ਕਿਂ ਵਾ ਸ਼ਿਸ਼ੁਵਿਰੋਧਸ਼੍ਚ ਕृਤੋ ਜਨ੍ਮਾਂਤਰੇ ਮਯਾ । ਤਸ੍ਯ ਪਾਪਸ੍ਯ ਭੁਂਜਾਮਿ ਕਰ੍ਮਣਃ ਫਲਮੀਦृਸ਼ਮ੍
'ਸ਼ਾਇਦ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਬੱਚੇ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਸੀ—ਹੁਣ ਉਸ ਪਾਪ ਦਾ ਫਲ ਭੋਗ ਰਹੀ ਹਾਂ।'
ਯਾਚਮਾਨਸ੍ਯ ਚੈਵਾਗ੍ਰੇ ਵੈਸ਼੍ਵਦੇਵਸ੍ਯ ਕਰ੍ਮਣਃ । ਕਿਂ ਵਾਪਿ ਨਾਰ੍ਪਿਤਂ ਚਾਨ੍ਨਂ ਵ੍ਯਾਹृਤੀਭਿਰ੍ਹੁਤਂ ਦ੍ਵਿਜੈਃ
'ਸ਼ਾਇਦ ਵੈਸ਼ਵਦੇਵ ਦੀ ਰਸਮ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਤੇ ਮੈਂ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਮੰਗਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ, ਨਾ ਹੀ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਭੇਟ ਦਿੱਤੀ।'
ਏਵਂ ਸੁਦੇਵਮਾਨਾਚ੍ਚ ਸ੍ਵਰ੍ਭਾਨੋਸ੍ਤਨਯਾ ਤਦਾ । ਇਂਦੁਮਤੀ ਮਹਾਭਾਗ ਸ਼ੋਕੇਨ ਕਰੁਣਾਕੁਲਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਲਈ ਵੱਡੇ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਸਵਰਭਾਨੂ ਦੀ ਧੀ, ਇੰਦੁਮਤੀ, ਗਹਿਰੀ ਦੁਖ ਤੇ ਕਰੁਣਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਈ।
ਪਤਿਤਾ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਾ ਸ਼ੋਕਾਦ੍ਵਿਹ੍ਵਲਤ੍ਵਂ ਗਤਾ ਸਤੀ । ਨਿਃਸ਼੍ਵਾਸਾਨ੍ਮੁਂਚਮਾਨਾ ਸਾ ਵਤ੍ਸਹੀਨਾ ਯਥਾ ਹਿ ਗੌਃ
ਉਹ ਦੁਖ ਤੋਂ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਈ, ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਡੋਲ ਗਈ, ਲੰਮੇ ਸੁਆਸ ਲੈਂਦੀ, ਆਪਣੇ ਵੱਛੇ ਤੋਂ ਵੰਢੀ ਗਾਂ ਵਾਂਗ।
ਆਯੂ ਰਾਜਾ ਸ ਸ਼ੋਕੇਨ ਦੁਃਖੇਨ ਮਹਤਾਨ੍ਵਿਤਃ । ਬਾਲਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਹृਤਂ ਤਂ ਤੁ ਧੈਰ੍ਯਂ ਤਤ੍ਯਾਜ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ
ਰਾਜਾ ਆਯੂ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਤੇ ਗਮ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ। ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਬੱਚਾ ਲੈ ਗਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧੀਰਜ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਤਪਸਸ਼੍ਚ ਫਲਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਨਾਸ੍ਤਿ ਦਾਨਸ੍ਯ ਵੈ ਫਲਮ੍ । ਯਸ੍ਮਾਦੇਵਂ ਹृਤਃ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨਾਸ੍ਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਕੋਈ ਫਲ ਨਹੀਂ, ਦਾਨ ਦੇਣ ਦਾ ਵੀ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ। ਜਦ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੈ ਗਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਇਸ 'ਤੇ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਦਤ੍ਤਾਤ੍ਰੇਯਃ ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਵਰਂ ਮੇ ਦਤ੍ਤਵਾਨ੍ਪੁਰਾ । ਅਜੇਯਂ ਚ ਜਯੋਪੇਤਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਸਰ੍ਵਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਦੱਤਾਤ੍ਰੇਯ ਜੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਵਰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ: ਜਿੱਤ ਵਾਲਾ, ਅਜੈ, ਤੇ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਪੁੱਤਰ।
ਤਸ੍ਯ ਵਰਪ੍ਰਦਾਨਸ੍ਯ ਕਥਂ ਵਿਘ੍ਨੋ ਹ੍ਯਜਾਯਤ । ਇਤਿ ਚਿਂਤਾਪਰੋ ਰਾਜਾ ਦੁਃਖਿਤਃ ਪ੍ਰਾਰੁਦਦ੍ਭृਸ਼ਮ੍
ਉਸ ਵਰ ਦੇ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਰੁਕਾਵਟ ਆ ਗਈ? ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਰਾਜਾ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਪੈ ਗਿਆ ਤੇ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ ਜ਼ੋਰ-ਜ਼ੋਰ ਰੋਣ ਲੱਗਾ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਦ੍ਮਪੁਰਾਣੇ ਭੂਮਿਖਂਡੇ ਵੇਨੋਪਾਖ੍ਯਾਨੇ ਗੁਰੁਤੀਰ੍ਥਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਚ੍ਯਵਨਚਰਿਤ੍ਰੇ ਨਾਹੁषਾਖ੍ਯਾਨੇ षਡਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭੂਮਿਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਵੇਨ ਦੀ ਕਥਾ, ਗੁਰੂ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਚਯਵਨ ਦੀ ਜੀਵਨੀ ਤੇ ਨਾਹੁਸ਼ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸੌ ਛੇਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਕੁਂਜਲ ਉਵਾਚ- ਅਥਾਸੌ ਨਾਰਦਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਦਾਯੁਰਾਜਾਨਮਾਗਤਃ । ਆਗਤ੍ਯ ਕਥਯਾਮਾਸ ਕਸ੍ਮਾਦ੍ਰਾਜਨ੍ਪ੍ਰਸ਼ੋਚਸੇ
ਕੁੰਜਲਾ ਨੇ ਆਖਿਆ- ਫਿਰ ਨਾਰਦ ਜੀ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਆਯੂ ਰਾਜਾ ਕੋਲ ਆਏ। ਆ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਰਾਜਾ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਉਂ ਗਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ?'
ਪੁਤ੍ਰਾਪਹਰਣਂ ਤੇऽਦ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ੇਮਂ ਜਾਤਂ ਮਹਾਮਤੇ । ਦੇਵਾਦੀਨਾਂ ਮਹਾਰਾਜ ਏਵਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਤੁ ਮਾ ਸ਼ੁਚਃ
ਅੱਜ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਅ攀ਹਰਣ ਚੰਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਵੱਡੇ ਬੁਧੀਮਾਨ। ਰਾਜਾ ਜੀ, ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਗਮ ਨਾ ਕਰੋ।
ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਃ ਸਗੁਣੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਵਿਜ੍ਞਾਨਸਂਯੁਤਃ । ਸਰ੍ਵਕਲਾਭਿਸਂਪੂਰ੍ਣ ਆਗਮਿष੍ਯਤਿ ਤੇ ਸੁਤਃ
ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਸਭ ਗਿਆਨ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਹਰ ਕਲਾ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਆਵੇਗਾ।
ਯੇਨਾਪ੍ਯਪਹृਤਸ੍ਤੇऽਦ੍ਯ ਬਾਲੋ ਦੇਵਗੁਣੋਪਮਃ । ਆਤ੍ਮਗੇਹੇ ਮਹਾਰਾਜ ਕਾਲੋ ਨੀਤੋ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਅੱਜ ਤੇਰਾ ਬੱਚਾ, ਜੋ ਦੇਵਾਂ ਵਰਗਾ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਲੈ ਗਿਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਰਾਜਾ ਜੀ, ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੁਆਰਾ ਆਪਣੇ ਘਰ ਲੈ ਗਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯਾਪ੍ਯਂਤਂ ਸ ਵੈ ਕਰ੍ਤ੍ਤਾ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯੋ ਮਹਾਬਲਃ । ਸ ਤ੍ਵਾਮਭ੍ਯੇष੍ਯਤੇ ਭੂਪ ਸ਼ਿਵਸ੍ਯ ਸੁਤਯਾ ਸਹ
ਉਹ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ, ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰੇਗਾ। ਉਹ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਵੇਗਾ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਧੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ।
ਇਂਦ੍ਰੋਪੇਂਦ੍ਰਸਮਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਸ੍ਵਤੇਜਸਾ । ਇਂਦ੍ਰਤ੍ਵਂ ਭੋਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ ਸੋऽਪਿ ਨਿਜੈਸ਼੍ਚ ਪੁਣ੍ਯਕਰ੍ਮਭਿਃ
ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਤੇ ਉਪਇੰਦਰ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਦਾ ਰਾਜ ਭੋਗੇਗਾ।
ਏਵਮਾਭਾष੍ਯ ਰਾਜਾਨਮਾਯੁਂ ਦੇਵਰ੍षਿਸਤ੍ਤਮਃ । ਜਗਾਮ ਸਹਸਾ ਤਸ੍ਯ ਪਸ਼੍ਯਤਃ ਸਾਨੁਗਸ੍ਯ ਹ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਉੱਤਮ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਰਾਜਾ ਆਯੂ ਨੂੰ ਆਖ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਅਚਾਨਕ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਗਤੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਮਹਾਭਾਗੇ ਨਾਰਦੇ ਦੇਵਸਂਮਿਤੇ । ਆਯੁਰਾਗਤ੍ਯ ਤਾਂ ਰਾਜ੍ਞੀਂ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਨ੍ਯਵੇਦਯਤ੍
ਜਦ ਉਹ ਮਹਾਨ ਨਾਰਦ, ਜੋ ਦੇਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਉੱਤਮ ਸੀ, ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਆਯੂ ਰਾਜਾ ਨੇ ਜਾ ਕੇ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਸਾਰਾ ਹਾਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।
ਦਤ੍ਤਾਤ੍ਰੇਯੇਣ ਯੋ ਦਤ੍ਤਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਦੇਵਵਰੋਤ੍ਤਮਃ । ਸ ਵੈ ਰਾਜ੍ਞਿ ਕੁਸ਼ਲ੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਵਿष੍ਣੋਸ਼੍ਚੈਵ ਪ੍ਰਸਾਦਤਃ
ਦੱਤਾਤ੍ਰੇਯ ਜੀ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਦੇਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਰ ਸੀ, ਰਾਣੀ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਨੁ ਜੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਯੇਨਾਪ੍ਯਸੌ ਹृਤਃ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸਗੁਣੋ ਮੇ ਵਰਾਨਨੇ । ਸ਼ਿਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਤੁ ਪੁਨਰੇਵਾਗਮਿष੍ਯਤਿ
ਭਾਵੇਂ ਮੇਰਾ ਉਹ ਗੁਣਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਲੈ ਗਿਆ ਗਿਆ, ਸੋਹਣੀਏ, ਉਹ ਮੁੜ ਆਵੇਗਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਸਿਰ ਲੈ ਕੇ।
ਇਤ੍ਯਾਹ ਨਾਰਦੋ ਭਦ੍ਰੇ ਮਾ ਕृਥਾਃ ਸ਼ੋਕਮੇਵ ਚ । ਤ੍ਯਜ ਚੈਨਂ ਮਹਾਮੋਹਂ ਕਾਰ੍ਯਧਰ੍ਮਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀਏ, ਦੁੱਖ ਨਾ ਕਰ। ਇਹ ਵੱਡਾ ਮੋਹ ਛੱਡ ਦੇ, ਜੋ ਕਰਤਬ ਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।'
ਭਰ੍ਤੁਰ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯੈਵਂ ਰਾਜ੍ਞੀ ਇਂਦੁਮਤੀ ਤਤਃ । ਹਰ੍षੇਣਾਪਿ ਸਮਾਵਿष੍ਟਾ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯਾਗਮਨਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਪਤੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਣੀ ਇੰਦੁਮਤੀ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਆਸ 'ਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ।
ਯਥੋਕ੍ਤਂ ਦੇਵऋषਿਣਾ ਤਤ੍ਤਥੈਵ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਦਤ੍ਤਾਤ੍ਰੇਯੇਣ ਮੇ ਦਤ੍ਤਸ੍ਤਨਪੋ ਹ੍ਯਜਰਾਮਰਃ
ਜਿਵੇਂ ਦੇਵ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਉਹੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਦੱਤਾਤ੍ਰੇਯ ਜੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਪੁੱਤਰ ਸਦਾ ਜਵਾਨ ਤੇ ਅਮਰ ਹੈ।
ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਨ ਸਂਦੇਹਃ ਪ੍ਰਤਿਭਾਤ੍ਯੇਨਮੇਵ ਹਿ । ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਚਿਂਤਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਨਨਾਮ ਦ੍ਵਿਜਪੁਂਗਵਮ੍
ਇਹ ਨਿਸਚਿਤ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਹੋਣਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਇਹੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਉੱਚੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਨਮੋਸ੍ਤੁ ਤਸ੍ਮੈ ਪਰਿਸਿਦ੍ਧਿਦਾਯ ਅਤ੍ਰੇਃ ਸੁਪੁਤ੍ਰਾਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨੇ ਚ । ਯਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਮਯਾ ਸੁਪੁਤ੍ਰਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਸੁਧੀਰਃ ਸੁਗੁਣਃ ਸੁਪੁਣ੍ਯਃ
ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਅਤ੍ਰਿ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਫਲਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੋਵੇ। ਜਿਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਚੰਗਾ, ਸਥਿਰ, ਗੁਣਵਾਨ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲਿਆ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸਾ ਦੇਵੀ ਵਿਰਰਾਮ ਸੁਦੁਃਖਿਤਾ । ਆਗਮਿष੍ਯਂਤਮਾਜ੍ਞਾਯ ਨਹੁषਂ ਤਨਯਂ ਪੁਨਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਸੀ, ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਹੁਸ਼ ਮੁੜ ਆਵੇਗਾ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਦ੍ਮਪੁਰਾਣੇ ਭੂਮਿਖਂਡੇ ਵੇਨੋਪਾਖ੍ਯਾਨੇ ਗੁਰੁਤੀਰ੍ਥਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਚ੍ਯਵਨਚਰਿਤ੍ਰੇ ਨਾਹੁषਾਖ੍ਯਾਨੇ ਸਪ੍ਤੋਤ੍ਤਰਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਭੂਮਿ ਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਵੇਨ ਦੀ ਕਥਾ, ਗੁਰੂ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਚਯਵਨ ਦੀ ਕਥਾ ਅਤੇ ਨਹੁਸ਼ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵਾਲਾ ਸਤ ਸੌ ਸੱਤਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਕੁਂਜਲ ਉਵਾਚ- ਬ੍ਰਹ੍ਮਪੁਤ੍ਰੋ ਮਹਾਤੇਜਾ ਵਸ਼ਿष੍ਠਸ੍ਤਪਤਾਂ ਵਰਃ । ਨਹੁषਂ ਤਂ ਸਮਾਹੂਯ ਇਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਕੁੰਜਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ— ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ, ਤਪਸਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਨਹੁਸ਼ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ।
ਵਨਂ ਗਚ੍ਛ ਸ੍ਵਸ਼ੀਘ੍ਰੇਣ ਵਨ੍ਯਮਾਨਯ ਪੁष੍ਕਲਮ੍ । ਸਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਮੁਨੇਰ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਨਹੁषੋ ਵਨਮਾਯਯੌ
ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਜੰਗਲੀ ਸਮਾਨ ਲਿਆ। ਮੁਨੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਸੁਣ ਕੇ, ਨਹੁਸ਼ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲਿਆ।
ਤਤ੍ਰ ਕਿਂਚਿਤ੍ਸੁਵृਤ੍ਤਾਂਤਂ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਨਹੁषੋ ਬਲਃ । ਅਯਮੇष ਸ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਨਹੁषੋ ਨਾਮ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍
ਉਥੇ ਨਹੁਸ਼ ਨੇ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣੀ— 'ਇਹ ਉਹ ਧਰਮਵਾਨ ਨਹੁਸ਼ ਹੈ, ਜੋ ਨਾਮ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਹੈ।'
ਆਯੋਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞੋ ਬਾਲ੍ਯਾਨ੍ਮਾਤ੍ਰਾ ਵਿਯੋਜਿਤਃ । ਅਸ੍ਯੈਵਾਤਿਵਿਯੋਗੇਨ ਆਯੁਭਾਰ੍ਯਾ ਪ੍ਰਰੋਦਿਤਿ
ਆਯੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੈ, ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਮਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਵੱਡੇ ਵਿਛੋੜੇ ਕਰਕੇ ਆਯੁ ਦੀ ਪਤਨੀ ਰੋਦੀ ਹੈ।