ਅਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾਪਿ ਸ਼ृਣੁਤੇ ਲਭਤੇ ਪੁਣ੍ਯਸਂਚਯਮ੍ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਪਦ੍ਮਂ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਾਤਿਥੀ ਕੁਰੁ
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਬਿਨਾ ਸ਼ਰਧਾ ਦੇ ਵੀ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਇਕੱਠੀ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਹਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਪਦਮ ਪੁਰਾਣਾ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਲਈ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿਓ।
ਤਤ੍ਰਾਦਿਖਂਡਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਪੁਣ੍ਯਂ ਪਾਪਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਸ਼ृਣ੍ਵਂਤੁ ਮੁਨਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਸ਼ਿष੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਵਤ੍ਰ ਯੇ ਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਆਦਿ-ਖੰਡ ਸੁਣਾਉਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ ਤੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਬੈਠੇ ਸਾਰੇ ਮੁਨੀ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਇਸ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਨ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ-। ਆਦਿਸਰ੍ਗਮਹਂ ਤਾਵਤ੍ਕਥਯਾਮਿ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ । ਜ੍ਞਾਯਤੇ ਯੇਨ ਭਗਵਾਨ੍ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਸਨਾਤਨਃ
ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਉੱਚ ਕੋਟ ਦੇ ਦੁਜਨ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਆਦਿ-ਸਰਗ ਦੀ ਕਥਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਦਾ-ਸਦਾ ਲਈ ਪਰਮਾਤਮਾ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸृष੍ਟੇषੁ ਪ੍ਰਲਯਾਦੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਨਾਸੀਤ੍ਕਿਂਚਿਦ੍ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਂਜ੍ਞਮਭੂਦੇਕਂ ਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ਵੈ ਸਰ੍ਵਕਾਰਕਮ੍
ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਲੈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਹੇ ਉੱਚ ਕੋਟ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਜੋਤ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਰਚਨਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਨਿਤ੍ਯਂ ਨਿਰਂਜਨਂ ਸ਼ਾਂਤਂ ਨਿਰ੍ਮਲਂ ਨਿਤ੍ਯਨਿਰ੍ਮਲਮ੍ । ਆਨਂਦਸਾਗਰਂਸ੍ਵਚ੍ਛਂ ਯਤ੍ਕਾਂਕ੍ਸ਼ਂਤਿ ਮੁਮੁਕ੍ਸ਼ਵਃ
ਉਹ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਨਿਰਮਲ, ਸ਼ਾਂਤ, ਪਵਿੱਤਰ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਵਿੱਤਰ, ਆਨੰਦ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ, ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਲੋੜਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਂ ਜ੍ਞਾਨਰੂਪਤ੍ਵਾਦਨਂਤਮਜਮਵ੍ਯਯਮ੍ । ਅਵਿਨਾਸ਼ਿ ਸਦਾਸ੍ਵਚ੍ਛਮਚ੍ਯੁਤਂ ਵ੍ਯਾਪਕਂ ਮਹਤ੍
ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ, ਗਿਆਨ ਦਾ ਸਰੂਪ, ਅਨੰਤ, ਅਜਨਮਾ, ਅਟੱਲ, ਅਵਿਨਾਸੀ, ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰ, ਕਦੇ ਨਾ ਬਦਲਣ ਵਾਲਾ, ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਤੇ ਵੱਡਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਗਕਾਲੇ ਤੁ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਤਂ ਜ੍ਞਾਨਰੂਪਕਮ੍ । ਆਤ੍ਮਲੀਨਂ ਵਿਕਾਰਂ ਚ ਤਤ੍ਸ੍ਰष੍ਟੁਮੁਪਚਕ੍ਰਮੇ
ਜਦੋਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਇਆ, ਉਸ ਗਿਆਨ-ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਚਨਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪ੍ਰਧਾਨਮੁਦ੍ਭੂਤਂ ਤਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਮਹਾਨਭੂਤ੍ । ਸਾਤ੍ਵਿਕੋ ਰਾਜਸਸ਼੍ਚੈਵ ਤਾਮਸਸ਼੍ਚ ਤ੍ਰਿਧਾ ਮਹਾਨ੍
ਉਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਧਾਨ (ਮੂਲ ਪਦਾਰਥ) ਉਪਜਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਮਹਾਨ (ਵੱਡਾ ਤੱਤ) ਬਣਿਆ; ਮਹਾਨ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ 'ਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ: ਸਾਤਵਿਕ, ਰਾਜਸਿਕ ਤੇ ਤਾਮਸਿਕ।
ਪ੍ਰਧਾਨੇਨਾਵृਤੋ ਹ੍ਯੇਵ ਤ੍ਵਚਾ ਬੀਜਮਿਵਾਵृਤਮ੍ । ਵੈਕਾਰਿਕਸ੍ਤੈਜਸਸ਼੍ਚ ਭੂਤਾਦਿਸ਼੍ਚੈਵ ਤਾਮਸਃ
ਜਿਵੇਂ ਬੀਜ ਆਪਣੀ ਛਿਲਕ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਮੁੱਖ ਤੱਤ ਚਮੜੀ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਤਾਮਸ ਤੋਂ ਵੈਕਾਰਿਕ, ਤੈਜਸ ਅਤੇ ਭੂਤਾਦਿ ਇਹ ਤਿੰਨ ਰੂਪ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਤ੍ਰਿਵਿਧੋਯਮਹਂਕਾਰੋ ਮਹਤ੍ਤਤ੍ਵਾਦਜਾਯਤ । ਯਥਾ ਪ੍ਰਧਾਨੇਨ ਮਹਾਨ੍ਮਹਤਾ ਸ ਤਥਾ ਵृਤਃ
ਮਹੱਤਤੱਤ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਜਿਵੇਂ ਮਹੱਤ ਮੁੱਖ ਤੱਤ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਉਹ ਵੀ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਭੂਤਾਦਿਸ੍ਤੁ ਵਿਕੁਰ੍ਵਾਣਃ ਸ਼ਬ੍ਦਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਕਂ ਤਤਃ । ਸਸਰ੍ਜ ਸ਼ਬ੍ਦਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਾਦਾਕਾਸ਼ਂ ਸ਼ਬ੍ਦਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਭੂਤਾਦਿ ਵਿਚ ਪਰਿਵਰਤਨ ਆਉਣ ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਧੁਨੀ ਦੇ ਸੁਖਮ ਤੱਤ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਸੁਖਮ ਧੁਨੀ ਤੋਂ, ਧੁਨੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਵਾਲਾ ਆਕਾਸ਼ ਬਣਿਆ।
ਸ਼ਬ੍ਦਮਾਤ੍ਰਂ ਤਥਾਕਾਸ਼ਂ ਭੂਤਾਦਿਃ ਸਮਮਾਵृਣੋਤ੍ । ਸ਼ਬ੍ਦਮਾਤ੍ਰਂ ਤਥਾਕਾਸ਼ਂ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਮਾਤ੍ਰਂ ਸਸਰ੍ਜ ਹ
ਭੂਤਾਦਿ ਨੇ ਧੁਨੀ ਦੇ ਸੁਖਮ ਤੱਤ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਢੱਕ ਲਿਆ। ਫਿਰ, ਧੁਨੀ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ, ਸੁਖਮ ਸਪਰਸ਼ ਤੱਤ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।
ਬਲਵਾਨਭਵਦ੍ਵਾਯੁਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ੋ ਗੁਣੋ ਮਤਃ । ਆਕਾਸ਼ਂ ਸ਼ਬ੍ਦਮਾਤ੍ਰਂ ਤੁ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਮਾਤ੍ਰਂ ਸਮਾਵृਣੋਤ੍
ਵਾਯੂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ালী ਹੋ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਸਪਰਸ਼ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆਕਾਸ਼, ਜੋ ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਸੁਖਮ ਸਪਰਸ਼ ਤੱਤ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲਿਆ।
ਤਤੋ ਵਾਯੁਵਿਕੁਰ੍ਵਾਣੋ ਰੂਪਮਾਤ੍ਰਂ ਸਸਰ੍ਜ ਹ । ਜ੍ਯੋਤਿਰੁਤ੍ਪਦ੍ਯਤੇ ਵਾਯੋਸ੍ਤਦ੍ਰੂਪਗੁਣਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਫਿਰ, ਵਾਯੂ ਵਿਚ ਪਰਿਵਰਤਨ ਆਉਣ ਤੇ, ਰੂਪ ਦੇ ਸੁਖਮ ਤੱਤ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ। ਵਾਯੂ ਤੋਂ ਜੋਤਿ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੂਪ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਮਾਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਵੈ ਵਾਯੂ ਰੂਪਮਾਤ੍ਰਂ ਸਮਾਵृਣੋਤ੍ । ਜ੍ਯੋਤਿਸ਼੍ਚਾਪਿ ਵਿਕੁਰ੍ਵਾਣਂ ਰਸਮਾਤ੍ਰਂ ਸਸਰ੍ਜ ਹ
ਵਾਯੂ ਦੇ ਸੁਖਮ ਸਪਰਸ਼ ਤੱਤ ਨੇ ਰੂਪ ਦੇ ਸੁਖਮ ਤੱਤ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲਿਆ। ਜੋਤਿ ਵਿਚ ਪਰਿਵਰਤਨ ਆਉਣ ਤੇ, ਸੁਖਮ ਰਸ ਤੱਤ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।
ਸਂਭਵਂਤਿ ਤਤੋਂਭਾਂਸਿ ਰਸਮਾਤ੍ਰਾਣਿ ਤਾਨਿ ਤੁ । ਰਸਮਾਤ੍ਰਾਣਿਚਾਂਭਾਂਸਿ ਰੂਪਮਾਤ੍ਰਂ ਸਮਾਵृਣੋਤ੍
ਉਸ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਨਾਲ ਹੀ ਸੁਖਮ ਰਸ ਤੱਤ ਵੀ। ਰਸ ਦੇ ਸੁਖਮ ਤੱਤ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨੇ ਰੂਪ ਦੇ ਸੁਖਮ ਤੱਤ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲਿਆ।
ਵਿਕੁਰ੍ਵਾਣਾਨਿਚਾਂਭਾਂਸਿਗਂਧਮਾਤ੍ਰਂਸਸਰ੍ਜਿਰੇ । ਤਸ੍ਮਾਜ੍ਜਾਤਾ ਮਹੀ ਚੇਯਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਗੁਣਾਧਿਕਾ
ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਪਰਿਵਰਤਨ ਆਉਣ ਤੇ, ਸੁਖਮ ਗੰਧ ਤੱਤ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਉਸ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਜਨਮ ਲੈਈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਭੂਤਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ।
ਸਸਂਘਾਤੋ ਯਤਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਸ੍ਯ ਗਂਧੋ ਗੁਣੋ ਮਤਃ । ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤੁ ਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਾਤ੍ਤੇਨ ਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਤਾ ਸ੍ਮृਤਾ
ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਇਕਠ ਹੈ, ਇਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਗੰਧ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਸੁਖਮ ਤੱਤ ਤੋਂ ਉਸ ਦਾ ਤੱਤ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੁਖਮਤਾ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਾਣ੍ਯਵਿਸ਼ੇषਾਣਿ ਵਿਸ਼ੇषਾਃ ਕ੍ਰਮਸ਼ੋ ਪਰਾਃ । ਭੂਤਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਸਰ੍ਗੋਯਮਹਂਕਾਰਾਤ੍ਤੁ ਤਾਮਸਾਤ੍
ਸੁਖਮ ਤੱਤ ਵਿਅਕਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਪਰ ਵਿਅਕਤ ਭੂਤ ਤੱਤ ਇਕ-ਇਕ ਕਰਕੇ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਭੂਤ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਤਾਮਸਿਕ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕੀਰ੍ਤਿਤਸ੍ਤੁ ਸਮਾਸੇਨ ਮੁਨਿਵਰ੍ਯਾਸ੍ਤਪੋਧਨਾਃ । ਤੈਜਸਾਨੀਂਦ੍ਰਿਯਾਣ੍ਯਾਹੁਰ੍ਦੇਵਾ ਵੈਕਾਰਿਕਾ ਦਸ਼
ਇਹ ਗੱਲ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਤਪ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ। ਦਸ ਤੈਜਸ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਵੈਕਾਰਿਕ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਏਕਾਦਸ਼ਂ ਮਨਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰ ਕੀਰ੍ਤਿਤਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਚਿਂਤਕੈਃ । ਜ੍ਞਾਨੇਂਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਪਂਚਾਤ੍ਰ ਪਂਚਕਰ੍ਮੇਂਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਚ
ਇਕਾਦਸ਼, ਮਨ, ਵੀ ਇਥੇ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਸੋਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਇਥੇ ਪੰਜ ਗਿਆਨ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਅਤੇ ਪੰਜ ਕਰਮ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਹਨ।
ਤਾਨਿ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤੇषਾਂ ਚ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਕੁਲਪਾਵਨਾਃ । ਸ਼੍ਰਵਣਂ ਤ੍ਵਕ੍ਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਜਿਹ੍ਵਾ ਨਾਸਿਕਾ ਚੈਵ ਪਂਚਮੀ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗਾ, ਹੇ ਕੁਲ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ। ਸੁਣਨਾ, ਚਮੜੀ, ਅੱਖਾਂ, ਜੀਭ ਅਤੇ ਨੱਕ ਇਹ ਪੰਜ ਹਨ।
ਸ਼ਬ੍ਦਾਦਿਜ੍ਞਾਨਸਿਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਂ ਬੁਦ੍ਧਿਯੁਕ੍ਤਾਨਿ ਪਂਚ ਵੈ । ਪਾਯੂਪਸ੍ਥਂ ਹਸ੍ਤਪਾਦੌ ਕੀਰ੍ਤਿਤਾ ਵਾਕ੍ਚਪਂਚਮੀ
ਇਹ ਪੰਜ, ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਧੁਨੀ ਆਦਿ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹਨ। ਪਾਖਾਣਾ, ਲਿੰਗ, ਹੱਥ, ਪੈਰ ਅਤੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ ਵਾਕ ਪੰਜ ਕਰਮ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਹਨ।
ਵਿਸਰ੍ਗਾਨਂਦਨਾਦਾਨਗਤ੍ਯੁਕ੍ਤਿਕਰ੍ਮਤਤ੍ਸ੍ਮृਤਮ੍ । ਆਕਾਸ਼ਵਾਯੁਤੇਜਾਂਸਿ ਸਲਿਲਂ ਪृਥਿਵੀ ਤਥਾ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਨਿਕਾਸ, ਆਨੰਦ, ਫੜਨਾ, ਚਲਣਾ ਅਤੇ ਬੋਲਣਾ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਆਕਾਸ਼, ਵਾਯੂ, ਜੋਤਿ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਵੀ।
ਸ਼ਬ੍ਦਾਦਿਭਿਰ੍ਗੁਣੈਰ੍ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਸਂਯੁਕ੍ਤਾ ਉਤ੍ਤਰੋਤ੍ਤਰੈਃ । ਨਾਨਾਵੀਰ੍ਯਾਃ ਪृਥਗ੍ਭੂਤਾਸ੍ਤਤਸ੍ਤੇ ਸਂਹਤਿਂ ਵਿਨਾ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਹਰ ਇਕ ਵਿਚ ਧੁਨੀ ਆਦਿ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਵਧਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ, ਇਕੱਠ ਨਹੀਂ।
ਨਾਸ਼ਕ੍ਨੁਵਨ੍ਪ੍ਰਜਾਃ ਸ੍ਰष੍ਟੁਮਸਮਾਗਤ੍ਯ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਸ਼ਃ । ਸਮੇਤ੍ਯਾਨ੍ਯੋਨ੍ਯਸਂਯੋਗਂ ਪਰਸ੍ਪਰਮਥਾਸ਼੍ਰਯਾਤ੍
ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਲੇ ਬਿਨਾ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਇਸ ਲਈ, ਉਹ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਸੀ ਆਧਾਰ ਤੇ ਟਿਕਦੇ ਹਨ।
ਏਕਸਂਘਾਸ੍ਸਲਕ੍ਸ਼੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਯੈਕ੍ਯਮਸ਼ੇषਤਃ । ਪੁਰੁषਾਧਿष੍ਠਿਤਤ੍ਵਾਚ੍ਚ ਪ੍ਰਧਾਨਾਨੁਗ੍ਰਹੇਣ ਚ
ਜਦੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮੂਹ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਲਕੜਾਂ ਨਾਲ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਪੁਰਖ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ,
ਮਹਦਾਦਯੋ ਵਿਸ਼ੇषਾਂਤਾ ਅਂਡਮੁਤ੍ਪਾਦਯਂਤਿ ਤੇ । ਤਤ੍ਕ੍ਰਮੇਣ ਵਿਵृਦ੍ਧਂ ਤੁ ਜਲਬੁਦ੍ਬੁਦਵਤ੍ਸਦਾ
ਮਹਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੱਤਾਂ ਤੱਕ, ਉਹ ਕੌਸਮਿਕ ਅੰਡਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਤੇ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਾਣੀ ਦੇ ਬੁਲਬਲੇ ਵਾਂਗ ਵਧਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਭੂਤੇਭ੍ਯੋਂਡਂ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞਾ ਵृਦ੍ਧਂ ਤਦੁਦਕੇਸ਼ਯਮ੍ । ਪ੍ਰਾਕृਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰੂਪਸ੍ਯ ਵਿष੍ਣੋਃ ਸ੍ਥਾਨਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਭੂਤਾਂ ਤੋਂ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਗਿਆਨੀ, ਅੰਡਾ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ; ਇਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਸਰੂਪ, ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤਕ ਤੇ ਉੱਤਮ ਥਾਂ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰਾਵ੍ਯਕ੍ਤਸ੍ਵਰੂਪੋਸੌ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼੍ਵਰਃ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਰੂਪਂ ਸਮਾਸ੍ਥਾਯ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਥੇ, ਆਪਣੇ ਅਵਿਆਕਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਬ੍ਰਹਮਾ-ਸਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।