ਭਰ੍ਤੁਰ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯੈਵਂ ਰਾਜ੍ਞੀ ਇਂਦੁਮਤੀ ਤਤਃ । ਹਰ੍षੇਣਾਪਿ ਸਮਾਵਿष੍ਟਾ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯਾਗਮਨਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਪਤੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਣੀ ਇੰਦੁਮਤੀ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਆਸ 'ਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ।
ਯਥੋਕ੍ਤਂ ਦੇਵऋषਿਣਾ ਤਤ੍ਤਥੈਵ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਦਤ੍ਤਾਤ੍ਰੇਯੇਣ ਮੇ ਦਤ੍ਤਸ੍ਤਨਪੋ ਹ੍ਯਜਰਾਮਰਃ
ਜਿਵੇਂ ਦੇਵ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਉਹੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਦੱਤਾਤ੍ਰੇਯ ਜੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਪੁੱਤਰ ਸਦਾ ਜਵਾਨ ਤੇ ਅਮਰ ਹੈ।
ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਨ ਸਂਦੇਹਃ ਪ੍ਰਤਿਭਾਤ੍ਯੇਨਮੇਵ ਹਿ । ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਚਿਂਤਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਨਨਾਮ ਦ੍ਵਿਜਪੁਂਗਵਮ੍
ਇਹ ਨਿਸਚਿਤ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਹੋਣਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਇਹੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਉੱਚੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਨਮੋਸ੍ਤੁ ਤਸ੍ਮੈ ਪਰਿਸਿਦ੍ਧਿਦਾਯ ਅਤ੍ਰੇਃ ਸੁਪੁਤ੍ਰਾਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨੇ ਚ । ਯਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਮਯਾ ਸੁਪੁਤ੍ਰਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਸੁਧੀਰਃ ਸੁਗੁਣਃ ਸੁਪੁਣ੍ਯਃ
ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਅਤ੍ਰਿ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਫਲਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੋਵੇ। ਜਿਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਚੰਗਾ, ਸਥਿਰ, ਗੁਣਵਾਨ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲਿਆ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸਾ ਦੇਵੀ ਵਿਰਰਾਮ ਸੁਦੁਃਖਿਤਾ । ਆਗਮਿष੍ਯਂਤਮਾਜ੍ਞਾਯ ਨਹੁषਂ ਤਨਯਂ ਪੁਨਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਸੀ, ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਹੁਸ਼ ਮੁੜ ਆਵੇਗਾ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਦ੍ਮਪੁਰਾਣੇ ਭੂਮਿਖਂਡੇ ਵੇਨੋਪਾਖ੍ਯਾਨੇ ਗੁਰੁਤੀਰ੍ਥਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਚ੍ਯਵਨਚਰਿਤ੍ਰੇ ਨਾਹੁषਾਖ੍ਯਾਨੇ ਸਪ੍ਤੋਤ੍ਤਰਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਭੂਮਿ ਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਵੇਨ ਦੀ ਕਥਾ, ਗੁਰੂ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਚਯਵਨ ਦੀ ਕਥਾ ਅਤੇ ਨਹੁਸ਼ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵਾਲਾ ਸਤ ਸੌ ਸੱਤਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਕੁਂਜਲ ਉਵਾਚ- ਬ੍ਰਹ੍ਮਪੁਤ੍ਰੋ ਮਹਾਤੇਜਾ ਵਸ਼ਿष੍ਠਸ੍ਤਪਤਾਂ ਵਰਃ । ਨਹੁषਂ ਤਂ ਸਮਾਹੂਯ ਇਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਕੁੰਜਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ— ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ, ਤਪਸਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਨਹੁਸ਼ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ।
ਵਨਂ ਗਚ੍ਛ ਸ੍ਵਸ਼ੀਘ੍ਰੇਣ ਵਨ੍ਯਮਾਨਯ ਪੁष੍ਕਲਮ੍ । ਸਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਮੁਨੇਰ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਨਹੁषੋ ਵਨਮਾਯਯੌ
ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਜੰਗਲੀ ਸਮਾਨ ਲਿਆ। ਮੁਨੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਸੁਣ ਕੇ, ਨਹੁਸ਼ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲਿਆ।
ਤਤ੍ਰ ਕਿਂਚਿਤ੍ਸੁਵृਤ੍ਤਾਂਤਂ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਨਹੁषੋ ਬਲਃ । ਅਯਮੇष ਸ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਨਹੁषੋ ਨਾਮ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍
ਉਥੇ ਨਹੁਸ਼ ਨੇ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣੀ— 'ਇਹ ਉਹ ਧਰਮਵਾਨ ਨਹੁਸ਼ ਹੈ, ਜੋ ਨਾਮ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਹੈ।'
ਆਯੋਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞੋ ਬਾਲ੍ਯਾਨ੍ਮਾਤ੍ਰਾ ਵਿਯੋਜਿਤਃ । ਅਸ੍ਯੈਵਾਤਿਵਿਯੋਗੇਨ ਆਯੁਭਾਰ੍ਯਾ ਪ੍ਰਰੋਦਿਤਿ
ਆਯੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੈ, ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਮਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਵੱਡੇ ਵਿਛੋੜੇ ਕਰਕੇ ਆਯੁ ਦੀ ਪਤਨੀ ਰੋਦੀ ਹੈ।
ਅਸ਼ੋਕਸੁਂਦਰੀ ਤੇਪੇ ਤਪਃ ਪਰਮਦੁष੍ਕਰਮ੍ । ਕਦਾ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਸਾ ਦੇਵੀ ਪੁਤ੍ਰਮਿਂਦੁਮਤੀ ਸ਼ੁਭਾ
ਅਸ਼ੋਕਸੁੰਦਰਿ ਨੇ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਤਪ ਕੀਤਾ। ਕਦੋਂ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਦੇਵੀ ਇੰਦੁਮਤੀ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖੇਗੀ?
ਨਾਹੁषਂ ਨਾਮ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਂ ਹृਤਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਤੁ ਦਾਨਵੈਃ । ਤਪਸ੍ਤੇਪੇ ਨਿਰਾਲਂਬਾ ਸ਼ਿਵਸ੍ਯ ਤਨਯਾ ਵਰਾ
ਨਹੁਸ਼, ਜੋ ਧਰਮ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਪਹਿਲਾਂ ਦਾਨਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲੈ ਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਧੀ, ਜੋ ਉੱਤਮ ਤੇ ਇਕੱਲੀ ਸੀ, ਨੇ ਤਪ ਕੀਤਾ।
ਅਸ਼ੋਕਸੁਂਦਰੀ ਬਾਲਾ ਆਯੁਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਕਾਰਣਾਤ੍ । ਅਨੇਨਾਪਿ ਕਦਾ ਸਾ ਹਿ ਸਂਗਤਾ ਤੁ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਅਸ਼ੋਕਸੁੰਦਰਿ, ਜੋ ਅਜੇ ਵੀ ਕੁੜੀ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਆਯੁ ਕਰਕੇ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਹ ਕਦੋਂ ਉਸ ਨਾਲ ਮਿਲੇਗੀ?
ਏਵਂ ਸਾਂਸਾਰਿਕਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਦਿਵਿ ਚਾਰਣਭਾषਿਤਮ੍ । ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਸ ਹਿ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਨਹੁषੋ ਵਿਭ੍ਰਮਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸੰਸਾਰੀ ਗੱਲ ਜੋ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਚਾਰਣਾਂ ਨੇ ਕਹੀ, ਉਹ ਧਰਮਵਾਨ ਨਹੁਸ਼ ਨੇ ਸੁਣੀ, ਜੋ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸ ਗਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਯਮਾਦਾਯ ਵਸ਼ਿष੍ਠਸ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮਂ ਪ੍ਰਤਿ । ਵਨ੍ਯਂ ਨਿਵੇਦ੍ਯ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਵਸ਼ਿष੍ਠਾਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨੇ
ਉਹ ਜੰਗਲੀ ਸਮਾਨ ਲੈ ਕੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਗਿਆ। ਧਰਮਵਾਨ ਨੇ ਉਹ ਸਮਾਨ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕੀਤਾ।
ਬਦ੍ਧਾਂਜਲਿਪੁਟੋਭੂਤ੍ਵਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਨਮਿਤਕਂਧਰਃ । ਤਮੁਵਾਚ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞਂ ਵਸ਼ਿष੍ਠਂ ਤਪਤਾਂ ਵਰਮ੍
ਉਹ ਨੇ ਹਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ, ਤਪਸਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਭਗਵਞ੍ਛ੍ਰੂਯਤਾਂ ਵਾਕ੍ਯਮਪੂਰ੍ਵਂ ਚਾਰਣੇਰਿਤਮ੍ । ਏष ਵੈ ਨਹੁषੋ ਨਾਮ੍ਨਾ ਆਯੁਪੁਤ੍ਰੋ ਵਿਯੋਜਿਤਃ
ਭਗਵਾਨ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਅਨੋਖੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ ਜੋ ਚਾਰਣ ਨੇ ਕਹੀ। ਇਹ ਨਹੁਸ਼ ਨਾਮ ਦਾ ਆਯੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਮਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਿਆ।
ਮਾਤ੍ਰਾ ਸਹ ਸੁਦੁਃਖੈਸ੍ਤੁ ਇਂਦੁਮਤ੍ਯਾ ਹਿ ਦਾਨਵੈਃ । ਸ਼ਿਵਸ੍ਯ ਤਨਯਾ ਬਾਲਾ ਤਪਸ੍ਤੇਪੇ ਸੁਦੁਸ਼੍ਚਰਮ੍
ਇੰਦੁਮਤੀ ਮਾਂ ਨਾਲ, ਦਾਨਵਾਂ ਵੱਲੋਂ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋਇਆ। ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਧੀ, ਜੋ ਅਜੇ ਵੀ ਕੁੜੀ ਸੀ, ਨੇ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਤਪ ਕੀਤਾ।
ਨਿਮਿਤ੍ਤਮਸ੍ਯ ਧੀਰਸ੍ਯ ਨਹੁषਸ੍ਯੇਤਿ ਵੈ ਗੁਰੋ । ਏਵਮਾਭਾषਿਤਂ ਤੈਸ੍ਤੁ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਹਿ ਮਯਾ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਇਹ ਧੀਰ ਨਹੁਸ਼ ਹੀ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਗੁਰੂ ਜੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ।
ਕੋਸਾਵਾਯੁਃ ਸ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਕਾਸਾ ਤ੍ਵਿਂਦੁਮਤੀ ਸ਼ੁਭਾ । ਅਸ਼ੋਕਸੁਂਦਰੀ ਕਾਸਾ ਨਹੁषੇਤਿ ਕ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਆਯੁ ਕੌਣ ਹੈ, ਜੋ ਧਰਮਵਾਨ ਹੈ? ਇੰਦੁਮਤੀ ਕੌਣ ਹੈ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ? ਅਸ਼ੋਕਸੁੰਦਰਿ ਕੌਣ ਹੈ? ਨਹੁਸ਼ ਕੌਣ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਏਤਨ੍ਮੇ ਸਂਸ਼ਯਂ ਜਾਤਂ ਤਦ੍ਭਵਾਂਸ਼੍ਛੇਤ੍ਤੁਮਰ੍ਹਤਿ । ਅਨ੍ਯਃ ਕੋਪਿ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞਃ ਕੁਤ੍ਰਾਸੌ ਨਹੁषੇਤਿ ਚ
ਇਹ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸਵਾਲ ਉਠਿਆ ਹੈ; ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰੋ। ਹੋਰ ਕੌਣ ਹੈ, ਹੇ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਇਹ ਨਹੁਸ਼ ਤੇ ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?
ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਤਾਤ ਮੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਕਾਰਣਾਂਤਰਮੇਵ ਹਿ । ਵਸ਼ਿष੍ਠ ਉਵਾਚ- ਆਯੁ ਰਾਜਾ ਸ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਸਪ੍ਤਦ੍ਵੀਪਾਧਿਪੋ ਬਲੀ
ਇਹ ਸਭ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਪਿਆਰੇ ਪਿਤਾ, ਤੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਵੀ। ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਹ ਰਾਜਾ ਆਯੁ ਸੀ, ਧਰਮਵਾਨ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਸੱਤ ਦਵੀਪਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ।
ਭਾਰ੍ਯਾ ਇਂਦੁਮਤੀ ਤਸ੍ਯ ਸਤ੍ਯਰੂਪਾ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀ । ਤਸ੍ਯਾਮੁਤ੍ਪਾਦਿਤਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਭਵਾਨ੍ਵੈ ਗੁਣਮਂਦਿਰਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਇੰਦੁਮਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਸੱਚ ਤੇ ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਤੁਸੀਂ ਜਨਮੇ ਹੋ, ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਮੰਦਰ।
ਆਯੁਨਾ ਰਾਜਰਾਜੇਨ ਸੋਮਵਂਸ਼ਸ੍ਯ ਭੂषਣਮ੍ । ਹਰਸ੍ਯ ਕਨ੍ਯਾ ਸੁਸ਼੍ਰੋਣੀ ਗੁਣਰੂਪੈਰਲਂਕृਤਾ
ਆਯੁ ਰਾਜਾ, ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੰਦ੍ਰ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਹਰਾ ਦੀ ਧੀ, ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਗੁਣ ਤੇ ਰੂਪ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ—
ਅਸ਼ੋਕਸੁਂਦਰੀ ਨਾਮ੍ਨਾ ਸੁਭਗਾ ਚਾਰੁਹਾਸਿਨੀ । ਤਸ੍ਯ ਹੇਤੋਸ੍ਤਪਸ੍ਤੇਪੇ ਨਿਰਾਲਂਬਾ ਤਪੋਵਨੇ
ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਅਸ਼ੋਕਸੁੰਦਰੀ ਸੀ, ਨਸੀਬਵਾਨ ਤੇ ਮੋਹਣੀ, ਸੁੰਦਰ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ। ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ, ਉਸ ਨੇ ਤਪੋਵਨ ਵਿਚ ਇਕੱਲੀ ਹੋ ਕੇ ਤਪ ਕੀਤਾ।
ਤਸ੍ਯਾ ਭਰ੍ਤਾ ਭਵਾਨ੍ਸृष੍ਟੋ ਧਾਤ੍ਰਾ ਯੋਗੇਨ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਃ । ਗਂਗਾਯਾਸ੍ਤੀਰਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਧ੍ਯਾਨਯੋਗ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾ
ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਵਜੋਂ, ਧਾਤਾ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਯੋਗ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ। ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਰਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਧਿਆਨ ਤੇ ਯੋਗ ਵਿਚ ਲੱਗੀ ਰਹੀ।
ਹੁਂਡਸ਼੍ਚ ਦਾਨਵੇਂਦ੍ਰੋ ਯੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚੈਕਾਕਿਨੀਂ ਸਤੀਮ੍ । ਤਪਸਾ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਂਤੀਂ ਚ ਸੁਭਗਾਂ ਕਮਲੇਕ੍ਸ਼ਣਾਮ੍
ਉਥੇ, ਦਾਨਵਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੁੰਡ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਕੱਲੀ, ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨ, ਤਪ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਤੇ ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਦੇਖ ਕੇ—
ਰੂਪੌਦਾਰ੍ਯਗੁਣੋਪੇਤਾਂ ਕਾਮਬਾਣੈਃ ਪ੍ਰਪੀਡਿਤਃ । ਤਾਂ ਬਭਾषੇऽਨ੍ਤਿਕਂ ਗਤ੍ਵਾ ਮਮ ਭਾਰ੍ਯਾ ਭਵੇਤਿ ਚ
ਜੋ ਰੂਪ, ਵਡਿਆਈ ਤੇ ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਇੱਛਾ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਉਸ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਬਣ ਜਾ।'
ਏਵਂ ਸਾ ਤਦ੍ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਮੁਵਾਚ ਤਪਸ੍ਵਿਨੀ । ਮਾ ਹੁਂਡ ਸਾਹਸਂ ਕਾਰ੍षੀਰ੍ਮਾ ਜਲ੍ਪਸ੍ਵ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਉਸ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਤਪਸਵਿਨੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, 'ਹੇ ਹੁੰਡ, ਜਬਰ ਨਾ ਕਰ, ਮੁੜ ਮੁੜ ਐਸਾ ਨਾ ਬੋਲ।'
ਅਪ੍ਰਾਪ੍ਯਾਹਂ ਤ੍ਵਯਾ ਵੀਰ ਪਰਭਾਰ੍ਯਾ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ । ਦੈਵੇਨ ਮੇ ਪੁਰਾ ਸृष੍ਟ ਆਯੁਪੁਤ੍ਰੋ ਮਹਾਬਲਃ
'ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਅਪਹੁੰਚ ਹਾਂ, ਹੇ ਵੀਰ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਲਈ, ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਆਯੁ ਦਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।'