ਲੁਬ੍ਧਕੇਨਾਪਿ ਪਾਪੇਨ ਕੇਨਾਪ੍ਯੇਕਃ ਸ਼ੁਕਃ ਸ਼ਿਸ਼ੁਃ । ਬਂਧਯਿਤ੍ਵਾ ਸਮਾਨੀਤੋ ਵਿਕ੍ਰਯਾਰ੍ਥਂ ਸਮੁਦ੍ਯਤਃ
ਇੱਕ ਲਾਲਚੀ ਪਾਪੀ ਨੇ ਇੱਕ ਨੰਨੇ ਤੋਤੇ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ, ਵੇਚਣ ਲਈ ਲਿਆਇਆ ਸੀ।
ਚਾਟੁਕਾਂਰ ਸੁਰੂਪਂ ਤਂ ਪਟੁਵਾਕ੍ਯਂ ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਚ । ਗृਹੀਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਕੇਨ ਮਮ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਸਮਰ੍ਪਿਤਃ
ਉਸ ਸੋਹਣੇ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਲੈ ਲਿਆ ਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਜ੍ਞਾਨਧ੍ਯਾਨਸ੍ਥਿਤੋ ਨਿਤ੍ਯਮਹਮੇਵ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ । ਸਮੇ ਬਾਲਸ੍ਵਭਾਵੇਨ ਕੌਤੁਕਾਤ੍ਕਰਸਂਸ੍ਥਿਤਃ
ਹਮੇਸ਼ਾ ਗਿਆਨ ਤੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਪਰ ਬਚਿਆਂ ਵਾਲੀ ਸਾਦਗੀ ਨਾਲ, ਚਾਹਵੱਸ, ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਲਿਆ।
ਤਸ੍ਯ ਕੌਤੁਕਵਾਕ੍ਯੈਰ੍ਵਾ ਮੁਗ੍ਧੋऽਹਂ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮ । ਸ਼ੁਕਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਰੂਪਸ੍ਯ ਨਿਤ੍ਯਂ ਤਤ੍ਪਰਮਾਨਸਃ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਵਾਂਗ ਪਿਆਰਾ ਸੀ।
ਮਾਮੇਵਂ ਵਦਤੇ ਸੋਪਿ ਤਾਤਤਾਤੇਤਿ ਆਸ੍ਯਤਾਮ੍ । ਸ੍ਨਾਤੁਂ ਗਚ੍ਛ ਮਹਾਭਾਗ ਦੇਵਮਰ੍ਚਯ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍
ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਆ ਕੇ ਆਖਦਾ: 'ਪਿਓ ਜੀ, ਪਿਓ ਜੀ, ਬੈਠ ਜਾਓ, ਜਾ ਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੋ, ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਹੁਣ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।'
ਇਤ੍ਯਾਦਿਚਾਟੁਕੈਰ੍ਵਾਕ੍ਯੈਰ੍ਮਾਮੇਵਂ ਪਰਿਭਾषਯੇਤ੍ । ਤਸ੍ਯਵਾਕ੍ਯਵਿਨੋਦੇਨ ਵਿਸ੍ਮृਤਂ ਜ੍ਞਾਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਕੇ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਬੋਲਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੇਰਾ ਉੱਚਾ ਗਿਆਨ ਭੁੱਲ ਗਿਆ।
ਪੁष੍ਪਾਰ੍ਥਂ ਫਲਭੋਗਾਰ੍ਥਂ ਗਤੋਹਂ ਵਨਮੇਵ ਚ । ਨੀਤਃ ਸ਼ੁਕੋ ਬਿਡਾਲੇਨ ਮਮ ਦੁਃਖਸ੍ਯ ਹੇਤਵੇ
ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਖਾਣ ਲਈ ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਥੇ ਮੇਰਾ ਤੋਤਾ ਇੱਕ ਬਿੱਲੀ ਨੇ ਫੜ ਲਿਆ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ।
ਮਮ ਸਂਸਰ੍ਗਿਭਿਃ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਵਯਸ੍ਯੈਃ ਸਾਧੁਚਾਰਿਭਿਃ । ਬਿਡਾਲੇਨ ਹਤਃ ਪਕ੍ਸ਼ੀ ਤੇਨੈਵ ਭਕ੍ਸ਼ਿਤੋ ਹਿ ਸਃ
ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਸਾਥੀਆਂ, ਜੋ ਚੰਗੀ ਚਾਲ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਬਿੱਲੀ ਨੇ ਪੰਛੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਖਾ ਵੀ ਗਿਆ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮृਤ੍ਯੁਂ ਗਤਂ ਵਿਪ੍ਰ ਸ਼ੁਕਂ ਤਂ ਚਾਟੁਕਾਰਕਮ੍ । ਮਹਤਾ ਦੁਃਖਭਾਵੇਨ ਅਸੁਖੇਨਾਤਿਦੁਃਖਿਤਃ
ਜਦ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਉਹ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਤੋਤਾ ਮਰ ਗਿਆ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਤੇ ਬੇਚੈਨੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਯ ਦੁਃਖੇਨ ਮੁਗ੍ਧੋਸ੍ਮਿ ਤੀਵ੍ਰੇਣਾਪਿ ਸੁਪੀਡਿਤਃ । ਮਹਤਾ ਮੋਹਜਾਲੇਨ ਬਦ੍ਧੋऽਹਂ ਦ੍ਵਿਜਪੁਂਗਵ
ਉਸ ਦੇ ਦੁੱਖ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇਜ਼ ਪੀੜ੍ਹਾ ਵਿਚ ਸੀ। ਵੱਡੇ ਮੋਹ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਿਆ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ।
ਪ੍ਰਾਲਪਂ ਰਾਮਚਂਦ੍ਰੇਤਿ ਸ਼ੁਕਰਾਜੇਤਿ ਪਂਡਿਤ । ਸ਼੍ਲੋਕਰਾਜੇਤਿ ਤਂ ਵਿਪ੍ਰ ਮੋਹਾਚ੍ਚਲਿਤਮਾਨਸਃ
ਮੈਂ 'ਰਾਮਾ', 'ਤੋਤਾ', 'ਪੰਡਿਤ', 'ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ' ਆਖਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਮੋਹ ਕਰਕੇ ਡੋਲ ਗਿਆ ਸੀ।
ਤਤੋऽਹਂ ਦੁਃਖਸਂਤਪ੍ਤਃ ਸਂਜਾਤਃ ਸ੍ਵੇਨਕਰ੍ਮਣਾ । ਵਿਯੋਗੇਨਾਪਿ ਵਿਪ੍ਰੇਂਦ੍ਰ ਸ਼ੁਕਸ੍ਯ ਸ਼ृਣੁ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍
ਫਿਰ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਸੜ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਤੋਤੇ ਦੀ ਜੁਦਾਈ ਨਾਲ ਵੀ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਸੁਣ।
ਵਿਸ੍ਮृਤਂ ਤਨ੍ਮਯਾ ਜ੍ਞਾਨਂ ਸਿਦ੍ਧੇਨਾਪਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤਮ੍ । ਸਂਸ੍ਮਰਞ੍ਛੋਕਸਂਤਪ੍ਤਸ੍ਤਂ ਸ਼ੁਕਂ ਚਾਟੁਕਾਰਕਮ੍
ਉਹ ਗਿਆਨ, ਜੋ ਸਿਧਾਂ ਨੇ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਮੈਂ ਭੁੱਲ ਗਿਆ। ਉਸ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਤੋਤੇ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ, ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਸੜਦਾ ਰਿਹਾ।
ਵਤ੍ਸਵਤ੍ਸੇਤਿ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵੈ ਪ੍ਰਲਪਞ੍ਛृਣੁ ਭਾਰ੍ਗਵ । ਗਦ੍ਯਪਦ੍ਯਮਯੈਰ੍ਵਾਕ੍ਯੈਃ ਸਂਸ੍ਕृਤਾਕ੍ਸ਼ਰਸਂਯੁਤੈਃ
ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ 'ਪੁੱਤ, ਪੁੱਤ' ਆਖਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਹੇ ਭਾਰਗਵ, ਗੱਲਾਂ ਚਾਹੇ ਗੱਧ ਵਿਚ ਹੋਣ ਜਾਂ ਛੰਦ ਵਿਚ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਸ਼ਬਦ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਤ੍ਵਾਂ ਵਿਨਾ ਕਸ਼੍ਚ ਮਾਂ ਵਤ੍ਸ ਬੋਧਯਿष੍ਯਤਿ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍ । ਕਥਾਭਿਸ੍ਤੁ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਭਿਃ ਪਕ੍ਸ਼ਿਰਾਜਪ੍ਰਸਾਦ੍ਯ ਮਾਮ੍
ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ, ਮੇਰੇ ਬੱਚੇ, ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਕੌਣ ਸਮਝਾਵੇਗਾ? ਤੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਂਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਮਿਹਰ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਸੀ।
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਸੁਨਿਰ੍ਜਨੋਦ੍ਯਾਨੇ ਵਿਹਾਯ ਕ੍ਵ ਗਤੋ ਭਵਾਨ੍ । ਕੇਨ ਦੋषੇਣ ਲਿਪ੍ਤੋਸ੍ਮਿ ਤਨ੍ਮੇ ਕਥਯ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍
ਇਸ ਸੁੰਨੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿੱਥੇ ਚਲਾ ਗਿਆ? ਮੈਂ ਕਿਸ ਗਲਤੀ ਕਰਕੇ ਇੰਨਾ ਦੁਖੀ ਹੋਇਆ ਹਾਂ? ਮੈਨੂੰ ਹੁਣ ਦੱਸ।
ਏਵਂਵਿਧੈਰਹਂ ਵਾਕ੍ਯੈਃ ਕਰੁਣੈਸ੍ਤੈਸ੍ਤੁ ਮੋਹਿਤਃ । ਏਵਮਾਦਿ ਪ੍ਰਲਪ੍ਯਾਹਂ ਸ਼ੋਕੇਨਾਪਿ ਸੁਪੀਡਿਤਃ
ਇਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਦਰਦ ਭਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਕੇ, ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਹੈਰਾਨ ਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਇੰਝ ਹੀ ਹੋਰ ਵੀ ਆਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਗਮੀ ਚ ਪੈ ਗਿਆ।
ਮृਤੋਹਂ ਤੇਨ ਮੋਹੇਨ ਤਦ੍ਭਾਵੇਨਾਪਿ ਮੋਹਿਤਃ । ਮਰਣੇ ਯਾਦृਸ਼ੋ ਭਾਵੋ ਮਤਿਸ਼੍ਚਾਸੀਚ੍ਚ ਯਾਦृਸ਼ੀ
ਉਸ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿਚ ਪੈ ਕੇ, ਮੈਂ ਮਾਨੋ ਮਰ ਗਿਆ। ਜਿਹੋ ਜਿਹਾ ਮਨ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਤੇ ਸੋਚ ਮੌਤ ਵੇਲੇ ਸੀ—
ਤਾਦृਸ਼ੇਨਾਪਿ ਭਾਵੇਨ ਜਾਤੋऽਹਂ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮ । ਗਰ੍ਭਵਾਸੋ ਮਯਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਜ੍ਞਾਨਸ੍ਮृਤਿਵਿਧਾਯਕਃ
ਉਹੋ ਜਿਹੇ ਮਨ ਦੇ ਹਾਲ ਨਾਲ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਮੈਨੂੰ ਮਾਂ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿਚ ਗਿਆਨ ਤੇ ਯਾਦ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਮਿਲੀ।
ਸ੍ਮृਤਂ ਪੂਰ੍ਵਕृਤਂ ਕਰ੍ਮ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਵਿਚੇष੍ਟਿਤਮ੍ । ਮਯਾ ਪਾਪੇਨ ਮੂਢੇਨ ਕਿਂ ਕृਤਂ ਹ੍ਯਕृਤਾਤ੍ਮਨਾ
ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਕੀਤੇ ਕੰਮ ਯਾਦ ਆ ਗਏ, ਜੋ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮੂਰਖ ਤੇ ਪਾਪੀ ਮਨ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਸੀ। ਮੈਂ ਕਿਹੜਾ ਪਾਪ ਕਰ ਬੈਠਾ, ਜਦ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਨਹੀਂ ਸੀ?
ਗਰ੍ਭਯੋਗਸਮਾਰੂਢਃ ਪੁਨਸ੍ਤਂ ਚਿਂਤਯਾਮ੍ਯਹਮ੍ । ਤੇਨ ਮੇ ਨਿਰ੍ਮਲਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਜਾਤਂ ਵੈ ਸਰ੍ਵਦਰ੍ਸ਼ਕਮ੍
ਮਾਂ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਮੈਂ ਫਿਰ ਉਹੀ ਗੱਲ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਨਿਰਲੇਪ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ ਗਿਆਨ ਜਨਮ ਲਿਆ।
ਗੁਰੋਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸਾਦਾਚ੍ਚ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਵੈ ਜ੍ਞਾਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਤਸ੍ਯਵਾਕ੍ਯੋਦਕੈਃ ਸ੍ਵਚ੍ਛੈਃ ਕਾਯਸ੍ਯ ਮਲਮੇਵ ਚ
ਉਸ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਮੈਨੂੰ ਉੱਚਾ ਗਿਆਨ ਮਿਲਿਆ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਾਫ-ਸੁਥਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੀ ਬਰਕਤ ਨਾਲ, ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਮੈਲ ਧੁਲ ਗਈ।
ਸਬਾਹ੍ਯਾਭ੍ਯਂਤਰਂ ਵਿਪ੍ਰ ਕ੍ਸ਼ਾਲਿਤਂ ਨਿਰ੍ਮਲਂ ਕृਤਮ੍ । ਤਿਰ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਂ ਚ ਮਯਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਸ਼ੁਕਜਾਤਿਸਮੁਦ੍ਭਵਮ੍
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੇਰਾ ਅੰਦਰ ਤੇ ਬਾਹਰ ਦੋਵੇਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਏ। ਮੈਂ ਪੰਛੀਆਂ ਵਿਚ, ਤੋਤਿਆਂ ਦੀ ਜਾਤ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲਿਆ।
ਸ਼ੁਕਸ੍ਯ ਧ੍ਯਾਨਭਾਵੇਨ ਮਰਣੇ ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤੇ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਕਾਲੇ ਮृਤੋ ਵਿਪ੍ਰ ਤਦ੍ਭਾਵੇਨਾਪਿ ਭਾਵਿਤਃ
ਤੋਤੇ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਾਲੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿਚ, ਜਦ ਮੌਤ ਨੇ ਆ ਲਿਆ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਉਸੇ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਮਰ ਗਿਆ।
ਤਾਦृਸ਼ੋऽਸ੍ਮਿ ਪੁਨਰ੍ਜਾਤਃ ਸ਼ੁਕਰੂਪੋ ਮਹੀਤਲੇ । ਮਰਣੇ ਯਾਦृਸ਼ੋ ਭਾਵਃ ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਂ ਪਰਿਜਾਯਤੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਤੋਤੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਜਿਹੋ ਜਿਹੀ ਅਵਸਥਾ ਮੌਤ ਵੇਲੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਬਣਦੀ ਹੈ—
ਤਾਦृਸ਼ਾਃ ਸ੍ਯੁਸ੍ਤੁ ਸਤ੍ਵਾਸ੍ਤੇ ਤਦ੍ਰੂਪਾਸ੍ਤਤ੍ਪਰਾਯਣਾਃ । ਤਦ੍ਗੁਣਾਸ੍ਤਤ੍ਸ੍ਵਰੂਪਾਸ੍ਤੇ ਭਾਵਭੂਤਾ ਭਵਂਤਿ ਹਿ
ਉਹੋ ਜਿਹੇ ਹੀ ਜੀਵ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹੋ ਜਿਹੀ ਸੁਰਤ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਖਾਸੀਤਾਂ ਤੇ ਸੁਭਾਵ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਹੀ ਹਾਲਤ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮृਤ੍ਯਕਾਲਸ੍ਯ ਵਿਪ੍ਰੇਂਦ੍ਰ ਭਾਵੇਨਾਪਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਅਤੁਲਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵਾਞ੍ਜ੍ਞਾਨਮਹਮਤ੍ਰ ਮਹਾਮਤੇ
ਮੌਤ ਵੇਲੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ, ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਐਸੇ ਮਨ ਦੇ ਹਾਲ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਇਥੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਗਿਆਨ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਬੁਧੀਮਾਨ।
ਤੇਨ ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਦ੍ਭੂਤਂ ਯਦ੍ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਵਰ੍ਤਮਾਨਂ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਜ੍ਞਾਨੇਨਾਪਿ ਮਹਾਮਤੇ
ਉਸ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਜੋ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ, ਜੋ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਹੁਣ ਹੈ—ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਗਿਆਨੀ, ਗਿਆਨ ਦੀ ਬਰਕਤ ਨਾਲ।
ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਦਾਮ੍ਯਹਂ ਹ੍ਯਤ੍ਰ ਸਂਸ੍ਥਿਤੋਪਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਤਾਰਣਾਯ ਮਨੁष੍ਯਾਣਾਂ ਸਂਸਾਰੇ ਪਰਿਵਰ੍ਤਤਾਮ੍
ਮੈਂ ਇਥੇ ਰਹਿ ਕੇ ਵੀ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਸ਼ੱਕ ਦੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ; ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਣ ਲਈ ਹੈ।
ਨਾਸ੍ਤਿ ਤੀਰ੍ਥਂ ਗੁਰੁਸਮਂ ਬਂਧਚ੍ਛੇਦਕਰਂ ਦ੍ਵਿਜ । ਏਤਤ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਸ਼ृਣੁ ਭਾਰ੍ਗਵਨਂਦਨ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਗੁਰੂ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਤੀਰਥ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਬੰਧਨਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ—ਸੁਣ, ਹੇ ਭਰਗੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜ।