ਸਰ੍ਵਸ਼ੋਭਾਸਮਾਕੀਰ੍ਣਂ ਵਿਵੇਸ਼ ਸ ਪੁਰੋਤ੍ਤਮਮ੍ । ਵੇਦਮਂਗਲਘੋषੈਸ਼੍ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਸ਼੍ਚੈਵ ਪੂਜਿਤਃ
ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ, ਜੋ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਵਿੱਚ ਉਹ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਘੋਸ਼ਣਿਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਆਦਰ-ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਦਦृਸ਼ੇ ਪਿਤਰਂ ਵੀਰੋ ਮਾਤਰਂ ਚ ਸੁਪੁਣ੍ਯਕਾਮ੍ । ਹਰ੍षੇਣ ਮਹਤਾਵਿष੍ਟਃ ਪਿਤੁਃ ਪਾਦੌ ਨਨਾਮ ਸਃ
ਉਸ ਵੀਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਵਧੀਆ ਪੁੰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਅਸ਼ੋਕਸੁਂਦਰੀ ਸਾ ਤੁ ਤਯੋਃ ਪਾਦੌ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਨਨਾਮ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਭਾਵੇਨ ਉਭਯੋਃ ਸਾ ਵਰਾਨਨਾ
ਅਸ਼ੋਕਸੁੰਦਰਿ, ਉਹ ਸੋਹਣੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਭਾਵ ਅਤੇ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਰਹੀ।
ਰਂਭਾ ਚ ਸਾ ਨਨਾਮਾਥ ਪ੍ਰੀਤਿਂ ਚੈਵਾਪ੍ਯਦਰ੍ਸ਼ਯਤ੍ । ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਵਾ ਸਮਾਭਾष੍ਯ ਸ੍ਵਗੁਰੁਂ ਨृਪਨਂਦਨਃ
ਫਿਰ ਰੰਭਾ ਨੇ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਪਿਆਰ ਵਿਖਾਇਆ। ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਨੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਅਨਾਮਯਂ ਚ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਮਾਤਰਂ ਪਿਤਰਂ ਪ੍ਰਤਿ । ਏਵਮੁਕ੍ਤੋ ਮਹਾਭਾਗਃ ਸਾਨਂਦਪੁਲਕੋਦ੍ਗਮਃ
ਉਸ ਨੇ ਮਾਤਾ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਖੈਰ-ਮੰਗੀ ਪੁੱਛੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ, ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਥਰਥਰਾ ਉਠਿਆ।
ਆਯੁਰੁਵਾਚ- ਅਦ੍ਯੈਵ ਵ੍ਯਾਧਯੋ ਨष੍ਟਾ ਦੁਃਖਸ਼ੋਕਾਵੁਭੌ ਗਤੌ । ਭਵਤੋ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ਪੁਤ੍ਰ ਸੁਤੁष੍ਟ੍ਯਾ ਹृष੍ਯਤੇ ਜਗਤ੍
ਆਯੁਰ ਨੇ ਆਖਿਆ—'ਅੱਜ ਹੀ ਸਾਰੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਸ਼ੋਕ ਦੋਵੇਂ ਦੂਰ ਹੋ ਗਏ। ਤੇਰੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ, ਪੁੱਤਰ, ਸੰਸਾਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।'
ਕृਤਕृਤ੍ਯੋਸ੍ਮਿ ਸਂਜਾਤਸ੍ਤ੍ਵਯਿ ਜਾਤੇ ਮਹੌਜਸਿ । ਸ੍ਵਵਂਸ਼ੋਦ੍ਧਰਣਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਅਹਮੇਵ ਸਮੁਦ੍ਧृਤਃ
ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਜਨਮ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਮਕਸਦ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ; ਆਪਣੀ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਮੈਂ ਆਪ ਹੀ ਉੱਚਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ।
ਇਂਦੁਮਤ੍ਯੁਵਾਚ- ਪਰ੍ਵਣਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਇਂਦੋਸ੍ਤੁ ਤੇਜੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਹੋਦਧਿਃ । ਵृਦ੍ਧਿਂ ਯਾਤਿ ਮਹਾਭਾਗ ਤਥਾਹਂ ਤਵ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍
ਇੰਦੁਮਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ ਦੀ ਪੂਰਨਿਮਾ ਦੀ ਚਮਕ ਦੇਖ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਤੇਰੀ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਮੈਂ ਵੀ ਵਧ ਗਈ ਹਾਂ।
ਵਰ੍ਦ੍ਧਿਤਾਸ੍ਮਿ ਸੁਹृष੍ਟਾਸ੍ਮਿ ਆਨਂਦੇਨ ਸਮਾਕੁਲਾ । ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ਤੇ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਧਨ੍ਯਾ ਜਾਤਾਸ੍ਮਿ ਮਾਨਦ
ਮੈਂ ਵਧੀ ਹਾਂ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ, ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ ਹਾਂ; ਤੇਰੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ, ਵੱਡੇ ਗਿਆਨੀ, ਮੈਂ ਧਨਵੰਤ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ, ਮਾਣ ਦੇਣ ਵਾਲੇ।
ਏਵਂ ਸਂਭਾष੍ਯ ਤਂ ਪੁਤ੍ਰਮਾਲਿਂਗ੍ਯ ਤਨਯੋਤ੍ਤਮਮ੍ । ਸ਼ਿਰਸ਼੍ਚਾਘ੍ਰਾਯ ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਵਤ੍ਸਂ ਧੇਨੁਰ੍ਯਥਾ ਸ੍ਵਕਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਵਧੀਆ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ, ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਸਿਰ ਸੁੰਘ ਕੇ, ਗਾਂ ਵਾਂਗ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕੀਤਾ।
ਅਭਿਨਂਦ੍ਯ ਸੁਤਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਨਹੁषਂ ਦੇਵਰੂਪਿਣਮ੍ । ਆਸ਼ੀਰ੍ਭਿਸ਼੍ਚਾਰ੍ਚਯਦ੍ਦੇਵੀ ਪੁਣ੍ਯਾ ਇਂਦੁਮਤੀ ਤਦਾ
ਪਵਿੱਤਰ ਇੰਦੁਮਤੀ ਨੇ, ਦੇਵ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ ਨਹੁਸ਼ ਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇ ਕੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ- ਅਥਾਸੌ ਮਾਤਰਂ ਪੁਣ੍ਯਾਂ ਦੇਵੀਮਿਂਦੁਮਤੀਂ ਸੁਤਃ । ਕਥਯਾਮਾਸ ਵृਤ੍ਤਾਂਤਂ ਯਥਾਹਰਣਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਪੁੱਤਰ ਨਹੁਸ਼ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ, ਦੇਵੀ ਇੰਦੁਮਤੀ ਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਅ攫ਣ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।
ਸ੍ਵਭਾਰ੍ਯਾਯਾਸ੍ਤਥੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਂ ਚੈਵ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ । ਹੁਂਡੇਨਾਪਿ ਯਥਾ ਯੁਦ੍ਧਂ ਹੁਂਡਸ੍ਯਾਪਿ ਨਿਪਾਤਨਮ੍
ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਅਤੇ ਆਉਣ, ਹੂੰਡ ਨਾਲ ਹੋਈ ਲੜਾਈ ਅਤੇ ਹੂੰਡ ਦੀ ਹਾਰ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ।
ਸਮਾਸੇਨ ਸਮਸ੍ਤਂ ਤਦਾਖ੍ਯਾਤਂ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਹਿ । ਮਾਤਾਪਿਤ੍ਰੋਰ੍ਯਥਾ ਵृਤ੍ਤਂ ਤਯੋਰਾਨਂਦਦਾਯਕਮ੍
ਉਸਨੇ ਆਪ ਹੀ, ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ, ਸਾਰਾ ਵਾਕਿਆ ਦੱਸਿਆ, ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੋਇਆ।
ਮਾਤਾਪਿਤਰਾਵਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਵਿਕ੍ਰਮੋਦ੍ਯਮਮ੍ । ਹਰ੍षੇਣ ਮਹਤਾਵਿष੍ਟੌ ਸਂਜਾਤੌ ਪੂਰ੍ਣਮਾਨਸੌ
ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਵਿਰਤਾ ਅਤੇ ਯਤਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ ਅਤੇ ਮਨ ਤੋਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ।
ਨਹੁषੋ ਧਨੁਰਾਦਾਯ ਇਂਦ੍ਰਸ੍ਯ ਸ੍ਯਂਦਨੇਨ ਵੈ । ਜਿਗਾਯ ਪृਥਿਵੀਂ ਸਰ੍ਵਾਂ ਸਪ੍ਤਦ੍ਵੀਪਾਂ ਸਪਤ੍ਤਨਾਮ੍
ਨਹੁਸ਼ ਨੇ ਇੰਦ੍ਰ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਅਤੇ ਰਥ ਲੈ ਕੇ, ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ, ਸੱਤ ਟਾਪੂਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਜਿੱਤ ਲਿਆ।
ਪਿਤ੍ਰੇ ਸਮਰ੍ਪਯਾਮਾਸ ਵਸੁਪੂਰ੍ਣਾਂ ਵਸੁਂਧਰਾਮ੍ । ਪਿਤਰਂ ਹਰ੍षਯਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਦਾਨਧਰ੍ਮੈਃ ਸੁਕਰ੍ਮਭਿਃ
ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਧਰਤੀ, ਜੋ ਧਨ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤੀ; ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਾਨ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਪਿਤਰਂ ਯਾਜਯਾਮਾਸ ਰਾਜਸੂਯਾਦਿਭਿਸ੍ਤਦਾ । ਮਹਾਯਜ੍ਞੈਸ਼੍ਚ ਦਾਨੈਸ਼੍ਚ ਵ੍ਰਤੈਰ੍ਨਿਯਮਸਂਯਮੈਃ
ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਰਾਜਸੂਯ ਆਦਿ ਵੱਡੇ ਯਜਨ, ਦਾਨ, ਵਰਤ ਅਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨਾਲ ਯਜਨ ਕਰਵਾਏ।
ਸੁਦਾਨੈਰ੍ਯਸ਼ਸਾ ਪੁਣ੍ਯੈਰ੍ਯਜ੍ਞੈਃ ਪੁਣ੍ਯਮਹੋਦਯੈਃ । ਸੁਸਂਪੂਰ੍ਣੌ ਕृਤੌ ਤੌ ਤੁ ਪਿਤਰੌ ਚਾਯੁਸੂਨੁਨਾ
ਉਸ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਵੱਡੇ ਦਾਨ, ਯਸ਼, ਪਵਿੱਤਰ ਯਜਨ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਪੂਰਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਅਥ ਦੇਵਾਃ ਸਮਾਗਤ੍ਯ ਨਾਗਾਹ੍ਵਯਂ ਪੁਰੋਤ੍ਤਮਮ੍ । ਅਭ੍ਯषਿਂਚਨ੍ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਨਹੁषਂ ਵੀਰਮਰ੍ਦਨਮ੍
ਫਿਰ ਦੇਵਤੇ ਨਾਗਾਹਵਯਾ ਨਾਮਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਵਿਰਤਾ ਵਾਲੇ ਨਹੁਸ਼ ਨੂੰ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ।
ਮੁਨਿਭਿਸ਼੍ਚ ਸੁਸਿਦ੍ਧੈਸ਼੍ਚ ਆਯੁਨਾ ਤੇਨ ਭੂਭੁਜਾ । ਅਭਿषਿਂਚ੍ਯ ਸ੍ਵਰਾਜ੍ਯੇ ਤਂ ਸਮੇਤਂ ਸ਼ਿਵਕਨ੍ਯਯਾ
ਮੁਨੀਆਂ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂ ਨੇ, ਉਸ ਰਾਜਾ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਧੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਿਆ।
ਭਾਰ੍ਯਾਯੁਕ੍ਤਃ ਸ੍ਵਕਾਯੇਨ ਆਯੁ ਰਾਜਾ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ । ਦਿਵਂ ਜਗਾਮ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਦੇਵੈਃ ਸਿਦ੍ਧੈਃ ਸੁਪੂਜਿਤਃ
ਆਯੁ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ, ਵੱਡਾ ਯਸ਼ ਵਾਲਾ, ਧਰਮਾਤਮਾ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਸਵਰਗ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਐਂਦ੍ਰਂ ਪਦਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਗਤਃ ਪੁਨਃ । ਹਰਲੋਕਂ ਜਗਾਮਾਥ ਮੁਨਿਭਿਰ੍ਦੇਵਪੂਜਿਤਃ
ਇੰਦ੍ਰ ਦਾ ਪਦ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਮੁੜ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਗਿਆ, ਫਿਰ ਹਰਲੋਕ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਮੁਨੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਗਿਆ।
ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਭਿਰ੍ਮਹਾਰਾਜਃ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯਾਪਿ ਸੁਤੇਜਸਾ । ਹਰੇਰ੍ਲੋਕਂ ਗਤਃ ਪੁਣ੍ਯੈਰ੍ਨਿਵਸਤ੍ਯੇष ਭੂਪਤਿਃ
ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਵੱਡੀ ਚਮਕ ਨਾਲ, ਮਹਾਰਾਜਾ ਹਰਿ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਗਿਆ; ਇਹ ਭੂਪਤੀ ਉੱਥੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਪੁਰੁषੈਃ ਪੁਣ੍ਯਕਰ੍ਮਾਖ੍ਯੈਰੀਦृਸ਼ਂ ਪੁਣ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਜਨਿਤਵ੍ਯਂ ਮਹਾਭਾਗ ਕਿਮਨ੍ਯੈਃ ਸ਼ੋਕਕਾਰਕੈਃ
ਹੇ ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਐਸਾ ਉੱਚਾ ਪਵਿੱਤਰ ਫਲ ਹੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਹੋਰ ਉਹ ਕੰਮ ਕੀ ਲਾਭ ਦੇਣਗੇ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਦੁੱਖ ਹੀ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ?
ਯਥਾ ਜਾਤਃ ਸ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਨਹੁषਃ ਪਿਤृਤਾਰਕਃ । ਕੁਲਸ੍ਯ ਧਰ੍ਤ੍ਤਾ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਨਹੁषੋ ਜ੍ਞਾਨਪਂਡਿਤਃ
ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਨਹੁਸ਼ਾ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਉੱਥਾ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਪਾਲਣਹਾਰ ਤੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਸੀ।
ਏਤਤ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਚਰਿਤ੍ਰਂ ਤਸ੍ਯ ਭੂਪਤੇਃ । ਅਨ੍ਯਤ੍ਕਿਂ ਤੇ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਵਦ ਪੁਤ੍ਰ ਕਪਿਂਜਲ
ਇਹ ਸਾਰੇ, ਉਸ ਰਾਜੇ ਦੀ ਕਥਾ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ; ਹੁਣ ਦੱਸ, ਪੁੱਤਰ ਕਪੀੰਜਲ, ਹੋਰ ਕੀ ਦੱਸਾਂ?
ਏਵਂਵਿਧਂ ਪੁਣ੍ਯਮਯਂ ਪਵਿਤ੍ਰਂ ਚਰਿਤ੍ਰਮੇਤਦ੍ਯਸ਼ਸਾ ਸਮੇਤਮ੍ । ਆਯੋਃ ਸੁਤਸ੍ਯਾਪਿ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਮਰ੍ਤ੍ਯੋ ਭੋਗਾਨ੍ਸ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵੈਤਿ ਪਦਂ ਮੁਰਾਰੇਃ
ਜੋ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਆਯੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਪਵਿੱਤ੍ਰ ਕਥਾ, ਜੋ ਯਸ਼ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਖ ਭੋਗ ਕੇ ਆਖਰਕਾਰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਦਰ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਦ੍ਮਪੁਰਾਣੇ ਭੂਮਿਖਂਡੇ ਵੇਨੋਪਾਖ੍ਯਾਨੇ ਗੁਰੁਤੀਰ੍ਥਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਚ੍ਯਵਨਚਰਿਤ੍ਰੇ ਨਹੁषਾਖ੍ਯਾਨੇ ਸਪ੍ਤਦਸ਼ਾਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਭੂਮੀ ਖੰਡ, ਵੇਨ ਦੀ ਕਥਾ, ਗੁਰੂ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਚ੍ਯਵਨ ਦੀ ਕਥਾ ਅਤੇ ਨਹੁਸ਼ਾ ਦੀ ਕਥਾ ਵਾਲੇ ਸਤਰਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੌਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਕਪਿਂਜਲ ਉਵਾਚ- ਗਂਗਾਮੁਖੇ ਪੁਰਾ ਤਾਤ ਰੋਦਮਾਨਾ ਵਰਾਂਗਨਾ । ਨੇਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਮਸ਼੍ਰੁਬਿਂਦੂਨਿ ਪਤਂਤਿ ਚ ਮਹਾਜਲੇ
ਕਪੀੰਜਲ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੇ, ਹੇ ਪਿਤਾ, ਇੱਕ ਉੱਚੀ ਜਾਤ ਦੀ ਔਰਤ ਰੋ ਰਹੀ ਸੀ; ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਹੰਝੂਆਂ ਦੇ ਬੂੰਦੇ ਵੱਡੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।