ਗਂਗਾਮਧ੍ਯੇ ਨਿਮਜ੍ਜਂਤਿ ਭਵਂਤਿ ਕਮਲਾਨਿ ਚ । ਪੁष੍ਪਾਣਿ ਦਿਵ੍ਯਰੂਪਾਣਿ ਸੌਗਂਧਾਨਿ ਮਹਾਂਤਿ ਚ
ਗੰਗਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਉਹ ਬੂੰਦੇ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਉਥੇ ਸੁੰਦਰ, ਵੱਡੇ ਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਕਮਲਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲ ਉੱਗ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤਾਤ ਸੁਨੇਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਂ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਪਤਂਤਿ ਚ । ਗਂਗੋਦਕੇ ਮਹਾਭਾਗ ਨਿਰ੍ਮਲਾ ਅਸ਼੍ਰੁਬਿਂਦਵਃ
ਹੇ ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਉਹ ਨਿਰਮਲ ਹੰਝੂਆਂ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਡਿੱਗ ਰਹੀਆਂ ਹਨ?
ਅਸ੍ਥਿਚਰ੍ਮਾਵਸ਼ੇषਸ੍ਤੁ ਜਟਾਚੀਰਧਰਃ ਪੁਨਃ । ਤਾਨਿ ਸੌਗਂਧਯੁਕ੍ਤਾਨਿ ਪਦ੍ਮਾਨਿ ਵਿਚਿਨੋਤਿ ਸਃ
ਇੱਕ ਆਦਮੀ, ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਹੱਡੀਆਂ ਤੇ ਚਮੜੀ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਜਟਾ ਤੇ ਛਾਲਾਂ ਵਾਲਾ, ਉਹ ਸੁਗੰਧਤ ਕਮਲਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਹੇਮਵਰ੍ਣਾਨਿ ਦਿਵ੍ਯਾਨਿ ਨੀਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਵਂ ਸਮਰ੍ਚਯੇਤ੍ । ਸਾ ਕਾ ਨਾਰੀ ਸਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਸ ਵਾ ਕੋ ਹਿ ਮਹਾਮਤੇ
ਉਹ ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ, ਦਿਵਿਆ ਕਮਲ ਲੈ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਦੱਸੋ, ਉਹ ਔਰਤ ਕੌਣ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਆਦਮੀ ਕੌਣ ਹੈ, ਹੇ ਵੱਡੀ ਸਮਝ ਵਾਲੇ?
ਅਰ੍ਚਯਿਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਵਂ ਸੋਥ ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਪ੍ਰਦੇਵਤਿ । ਏਤਨ੍ਮੇ ਸਰ੍ਵਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਯਦ੍ਯਹਂ ਵਲ੍ਲਭਸ੍ਤਵ
ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਔਰਤ ਫਿਰ ਰੋਂਦੀ ਕਿਉਂ ਹੈ? ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਜੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਪਿਆਰਾ ਹਾਂ।
ਕੁਂਜਲ ਉਵਾਚ- ਸ਼ृਣੁ ਵਤ੍ਸ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਵृਤ੍ਤਾਂਤਂ ਦੇਵਨਿਰ੍ਮਿਤਮ੍ । ਚਰਿਤ੍ਰਂ ਸਰ੍ਵਪਾਪਘ੍ਨਂ ਵਿष੍ਣੋਸ਼੍ਚੈਵ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਕੁੰਜਲ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਸੁਣ, ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈ ਕਥਾ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਇਹ ਕਥਾ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਮਹਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਵੀ।
ਯੋਸੌ ਹੁਂਡੋ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯੋ ਨਹੁषੇਣ ਹਤੋ ਰਣੇ । ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਵਿਖ੍ਯਾਤੋ ਵਿਹੁਂਡਸ੍ਤਪ ਆਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਹ ਮਹਾਂਵੀਰ ਹੁੰਡਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਹੁਸ਼ਾ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਹੁੰਡਾ, ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਤਪ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਨਿਹਤਂ ਪਿਤਰਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਾਮਾਤ੍ਯਂ ਸਪਰਿਚ੍ਛਦਮ੍ । ਆਯੁਪੁਤ੍ਰੇਣ ਵੀਰੇਣ ਨਹੁषੇਣ ਬਲੀਯਸਾ
ਆਯੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਵੀਰ ਨਹੁਸ਼ਾ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਦੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਹੁੰਡਾ ਨੇ ਤਪ ਕੀਤਾ।
ਤਪਸ੍ਤਪਤਿ ਸਕ੍ਰੋਧਾਦ੍ਦੇਵਾਨ੍ਹਂਤੁਂ ਸਮੁਦ੍ਯਤਃ । ਪੌਰੁषਂ ਤਸ੍ਯ ਦੁष੍ਟਸ੍ਯ ਤਪਸਾ ਵਰ੍ਦ੍ਧਿਤਸ੍ਯ ਚ
ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਤਪ ਕਰਦਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ; ਉਸ ਦੁਸ਼ਟ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤਪ ਨਾਲ ਹੋਰ ਵਧ ਗਈ।
ਜਾਨਂਤਿ ਦੇਵਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾ ਦੁਃਸਹਂ ਸਮਰਾਂਗਣੇ । ਹੁਂਡਾਤ੍ਮਜੋ ਵਿਹੁਂਡਸ੍ਤੁ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਹਂਤੁਮੁਦ੍ਯਤਃ
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਝੱਲਣਯੋਗ ਨਹੀਂ; ਹੁੰਡਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਹੁੰਡਾ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸੀ।
ਪਿਤੁਰ੍ਵੈਰਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਹਨਿष੍ਯੇ ਮਾਨਵਾਨ੍ਸੁਰਾਨ੍ । ਏਵਂ ਸਮੁਦ੍ਯਤਃ ਪਾਪੀ ਦੇਵਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕਂਟਕਃ
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲਵਾਂਗਾ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਾਂਗਾ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਪਾਪੀ, ਦੇਵ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਕਲੇਸ਼ ਬਣ ਗਿਆ।
ਉਪਦ੍ਰਵਂ ਸਮਾਰੇਭੇ ਪ੍ਰਜਾਃ ਪੀਡਯਤੇ ਚ ਸਃ । ਤਸ੍ਯੈਵ ਤੇਜਸਾ ਦਗ੍ਧਾ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚੇਂਦ੍ਰਪੁਰੋਗਮਾਃ
ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤਕਲੀਫ਼ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੀੜਦਾ; ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਸੜ ਗਏ।
ਸ਼ਰਣਂ ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਯ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਦੇਵਦੇਵਂ ਜਗਨ੍ਨਾਥਂ ਸ਼ਂਖਚਕ੍ਰਗਦਾਧਰਮ੍
ਉਹ ਲੋਕ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਮਹਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਸ਼ਰਨ ਆ ਗਏ; ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸ਼ੰਖ, ਚੱਕਰ ਤੇ ਗਦਾ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਊਚੁਸ਼੍ਚ ਪਾਹਿ ਨੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਿਹੁਂਡਸ੍ਯ ਮਹਾਭਯਾਤ੍ । ਸ਼੍ਰੀਵਿष੍ਣੁਰੁਵਾਚ- ਵਰ੍ਦ੍ਧਂਤੁ ਦੇਵਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਸੁਸੁਖੇਨ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਾਃ
ਉਹ ਕਹਿ ਉਠੇ, 'ਸਾਡੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਿਹੁੰਡਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਖਤਰੇ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।' ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ فرمایا, 'ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ, ਵੱਡੇ ਮਾਲਕੋ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੁਸ਼ ਰਹੋ।'
ਵਿਹੁਂਡਂ ਨਾਸ਼ਯਿष੍ਯਾਮਿ ਪਾਪਿष੍ਠਂ ਦੇਵਕਂਟਕਮ੍ । ਏਵਮਾਭਾष੍ਯ ਤਾਨ੍ਦੇਵਾਨ੍ਮਾਯਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ
ਮੈਂ ਵਿਹੁੰਡਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜਾ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਕਾਂਟਾ, ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਾਂਗਾ। ਇੰਝ ਕਹਿ ਕੇ ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਮਾਇਆ ਰਚੀ।
ਸ੍ਵਯਮੇਵਸ੍ਥਿਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨਂਦਨੇ ਸੁਮਹਾਯਸ਼ਾਃ । ਮਾਯਾਮਯਂ ਚਕਾਰਾਥ ਸ੍ਤ੍ਰੀਰੂਪਂ ਚ ਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਉਹ ਆਪ ਨੰਦਨ ਵਿੱਚ, ਵੱਡੀ ਸ਼ੋਭਾ ਵਾਲਾ, ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਫਿਰ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਇੱਕ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਇਸਤਰੀ ਦਾ ਰੂਪ ਬਣਾਇਆ।
ਵਿष੍ਣੁਮਾਯਾ ਮਹਾਭਾਗਾ ਸਰ੍ਵਵਿਸ਼੍ਵਪ੍ਰਮੋਹਿਨੀ । ਚਕਾਰ ਰੂਪਮਤੁਲਂ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਮਾਯਾਪ੍ਰਮੋਹਿਨੀ
ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਮਾਇਆ, ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਭੁਲਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਮਾਇਆ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਸ਼ਕਲ ਬਣਾਈ।
ਵਿਹੁਂਡਸ੍ਯ ਵਧਾਰ੍ਥਾਯ ਰੂਪਲਾਵਣ੍ਯਸ਼ਾਲਿਨੀ । ਕੁਂਜਲ ਉਵਾਚ- ਸ ਦੇਵਾਨਾਂ ਵਧਾਰ੍ਥਾਯ ਦਿਵ੍ਯਮਾਰ੍ਗਂ ਜਗਾਮ ਹ
ਵਿਹੁੰਡਾ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ, ਉਹ ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਰੂਪਦਾਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਈ। ਕੁੰਜਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਦਿਵਿਆ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲੀ।'
ਨਂਦਨਾਂਤੇ ਤਤੋ ਮਾਯਾਮਪਸ਼੍ਯਦ੍ਦਿਤਿਜੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਤਯਾ ਵਿਮੋਹਿਤੋ ਦੈਤ੍ਯਃ ਕਾਮਬਾਣਕृਤਾਂਤਰਃ
ਨੰਦਨ ਦੇ ਕੋਨੇ ਤੇ, ਦਿਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਉਸ ਦੇ ਜਾਦੂ ਨਾਲ ਦੈਤ ਭੁਲ ਗਿਆ, ਤੇ ਇੱਛਾ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਆਤ੍ਮਨਾਸ਼ਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ ਕਾਲਰੂਪਾਂ ਵਰਸ੍ਤ੍ਰਿਯਮ੍ । ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨਵਹੇਮਾਭਾਂ ਰੂਪਦ੍ਰਵਿਣਸ਼ਾਲਿਨੀਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੀ ਨਾਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਕਾਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ; ਉਹ ਨਵੇਂ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ, ਰੂਪ ਤੇ ਦੌਲਤ ਵਾਲੀ ਸੀ।
ਲੁਬ੍ਧੋ ਵਿਹੁਂਡਃ ਪਾਪਾਤ੍ਮਾ ਤਾਮੁਵਾਚ ਵਰਾਂਗਨਾਮ੍ । ਕਾਸਿ ਕਸ੍ਯ ਵਰਾਰੋਹੇ ਮਮਚਿਤ੍ਤਪ੍ਰਮਾਥਿਨਿ
ਲੋਭੀ ਵਿਹੁੰਡਾ, ਮਾੜੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ, ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, 'ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਕਿਸ ਦੀ ਹੈਂ, ਸੋਹਣੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਉਲਟ ਦਿੱਤਾ?'
ਸਂਗਮਂ ਦੇਹਿ ਮੇ ਭਦ੍ਰੇ ਰਕ੍ਸ਼ਰਕ੍ਸ਼ ਵਰਾਨਨੇ । ਸਂਗਮਾਤ੍ਤਵ ਦੇਵੇਸ਼ਿ ਯਦ੍ਯਦਿਚ੍ਛਸਿ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍
'ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਕਰ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਸੋਹਣੀ ਮੂੰਹ ਵਾਲੀ। ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਤੋਂ, ਦੇਵੀ, ਜੋ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ, ਉਹ ਲੈ ਲੈ।'
ਤਤ੍ਤਦ੍ਦਦ੍ਮਿ ਮਹਾਭਾਗੇ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਦੇਵਦਾਨਵੈਃ । ਮਾਯੋਵਾਚ- ਮਾਮੇਵ ਭੋਕ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਾ ਚੇਦ੍ਦਾਯਂ ਮੇ ਦੇਹਿ ਦਾਨਵ
'ਮੈਂ, ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਦੈਤਾਂ ਲਈ ਵੀ ਔਖਾ ਹੈ।' ਮਾਇਆ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਹੱਕ ਦੇ, ਦੈਤ।'
ਸਪ੍ਤਕੋਟਿਮਿਤੈਸ਼੍ਚੈਵ ਪੁष੍ਪੈਃ ਪੂਜਯ ਸ਼ਂਕਰਮ੍ । ਕਾਮੋਦਸਂਭਵੈਰ੍ਦਿਵ੍ਯੈਃ ਸੌਗਂਧੈਰ੍ਦੇਵਦੁਰ੍ਲਭੈਃ
'ਸੱਤ ਕਰੋੜ ਸੁਗੰਧੀ, ਦਿਵਿਆ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਵਿਰਲੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ, ਜੋ ਇੱਛਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਉਗਦੇ ਹਨ।'
ਤੇषਾਂ ਪੁष੍ਪਕृਤਾਂ ਮਾਲਾਂ ਮਮ ਕਂਠੇ ਤੁ ਦਾਨਵ । ਆਰੋਪਯ ਮਹਾਭਾਗ ਏਤਦ੍ਦਾਯਂ ਪ੍ਰਦੇਹਿ ਮੇ
'ਉਹਨਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਬਣਾਕੇ ਮੇਰੇ ਗਲੇ ਪਾ, ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਦੈਤ; ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੱਕ ਪੂਰਾ ਕਰ।'
ਤਦਾਹਂ ਸੁਪ੍ਰਿਯਾ ਭਾਰ੍ਯਾ ਭਵਿष੍ਯਾਮਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਵਿਹੁਂਡ ਉਵਾਚ- ਏਵਂ ਦੇਵਿ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਵਰਂ ਦਦ੍ਮਿ ਪ੍ਰਯਾਚਿਤਮ੍
'ਫਿਰ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਬਣ ਜਾਵਾਂਗੀ, ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।' ਵਿਹੁੰਡਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਇੰਝ ਹੀ ਹੋਵੇ, ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਮੰਗੀ ਹੋਈ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।'
ਵਨਾਨਿ ਯਾਨਿ ਪੁਣ੍ਯਾਨਿ ਦਿਵ੍ਯਾਨਿ ਦਿਤਿਜੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਬਭ੍ਰਾਮਮਨ੍ਮਥਾਵਿष੍ਟੋ ਨ ਚ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਤਂ ਦ੍ਰੁਮਮ੍
ਦਿਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਦਿਵਿਆ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ, ਫਿਰਦਾ ਰਿਹਾ, ਪਰ ਉਹ ਦਰਖ਼ਤ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ।
ਕਾਮੋਦਕਾਖ੍ਯਂ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਯਤ੍ਰਤਤ੍ਰ ਗਤਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਕਾਮੋਦਾਖ੍ਯਦ੍ਰੁਮੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਵਦਂਤ੍ਯੇਵਂ ਮਹਾਜਨਾਃ
ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਗਿਆ, ਉਹ 'ਕਾਮੋਦਕ' ਦਰਖ਼ਤ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਦਾ ਰਿਹਾ; ਵੱਡੇ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ, 'ਕਾਮੋਦਕ ਨਾਮ ਦਾ ਕੋਈ ਦਰਖ਼ਤ ਨਹੀਂ।'
ਪृਚ੍ਛਮਾਨਃ ਸ ਦੁष੍ਟਾਤ੍ਮਾ ਕਾਮਬਾਣੈਃ ਪ੍ਰਪੀਡਿਤਃ । ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਭਾਰ੍ਗਵਂ ਗਤ੍ਵਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਨਮਿਤ ਕਂਧਰਃ
ਉਹ ਮਾੜੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ, ਇੱਛਾ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਹਰ ਥਾਂ ਪੁੱਛਦਾ ਰਿਹਾ; ਭਾਰਗਵ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ।
ਕਾਮੋਦਕਂ ਦ੍ਰੁਮਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਕਾਂਤਂ ਪੁष੍ਪਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਉਵਾਚ- ਕਾਮੋਦਃ ਪਾਦਪੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਯੋषਿਦੇਵਾਸ੍ਤਿ ਦਾਨਵ
'ਕਾਮੋਦਕ ਦਰਖ਼ਤ, ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ।' ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਕਾਮੋਦਕ ਪੌਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਉਹ ਕੇਵਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਦੈਤ।'