ਜੀਵਤੇਨਾਤ੍ਰ ਸਂਦੇਹੋ ਯਸ਼੍ਚ ਕਰ੍ਮਸਹਾਯਵਾਨ੍ । ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਧਿ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਕਰ੍ਮ ਧਰ੍ਮਪੁਣ੍ਯਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ ਜੀਵਦਾ ਰਹੇਗਾ, ਅਤੇ ਜੋ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਧਰਮ ਅਤੇ ਪੁੰਨ ਨਾਲ ਭਰੇ ਕੰਮ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਆਯੁष੍ਮਂਤੋ ਨਰਾਸ੍ਤੇਨ ਪ੍ਰਵਦਂਤਿ ਸੁਖਂ ਤਤਃ । ਤਾਰਕਂ ਪਾਲਕਂ ਕਰ੍ਮ ਰਕ੍ਸ਼ਤੇ ਜਾਗ੍ਰਤੇ ਹਿ ਤਤ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪਾਲਣ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਜਾਗਦੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮੁਕ੍ਤਿਦਂ ਜਾਯਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮੈਤ੍ਰਸ੍ਥਾਨਪ੍ਰਦਾਯਕਮ੍ । ਦਾਨਪੁਣ੍ਯਾਨ੍ਵਿਤਂ ਕਰ੍ਮ ਪ੍ਰਿਯਵਾਕ੍ਯਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਮਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਥਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਪੁੰਨ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਭਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਾਥ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਉਪਕਾਰਯੁਤਂ ਯਸ਼੍ਚ ਕਰੋਤਿ ਸ਼ੁਭਕृਤ੍ਤਦਾ । ਤਮੇਵ ਰਕ੍ਸ਼ਤੇ ਕਰ੍ਮ ਸਰ੍ਵਦੈਵ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਚੰਗੇ ਅਤੇ ਭਲਾਈ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਕੰਮ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਅਨ੍ਯਯੋਨਿਂ ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਸ੍ਮ ਪ੍ਰੇਰਿਤਃ ਸ੍ਵੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾ । ਕਿਂ ਕਰੋਤਿ ਪਿਤਾ ਮਾਤਾ ਅਨ੍ਯੇ ਸ੍ਵਜਨਬਾਨ੍ਧਵਾਃ
ਆਪਣੇ ਹੀ ਕੰਮ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਮਨੁੱਖ ਹੋਰ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਿਤਾ, ਮਾਤਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਕਰ੍ਮਣਾ ਨਿਹਤੋ ਯਸ੍ਤੁ ਨ ਸ੍ਯੁਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚ ਰਕ੍ਸ਼ਣੇ । ਸੂਤ ਉਵਾਚ- ਯੇਨੈਵ ਕਰ੍ਮਣਾ ਚੈਵ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਸ਼੍ਚਾਯੁਨਂਦਨਃ
ਜੋ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ; ਰਸੋਈਏ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਉਸੇ ਕੰਮ ਨਾਲ ਆਯੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਚ ਗਿਆ।'
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕृਪਾਨ੍ਵਿਤੋ ਜਾਤਃ ਸੂਦਃ ਕਰ੍ਮਵਸ਼ਾਨੁਗਃ । ਸੈਰਂਧ੍ਰੀ ਚ ਤਥਾ ਜਾਤਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤਾ ਤਸ੍ਯ ਕਰ੍ਮਣਾ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਰਸੋਈਏ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਕੰਮ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨੌਕਰਾਣੀ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਗਈ।
ਦ੍ਵਾਭ੍ਯਾਮੇਵ ਸੁਤਸ਼੍ਚਾਯੋ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਸ਼੍ਚਾਰੁਲਕ੍ਸ਼ਣਃ । ਰਾਤ੍ਰਾਵੇਵ ਪ੍ਰਣੀਤੋऽਸੌ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਗੇਹਾਨ੍ਮਹਾਸ਼੍ਰਮੇ
ਇਹ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਆਯੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਸੁੰਦਰ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ; ਰਾਤ ਨੂੰ, ਉਹ ਉਸ ਘਰ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਇਆ ਗਿਆ।
ਵਸ਼ਿष੍ਠਸ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮੇ ਪੁਣ੍ਯੇ ਸੈਰਂਧ੍ਰ੍ਯਾ ਪੁਣ੍ਯਕਰ੍ਮਣਾ । ਸ਼ੁਭੇ ਪਰ੍ਣਕੁਟੀਦ੍ਵਾਰੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਮਹਾਸ਼੍ਰਮੇ
ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ, ਸੈਰੰਧਰੀ ਦੀ ਨੇਕ ਕਿਰਤ ਨਾਲ, ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਕੁਟੀ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ, ਉਸ ਵੱਡੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ,
ਗਤਾ ਸਾ ਸ੍ਵਗृਹਂ ਪਸ਼੍ਚਾਨ੍ਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਬਾਲਕੋਤ੍ਤਮਮ੍ । ਏਣਂ ਨਿਪਾਤ੍ਯ ਸੂਦੇਨ ਪਾਚਿਤਂ ਮਾਂਸਮੇਵ ਹਿ
ਉਹ ਮਹਿਲਾ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਉਥੇ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲੀ ਗਈ; ਰਸੋਈਏ ਨੇ ਹਿਰਨ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਮਾਸ ਪਕਾਇਆ।
ਭੋਜਯਿਤ੍ਵਾ ਸੁਦੈਤ੍ਯੇਂਦ੍ਰੋ ਹੁਂਡੋ ਹृष੍ਟੋਭਵਤ੍ਤਦਾ । ਸ਼ਾਪਮਸ਼ੋਕਸੁਂਦਰ੍ਯਾ ਮੋਘਂ ਮੇਨੇ ਤਦਾਸੁਰਃ
ਹਿਰਨ ਦੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਦੈਤ ਰਾਜਾ ਹੁੰਡਾ ਨੂੰ ਖਵਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ; ਦੈਤ ਨੇ ਅਸ਼ੋਕ ਸੁੰਦਰੀ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨੂੰ ਬੇਅਸਰ ਸਮਝਿਆ।
ਹਰ੍षੇਣ ਮਹਤਾਵਿष੍ਟਃ ਸ ਹੁਂਡੋ ਦਾਨਵੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਕੁਂਜਲ ਉਵਾਚ- ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਵਿਮਲੇ ਜਾਤੇ ਵਸ਼ਿष੍ਠੋ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਃ
ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਉਹ ਦੈਤਾਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਹੁੰਡਾ ਬੋਲਿਆ— ਕੁੰਜਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦੋਂ ਸਾਫ ਸਵੇਰ ਹੋਈ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ,
ਬਹਿਰ੍ਗਤੋ ਹਿ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਕੁਟੀਦ੍ਵਾਰਾਤ੍ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਤਿ । ਸਂਪੂਰ੍ਣਂ ਬਾਲਕਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦਿਵ੍ਯਲਕ੍ਸ਼ਣਸਂਯੁਤਮ੍
ਧਰਮਵਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਕੁਟੀ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਇਆ; ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਪੂਰਾ ਬੱਚਾ ਵੇਖਿਆ ਜੋ ਦਿਵਿਆ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਸਂਪੂਰ੍ਣੇਂਦੁਪ੍ਰਤੀਕਾਸ਼ਂ ਸੁਂਦਰਂ ਚਾਰੁਲੋਚਨਮ੍ । ਵਸ਼ਿष੍ਠ ਉਵਾਚ- ਪਸ਼੍ਯਂਤੁ ਮੁਨਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਯੂਯਮਾਗਤ੍ਯ ਬਾਲਕਮ੍
ਉਹ ਬੱਚਾ ਪੂਰੇ ਚੰਦ ਵਰਗਾ, ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ— ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ ਆ ਕੇ ਇਸ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਵੇਖਣ।
ਕਸ੍ਯ ਕੇਨ ਸਮਾਨੀਤਂ ਰਾਤ੍ਰੌ ਦ੍ਵਾਰਾਂਗਣੇ ਮਮ । ਦੇਵਗਂਧਰ੍ਵਗਰ੍ਭਾਭਂ ਰਾਜਲਕ੍ਸ਼ਣਸਂਯੁਤਮ੍
ਇਹ ਬੱਚਾ ਕਿਸ ਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਕੌਣ ਲਿਆਇਆ? ਇਹ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਰਾਜਸੀ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲਾ।
ਕਂਦਰ੍ਪਕੋਟਿਸਂਕਾਸ਼ਂ ਪਸ਼੍ਯਂਤੁ ਮੁਨਯੋऽਮਲਮ੍ । ਮਹਾਕੌਤੁਕਸਂਯੁਕ੍ਤਾ ਹृष੍ਟਾ ਦ੍ਵਿਜਵਰਾਸ੍ਤਤਃ
ਇਹ ਬੱਚਾ ਕਾਮਦੇਵ ਦੇ ਦਸ ਲੱਖ ਚਿਹਰਿਆਂ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਨਿਰਮਲ; ਫਿਰ ਦੁਜਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਵੱਡੀ ਹੈਰਾਨੀ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ,
ਸਮਪਸ਼੍ਯਨ੍ਸੁਤਂ ਤੇ ਤੁ ਆਯੋਸ਼੍ਚੈਵ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਵਸ਼ਿष੍ਠਃ ਸ ਤੁ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਜ੍ਞਾਨੇਨਾਲੋਕ੍ਯ ਬਾਲਕਮ੍
ਉਹ ਸਭ ਨੇ ਆਯੁ ਦੇ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ, ਜੋ ਧਰਮਵਾਨ ਸੀ, ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ।
ਆਯੁਪੁਤ੍ਰਂ ਸਮਾਜ੍ਞਾਤਂ ਚਰਿਤ੍ਰੇਣ ਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਵृਤ੍ਤਾਂਤਂ ਤਸ੍ਯ ਦੁष੍ਟਸ੍ਯ ਹੁਣ੍ਡਸ੍ਯਾਪਿ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਃ
ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਯੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਾਣ ਲਿਆ, ਚੰਗੇ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲਾ; ਤੇ ਉਸ ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਹੁੰਡਾ ਦੇ ਕਰਤੂਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਝ ਲਿਆ।
ਕृਪਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਸਮੁਤ੍ਥਾਯ ਸੁਬਾਲਕਮ੍ । ਕਰਾਭ੍ਯਾਮਥ ਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਯਾਵਦ੍ਦ੍ਵਿਜੋ ਵਰੋਤ੍ਤਮਃ
ਦਇਆ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਠ ਕੇ ਸੋਹਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਹੱਥੀਂ ਚੁੱਕ ਲਿਆ, ਉਹ ਦੁਜਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ।
ਤਾਵਤ੍ਪੁष੍ਪਸੁਵृष੍ਟਿਂ ਚ ਚਕ੍ਰੁਰ੍ਦੇਵਾਃ ਸੁਤੋਪਰਿ । ਲਲਿਤਂ ਸੁਸ੍ਵਰਂ ਗੀਤਂ ਜਗੁਰ੍ਗਂਧਰ੍ਵਕਿਨ੍ਨਰਾਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇਵਤੇ ਨੇ ਬੱਚੇ ਉੱਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ; ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਕਿਨਨਰ ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਸੁਰੀਲੇ ਗੀਤ ਗਾਉਣ ਲੱਗੇ।
ऋषਯੋ ਵੇਦਮਂਤ੍ਰੈਸ੍ਤੁ ਸ੍ਤੁਵਂਤਿ ਨृਪਨਂਦਨਮ੍ । ਵਸ਼ਿष੍ਠਸ੍ਤਂ ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਵਰਂ ਵੈ ਦਤ੍ਤਵਾਂਸ੍ਤਦਾ
ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਲਾਡਲੇ ਨੂੰ ਵੇਦ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰਿਆ; ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਵਰ ਦਿਤਾ।
ਨਹੁषੇਤ੍ਯੇਵ ਤੇ ਨਾਮ ਖ੍ਯਾਤਂ ਲੋਕੇ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਹੁषਿਤੋ ਨੈਵ ਤੇਨਾਪਿ ਬਾਲਭਾਵੈਰ੍ਨਰਾਧਿਪ
ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਨਹੁਸ਼ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ; ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕੇਗਾ, ਹੇ ਰਾਜਾ।
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨਹੁष ਤੇ ਨਾਮ ਦੇਵਪੂਜ੍ਯੋ ਭਵਿष੍ਯਸਿ। ਜਾਤਕਰ੍ਮਾਦਿਕਂ ਕਰ੍ਮ ਤਸ੍ਯ ਚਕ੍ਰੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਨਹੁਸ਼ ਹੋਵੇਗਾ, ਤੇ ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ; ਦੁਜਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਜਨਮ ਤੇ ਹੋਰ ਰਸਮਾਂ ਕਰਵਾਈਆਂ।
ਵ੍ਰਤਦਾਨਂ ਵਿਸਰ੍ਗਂ ਚ ਗੁਰੁਸ਼ਿष੍ਯਾਦਿਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍। ਵੇਦਂ ਚਾਧੀਤ੍ਯ ਸਂਪੂਰ੍ਣਂ षਡਂਗਂ ਸਪਦਕ੍ਰਮਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਵਰਤ, ਦਾਨ, ਉਪਨਯਨ ਤੇ ਗੁਰੂ-ਸ਼ਿਸ਼ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਕੀਤੀਆਂ; ਪੂਰਾ ਵੇਦ ਛੇ ਅੰਗਾਂ ਤੇ ਪਦਕ੍ਰਮ ਸਮੇਤ ਪੜ੍ਹ ਲਿਆ।
ਸਰ੍ਵਾਣ੍ਯੇਵ ਚ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਅਧੀਤ੍ਯ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਤ੍। ਵਸ਼ਿष੍ਠਾਚ੍ਚ ਧਨੁਰ੍ਵੇਦਂ ਸਰਹਸ੍ਯਂ ਮਹਾਮਤਿਃ
ਸਭ ਸ਼ਾਸਤਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਹੇ ਦੁਜਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਤੋਂ ਧਨੁਰਵੇਦ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜ਼ ਵੀ ਸਿੱਖ ਲਏ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਣ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਦਿਵ੍ਯਾਨਿ ਗ੍ਰਾਹਮੋਕ੍ਸ਼ਯੁਤਾਨਿ ਚ। ਜ੍ਞਾਨਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਦਿਕਂ ਨ੍ਯਾਯ ਰਾਜਨੀਤਿਗੁਣਾਦਿਕਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਦਿਵਿਆ ਹਥਿਆਰ ਤੇ ਅਸਤਰ, ਫੜਨ ਤੇ ਛੱਡਨ ਵਾਲੇ ਵੀ ਸਿੱਖ ਲਏ; ਗਿਆਨ, ਤਰਕ, ਰਾਜਨੀਤੀ ਤੇ ਹੋਰ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵੀ ਪੜ੍ਹ ਲਏ।
ਵਸ਼ਿष੍ਠਾਦਾਯੁਪੁਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿष੍ਯਰੂਪੇਣ ਭਕ੍ਤਿਮਾਨ੍। ਏਵਂ ਸ ਸਰ੍ਵਨਿष੍ਪਨ੍ਨੋ ਨਾਹੁषਸ਼੍ਚਾਤਿਸੁਂਦਰਃ
ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦੇ ਚੇਲੇ ਵਜੋਂ ਆਯੁ ਦਾ ਪੁੱਤ, ਨਾਹੁਸ਼, ਪੂਰੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਸੀ।
ਵਸ਼ਿष੍ਠਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸਾਦਾਚ੍ਚ ਚਾਪਬਾਣਧਰੋਭਵਤ੍
ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਹ ਤੀਰ-ਕਮਾਨ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਦ੍ਮਪੁਰਾਣੇ ਭੂਮਿਖਂਡੇ ਵੇਨੋਪਾਖ੍ਯਾਨੇ ਗੁਰੁਤੀਰ੍ਥਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਚ੍ਯਵਨਚਰਿਤ੍ਰੇ ਪਂਚੋਤ੍ਤਰਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਭੂਮਿ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਵੇਨ ਦੀ ਕਥਾ, ਗੁਰੂ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਚ੍ਯਵਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਪੰਜ ਸੌ ਪੰਜਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਕੁਂਜਲ ਉਵਾਚ- ਆਯੁਭਾਰ੍ਯਾ ਮਹਾਭਾਗਾ ਸ੍ਵਰ੍ਭਾਨੋਸ੍ਤਨਯਾ ਸੁਤਮ੍ । ਅਪਸ਼੍ਯਂਤੀ ਸੁਬਾਲਂ ਤਂ ਦੇਵੋਪਮਮਨੌਪਮਮ੍
ਕੁੰਜਲ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਆਯੁ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਪਤਨੀ, ਸਵਰਭਾਨੂ ਦੀ ਧੀ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ, ਜੋ ਅਜੇ ਛੋਟਾ ਸੀ, ਦੇਖੀ। ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗੂ, ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੀ।