ਆਕਰ੍ਣ੍ਯ ਸਰ੍ਵਂ ਮੁਨਿਨਾ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਮਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਭੂਤਂ ਸ ਹਿ ਚਿਂਤ੍ਯਮਾਨਃ । ਤਸ੍ਯਾਂਤਮੇਕਃ ਪਰਿਕਰ੍ਤੁਕਾਮ ਆਯੋਃ ਸੁਤਃ ਕੋਪਮਥੋ ਚਕਾਰ
ਜਦੋਂ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਜੋ ਕੁਝ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਸਭ ਸੁਣਿਆ, ਜੋ ਅਜੀਬ ਸੀ, ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ; ਆਯੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸ ਨੇ ਅੰਤ ਕੱਟਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਦ੍ਮਪੁਰਾਣੇ ਭੂਮਿਖਂਡੇ ਵੇਨੋਪਾਖ੍ਯਾਨੇ ਗੁਰੁਤੀਰ੍ਥਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਚ੍ਯਵਨਚਰਿਤ੍ਰੇ ਨਾਹੁषਾਖ੍ਯਾਨੇऽष੍ਟੋਤ੍ਤਰਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਭੂਮੀ ਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਵੇਨਾ ਦੀ ਕਥਾ, ਗੁਰੂ ਤੀਰਥ ਦੇ ਮਹਾਤਮ, ਚ੍ਯਵਨ ਦੀ ਕਥਾ, ਨਹੁਸ਼ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਇੱਕ ਸੌ ਅਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ।
ਕੁਂਜਲ ਉਵਾਚ- ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਪ੍ਰਸਾਦ੍ਯੈਵ ਵਸ਼ਿष੍ਠਂ ਤਪਤਾਂ ਵਰਮ੍ । ਆਮਂਤ੍ਰ੍ਯ ਨਿਰ੍ਜਗਾਮਾਥ ਬਾਣਪਾਣਿਰ੍ਧਨੁਰ੍ਧਰਃ
ਕੁੰਜਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ, ਜੋ ਤਪਸਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਬੋਲਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਬਾਣ ਲੈ ਕੇ ਚਲ ਪਿਆ।
ਏਣਸ੍ਯ ਮਾਂਸਂ ਸੁਵਿਪਾਚ੍ਯਭੋਜਿਤਂ ਬਾਲਸ੍ਤਯਾ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤ ਏਵ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ । ਆਯੋਃ ਸੁਪੁਤ੍ਰਃ ਸਗੁਣਃ ਸੁਰੂਪੋ ਦੇਵੋਪਮੋ ਦੇਵਗੁਣੈਸ਼੍ਚ ਯੁਕ੍ਤਃ
ਹਿਰਣ ਦਾ ਮਾਸ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਕਾ ਕੇ ਖਾਧਾ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ; ਆਯੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਗੁਣਵਾਨ, ਸੁੰਦਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗਾ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ।
ਤੇਨੈਵ ਮਾਂਸੇਨ ਸੁਸਂਸ੍ਕृਤੇਨ ਮृष੍ਟੇਨ ਪਕ੍ਵੇਨ ਰਸਾਨੁਗੇਨ । ਤਮੇਵ ਦੈਤ੍ਯਂ ਪਰਿਭਾष੍ਯ ਸੂਦੋ ਦੁष੍ਟਂ ਸੁਹਰ੍षੇਣ ਵ੍ਯਭੋਜਯਤ੍ਤਦਾ
ਉਸ ਮਾਸ ਨਾਲ, ਜੋ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ, ਸੁਆਦਲੇ, ਪਕਿਆ ਅਤੇ ਰਸਦਾਰ ਸੀ, ਰਸੋਈਏ ਨੇ ਦੈਤ ਨੂੰ ਗੱਲ ਕਰਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਹ ਮਾਸ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਬੁਭੁਜੇ ਦਾਨਵੋ ਮਾਂਸਂ ਰਸਸ੍ਵਾਦੁਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਹਰ੍षੇਣਾਪਿ ਸਮਾਵਿष੍ਟੋ ਜਗਾਮਾਸ਼ੋਕਸੁਂਦਰੀਮ੍
ਦੈਤ ਨੇ ਮਾਸ, ਜੋ ਰਸਦਾਰ ਤੇ ਸੁਆਦਲੇ ਸੀ, ਖਾਧਾ; ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਅਸ਼ੋਕ ਸੁੰਦਰਿ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ।
ਤਾਮੁਵਾਚ ਤਤਸ੍ਤੂਰ੍ਣਂ ਕਾਮੋਪਹਤਚੇਤਨਃ । ਆਯੁਪੁਤ੍ਰੋ ਮਯਾ ਭਦ੍ਰੇ ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਃ ਪਤਿਰੇਵ ਤੇ
ਫਿਰ, ਜਲਦੀ, ਵਾਸਨਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਸੋਹਣੀਏ, ਆਯੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮੈਂ ਖਾ ਲਿਆ ਹੈ; ਉਹ ਤੇਰਾ ਪਤੀ ਸੀ।'
ਮਾਮੇਵ ਭਜ ਚਾਰ੍ਵਂਗਿ ਭੁਂਕ੍ਸ਼੍ਵ ਭੋਗਾਨ੍ਮਨੋਨੁਗਾਨ੍ । ਕਿਂ ਕਰਿष੍ਯਸਿ ਤੇਨ ਤ੍ਵਂ ਮਾਨੁषੇਣ ਗਤਾਯੁषਾ
ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਪਿਆਰ ਕਰ, ਸੋਹਣੀ ਸਰੀਰ ਵਾਲੀ; ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਖ ਭੋਗ। ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨਾਲ ਤੂੰ ਕੀ ਕਰੇਗੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਉਮਰ ਮੁੱਕ ਚੁੱਕੀ ਹੈ?
ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਸਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਸ਼ਿਵਕਨ੍ਯਾ ਤਪਸ੍ਵਿਨੀ । ਭਰ੍ਤਾ ਮੇ ਦੈਵਤੈਰ੍ਦਤ੍ਤੋ ਅਜਰੋ ਦੋषਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਤਪਸਵੀ ਕੁੜੀ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ: 'ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ—ਉਹ ਬੁੱਢਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਥੋੜ ਨਹੀਂ।'
ਤਸ੍ਯ ਮृਤ੍ਯੁਰ੍ਨ ਵੈ ਦृष੍ਟੋ ਦੇਵੈਰਪਿ ਮਹਾਤ੍ਮਭਿਃ । ਏਵਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਦਾਨਵੋ ਦੁष੍ਟਚੇष੍ਟਿਤਃ
ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਜਾਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਨੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖੀ। ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੈਤ ਨੇ ਮੰਦ ਕਰਤੂਤ ਕੀਤੀ।
ਤਾਮੁਵਾਚ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ੀਂ ਪ੍ਰਹਸ੍ਯੈਵ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਅਦ੍ਯੈਵ ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਮਾਂਸਮਾਯੁਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਸੁਂਦਰਿ
ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਮੁੜ ਹੱਸ ਕੇ ਕਿਹਾ: 'ਅੱਜ ਆਯੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਸੋਹਣੀਏ।'
ਜਾਤਮਾਤ੍ਰਸ੍ਯ ਬਾਲਸ੍ਯ ਨਹੁषਸ੍ਯ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਃ । ਏਵਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਸਾ ਵਾਕ੍ਯਂ ਕੋਪਂ ਚਕ੍ਰੇ ਸੁਦਾਰੁਣਮ੍
ਨਵਜਾਤ ਬੱਚੇ, ਨਹੁਸ਼, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਮੰਦ ਸੀ। ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ।
ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਸਤ੍ਯਸਂਸ੍ਥਾ ਸਾ ਤਪਸਾ ਭਾਵਿਤਾ ਪੁਨਃ । ਤਪ ਏਵ ਮਯਾ ਤਪ੍ਤਂ ਮਨਸਾ ਨਿਯਮੇਨ ਵੈ । ਆਯੁਸੁਤਸ਼੍ਚਿਰਾਯੁਸ਼੍ਚ ਸਤ੍ਯੇਨੈਵ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਸੱਚ ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ, ਤਪ ਨਾਲ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੋਈ, ਉਸ ਨੇ ਮੁੜ ਕਿਹਾ: 'ਮੈਂ ਮਨ ਤੇ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਤਪ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਆਯੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੱਚ ਦੇ ਨਾਲ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ।'
ਇਤੋ ਗਚ੍ਛ ਦੁਰਾਚਾਰ ਯਦਿ ਜੀਵਿਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ । ਅਨ੍ਯਥਾ ਤ੍ਵਾਮਹਂ ਸ਼ਪ੍ਸ੍ਯੇ ਪੁਨਰੇਵ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਇਥੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾ, ਮੰਦ ਆਚਰਨ ਵਾਲੇ, ਜੇ ਜੀਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮੁੜ ਸ਼ਾਪ ਦੇਵਾਂਗੀ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਏਵਮਾਕਰ੍ਣਿਤਂ ਤਸ੍ਯਾਃ ਸੂਦੇਨ ਨृਪਤਿਂ ਪ੍ਰਤਿ । ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਮਹਾਰਾਜ ਏਤਾਮਨ੍ਯਾਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਯ
ਇਹ ਉਸ ਤੋਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਸੋਈਏ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ, ਮਹਾਰਾਜਾ, ਤੇ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਲੱਭ।'
ਸੂਦੇਨ ਪ੍ਰੇषਿਤੋ ਦੈਤ੍ਯਃ ਸ ਹੁਂਡਃ ਪਾਪਚੇਤਨਃ । ਨਿਰ੍ਜਗਾਮ ਤ੍ਵਰਾਯੁਕ੍ਤਃ ਸ ਸ੍ਵਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਰਸੋਈਏ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ, ਦੈਤ ਹੁੰਦਾ, ਜੋ ਮੰਦ ਮਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ।
ਚੇष੍ਟਿਤਂ ਨੈਵ ਜਾਨਾਤਿ ਦਾਸ੍ਯਾ ਸੂਦੇਨ ਯਤ੍ਕृਤਮ੍ । ਤਸ੍ਯੈ ਨਿਵੇਦਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਿਯਾਯੈ ਵृਤ੍ਤਮੇਵ ਚ
ਦਾਸੀ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਰਸੋਈਏ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ; ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਵਰਤਾਓ ਸਮੇਤ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ- ਅਸ਼ੋਕਸੁਂਦਰੀ ਸਾ ਚ ਮਹਤਾ ਤਪਸਾ ਕਿਲ । ਦੁਃਖਸ਼ੋਕੇਨ ਸਂਤਪ੍ਤਾ ਕृਸ਼ੀਭੂਤਾ ਤਪਸ੍ਵਿਨੀ
ਸੂਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ— ਅਸ਼ੋਕਸੁੰਦਰੀ ਨੇ ਵੱਡੀ ਤਪਸਿਆ ਕੀਤੀ; ਦੁੱਖ ਤੇ ਗਮੀ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਤਪਸਵੀ ਔਰਤ ਸੁੱਕ ਗਈ।
ਚਿਂਤਯਂਤੀ ਪ੍ਰਿਯਂ ਕਾਂਤਂ ਤਂ ਧ੍ਯਾਯਤਿ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਕਿਂ ਨ ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਵੈ ਦੈਤ੍ਯਾ ਉਪਾਯੈਰ੍ਵਿਵਿਧੈਰਪਿ
ਉਹ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੂੰ ਸੋਚਦੀ ਰਹੀ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਉਸ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੀ; ਦੈਤ ਵੀ ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਉਪਾਯਜ੍ਞਾਃ ਸਦਾ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਉਦ੍ਯਮੇਨਾਪਿ ਸਰ੍ਵਦਾ । ਵਰ੍ਤਂਤੇ ਦਨੁਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਨਾਨਾਭਾਵੈਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਲਾਕੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਬੁੱਧੀ ਤੇ ਜਤਨ ਨਾਲ, ਹਰ ਵੇਲੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਮਾਯੋਪਾਯੇਨ ਯੋਗੇਨ ਹृਤਾਹਂ ਪਾਪਿਨਾ ਪੁਰਾ । ਤਥਾ ਸ ਘਾਤਿਤਃ ਪੁਤ੍ਰ ਆਯੋਸ਼੍ਚੈਵ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਮਾਇਆ ਤੇ ਯੋਗ ਦੇ ਜਰੀਏ, ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਪਾਪੀ ਵੱਲੋਂ ਚੱਕੀ ਗਈ; ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਆਯੁ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਇਹੀ ਹੋਵੇਗਾ।
ਯਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੈਵਯੋਗੇਨ ਭਵਿਤਾਰਮਨਾਮਯਮ੍ । ਉਦ੍ਯਮੇਨਾਪਿ ਪਸ਼੍ਯੇਤ ਕਿਂ ਵਾ ਨਸ਼੍ਯਤਿ ਵਾ ਨ ਵਾ
ਉਸ ਨੂੰ, ਦਿਵਿਆ ਭਾਗ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਅਸਰ ਰਹਿਤ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਤਨ ਕਰਕੇ ਵੀ ਪਤਾ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
ਕਿਂ ਵਾ ਸ ਉਦ੍ਯਮਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਕਿਂ ਵਾ ਤਤ੍ਕਰ੍ਮਜਂ ਫਲਮ੍ । ਭਾਵਿਭਾਵਃ ਕਥਂ ਨਸ਼੍ਯੇਤ੍ਤਤੋ ਵੇਦਃ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਤਿ
ਕੀ ਜਤਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ ਜਾਂ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ? ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਕਿਵੇਂ ਮਿਟ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇਸ ਲਈ ਹੀ ਵੇਦ ਅਟੱਲ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ੇषੋ ਭਾਵਿਤੋ ਦੇਵੈਃ ਸ ਕਥਂ ਚਾਨ੍ਯਥਾ ਭਵੇਤ੍ । ਏਵਮੇਵਂ ਮਹਾਭਾਗਾ ਚਿਂਤਯਂਤੀ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਖਾਸ ਭਾਗ ਬਣਾਇਆ ਹੈ; ਫਿਰ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋਰ ਹੋ ਸਕਦਾ? ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਭਾਗ ਵਾਲੀ, ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਸੋਚਦੀ ਰਹੀ।
ਕਿਨ੍ਨਰੋ ਵਿਦ੍ਵਰੋ ਨਾਮ ਬृਹਦ੍ਵਂਸ਼ੋਮਹਾਤਨੁਃ । ਸਨਾਭ੍ਯੋਰ੍ਧਨਰਃ ਕਾਯਃ ਪਕ੍ਸ਼ਾਭ੍ਯਾਂ ਹਿ ਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਇੱਕ ਕਿਨਨਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਵਿਦਵਰ ਸੀ, ਵੱਡੀ ਵੰਸ਼ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ; ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਨਾਬੀ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖਾ ਸੀ, ਪੱਖ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਦ੍ਵਿਭੁਜੋ ਵਂਸ਼ਹਸ੍ਤਸ੍ਤੁ ਹਾਰਕਂਕਣਸ਼ੋਭਿਤਃ । ਦਿਵ੍ਯਗਂਧਾਨੁਲਿਪ੍ਤਾਂਗੋ ਭਾਰ੍ਯਯਾ ਸਹ ਚਾਗਤਃ
ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਬਾਂਹਾਂ ਸਨ, ਬਾਂਸ ਦੀ ਲਾਟੀ ਫੜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਹਾਰ ਤੇ ਕੰਗਣ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ; ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਦਿਵਿਆ ਸੁਗੰਧ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਆਇਆ।
ਤਾਮੁਵਾਚ ਨਿਰਾਨਂਦਾਂ ਸ ਸੁਤਾਂ ਸ਼ਂਕਰਸ੍ਯਹਿ । ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਚਿਂਤਸੇ ਦੇਵਿ ਵਿਦ੍ਵਰਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਚਾਗਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਦੁਖੀ ਧੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਦੇਵੀ, ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦੀ ਹੈਂ? ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਵਿਦਵਰ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।'
ਕਿਨ੍ਨਰਂ ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤਂ ਮਾਂ ਪ੍ਰੇषਿਤਂ ਦੇਵਸਤ੍ਤਮੈਃ । ਦੁਃਖਮੇਵਂ ਨ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਭਵਤ੍ਯਾ ਨਹੁषਂ ਪ੍ਰਤਿ
'ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਨੁ ਭਗਤ ਕਿਨਨਰ ਹਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ; ਨਹੁਸ਼ ਲਈ ਤੂੰ ਇੰਨਾ ਦੁਖੀ ਨਾ ਹੋ।'
ਹੁਂਡੇਨ ਪਾਪਚਾਰੇਣ ਵਧਾਰ੍ਥਂ ਤਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ । ਕृਤਮੇਵਾਖਿਲਂ ਕਰ੍ਮ ਹृਤਸ਼੍ਚਾਯੁਸੁਤਃ ਸ਼ੁਭੇ
ਹੁੰਢ ਨੇ ਮਕਰ ਤੇ ਪਾਪੀ ਕਰਤੂਤ ਨਾਲ, ਉਸ ਬੁਧੀਮਾਨ ਦੀ ਮਾਰ ਲਈ, ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਕਰ ਲਏ ਹਨ, ਤੇ ਆਯੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਲੈ ਗਿਆ ਹੈ, ਸੁਭਾਗਨ।
ਸ ਤੁ ਵੈ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤੋ ਦੇਵੈਰੁਪਾਯੈਰ੍ਵਿਵਿਧੈਰਪਿ । ਹੁਂਡ ਏਵਂ ਵਿਜਾਨਾਤਿ ਆਯੁਪੁਤ੍ਰੋ ਹृਤੋ ਮਯਾ
ਪਰ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਬਚਾਇਆ ਗਿਆ; ਹੁੰਢ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਆਯੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮੈਂ ਲੈ ਗਿਆ।