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨੋ ਦ੍ਵੀਪੋ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਚਕ੍ਰਮਂਡਲਃ । ਦ੍ਵਿਰਂਸ਼ੇ ਪਿਪ੍ਪਲਸ੍ਤਸ੍ਯ ਦ੍ਵਿਰਂਸ਼ੇ ਚ ਸ਼ਸ਼ੋ ਮਹਾਨ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਟਾਪੂ ਚੱਕਰ ਦੀ ਗੋਲਾਈ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਪੀਪਲ ਦਾ ਰੁੱਖ ਹੈ, ਤੇ ਦੂਜੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਖਰਗੋਸ਼ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੌषਧਿਂ ਸਮਾਦਾਯ ਸਰ੍ਵਤਃ ਪਰਿਵਾਰਿਤਃ । ਆਪਸ੍ਤਤੋਨ੍ਯਾ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾਃ ਸ਼ੇषਃ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਸਾਰੇ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਟਾਪੂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਹੋਰ ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝੋ, ਬਾਕੀ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ऋषਯ ਊਚੁਃ-। ਉਕ੍ਤੋ ਯਸ੍ਯ ਚ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪੋ ਬੁਦ੍ਧਿਮਨ੍ਵਿਧਿਵਤ੍ਤ੍ਵਯਾ । ਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਸ਼੍ਚਾਸਿ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਵਿਸ੍ਤਰਂ ਸੂਤ ਨੋ ਵਦ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਬੜੀ ਸਮਝ ਤੇ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਹੈ; ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਕੁਝ ਦਾ ਸੱਚ ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਇਸ ਲਈ ਸੂਤ ਜੀ, ਸਾਨੂੰ ਵੇਰਵਾ ਦੱਸੋ।
ਯਾਵਾਨ੍ਭੂਮ੍ਯਵਕਾਸ਼ੋਯਂ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਸ਼ਸ਼ਲਕ੍ਸ਼ਣੇ । ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਪ੍ਰਬ੍ਰੂਹਿ ਤਤੋ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਸਿ ਪਿਪ੍ਪਲਮ੍
ਜਿੰਨੀ ਧਰਤੀ ਦੀ ਥਾਂ ਖਰਗੋਸ਼ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਮਾਪ ਦੱਸੋ, ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਪੀਪਲ ਦੇ ਰੁੱਖ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ।
ਏਵਂ ਤੈਃ ਕਿਲ ਪृष੍ਟਃ ਸ ਸੂਤੋ ਵਾਕ੍ਯਮਥਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਸੂਤ ਉਵਾਚ-। ਪ੍ਰਾਗਾਯਤਾ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞਾਃ षਡੇਤੇ ਰਤ੍ਨਪਰ੍ਵਤਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਸੂਤ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ: ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਇਹ ਛੇ ਰਤਨ ਪਹਾੜ ਫੈਲਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਬੁਧੀ ਵਾਲੇ।
ਅਵਗਾਢਾ ਹ੍ਯੁਭਯਤਃ ਸਮੁਦ੍ਰੌ ਪੂਰ੍ਵਪਸ਼੍ਚਿਮੌ । ਹਿਮਵਾਨ੍ਹਿਮਕੂਟਸ਼੍ਚ ਨਿषਧਸ਼੍ਚ ਨਗੋਤ੍ਤਮਃ
ਪੂਰਬ ਤੇ ਪੱਛਮ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨਾਲ ਦੋਵਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਹਨ: ਹਿਮਵਤ, ਹਿਮਕੂਟ ਤੇ ਨਿਸ਼ਧ, ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਹਾੜ ਹਨ।
ਨੀਲਸ਼੍ਚ ਵੈਡੂਰ੍ਯਮਯਃ ਸ਼੍ਵੇਤਸ਼੍ਚ ਸ਼ਸ਼ਿਸਨ੍ਨਿਭਃ । ਸਰ੍ਵਧਾਤੁਪਿਨਦ੍ਧਸ਼੍ਚ ਸ਼ृਂਗਵਾਨ੍ਨਾਮਪਰ੍ਵਤਃ
ਨੀਲ ਪਹਾੜ, ਜੋ ਵਿਡੂਰੀ ਪੱਥਰ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਸ਼ਵੇਤ ਪਹਾੜ, ਜੋ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਹੈ; ਇਹ ਸਾਰੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਾਤਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੇ ਸ਼੍ਰਿੰਗਵਤ ਨਾਮ ਦਾ ਪਹਾੜ ਹੈ।
ਏਤੇ ਵੈ ਪਰ੍ਵਤਾ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਸਿਦ੍ਧਚਾਰਣਸੇਵਿਤਾਃ । ਤੇषਾਮਂਤਰਵਿष੍ਕੁਂਭੌ ਯੋਜਨਾਨਿ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ
ਇਹ ਪਹਾੜ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਸਿੱਧਾਂ ਤੇ ਚਰਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵਸੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਯੋਜਨ ਦੀਆਂ ਦੂਰੀਆਂ ਹਨ।
ਤਤ੍ਰ ਪੁਣ੍ਯਾ ਜਨਪਦਾਸ੍ਤਾਨਿ ਵਰ੍षਾਣਿ ਸਤ੍ਤਮਾਃ । ਵਸਂਤਿ ਤੇषਾਂ ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਨਿ ਨਾਨਾਜਾਤੀਨਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ
ਉਥੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਨਪਦ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੇਸ਼ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵ ਉਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ।
ਇਦਂ ਤੁ ਭਾਰਤਂ ਵਰ੍षਂ ਤਤੋ ਹੈਮਵਤਂ ਪਰਮ੍ । ਹੇਮਕੂਟਾਤ੍ਪਰਂ ਚੈਵ ਹਰਿਵਰ੍षਂ ਪ੍ਰਚਕ੍ਸ਼ਤੇ
ਇਹ ਭਾਰਤ ਦਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਿਮਵਤ ਦਾ ਖੇਤਰ ਹੈ; ਹੇਮਕੂਟ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਰੀਵਰਸ਼ਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇਨ ਤੁ ਨੀਲਸ੍ਯ ਨਿषਧਸ੍ਯੋਤ੍ਤਰੇਣ ਚ । ਪ੍ਰਾਗਾਯਤੋ ਮਹਾਭਾਗਾ ਮਾਲ੍ਯਵਾਨ੍ਨਾਮ ਪਰ੍ਵਤਃ
ਨੀਲ ਪਹਾੜ ਦੇ ਦੱਖਣ ਤੇ ਨਿਸ਼ਧ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ, ਮਹਾਨ ਮਾਲਯਵਤ ਪਹਾੜ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਤਤਃ ਪਰਂ ਮਾਲ੍ਯਵਤਃ ਪਰ੍ਵਤੋ ਗਂਧਮਾਦਨਃ । ਪਰਿਮਂਡਲਸ੍ਤਯੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਮੇਰੁਃ ਕਨਕਪਰ੍ਵਤਃ
ਮਾਲਯਵਤ ਪਹਾੜ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਗੰਧਮਾਦਨ ਪਹਾੜ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਗੋਲਾਕਾਰ ਸੋਨੇ ਦਾ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਖੜਾ ਹੈ।
ਆਦਿਤ੍ਯਤਰੁਣਾਭਾਸੋ ਵਿਧੂਮ ਇਵ ਪਾਵਕਃ । ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਚਤੁਰਸ਼ੀਤਿਰੁਚ੍ਛ੍ਰਿਤਃ
ਉਹ ਉਗਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਧੂੰਏ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਅੱਗ ਵਾਂਗ, ਤੇ ਚੌਰਾਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਉੱਚਾ ਹੈ।
ਅਧਸ੍ਤਾਚ੍ਚਤੁਰਸ਼ੀਤਿਰ੍ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ । ਊਰ੍ਧ੍ਵਮਧਸ਼੍ਚ ਤਿਰ੍ਯਕ੍ਚ ਲੋਕਾਨਾਵृਤ੍ਯ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਉਹ ਪਹਾੜ ਚੌਰਾਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਹੇਠਾਂ ਵੀ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਉਪਰ, ਹੇਠਾਂ ਤੇ ਆੜੇ, ਉਹ ਸੰਸਾਰਾਂ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਖੜਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇष੍ਵਮੀ ਦ੍ਵੀਪਾਸ਼੍ਚਤ੍ਵਾਰਃ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ । ਭਦ੍ਰਾਸ਼੍ਵਃ ਕੇਤੁਮਾਲਸ਼੍ਚ ਜਂਬੂਦ੍ਵੀਪਸ਼੍ਚ ਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਉਸ ਦੇ ਪਾਸੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਚਾਰ ਵਧੀਆ ਟਾਪੂ ਸਥਿਤ ਹਨ: ਭਦਰਾਸ਼ਵ, ਕੇਤੁਮਾਲ, ਤੇ ਜੰਬੂਦਵੀਪ।
ਉਤ੍ਤਰਾਸ਼੍ਚੈਵ ਕੁਰੁਵਃ ਕृਤਪੁਣ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਰਯਾਃ । ਵਿਹਂਗਸੁਮੁਖੋ ਯਸ੍ਤੁ ਸੁਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਸ੍ਯਾਤ੍ਮਜਃ ਕਿਲ
ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਕੁਰੁ ਹਨ, ਜੋ ਪੁੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਆਸਰਾ ਹਨ; ਉਥੇ ਵਿਹੰਗਸੁਮੁਖ, ਜੋ ਸੁਪਾਰਸ਼ਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਸ ਵੈ ਵਿਚਿਂਤਯਾਮਾਸ ਸੌਵਰ੍ਣਾਨ੍ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਵਾਯਸਾਨ੍ । ਮੇਰੁਰੁਤ੍ਤਮਮਧ੍ਯਾਨਾਮਧਮਾਨਾਂ ਚ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍
ਉਹ ਸੁਨਹਿਰੀ ਕਾਂਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਪੰਛੀਆਂ ਵਿਚ ਮੇਰੂ ਨੂੰ ਉੱਚਾ, ਮੱਧ ਤੇ ਹੇਠਲਾ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ।
ਅਵਿਸ਼ੇषਕਰੋ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਦੇਨਂ ਤ੍ਯਜਾਮ੍ਯਹਮ੍ । ਤਮਾਦਿਤ੍ਯੋਨੁਪਰ੍ਯੇਤਿ ਸਤਤਂ ਜ੍ਯੋਤਿषਾਂ ਵਰਃ
ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡਦਾ ਹਾਂ; ਸੂਰਜ, ਜੋ ਰੋਸ਼ਨੀਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲਦਾ ਹੈ।
ਚਂਦ੍ਰਮਾਸ਼੍ਚ ਸਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰੋ ਵਾਯੁਸ਼੍ਚੈਵ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਃ । ਸ ਪਰ੍ਵਤੋ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞਾ ਦਿਵ੍ਯਪੁष੍ਪਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਆਪਣੇ ਤਾਰਿਆਂ ਸਮੇਤ ਤੇ ਹਵਾ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਪਹਾੜ, ਗਿਆਨਵਾਨੋ, ਦਿਵਿਆ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।