ਆਪ ਊਚੁਃ। ਏਵਂ ਭਵਤੁ ਲੋਕੇਸ਼ ਯਤ੍ਤ੍ਵਂ ਵਦਸਿ ਨਃ ਪ੍ਰਭੋਃ । ਮੋਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਸਮਯਂ ਨਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸਂਚਿਂਤਯਿਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਪਾਣੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਅਸੀਂ ਮੰਨ ਲਿਆ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਾਡੇ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਉਪਾਅ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਸੋਚੋ।
ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਦੇਵੇਂਦ੍ਰ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਜਗਤਃ ਪਰਮਾ ਗਤਿਃ । ਕੋऽਨ੍ਯੇਭ੍ਯੋ ਹਿ ਪ੍ਰਸਾਦੋऽਪਿ ਯਃ ਕृਚ੍ਛ੍ਰਾਨ੍ਨਃ ਸਮੁਦ੍ਧਰੇਤ੍
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਆਸ ਹੋ। ਹੋਰ ਕੌਣ ਸਾਨੂੰ ਕਠਿਨਾਈ ਤੋਂ ਬਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦਇਆ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ। ਅਲ੍ਪਮੇਵ ਮਤਿਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਯੋ ਨਰੋ ਬੁਦ੍ਧਿਮੋਹਿਤਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ, ਆਪਣੀ ਅਕਲ ਗੁਆ ਕੇ, ਘੱਟ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਸ਼੍ਲੇष੍ਮਮੂਤ੍ਰਪੁਰੀषਾਣਿ ਯੁष੍ਮਾਸੁ ਪ੍ਰਤਿਮੋਕ੍ਸ਼ਤਿ । ਤਮੇਵ ਯਾਸ੍ਯਤਿ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਤਤ੍ਰੈਵ ਚ ਨਿਵਤ੍ਸ੍ਯਤਿ । ਤਤੋ ਵੈ ਭਵਿਤਾ ਮੋਕ੍ਸ਼ ਇਤਿ ਸਤ੍ਯਂ ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਵਃ
ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚ ਕਫ, ਪਿਸਾਬ ਤੇ ਗੰਦਗੀ ਛੱਡੇਗਾ; ਉਹ ਜਲਦੀ ਉਥੇ ਜਾਵੇਗਾ ਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਰਹੇਗਾ। ਫਿਰ ਮੁਕਤੀ ਹੋਵੇਗੀ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੱਚ ਆਖਦਾ ਹਾਂ।
ਮਹਾਦੇਵ ਉਵਾਚ। ਤਤੋ ਵਿਮੁਚ੍ਯ ਦੇਵੇਂਦ੍ਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰਿ । ਗਤਾਤਿਹृष੍ਟੋ ਦੇਵੇਸ਼ੋ ਹ੍ਯਭਵਦ੍ਦੇਵਸ਼ਾਸਨਾਤ੍
ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਹਤਿਆ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ।
ਏਵਂ ਸ਼ਕ੍ਰੇਣ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾ ਪੁਰਾ ਯੁਗੇ । ਅਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤੀਰ੍ਥੇ ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਤ੍ਰਿਦਿਵਂ ਯਯੌ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ, ਇੰਦਰ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਹਤਿਆ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋਇਆ; ਇਸ ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਤਪ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਅਸ਼੍ਵਮੇਧਂ ਤਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿਪਾਪ੍ਮਾ ਸਮਪਦ੍ਯਤ । ਇਤਿ ਸਾਭ੍ਰਮਤੀ ਤੀਰ੍ਥੇ ਵਾਰ੍ਤ੍ਰਘ੍ਨੀਯਂ ਨਗਾਤ੍ਮਜੇ
ਫਿਰ ਘੋੜਾ-ਯਜਨ ਕਰਕੇ, ਇੰਦਰ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੀਰਥ 'ਤੇ, ਵਾਰਤ੍ਰਘਨੀ, ਹੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਾਦ੍ਮੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਂਚਪਂਚਾਸ਼ਤ੍ਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਖਂਡੇ। ਵਾਰ੍ਤ੍ਰਘ੍ਨੀਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂਨਾਮਾष੍ਟषष੍ਟ੍ਯਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮਾ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰਖੰਡ ਵਿਚ, ਪਚਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਇੱਕ ਸੌ ਅਠਾਹਠਵੇਂ ਅਧਿਆਇ 'ਵਾਰਤ੍ਰਘਨੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ' ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ।
ਮਹੇਸ਼ ਉਵਾਚ। ਤਤਃਪਰਂ ਦੇਵਨਦੀ ਵਾਰ੍ਤ੍ਰਘ੍ਨੀ ਸਂਗਮਾਤ੍ਕਿਲ । ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾ ਭਦ੍ਰਯਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਸਾਗਰਂ ਵਰੁਣਾਲਯਮ੍
ਮਹੇਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ ਦੇਵੀ ਨਦੀ ਵਾਰਤ੍ਰਘਨੀ, ਸੰਗਮ ਤੋਂ ਭਦਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਵਰੁਣ ਦੇ ਘਰ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਈ।
ਸਮੁਦ੍ਰੋऽਪਿ ਤਯਾ ਤਾਵਦਾਗਮ੍ਯ ਪ੍ਰਿਯਕਾਮ੍ਯਯਾ । ਸਾਭ੍ਰਮਤ੍ਯਾਨੁਰਾਗੇਣ ਕृਤਵਾਨ੍ਪ੍ਰਿਯਮੇਲਨਮ੍
ਸਮੁੰਦਰ ਨੇ, ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਕੋਲ ਆਇਆ; ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਉਸ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਕੀਤਾ।
ਭਦ੍ਰਾ ਵਾਪਿ ਸੁਭਦ੍ਰਾ ਯਾ ਵਯਸ੍ਯਾ ਸਾ ਨਦੀ ਪੁਰਾ । ਸਹਾਯਮਕਰੋਨ੍ਮਾਰ੍ਗੇ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਸ਼੍ਰੀਰੂਪਧਾਰਿਣੀ
ਭਦਰਾ ਜਾਂ ਸੁਭਦਰਾ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦੀ ਸਾਥੀ ਸੀ, ਉਹ ਨਦੀ, ਸਹਾਇਕ ਬਣ ਕੇ, ਸ੍ਰੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਚਲ ਪਈ।
ਤਯੋਸ੍ਤੁਸਂਗਮਃ ਪੁਣ੍ਯਃ ਸਾਗਰਸ੍ਯੋਤ੍ਤਰੇ ਤਟੇ । ਤਤ੍ਰ ਤੀਰ੍ਥੇ ਨਰਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਮृष੍ਟਂ ਵਾਰਿ ਦਦਾਤਿ ਯਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਮਿਲਾਪ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਕੰਢੇ 'ਤੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ। ਉਸ ਤੀਰਥ 'ਤੇ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਸਾਫ ਪਾਣੀ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ—
ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਵਰਾਹਾਯ ਵਾਰੁਣਂ ਸ੍ਥਾਨਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ । ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਭਗਵਾਨ੍ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤੇਨ ਮਾਰ੍ਗੇਣ ਸਾਗਰਮ੍
ਵਰਾਹ ਦੇ ਚਰਨਾਂ 'ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਵਾਰੁਣ ਦੇ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਸੀ ਰਾਹ ਰਾਹੀਂ, ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ।
ਜਿਤ੍ਵਾ ਵੈ ਦਾਨਵਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਦੇਵਾਨਾਂ ਪਰਿਪਂਥਿਨਃ । ਦੇਵੋ ਯਜ੍ਞਵਰਾਹਸ਼੍ਚ ਸਂਕ੍ਸ਼ੋਭ੍ਯ ਮਕਰਾਲਯਮ੍ । ਕ੍ਰੀਡਿਤ੍ਵਾ ਸੁਚਿਰਂ ਕਾਲਂ ਕਰ੍ਦਮਾਲੇਨ ਨਿਰ੍ਯਯੌ
ਸਾਰੇ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਜਿੱਤ ਕੇ, ਯਜਨ-ਵਰਾਹ ਦੇਵ ਨੇ ਮਕਰਾਂ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਉਥੇ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਖੇਡਦੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਮੈਲ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਗਏ।
ਪਾਰ੍ਵਤ੍ਯੁਵਾਚ। ਦੇਵ ਯਜ੍ਞਵਰਾਹਸ੍ਯ ਸਾਭ੍ਰਮਤ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਨਮ੍ । ਨਿਰ੍ਗਮਂ ਕਰ੍ਦਮਾਲੇਨ ਬ੍ਰੂਹਿ ਤ੍ਵਂ ਮਮ ਵਿਸ੍ਤਰਾਤ੍
ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਦੇਵਤਾ, ਯਜਨ-ਵਰਾਹ ਦੀ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਅਤੇ ਮੈਲ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲਣ ਦੀ ਕਥਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।
ਮਹਾਦੇਵ ਉਵਾਚ। ਅਂਤਰ੍ਭੂ ਕ੍ਰੀਡਿਤਮਿਦਂ ਵਰਾਹਸ੍ਯ ਹਰੇਃ ਪੁਰਾ । ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਕਥਯਿष੍ਯਾਮਿ ਸ਼ृਣੁ ਤ੍ਵਂ ਨਗਨਂਦਿਨਿ
ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਪਹਲੇ, ਹਰਿ ਵਰਾਹ ਧਰਤੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਖੇਡਦੇ ਸਨ। ਮੈਂ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਤੇਰੇ ਲਈ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਸੁਣੋ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ।
ਯੋऽਯਂ ਵੈ ਭਗਵਾਨ੍ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਧृਤਵਾਨ੍ਸੂਕਰਂ ਵਪੁਃ । ਦੇਵਾਨਾਂ ਕਾਰ੍ਯਸਿਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਂ ਰੂਪਂ ਧृਤ੍ਵਾ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਉਹ ਭਗਵਾਨ, ਜੋ ਸਿੱਧਾ ਸੂਕਰ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਸਿਧੀ ਲਈ ਇਹ ਰੂਪ ਲਿਆ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ।
ਧृਤ੍ਵਾ ਵੈ ਪृਥਿਵੀਂ ਦੇਵੀਂ ਨਿਰ੍ਗਤਃ ਕਰ੍ਦਮਾਲਯਮ੍ । ਤਤ੍ਰ ਤੀਰ੍ਥਂ ਮਹਜ੍ਜਾਤਂ ਵਰਾਹਾਖ੍ਯਂ ਤੁ ਸੁਂਦਰਿ
ਧਰਤੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਉਠਾ ਕੇ, ਉਹ ਮੈਲ ਵਿਚੋਂ ਬਾਹਰ ਆਏ। ਉਥੇ, ਸੁੰਦਰੋ, ਵਰਾਹ ਨਾਮ ਦਾ ਮਹਾਨ ਤੀਰਥ ਬਣਿਆ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤਿ ਨਰੋ ਯਸ੍ਤੁ ਮੁਕ੍ਤਿਭਾਕ੍ਸ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਅਤ੍ਰ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵੀਤ ਪਿਤॄਣਾਂ ਮੁਕ੍ਤਿਹੇਤਵੇ । ਵਿਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੈਃ ਸਮਂ ਲੋਕਂ ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਸੁਖਦਂ ਮਹਤ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਿਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਵੱਡਾ ਤੇ ਸੁਖਦਾਈ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਾਦ੍ਮੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਂਚਪਂਚਾਸ਼ਤ੍ਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰ। ਖਂਡੇ ਵਾਰਾਹਤੀਰ੍ਥਂਨਾਮੈਕੋਨਸਪ੍ਤਤ੍ਯਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮਾ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਪੰਜ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਦੀ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ, ਵਰਾਹ ਤੀਰਥ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸੌ ਉਨ੍ਹੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਮਹਾਦੇਵ ਉਵਾਚ। ਸ਼ृਣੁ ਦੇਵਿ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਵ੍ਰਤਂ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਦੁਰ੍ਲਭਮ੍ । ਯਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਲੋਕੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਦਿਪਾਤਕਾਤ੍
ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸੁਣੋ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇੱਕ ਐਸਾ ਵਰਤ ਦੱਸਾਂਗਾ ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਰਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਲੋਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਉਤ੍ਪਤਿਃ ਸ੍ਵਪ੍ਰਕਾਸ਼ਸ੍ਯ ਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਸੁਖਹੇਤਵੇ । ਤਿਥਿਰ੍ਵਾਪਿ ਸਮਾਸੋ ਵੈ ਸਂਜਾਤਃ ਪੁਣ੍ਯਕਾਰਕਃ
ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ, ਉਹ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਚਾਹੇ ਤਿਥੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਹੀਨਾ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ।
ਯਸ੍ਯ ਨਾਮ ਗृਣਨ੍ਦੇਵਿ ਮੁਕ੍ਤਿਂ ਲਭਤਿ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੀਮ੍ । ਸ ਏਵ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਚ ਕਾਰਣਾਨਾਂ ਚ ਕਾਰਣਮ੍
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਲੈਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਸਦੀਵੀ ਮੁਕਤੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਕਾਰਨਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪੀ ਚ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਭਗਵਾਨ੍ਪ੍ਰਭੁਃ । ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਰ੍ਕਾ ਧृਤਾ ਯੇਨ ਨृਸਿਂਹੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ । ਸ ਏਵ ਪ੍ਰਕਟੀਜਾਤੋ ਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਸ਼ਮਭੀਪ੍ਸਯਾ
ਉਹ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਆਤਮਾ, ਵਿਸ਼ਵ ਰੂਪ, ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਭਗਵਾਨ ਹੈ। ਜਿਸ ਮਹਾਨ ਨਰਸਿੰਹ ਨੇ ਬਾਰਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ, ਉਹੀ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ।
ਪਾਰ੍ਵਤ੍ਯੁਵਾਚ। ਅਵਤਾਰਾ ਹ੍ਯਸਂਖ੍ਯਾਤਾਃ ਕਥਿਤਾਃ ਸੁਰਸਤ੍ਤਮ । ਨृਸਿਂਹਾਖ੍ਯਂ ਪਰਂ ਧਾਮ ਵਦ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼੍ਵਰ ਪ੍ਰਭੋ । ਯੇਨ ਵਿਜ੍ਞਾਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਸੁਖ ਲੋਕਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਸਰਵੋਤਮ ਦੇਵਤਾ, ਬੇਅੰਤ ਅਵਤਾਰਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਹੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਨਰਸਿੰਹ ਨਾਮਕ ਪਰਮ ਧਾਮ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸੋ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਸਿਰਫ਼ ਸਮਝਣ ਨਾਲ ਸੁਖੀ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਮਹਾਦੇਵ ਉਵਾਚ। ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁਂ ਹਤ੍ਵਾ ਦੇਵਦੇਵਂ ਜਗਦ੍ਗੁਰੁਮ੍ । ਸੁਖਾਸੀਨਂ ਤਦੁਤ੍ਸਂਗੇ ਸ੍ਥਿਤੋ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੁ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਜਗਤ ਦੇ ਗੁਰੂ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਅਤੇ ਇਹ ਬਾਤ ਆਖੀ।
ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦੋ ਜ੍ਞਾਨਿਨਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਪਿਤॄਹਂਤਾਰਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਾਲਾ ਉੱਤਮ।
ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦ ਉਵਾਚ। ਨਮਸ੍ਤੇ ਭਗਵਨ੍ਵਿष੍ਣੋ ਨृਸਿਂਹਾਦ੍ਭੁਤਰੂਪਿਣੇ । ਤ੍ਵਦ੍ਭਕ੍ਤੋਹਂ ਸੁਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਤ੍ਵਾਂ ਪृਚ੍ਛਾਮਿ ਚ ਤਤ੍ਵਤਃ
ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਨਰਸਿੰਹ, ਅਜੋਕੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ। ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਭਗਤ ਹਾਂ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ।
ਸ੍ਵਾਮਿਂਸ੍ਤ੍ਵਯਿ ਮਮਾਭਿਨ੍ਨਾ ਭਕ੍ਤਿਰ੍ਜਾਤਾ ਹ੍ਯਨੇਕਧਾ । ਕਥਂ ਤੇऽਹਂ ਪ੍ਰਿਯੋ ਜਾਤਃ ਕਾਰਣਂ ਵਦ ਮੇ ਪ੍ਰਭੋ
ਸਵਾਮੀ, ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਭਕਤੀ ਕਈ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਜਾਗੀ ਹੈ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਦੱਸੋ ਕਿ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਕਿਵੇਂ ਬਣਿਆ, ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ।
ਨृਸਿਂਹ ਉਵਾਚ। ਕਥਯਾਮਿ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਸ਼ृਣੁष੍ਵੈਕਾਗ੍ਰਮਾਨਸਃ । ਭਕ੍ਤੇਰ੍ਯਤ੍ਕਾਰਣਂ ਵਤ੍ਸ ਪ੍ਰਿਯਤ੍ਵਸ੍ਯ ਚ ਯਤ੍ਪੁਨਃ
ਨਰਸਿੰਹ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਬੁਧੀ ਵਾਲੇ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ। ਭਕਤੀ ਦਾ ਕਾਰਨ, ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਦਾ ਕਾਰਨ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਫਿਰ ਦੱਸਾਂਗਾ।