ਨਹੁषੋ ਨਾਮ ਮੇਧਾਵੀ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਮਹਾਤੇਜਾ ਅਨ੍ਯਥਾ ਤ੍ਵਂ ਕਰਿष੍ਯਸਿ
'ਇੱਕ ਗਿਆਨਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਨਹੁਸ਼ ਨਾਮ ਦਾ ਜਨਮ ਲੈਵੇਗਾ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਦੇਵਾਂ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਤੂੰ ਹੋਰ ਹੀ ਕਰੇਗਾ।'
ਤਤਃ ਸ਼ਾਪ੍ਰਂ ਪਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਯੇਨ ਭਸ੍ਮੀ ਭਵਿष੍ਯਸਿ । ਏਵਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਕਾਮਬਾਣੈਃ ਪ੍ਰਪੀਡਿਤਃ
'ਫਿਰ ਮੈਂ ਸ਼ਾਪ ਦੇਵਾਂਗੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਰਾਖ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ।' ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਇੱਛਾ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ—
ਵ੍ਯਾਜੇਨਾਪਿ ਹृਤਾ ਤੇਨ ਪ੍ਰਣੀਤਾ ਨਿਜਮਂਦਿਰੇ । ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਤਯਾ ਮਹਾਭਾਗ ਸ਼ਪ੍ਤੋऽਸੌ ਦਾਨਵਾਧਮਃ
ਉਸ ਨੇ ਠੱਗੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਉਠਾ ਲਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਲੈ ਗਿਆ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਹੇ ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨਿਕਰਮ ਦਾਨਵ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ।
ਨਹੁषਸ੍ਯੈਵ ਹਸ੍ਤੇਨ ਤਵ ਮृਤ੍ਯੁਰ੍ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਅਜਾਤੇ ਤ੍ਵਯਿ ਸਂਜਾਤਾ ਵਦਸੇ ਤ੍ਵਂ ਯਥੈਵ ਤਤ੍
'ਨਹੁਸ਼ ਦੇ ਹੱਥੀਂ ਹੀ ਤੇਰੀ ਮੌਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਤੇਰੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਹ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਹੁਣ ਤੂੰ ਸੁਣਿਆ।'
ਸ ਤ੍ਵਮਾਯੁਸੁਤੋ ਵੀਰ ਹृਤੋ ਹੁਂਡੇਨ ਪਾਪਿਨਾ । ਸੂਦੇਨ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤੋ ਦਾਸ੍ਯਾ ਪ੍ਰੇषਿਤੋ ਮਮ ਚਾਸ਼੍ਰਮਮ੍
ਤੂੰ, ਹੇ ਆਯੁ ਦਾ ਵੀਰ ਪੁੱਤਰ, ਪਾਪੀ ਹੁੰਡ ਵਲੋਂ ਉਠਾ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਰਸੋਈਏ ਤੇ ਦਾਸੀ ਨੇ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਆਸ਼ਰਮ ਭੇਜਿਆ।
ਭਵਂਤਂ ਵਨਮਧ੍ਯੇ ਚ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚਾਰਣਕਿਨ੍ਨਰੈਃ । ਯਤ੍ਤੁ ਵੈ ਸ਼੍ਰਾਵਿਤਂ ਵਤ੍ਸ ਮਯਾ ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਪੁਨਃ
ਜਦ ਤੈਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਚਾਰਣ ਤੇ ਕਿਨਨਰਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਕੁਝ ਸੁਣਿਆ ਸੀ, ਪਿਆਰੇ, ਉਹ ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।
ਜਹਿ ਤਂ ਪਾਪਕਰ੍ਤਾਰਂ ਹੁਂਡਾਖ੍ਯਂ ਦਾਨਵਾਧਮਮ੍ । ਨੇਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਂ ਹਿ ਪ੍ਰਮੁਂਚਂਤੀਮਸ਼੍ਰੂਣਿ ਪਰਿਮਾਰ੍ਜਯ
ਉਸ ਪਾਪੀ ਕਰਤਾਰ, ਹੁੰਡ ਨਾਮਕ ਨਿਕਰਮ ਦਾਨਵ ਨੂੰ ਮਾਰ। ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਵਹਿ ਰਹੀਆਂ ਅੰਸੂਆਂ ਨੂੰ ਪੋਂਛ ਲੈ।
ਇਤੋ ਗਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯ ਤ੍ਵਂ ਗਂਗਾਤੀਰਂ ਮਹਾਬਲਮ੍ । ਨਿਪਾਤ੍ਯ ਦਾਨਵੇਂਦ੍ਰਂ ਤਂ ਕਾਰਾਗृਹਾਤ੍ਸਮਾਨਯ
ਇਥੋਂ ਜਾ ਕੇ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੇਖ। ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੈਦਖਾਨੇ ਤੋਂ ਲਿਆਉ।
ਅਸ਼ੋਕਸੁਂਦਰੀ ਯਾਹਿ ਤਸ੍ਯਾ ਭਰ੍ਤਾ ਭਵਸ੍ਵ ਹਿ । ਏਤਤ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਹਿ ਕਾਰਣਮ੍
ਅਸ਼ੋਕ ਸੁੰਦਰਿ, ਤੂੰ ਜਾ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ—ਤੇਰੇ ਸਵਾਲ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹੀ ਸੀ।
ਆਭਾष੍ਯ ਨਹੁषਂ ਵਿਪ੍ਰੋ ਵਿਰਰਾਮ ਮਹਾਮਤਿਃ
ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਨਹੁਸ਼ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਕੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ।
ਆਕਰ੍ਣ੍ਯ ਸਰ੍ਵਂ ਮੁਨਿਨਾ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਮਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਭੂਤਂ ਸ ਹਿ ਚਿਂਤ੍ਯਮਾਨਃ । ਤਸ੍ਯਾਂਤਮੇਕਃ ਪਰਿਕਰ੍ਤੁਕਾਮ ਆਯੋਃ ਸੁਤਃ ਕੋਪਮਥੋ ਚਕਾਰ
ਜਦੋਂ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਜੋ ਕੁਝ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਸਭ ਸੁਣਿਆ, ਜੋ ਅਜੀਬ ਸੀ, ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ; ਆਯੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸ ਨੇ ਅੰਤ ਕੱਟਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਦ੍ਮਪੁਰਾਣੇ ਭੂਮਿਖਂਡੇ ਵੇਨੋਪਾਖ੍ਯਾਨੇ ਗੁਰੁਤੀਰ੍ਥਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਚ੍ਯਵਨਚਰਿਤ੍ਰੇ ਨਾਹੁषਾਖ੍ਯਾਨੇऽष੍ਟੋਤ੍ਤਰਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਭੂਮੀ ਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਵੇਨਾ ਦੀ ਕਥਾ, ਗੁਰੂ ਤੀਰਥ ਦੇ ਮਹਾਤਮ, ਚ੍ਯਵਨ ਦੀ ਕਥਾ, ਨਹੁਸ਼ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਇੱਕ ਸੌ ਅਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ।
ਕੁਂਜਲ ਉਵਾਚ- ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਪ੍ਰਸਾਦ੍ਯੈਵ ਵਸ਼ਿष੍ਠਂ ਤਪਤਾਂ ਵਰਮ੍ । ਆਮਂਤ੍ਰ੍ਯ ਨਿਰ੍ਜਗਾਮਾਥ ਬਾਣਪਾਣਿਰ੍ਧਨੁਰ੍ਧਰਃ
ਕੁੰਜਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ, ਜੋ ਤਪਸਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਬੋਲਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਬਾਣ ਲੈ ਕੇ ਚਲ ਪਿਆ।
ਏਣਸ੍ਯ ਮਾਂਸਂ ਸੁਵਿਪਾਚ੍ਯਭੋਜਿਤਂ ਬਾਲਸ੍ਤਯਾ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤ ਏਵ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ । ਆਯੋਃ ਸੁਪੁਤ੍ਰਃ ਸਗੁਣਃ ਸੁਰੂਪੋ ਦੇਵੋਪਮੋ ਦੇਵਗੁਣੈਸ਼੍ਚ ਯੁਕ੍ਤਃ
ਹਿਰਣ ਦਾ ਮਾਸ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਕਾ ਕੇ ਖਾਧਾ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ; ਆਯੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਗੁਣਵਾਨ, ਸੁੰਦਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗਾ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ।
ਤੇਨੈਵ ਮਾਂਸੇਨ ਸੁਸਂਸ੍ਕृਤੇਨ ਮृष੍ਟੇਨ ਪਕ੍ਵੇਨ ਰਸਾਨੁਗੇਨ । ਤਮੇਵ ਦੈਤ੍ਯਂ ਪਰਿਭਾष੍ਯ ਸੂਦੋ ਦੁष੍ਟਂ ਸੁਹਰ੍षੇਣ ਵ੍ਯਭੋਜਯਤ੍ਤਦਾ
ਉਸ ਮਾਸ ਨਾਲ, ਜੋ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ, ਸੁਆਦਲੇ, ਪਕਿਆ ਅਤੇ ਰਸਦਾਰ ਸੀ, ਰਸੋਈਏ ਨੇ ਦੈਤ ਨੂੰ ਗੱਲ ਕਰਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਹ ਮਾਸ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਬੁਭੁਜੇ ਦਾਨਵੋ ਮਾਂਸਂ ਰਸਸ੍ਵਾਦੁਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਹਰ੍षੇਣਾਪਿ ਸਮਾਵਿष੍ਟੋ ਜਗਾਮਾਸ਼ੋਕਸੁਂਦਰੀਮ੍
ਦੈਤ ਨੇ ਮਾਸ, ਜੋ ਰਸਦਾਰ ਤੇ ਸੁਆਦਲੇ ਸੀ, ਖਾਧਾ; ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਅਸ਼ੋਕ ਸੁੰਦਰਿ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ।
ਤਾਮੁਵਾਚ ਤਤਸ੍ਤੂਰ੍ਣਂ ਕਾਮੋਪਹਤਚੇਤਨਃ । ਆਯੁਪੁਤ੍ਰੋ ਮਯਾ ਭਦ੍ਰੇ ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਃ ਪਤਿਰੇਵ ਤੇ
ਫਿਰ, ਜਲਦੀ, ਵਾਸਨਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਸੋਹਣੀਏ, ਆਯੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮੈਂ ਖਾ ਲਿਆ ਹੈ; ਉਹ ਤੇਰਾ ਪਤੀ ਸੀ।'
ਮਾਮੇਵ ਭਜ ਚਾਰ੍ਵਂਗਿ ਭੁਂਕ੍ਸ਼੍ਵ ਭੋਗਾਨ੍ਮਨੋਨੁਗਾਨ੍ । ਕਿਂ ਕਰਿष੍ਯਸਿ ਤੇਨ ਤ੍ਵਂ ਮਾਨੁषੇਣ ਗਤਾਯੁषਾ
ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਪਿਆਰ ਕਰ, ਸੋਹਣੀ ਸਰੀਰ ਵਾਲੀ; ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਖ ਭੋਗ। ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨਾਲ ਤੂੰ ਕੀ ਕਰੇਗੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਉਮਰ ਮੁੱਕ ਚੁੱਕੀ ਹੈ?
ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਸਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਸ਼ਿਵਕਨ੍ਯਾ ਤਪਸ੍ਵਿਨੀ । ਭਰ੍ਤਾ ਮੇ ਦੈਵਤੈਰ੍ਦਤ੍ਤੋ ਅਜਰੋ ਦੋषਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਤਪਸਵੀ ਕੁੜੀ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ: 'ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ—ਉਹ ਬੁੱਢਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਥੋੜ ਨਹੀਂ।'
ਤਸ੍ਯ ਮृਤ੍ਯੁਰ੍ਨ ਵੈ ਦृष੍ਟੋ ਦੇਵੈਰਪਿ ਮਹਾਤ੍ਮਭਿਃ । ਏਵਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਦਾਨਵੋ ਦੁष੍ਟਚੇष੍ਟਿਤਃ
ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਜਾਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਨੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖੀ। ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੈਤ ਨੇ ਮੰਦ ਕਰਤੂਤ ਕੀਤੀ।
ਤਾਮੁਵਾਚ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ੀਂ ਪ੍ਰਹਸ੍ਯੈਵ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਅਦ੍ਯੈਵ ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਮਾਂਸਮਾਯੁਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਸੁਂਦਰਿ
ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਮੁੜ ਹੱਸ ਕੇ ਕਿਹਾ: 'ਅੱਜ ਆਯੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਸੋਹਣੀਏ।'
ਜਾਤਮਾਤ੍ਰਸ੍ਯ ਬਾਲਸ੍ਯ ਨਹੁषਸ੍ਯ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਃ । ਏਵਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਸਾ ਵਾਕ੍ਯਂ ਕੋਪਂ ਚਕ੍ਰੇ ਸੁਦਾਰੁਣਮ੍
ਨਵਜਾਤ ਬੱਚੇ, ਨਹੁਸ਼, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਮੰਦ ਸੀ। ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ।
ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਸਤ੍ਯਸਂਸ੍ਥਾ ਸਾ ਤਪਸਾ ਭਾਵਿਤਾ ਪੁਨਃ । ਤਪ ਏਵ ਮਯਾ ਤਪ੍ਤਂ ਮਨਸਾ ਨਿਯਮੇਨ ਵੈ । ਆਯੁਸੁਤਸ਼੍ਚਿਰਾਯੁਸ਼੍ਚ ਸਤ੍ਯੇਨੈਵ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਸੱਚ ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ, ਤਪ ਨਾਲ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੋਈ, ਉਸ ਨੇ ਮੁੜ ਕਿਹਾ: 'ਮੈਂ ਮਨ ਤੇ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਤਪ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਆਯੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੱਚ ਦੇ ਨਾਲ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ।'
ਇਤੋ ਗਚ੍ਛ ਦੁਰਾਚਾਰ ਯਦਿ ਜੀਵਿਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ । ਅਨ੍ਯਥਾ ਤ੍ਵਾਮਹਂ ਸ਼ਪ੍ਸ੍ਯੇ ਪੁਨਰੇਵ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਇਥੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾ, ਮੰਦ ਆਚਰਨ ਵਾਲੇ, ਜੇ ਜੀਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮੁੜ ਸ਼ਾਪ ਦੇਵਾਂਗੀ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਏਵਮਾਕਰ੍ਣਿਤਂ ਤਸ੍ਯਾਃ ਸੂਦੇਨ ਨृਪਤਿਂ ਪ੍ਰਤਿ । ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਮਹਾਰਾਜ ਏਤਾਮਨ੍ਯਾਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਯ
ਇਹ ਉਸ ਤੋਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਸੋਈਏ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ, ਮਹਾਰਾਜਾ, ਤੇ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਲੱਭ।'
ਸੂਦੇਨ ਪ੍ਰੇषਿਤੋ ਦੈਤ੍ਯਃ ਸ ਹੁਂਡਃ ਪਾਪਚੇਤਨਃ । ਨਿਰ੍ਜਗਾਮ ਤ੍ਵਰਾਯੁਕ੍ਤਃ ਸ ਸ੍ਵਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਰਸੋਈਏ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ, ਦੈਤ ਹੁੰਦਾ, ਜੋ ਮੰਦ ਮਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ।
ਚੇष੍ਟਿਤਂ ਨੈਵ ਜਾਨਾਤਿ ਦਾਸ੍ਯਾ ਸੂਦੇਨ ਯਤ੍ਕृਤਮ੍ । ਤਸ੍ਯੈ ਨਿਵੇਦਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਿਯਾਯੈ ਵृਤ੍ਤਮੇਵ ਚ
ਦਾਸੀ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਰਸੋਈਏ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ; ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਵਰਤਾਓ ਸਮੇਤ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ- ਅਸ਼ੋਕਸੁਂਦਰੀ ਸਾ ਚ ਮਹਤਾ ਤਪਸਾ ਕਿਲ । ਦੁਃਖਸ਼ੋਕੇਨ ਸਂਤਪ੍ਤਾ ਕृਸ਼ੀਭੂਤਾ ਤਪਸ੍ਵਿਨੀ
ਸੂਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ— ਅਸ਼ੋਕਸੁੰਦਰੀ ਨੇ ਵੱਡੀ ਤਪਸਿਆ ਕੀਤੀ; ਦੁੱਖ ਤੇ ਗਮੀ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਤਪਸਵੀ ਔਰਤ ਸੁੱਕ ਗਈ।
ਚਿਂਤਯਂਤੀ ਪ੍ਰਿਯਂ ਕਾਂਤਂ ਤਂ ਧ੍ਯਾਯਤਿ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ । ਕਿਂ ਨ ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਵੈ ਦੈਤ੍ਯਾ ਉਪਾਯੈਰ੍ਵਿਵਿਧੈਰਪਿ
ਉਹ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਨੂੰ ਸੋਚਦੀ ਰਹੀ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਉਸ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੀ; ਦੈਤ ਵੀ ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਉਪਾਯਜ੍ਞਾਃ ਸਦਾ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਉਦ੍ਯਮੇਨਾਪਿ ਸਰ੍ਵਦਾ । ਵਰ੍ਤਂਤੇ ਦਨੁਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਨਾਨਾਭਾਵੈਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਲਾਕੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਬੁੱਧੀ ਤੇ ਜਤਨ ਨਾਲ, ਹਰ ਵੇਲੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।