ਏਤਨ੍ਮੇ ਸਂਸ਼ਯਂ ਜਾਤਂ ਤਦ੍ਭਵਾਂਸ਼੍ਛੇਤ੍ਤੁਮਰ੍ਹਤਿ । ਅਨ੍ਯਃ ਕੋਪਿ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞਃ ਕੁਤ੍ਰਾਸੌ ਨਹੁषੇਤਿ ਚ
ਇਹ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸਵਾਲ ਉਠਿਆ ਹੈ; ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰੋ। ਹੋਰ ਕੌਣ ਹੈ, ਹੇ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਇਹ ਨਹੁਸ਼ ਤੇ ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?
ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਤਾਤ ਮੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਕਾਰਣਾਂਤਰਮੇਵ ਹਿ । ਵਸ਼ਿष੍ਠ ਉਵਾਚ- ਆਯੁ ਰਾਜਾ ਸ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਸਪ੍ਤਦ੍ਵੀਪਾਧਿਪੋ ਬਲੀ
ਇਹ ਸਭ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਪਿਆਰੇ ਪਿਤਾ, ਤੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਵੀ। ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਹ ਰਾਜਾ ਆਯੁ ਸੀ, ਧਰਮਵਾਨ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਸੱਤ ਦਵੀਪਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ।
ਭਾਰ੍ਯਾ ਇਂਦੁਮਤੀ ਤਸ੍ਯ ਸਤ੍ਯਰੂਪਾ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀ । ਤਸ੍ਯਾਮੁਤ੍ਪਾਦਿਤਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਭਵਾਨ੍ਵੈ ਗੁਣਮਂਦਿਰਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਇੰਦੁਮਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਸੱਚ ਤੇ ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਤੁਸੀਂ ਜਨਮੇ ਹੋ, ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਮੰਦਰ।
ਆਯੁਨਾ ਰਾਜਰਾਜੇਨ ਸੋਮਵਂਸ਼ਸ੍ਯ ਭੂषਣਮ੍ । ਹਰਸ੍ਯ ਕਨ੍ਯਾ ਸੁਸ਼੍ਰੋਣੀ ਗੁਣਰੂਪੈਰਲਂਕृਤਾ
ਆਯੁ ਰਾਜਾ, ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੰਦ੍ਰ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਹਰਾ ਦੀ ਧੀ, ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਗੁਣ ਤੇ ਰੂਪ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ—
ਅਸ਼ੋਕਸੁਂਦਰੀ ਨਾਮ੍ਨਾ ਸੁਭਗਾ ਚਾਰੁਹਾਸਿਨੀ । ਤਸ੍ਯ ਹੇਤੋਸ੍ਤਪਸ੍ਤੇਪੇ ਨਿਰਾਲਂਬਾ ਤਪੋਵਨੇ
ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਅਸ਼ੋਕਸੁੰਦਰੀ ਸੀ, ਨਸੀਬਵਾਨ ਤੇ ਮੋਹਣੀ, ਸੁੰਦਰ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ। ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ, ਉਸ ਨੇ ਤਪੋਵਨ ਵਿਚ ਇਕੱਲੀ ਹੋ ਕੇ ਤਪ ਕੀਤਾ।
ਤਸ੍ਯਾ ਭਰ੍ਤਾ ਭਵਾਨ੍ਸृष੍ਟੋ ਧਾਤ੍ਰਾ ਯੋਗੇਨ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਃ । ਗਂਗਾਯਾਸ੍ਤੀਰਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਧ੍ਯਾਨਯੋਗ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾ
ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਵਜੋਂ, ਧਾਤਾ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਯੋਗ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ। ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਰਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਧਿਆਨ ਤੇ ਯੋਗ ਵਿਚ ਲੱਗੀ ਰਹੀ।
ਹੁਂਡਸ਼੍ਚ ਦਾਨਵੇਂਦ੍ਰੋ ਯੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚੈਕਾਕਿਨੀਂ ਸਤੀਮ੍ । ਤਪਸਾ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਂਤੀਂ ਚ ਸੁਭਗਾਂ ਕਮਲੇਕ੍ਸ਼ਣਾਮ੍
ਉਥੇ, ਦਾਨਵਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੁੰਡ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਕੱਲੀ, ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨ, ਤਪ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਤੇ ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਦੇਖ ਕੇ—
ਰੂਪੌਦਾਰ੍ਯਗੁਣੋਪੇਤਾਂ ਕਾਮਬਾਣੈਃ ਪ੍ਰਪੀਡਿਤਃ । ਤਾਂ ਬਭਾषੇऽਨ੍ਤਿਕਂ ਗਤ੍ਵਾ ਮਮ ਭਾਰ੍ਯਾ ਭਵੇਤਿ ਚ
ਜੋ ਰੂਪ, ਵਡਿਆਈ ਤੇ ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਇੱਛਾ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਉਸ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਬਣ ਜਾ।'
ਏਵਂ ਸਾ ਤਦ੍ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਮੁਵਾਚ ਤਪਸ੍ਵਿਨੀ । ਮਾ ਹੁਂਡ ਸਾਹਸਂ ਕਾਰ੍षੀਰ੍ਮਾ ਜਲ੍ਪਸ੍ਵ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਉਸ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਤਪਸਵਿਨੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, 'ਹੇ ਹੁੰਡ, ਜਬਰ ਨਾ ਕਰ, ਮੁੜ ਮੁੜ ਐਸਾ ਨਾ ਬੋਲ।'
ਅਪ੍ਰਾਪ੍ਯਾਹਂ ਤ੍ਵਯਾ ਵੀਰ ਪਰਭਾਰ੍ਯਾ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ । ਦੈਵੇਨ ਮੇ ਪੁਰਾ ਸृष੍ਟ ਆਯੁਪੁਤ੍ਰੋ ਮਹਾਬਲਃ
'ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਅਪਹੁੰਚ ਹਾਂ, ਹੇ ਵੀਰ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਲਈ, ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਆਯੁ ਦਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।'
ਨਹੁषੋ ਨਾਮ ਮੇਧਾਵੀ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਮਹਾਤੇਜਾ ਅਨ੍ਯਥਾ ਤ੍ਵਂ ਕਰਿष੍ਯਸਿ
'ਇੱਕ ਗਿਆਨਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਨਹੁਸ਼ ਨਾਮ ਦਾ ਜਨਮ ਲੈਵੇਗਾ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਦੇਵਾਂ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਤੂੰ ਹੋਰ ਹੀ ਕਰੇਗਾ।'
ਤਤਃ ਸ਼ਾਪ੍ਰਂ ਪਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਯੇਨ ਭਸ੍ਮੀ ਭਵਿष੍ਯਸਿ । ਏਵਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਕਾਮਬਾਣੈਃ ਪ੍ਰਪੀਡਿਤਃ
'ਫਿਰ ਮੈਂ ਸ਼ਾਪ ਦੇਵਾਂਗੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਰਾਖ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ।' ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਇੱਛਾ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ—
ਵ੍ਯਾਜੇਨਾਪਿ ਹृਤਾ ਤੇਨ ਪ੍ਰਣੀਤਾ ਨਿਜਮਂਦਿਰੇ । ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਤਯਾ ਮਹਾਭਾਗ ਸ਼ਪ੍ਤੋऽਸੌ ਦਾਨਵਾਧਮਃ
ਉਸ ਨੇ ਠੱਗੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਉਠਾ ਲਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਲੈ ਗਿਆ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਹੇ ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨਿਕਰਮ ਦਾਨਵ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ।
ਨਹੁषਸ੍ਯੈਵ ਹਸ੍ਤੇਨ ਤਵ ਮृਤ੍ਯੁਰ੍ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਅਜਾਤੇ ਤ੍ਵਯਿ ਸਂਜਾਤਾ ਵਦਸੇ ਤ੍ਵਂ ਯਥੈਵ ਤਤ੍
'ਨਹੁਸ਼ ਦੇ ਹੱਥੀਂ ਹੀ ਤੇਰੀ ਮੌਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਤੇਰੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਹ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਹੁਣ ਤੂੰ ਸੁਣਿਆ।'
ਸ ਤ੍ਵਮਾਯੁਸੁਤੋ ਵੀਰ ਹृਤੋ ਹੁਂਡੇਨ ਪਾਪਿਨਾ । ਸੂਦੇਨ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤੋ ਦਾਸ੍ਯਾ ਪ੍ਰੇषਿਤੋ ਮਮ ਚਾਸ਼੍ਰਮਮ੍
ਤੂੰ, ਹੇ ਆਯੁ ਦਾ ਵੀਰ ਪੁੱਤਰ, ਪਾਪੀ ਹੁੰਡ ਵਲੋਂ ਉਠਾ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਰਸੋਈਏ ਤੇ ਦਾਸੀ ਨੇ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਆਸ਼ਰਮ ਭੇਜਿਆ।
ਭਵਂਤਂ ਵਨਮਧ੍ਯੇ ਚ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚਾਰਣਕਿਨ੍ਨਰੈਃ । ਯਤ੍ਤੁ ਵੈ ਸ਼੍ਰਾਵਿਤਂ ਵਤ੍ਸ ਮਯਾ ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਪੁਨਃ
ਜਦ ਤੈਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਚਾਰਣ ਤੇ ਕਿਨਨਰਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਕੁਝ ਸੁਣਿਆ ਸੀ, ਪਿਆਰੇ, ਉਹ ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।
ਜਹਿ ਤਂ ਪਾਪਕਰ੍ਤਾਰਂ ਹੁਂਡਾਖ੍ਯਂ ਦਾਨਵਾਧਮਮ੍ । ਨੇਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਂ ਹਿ ਪ੍ਰਮੁਂਚਂਤੀਮਸ਼੍ਰੂਣਿ ਪਰਿਮਾਰ੍ਜਯ
ਉਸ ਪਾਪੀ ਕਰਤਾਰ, ਹੁੰਡ ਨਾਮਕ ਨਿਕਰਮ ਦਾਨਵ ਨੂੰ ਮਾਰ। ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਵਹਿ ਰਹੀਆਂ ਅੰਸੂਆਂ ਨੂੰ ਪੋਂਛ ਲੈ।
ਇਤੋ ਗਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯ ਤ੍ਵਂ ਗਂਗਾਤੀਰਂ ਮਹਾਬਲਮ੍ । ਨਿਪਾਤ੍ਯ ਦਾਨਵੇਂਦ੍ਰਂ ਤਂ ਕਾਰਾਗृਹਾਤ੍ਸਮਾਨਯ
ਇਥੋਂ ਜਾ ਕੇ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੇਖ। ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੈਦਖਾਨੇ ਤੋਂ ਲਿਆਉ।
ਅਸ਼ੋਕਸੁਂਦਰੀ ਯਾਹਿ ਤਸ੍ਯਾ ਭਰ੍ਤਾ ਭਵਸ੍ਵ ਹਿ । ਏਤਤ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਹਿ ਕਾਰਣਮ੍
ਅਸ਼ੋਕ ਸੁੰਦਰਿ, ਤੂੰ ਜਾ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ—ਤੇਰੇ ਸਵਾਲ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹੀ ਸੀ।
ਆਭਾष੍ਯ ਨਹੁषਂ ਵਿਪ੍ਰੋ ਵਿਰਰਾਮ ਮਹਾਮਤਿਃ
ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਨਹੁਸ਼ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਕੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ।
ਆਕਰ੍ਣ੍ਯ ਸਰ੍ਵਂ ਮੁਨਿਨਾ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਮਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਭੂਤਂ ਸ ਹਿ ਚਿਂਤ੍ਯਮਾਨਃ । ਤਸ੍ਯਾਂਤਮੇਕਃ ਪਰਿਕਰ੍ਤੁਕਾਮ ਆਯੋਃ ਸੁਤਃ ਕੋਪਮਥੋ ਚਕਾਰ
ਜਦੋਂ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਜੋ ਕੁਝ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਸਭ ਸੁਣਿਆ, ਜੋ ਅਜੀਬ ਸੀ, ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ; ਆਯੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸ ਨੇ ਅੰਤ ਕੱਟਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਦ੍ਮਪੁਰਾਣੇ ਭੂਮਿਖਂਡੇ ਵੇਨੋਪਾਖ੍ਯਾਨੇ ਗੁਰੁਤੀਰ੍ਥਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਚ੍ਯਵਨਚਰਿਤ੍ਰੇ ਨਾਹੁषਾਖ੍ਯਾਨੇऽष੍ਟੋਤ੍ਤਰਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਭੂਮੀ ਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਵੇਨਾ ਦੀ ਕਥਾ, ਗੁਰੂ ਤੀਰਥ ਦੇ ਮਹਾਤਮ, ਚ੍ਯਵਨ ਦੀ ਕਥਾ, ਨਹੁਸ਼ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਇੱਕ ਸੌ ਅਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ।
ਕੁਂਜਲ ਉਵਾਚ- ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਪ੍ਰਸਾਦ੍ਯੈਵ ਵਸ਼ਿष੍ਠਂ ਤਪਤਾਂ ਵਰਮ੍ । ਆਮਂਤ੍ਰ੍ਯ ਨਿਰ੍ਜਗਾਮਾਥ ਬਾਣਪਾਣਿਰ੍ਧਨੁਰ੍ਧਰਃ
ਕੁੰਜਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ, ਜੋ ਤਪਸਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਬੋਲਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਬਾਣ ਲੈ ਕੇ ਚਲ ਪਿਆ।
ਏਣਸ੍ਯ ਮਾਂਸਂ ਸੁਵਿਪਾਚ੍ਯਭੋਜਿਤਂ ਬਾਲਸ੍ਤਯਾ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤ ਏਵ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ । ਆਯੋਃ ਸੁਪੁਤ੍ਰਃ ਸਗੁਣਃ ਸੁਰੂਪੋ ਦੇਵੋਪਮੋ ਦੇਵਗੁਣੈਸ਼੍ਚ ਯੁਕ੍ਤਃ
ਹਿਰਣ ਦਾ ਮਾਸ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਕਾ ਕੇ ਖਾਧਾ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ; ਆਯੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਗੁਣਵਾਨ, ਸੁੰਦਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗਾ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ।
ਤੇਨੈਵ ਮਾਂਸੇਨ ਸੁਸਂਸ੍ਕृਤੇਨ ਮृष੍ਟੇਨ ਪਕ੍ਵੇਨ ਰਸਾਨੁਗੇਨ । ਤਮੇਵ ਦੈਤ੍ਯਂ ਪਰਿਭਾष੍ਯ ਸੂਦੋ ਦੁष੍ਟਂ ਸੁਹਰ੍षੇਣ ਵ੍ਯਭੋਜਯਤ੍ਤਦਾ
ਉਸ ਮਾਸ ਨਾਲ, ਜੋ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ, ਸੁਆਦਲੇ, ਪਕਿਆ ਅਤੇ ਰਸਦਾਰ ਸੀ, ਰਸੋਈਏ ਨੇ ਦੈਤ ਨੂੰ ਗੱਲ ਕਰਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਹ ਮਾਸ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਬੁਭੁਜੇ ਦਾਨਵੋ ਮਾਂਸਂ ਰਸਸ੍ਵਾਦੁਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਹਰ੍षੇਣਾਪਿ ਸਮਾਵਿष੍ਟੋ ਜਗਾਮਾਸ਼ੋਕਸੁਂਦਰੀਮ੍
ਦੈਤ ਨੇ ਮਾਸ, ਜੋ ਰਸਦਾਰ ਤੇ ਸੁਆਦਲੇ ਸੀ, ਖਾਧਾ; ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਅਸ਼ੋਕ ਸੁੰਦਰਿ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ।
ਤਾਮੁਵਾਚ ਤਤਸ੍ਤੂਰ੍ਣਂ ਕਾਮੋਪਹਤਚੇਤਨਃ । ਆਯੁਪੁਤ੍ਰੋ ਮਯਾ ਭਦ੍ਰੇ ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਃ ਪਤਿਰੇਵ ਤੇ
ਫਿਰ, ਜਲਦੀ, ਵਾਸਨਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਸੋਹਣੀਏ, ਆਯੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਮੈਂ ਖਾ ਲਿਆ ਹੈ; ਉਹ ਤੇਰਾ ਪਤੀ ਸੀ।'
ਮਾਮੇਵ ਭਜ ਚਾਰ੍ਵਂਗਿ ਭੁਂਕ੍ਸ਼੍ਵ ਭੋਗਾਨ੍ਮਨੋਨੁਗਾਨ੍ । ਕਿਂ ਕਰਿष੍ਯਸਿ ਤੇਨ ਤ੍ਵਂ ਮਾਨੁषੇਣ ਗਤਾਯੁषਾ
ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਪਿਆਰ ਕਰ, ਸੋਹਣੀ ਸਰੀਰ ਵਾਲੀ; ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਖ ਭੋਗ। ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨਾਲ ਤੂੰ ਕੀ ਕਰੇਗੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਉਮਰ ਮੁੱਕ ਚੁੱਕੀ ਹੈ?
ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਸਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਸ਼ਿਵਕਨ੍ਯਾ ਤਪਸ੍ਵਿਨੀ । ਭਰ੍ਤਾ ਮੇ ਦੈਵਤੈਰ੍ਦਤ੍ਤੋ ਅਜਰੋ ਦੋषਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਤਪਸਵੀ ਕੁੜੀ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ: 'ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ—ਉਹ ਬੁੱਢਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਥੋੜ ਨਹੀਂ।'
ਤਸ੍ਯ ਮृਤ੍ਯੁਰ੍ਨ ਵੈ ਦृष੍ਟੋ ਦੇਵੈਰਪਿ ਮਹਾਤ੍ਮਭਿਃ । ਏਵਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਦਾਨਵੋ ਦੁष੍ਟਚੇष੍ਟਿਤਃ
ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਜਾਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਨੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖੀ। ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੈਤ ਨੇ ਮੰਦ ਕਰਤੂਤ ਕੀਤੀ।