ਲੁਬ੍ਧੋ ਵਿਹੁਂਡਃ ਪਾਪਾਤ੍ਮਾ ਤਾਮੁਵਾਚ ਵਰਾਂਗਨਾਮ੍ । ਕਾਸਿ ਕਸ੍ਯ ਵਰਾਰੋਹੇ ਮਮਚਿਤ੍ਤਪ੍ਰਮਾਥਿਨਿ
ਲੋਭੀ ਵਿਹੁੰਡਾ, ਮਾੜੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ, ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, 'ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਕਿਸ ਦੀ ਹੈਂ, ਸੋਹਣੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਉਲਟ ਦਿੱਤਾ?'
ਸਂਗਮਂ ਦੇਹਿ ਮੇ ਭਦ੍ਰੇ ਰਕ੍ਸ਼ਰਕ੍ਸ਼ ਵਰਾਨਨੇ । ਸਂਗਮਾਤ੍ਤਵ ਦੇਵੇਸ਼ਿ ਯਦ੍ਯਦਿਚ੍ਛਸਿ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍
'ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਕਰ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਸੋਹਣੀ ਮੂੰਹ ਵਾਲੀ। ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਤੋਂ, ਦੇਵੀ, ਜੋ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ, ਉਹ ਲੈ ਲੈ।'
ਤਤ੍ਤਦ੍ਦਦ੍ਮਿ ਮਹਾਭਾਗੇ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਦੇਵਦਾਨਵੈਃ । ਮਾਯੋਵਾਚ- ਮਾਮੇਵ ਭੋਕ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਾ ਚੇਦ੍ਦਾਯਂ ਮੇ ਦੇਹਿ ਦਾਨਵ
'ਮੈਂ, ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਦੈਤਾਂ ਲਈ ਵੀ ਔਖਾ ਹੈ।' ਮਾਇਆ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਹੱਕ ਦੇ, ਦੈਤ।'
ਸਪ੍ਤਕੋਟਿਮਿਤੈਸ਼੍ਚੈਵ ਪੁष੍ਪੈਃ ਪੂਜਯ ਸ਼ਂਕਰਮ੍ । ਕਾਮੋਦਸਂਭਵੈਰ੍ਦਿਵ੍ਯੈਃ ਸੌਗਂਧੈਰ੍ਦੇਵਦੁਰ੍ਲਭੈਃ
'ਸੱਤ ਕਰੋੜ ਸੁਗੰਧੀ, ਦਿਵਿਆ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਵਿਰਲੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ, ਜੋ ਇੱਛਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਉਗਦੇ ਹਨ।'
ਤੇषਾਂ ਪੁष੍ਪਕृਤਾਂ ਮਾਲਾਂ ਮਮ ਕਂਠੇ ਤੁ ਦਾਨਵ । ਆਰੋਪਯ ਮਹਾਭਾਗ ਏਤਦ੍ਦਾਯਂ ਪ੍ਰਦੇਹਿ ਮੇ
'ਉਹਨਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਬਣਾਕੇ ਮੇਰੇ ਗਲੇ ਪਾ, ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਦੈਤ; ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੱਕ ਪੂਰਾ ਕਰ।'
ਤਦਾਹਂ ਸੁਪ੍ਰਿਯਾ ਭਾਰ੍ਯਾ ਭਵਿष੍ਯਾਮਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਵਿਹੁਂਡ ਉਵਾਚ- ਏਵਂ ਦੇਵਿ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਵਰਂ ਦਦ੍ਮਿ ਪ੍ਰਯਾਚਿਤਮ੍
'ਫਿਰ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਬਣ ਜਾਵਾਂਗੀ, ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।' ਵਿਹੁੰਡਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਇੰਝ ਹੀ ਹੋਵੇ, ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਮੰਗੀ ਹੋਈ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।'
ਵਨਾਨਿ ਯਾਨਿ ਪੁਣ੍ਯਾਨਿ ਦਿਵ੍ਯਾਨਿ ਦਿਤਿਜੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਬਭ੍ਰਾਮਮਨ੍ਮਥਾਵਿष੍ਟੋ ਨ ਚ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਤਂ ਦ੍ਰੁਮਮ੍
ਦਿਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਦਿਵਿਆ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ, ਫਿਰਦਾ ਰਿਹਾ, ਪਰ ਉਹ ਦਰਖ਼ਤ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ।
ਕਾਮੋਦਕਾਖ੍ਯਂ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਯਤ੍ਰਤਤ੍ਰ ਗਤਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਕਾਮੋਦਾਖ੍ਯਦ੍ਰੁਮੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਵਦਂਤ੍ਯੇਵਂ ਮਹਾਜਨਾਃ
ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਗਿਆ, ਉਹ 'ਕਾਮੋਦਕ' ਦਰਖ਼ਤ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਦਾ ਰਿਹਾ; ਵੱਡੇ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ, 'ਕਾਮੋਦਕ ਨਾਮ ਦਾ ਕੋਈ ਦਰਖ਼ਤ ਨਹੀਂ।'
ਪृਚ੍ਛਮਾਨਃ ਸ ਦੁष੍ਟਾਤ੍ਮਾ ਕਾਮਬਾਣੈਃ ਪ੍ਰਪੀਡਿਤਃ । ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਭਾਰ੍ਗਵਂ ਗਤ੍ਵਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਨਮਿਤ ਕਂਧਰਃ
ਉਹ ਮਾੜੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ, ਇੱਛਾ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਹਰ ਥਾਂ ਪੁੱਛਦਾ ਰਿਹਾ; ਭਾਰਗਵ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ।
ਕਾਮੋਦਕਂ ਦ੍ਰੁਮਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਕਾਂਤਂ ਪੁष੍ਪਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਉਵਾਚ- ਕਾਮੋਦਃ ਪਾਦਪੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਯੋषਿਦੇਵਾਸ੍ਤਿ ਦਾਨਵ
'ਕਾਮੋਦਕ ਦਰਖ਼ਤ, ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ।' ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਕਾਮੋਦਕ ਪੌਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਉਹ ਕੇਵਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਦੈਤ।'
ਯਦਾ ਸਾ ਹਸਤੇ ਚੈਵ ਪ੍ਰਸਂਗੇਨ ਪ੍ਰਹਰ੍षਿਤਾ । ਤਦ੍ਧਾਸਾਜ੍ਜਜ੍ਞਿਰੇ ਦੈਤ੍ਯ ਸੁਗਂਧੀਨਿ ਵਰਾਣ੍ਯਪਿ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਹੱਸਦੀ ਹੈ, ਦੈਤਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਹੰਸੀ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਗੰਧੀ ਤੇ ਵਧੀਆ ਫੁੱਲ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸੁਮਾਨ੍ਯੇਤਾਨਿ ਦਿਵ੍ਯਾਨਿ ਕਾਮੋਦਾਯਾ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਹृਦ੍ਯਾਨਿ ਪੀਤਪੁष੍ਪਾਣਿ ਸੌਰਭੇਣ ਯੁਤਾਨਿ ਚ
ਇਹ ਸਾਰੇ ਫੁੱਲ ਦਿਵਯ ਹਨ, ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਪੀਲੇ ਤੇ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤੇਨਾਪ੍ਯੇਕੇਨ ਪੁष੍ਪੇਣ ਯਃ ਸਮਰ੍ਚਤਿ ਸ਼ਂਕਰਮ੍ । ਤਸ੍ਯੇਪ੍ਸਿਤਂ ਮਹਾਕਾਮਂ ਸਂਪੂਰਯਤਿ ਸ਼ਂਕਰਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਫੁੱਲ ਨਾਲ ਵੀ ਜੇ ਕੋਈ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਰੋਦਨਾਦ੍ਦੈਤ੍ਯ ਪ੍ਰਭਵਂਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਤਾਦृਸ਼ਾਨ੍ਯੇਵ ਪੁष੍ਪਾਣਿ ਲੋਹਿਤਾਨਿ ਮਹਾਂਤਿ ਚ
ਤੇ, ਦੈਤਿਆ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਰੋਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਰੋਣ ਨਾਲ ਵੀ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੇ ਐਸੇ ਹੀ ਫੁੱਲ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਸੌਰਭੇਣ ਵਿਨਾ ਦੈਤ੍ਯ ਤੇषਾਂ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਂ ਨ ਕਾਰਯੇਤ੍ । ਏਵਮਾਕਰ੍ਣਿਤਂ ਤੇਨ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸ਼ੁਕ੍ਰਸ੍ਯ ਭਾषਿਤਮ੍
ਪਰ, ਦੈਤਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਗੰਧ ਨਹੀਂ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਹ ਗੱਲ ਸ਼ੁਕਰ ਜੀ ਵਲੋਂ ਆਖੀ ਗਈ ਸੀ।
ਉਵਾਚ ਸਾ ਤੁ ਕੁਤ੍ਰਾਸ੍ਤਿ ਕਾਮੋਦਾ ਭृਗੁਨਂਦਨ । ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਉਵਾਚ- ਗਂਗਾਦ੍ਵਾਰੇ ਮਹਾਪੁਣ੍ਯੇ ਮਹਾਪਾਤਕਨਾਸ਼ਨੇ
ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਭਰਗੁ ਵੰਸ਼ਜ, ਕਾਮੋਦਾ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?' ਸ਼ੁਕਰ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।'
ਕਾਮੋਦਾਖ੍ਯਂ ਪੁਰਂ ਤਤ੍ਰ ਨਿਰ੍ਮਿਤਂ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਣਾ । ਕਾਮੋਦਪਤ੍ਤਨੇ ਨਾਰੀ ਦਿਵ੍ਯਭੋਗੈਰਲਂਕृਤਾ
ਉਥੇ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੇ ਕਾਮੋਦਾ ਨਾਮ ਦੀ ਨਗਰੀ ਬਣਾਈ ਸੀ। ਉਸ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਸਤਰੀ ਵੱਸਦੀ ਹੈ ਜੋ ਦਿਵਯ ਸੁਖਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਤਥਾ ਚਾਭਰਣੈਰ੍ਭਾਤਿ ਸਰ੍ਵਦੇਵੈਃ ਸੁਪੂਜਿਤਾ । ਤ੍ਵਯਾ ਤਤ੍ਰੈਵ ਗਂਤਵ੍ਯਂ ਪੂਜਿਤਵ੍ਯਾ ਵਰਾਪ੍ਸਰਾਃ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤੈਨੂੰ ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ ਉੱਚੀ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੀ ਆਦਰ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਉਪਾਯੇਨਾਪਿ ਪੁਣ੍ਯੇਨ ਤਾਂ ਪ੍ਰਹਾਸਯ ਦਾਨਵ । ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਯੋਗੀਂਦ੍ਰ ਸਃ ਸ਼ੁਕ੍ਰੋ ਦਾਨਵਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਕਿਸੇ ਚੰਗੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਦਾਨਵ, ਉਸ ਨੂੰ ਹਸਾ ਦੇ। ਐਸਾ ਆਖ ਕੇ, ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ ਸ਼ੁਕਰ ਨੇ ਦਾਨਵ ਨਾਲ ਗੱਲ ਮੁਕਾ ਲਈ।
ਵਿਰਰਾਮ ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਸ੍ਵਕਾਰ੍ਯਾਯੋਦ੍ਯਤੋऽਭਵਤ੍
ਉਹ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵੱਲ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਦ੍ਮਪੁਰਾਣੇ ਭੂਮਿਖਂਡੇ ਵੇਨੋਪਾਖ੍ਯਾਨੇ ਗੁਰੁਤੀਰ੍ਥਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਚ੍ਯਵਨਚਰਿਤ੍ਰੇ ਕਾਮੋਦਾਖ੍ਯਾਨੇऽष੍ਟਾਦਸ਼ਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਭੂਮਿ ਖੰਡ, ਵੇਨ ਉਪਾਖਿਆਨ, ਗੁਰੂ ਤੀਰਥ ਮਹਾਤਮ, ਚਯਵਨ ਚਰਿਤਰ ਵਿੱਚ ਕਾਮੋਦਾ ਨਾਮਕ ਅੱਠਾਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਏਕੋਨਵਿਂਸ਼ਤ੍ਯਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ । ਕਪਿਂਜਲ ਉਵਾਚ- ਯਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਹਸਨਾਤ੍ਤਾਤ ਸੁਹृਦ੍ਯਾਨਿ ਭਵਂਤਿ ਵੈ । ਪੁष੍ਪਾਣਿ ਦਿਵ੍ਯਗਂਧੀਨਿ ਦੁਰ੍ਲਭਾਨਿ ਸੁਰਾਸੁਰੈਃ
ਇੱਕ ਸੋ ਉੱਨੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ। ਕਪਿੰਜਲ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਜਿਸ ਦੀ ਹੰਸੀ ਤੋਂ, ਪਿਤਾ ਜੀ, ਐਸੇ ਸੁਹਣੇ, ਦਿਵਯ ਤੇ ਸੁਗੰਧੀ ਫੁੱਲ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਦੁਲੱਭ ਹਨ?'
ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਤੁ ਦੇਵਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਪ੍ਰਵਾਂਛਂਤਿ ਮਹਾਮਤੇ । ਸ਼ਂਕਰਃ ਸੁਖਮਾਯਾਤਿ ਹਾਸ੍ਯਪੁष੍ਪੈਃ ਸੁਪੂਜਿਤਃ
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ? ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਹਾਸੇ ਵਾਲੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕੋ ਗੁਣਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁष੍ਪਸ੍ਯ ਤਨ੍ਮੇ ਕਥਯ ਵਿਸ੍ਤਰਾਤ੍ । ਕਾਮੋਦਾ ਸਾ ਭਵੇਤ੍ਕਾ ਤੁ ਕਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੀ ਵਰਾਂਗਨਾ
ਉਸ ਫੁੱਲ ਦੀ ਕੀ ਖਾਸੀਅਤ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ। ਕਾਮੋਦਾ ਕੌਣ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਇਸਤਰੀ ਕਿਸ ਦੀ ਧੀ ਹੈ?
ਹਾਸ੍ਯਾਤ੍ਤਸ੍ਯਾ ਮਹਾਭਾਗ ਸੁਪੁष੍ਪਾਣਿ ਭਵਂਤਿ ਚ । ਕੋ ਗੁਣਸ੍ਤਤ੍ਕਥਾਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਸਕਲਾਂ ਵਿਸ੍ਤਰੇਣ ਚ
ਉਸ ਦੀ ਹੰਸੀ ਤੋਂ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਵਧੀਆ ਫੁੱਲ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਖਾਸੀਅਤਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸੋ।
ਕੁਂਜਲ ਉਵਾਚ- ਪੁਰਾ ਦੇਵੈਰ੍ਮਹਾਦੈਤ੍ਯੈਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਸੌਹਾਰ੍ਦਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਮਮਂਥੁਃ ਸਾਗਰਂ ਕ੍ਸ਼ੀਰਮਮृਤਾਰ੍ਥਂ ਸਮੁਦ੍ਯਤਾਃ
ਕੁੰਜਲ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਵੱਡੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਲਈ ਦੁੱਧ ਸਮੁੰਦਰ ਮਥਿਆ ਸੀ।'
ਮਥਨਾਦ੍ਦੇਵਦੈਤ੍ਯਾਨਾਂ ਕਨ੍ਯਾਰਤ੍ਨਚਤੁष੍ਟਯਮ੍ । ਵਰੁਣੇਨ ਦਰ੍ਸ਼ਿਤਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸੋਮੇਨੈਵ ਤਥਾ ਪੁਨਃ
ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸਮੁੰਦਰ ਮਥਣ ਤੇ ਚਾਰ ਅਣਮੋਲ ਕੁੜੀਆਂ ਨਿਕਲੀਆਂ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਰੁਣ ਨੇ ਵਿਖਾਇਆ, ਫਿਰ ਸੋਮ ਨੇ ਵੀ।
ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਸਂਦਰ੍ਸ਼ਿਤਂ ਪੁਣ੍ਯਮਮृਤਂ ਕਲਸ਼ੇ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਕਨ੍ਯਾ ਚਤੁष੍ਟਯਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਦੇਵਾਨਾਂ ਹਿਤਮਿਚ੍ਛਤਿ
ਫਿਰ ਪਵਿੱਤਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਕਲਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਖਾਇਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਚਾਰ ਕੁੜੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦੀਆਂ ਸਨ।
ਸੁਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ਨਾਮ ਸਾ ਚੈਕਾ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾ ਵਾਰੁਣੀ ਤਥਾ । ਜ੍ਯੇष੍ਠਾ ਨਾਮ ਤਥਾ ਖ੍ਯਾਤਾ ਕਾਮੋਦਾਨ੍ਯਾ ਪ੍ਰਚਕ੍ਸ਼ਤੇ
ਇੱਕ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਲਕਸ਼ਮੀ ਸੀ, ਦੂਜੀ ਨੂੰ ਵਾਰੁਣੀ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਕ ਹੋਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ ਜੈਸ਼ਠਾ, ਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਾਮੋਦਾ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
ਤਾਸਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਵਰਾ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਜਾਤਾ ਮਹਾਮਤੇ । ਤਸ੍ਮਾਜ੍ਜ੍ਯੇष੍ਠੇਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤਾ ਲੋਕੇ ਪੂਜ੍ਯਾ ਸਦੈਵ ਹਿ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਉੱਤਮ ਪਹਿਲਾਂ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਬੁਧੀ ਵਾਲੇ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਜੈਸ਼ਠਾ ਨਾਂ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ, ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।