ਤਥਾ ਤ੍ਵਾਂ ਮਮ ਭਰ੍ਤਾ ਚ ਨਾਸ਼ਯਿष੍ਯਤਿ ਦਾਨਵ । ਮਨ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਉਪਾਯੋऽਯਂ ਦृष੍ਟੋ ਦੇਵੇਨ ਵੈ ਪੁਰਾ
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਦਾਨਵ, ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਤੈਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰੇਗਾ। ਇਹ ਉਪਾਏ ਮੇਰੇ ਕਾਰਨ, ਦੇਵਤੇ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸੋਚਿਆ ਸੀ।
ਸਤ੍ਯੇਯਂ ਲੌਕਿਕੀ ਗਾਥਾ ਯਾਂ ਗਾਯਨ੍ਤਿ ਵਿਦੋ ਜਨਾਃ। ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਲੋਕੇ ਨ ਵਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਕੁਬੁਦ੍ਧਯਃ
ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਚਲਦੀ ਗਾਥਾ, ਜੋ ਗਿਆਨੀਆਂ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਸੱਚ ਹੈ: 'ਜਗਤ ਵਿਚ ਸਿੱਧਾ ਵੇਖਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਮੂਰਖ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਪਾਂਦੇ।'
ਯੇਨ ਯਤ੍ਰ ਪ੍ਰਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਯਸ੍ਮਾਦ੍ਦੁਃਖਸੁਖਾਦਿਕਮ੍। ਸ ਏਵ ਭੁਂਜਤੇ ਤਤ੍ਰ ਤਸ੍ਮਾਦੇਵ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਜਿਸ ਨੇ, ਜਿੱਥੇ ਤੇ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਬੋਲਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸ ਤੋਂ ਸੁੱਖ-ਦੁੱਖ ਆਦਿ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਉਥੇ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਭੋਗਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਤਾ ਭਰ ਵੀ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਕਰ੍ਮਣੋਸ੍ਯ ਫਲਂ ਭੁਙ੍ਕ੍ਸ਼੍ਵ ਸ੍ਵਕੀਯਸ੍ਯ ਮਹੀਤਲੇ। ਯਾਸ੍ਯਸੇ ਨਿਰਯਸ੍ਥਾਨਂ ਪਰਦਾਰਾਭਿਮਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍
ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਭੋਗ। ਪਰਾਈ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਛੁਹਣ ਕਰਕੇ, ਤੈਨੂੰ ਨਰਕ ਦੇ ਥਾਂ 'ਤੇ ਜਾਣਾ ਪਵੇਗਾ।
ਸੁਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਂ ਹਿ ਸੁਧਾਰਂ ਤੁ ਸੁਖਡ੍ਗਂ ਚ ਵਿਘਟ੍ਟਤਿ। ਅਙ੍ਗੁਲ੍ਯਗ੍ਰੇਣ ਕੋਪਾਯ ਤਥਾ ਮਾਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍
ਸਖਤ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਤਲਵਾਰ ਸਜ਼ਾ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਈ ਖੜੀ ਹੈ, ਜੋ ਉਂਗਲੀ ਦੇ ਸਿਰੇ ਨਾਲ ਵੀ ਦਰਦ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਇੰਝ ਹੀ ਜਾਣ ਲੈ।
ਸਿਂਹਸ੍ਯ ਸਮ੍ਮੁਖਂ ਗਤ੍ਵਾ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਗਰ੍ਜਿਤਸ੍ਯ ਚ। ਕੋ ਲੁਨਾਤਿ ਮੁਖਾਤ੍ਕੇਸ਼ਾਨ੍ਸਾਹਸਾਕਾਰਸਂਯੁਤਃ।੮੪ ਸਤ੍ਯਾਚਾਰਾਂ ਦਮੋਪੇਤਾਂ ਨਿਯਤਾਂ ਤਪਸਿ ਸ੍ਥਿਤਾਮ੍। ਨਿਧਨਂ ਚੇਚ੍ਛਤੇ ਯੋ ਵੈ ਸ ਵੈ ਮਾਂ ਭੋਕ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਤਿ
ਕੌਣ ਉਹ ਬੇਖੌਫ ਤੇ ਬੇਪਰਵਾਹ ਹੈ ਜੋ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਗੱਜਦੇ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜਾ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚੋਂ ਵਾਲ ਕੱਟ ਸਕੇ? ਜਿਵੇਂ ਜੋ ਸੱਚ ਤੇ ਨੇਕ ਚਲਣ ਵਾਲੀ, ਸਬਰ ਵਾਲੀ, ਤੇ ਤਪ ਵਿਚ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਖਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਮਣਿਂ ਕृष੍ਣਸਰ੍ਪਸ੍ਯ ਜੀਵਮਾਨਸ੍ਯ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍ । ਗृਹੀਤੁਮਿਚ੍ਛਤੇ ਸੋ ਹਿ ਯਥਾ ਕਾਲੇਨ ਪ੍ਰੇषਿਤਃ
ਜੋ ਕੋਈ ਜੀਉਂਦੇ ਕਾਲੇ ਸੱਪ ਦੀ ਫਣੀ ਫੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਐਸਾ ਹੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
ਭਵਾਂਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰੇषਿਤੋ ਮੂਢ ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਮੋਹਿਤਃ । ਤਦਾ ਤੇ ਈਦृਸ਼ੀ ਜਾਤਾ ਕੁਮਤਿਃ ਕਿਂ ਨਪਸ਼੍ਯਸਿ
ਤੂੰ ਮੂਰਖ, ਸਮੇਂ ਵਲੋਂ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈਂ ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਮੋਹ ਮਾਇਆ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਐਸਾ ਮੰਦਾ ਵਿਚਾਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ—ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ?
ऋਤੇ ਤੁ ਆਯੁਪੁਤ੍ਰੇਣ ਸਮਾਲੋਕਯਤੇ ਹਿ ਕਃ। ਅਨ੍ਯੋ ਹਿ ਨਿਧਨਂ ਯਾਤਿ ਮਮਰੂਪਾਵਲੋਕਨਾਤ੍
ਆਯੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਕੌਣ ਮੇਰੀ ਸੂਰਤ ਦੇਖ ਕੇ ਮੌਤ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਹੋਰ ਕੋਈ ਜੀਉਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ?
ਏਵਮਾਭਾषਯਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਗਙ੍ਗਾਤੀਰਂ ਗਤਾ ਸਤੀ । ਸਸ਼ੋਕਾ ਦੁਃਖਸਂਵਿਗ੍ਨਾ ਨਿਯਤਾਨਿ ਯਮਾਨ੍ਵਿਤਾ
ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਹ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਪੀੜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ, ਸਬਰ ਵਾਲੀ ਤੇ ਨਿਯਮ ਵਿਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਪੂਰ੍ਵਮਾਚਰਿਤਂ ਘੋਰਂ ਪਤਿਕਾਮਨਯਾ ਤਪਃ। ਤਵ ਨਾਸ਼ਾਰ੍ਥਮਿਚ੍ਛਂਤੀ ਚਰਿष੍ਯੇ ਦਾਰੁਣਂ ਪੁਨਃ
ਜਿਸ ਡਰਾਉਣੇ ਤਪ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੇਰੇ ਪਤੀ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਤੇਰੀ ਹਾਨੀ ਲਈ ਉਹੀ ਕਠੋਰ ਤਪ ਮੁੜ ਕਰਾਂਗੀ।
ਯਦਾ ਤ੍ਵਾਂ ਨਿਹਤਂ ਦੁष੍ਟਂ ਨਹੁषੇਣ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ। ਨਿਿਿਿਿਸ਼ਿਤੈਰ੍ਵਜ੍ਰਸਙ੍ਕਾਸ਼ੈਰ੍ਬਾਣੈਰਾਸ਼ੀਵਿषੋਪਮੈਃ।੯੧ ਰਣੇ ਨਿਪਤਿਤਂ ਪਾਪ ਮੁਕ੍ਤਕੇਸ਼ਂ ਸਲੋਹਿਤਮ੍ । ਗਤਾਸੁਂ ਚ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਦਾ ਯਾਸ੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਪਤਿਮ੍
ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਵੇਖਾਂਗੀ ਕਿ ਤੈਨੂੰ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨਹੁਸ਼ ਨੇ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗੀਆਂ ਤੇ ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀਆਂ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇਰਾ ਵਾਲ ਖੁਲ ਗਿਆ, ਲਹੂ ਲੱਗ ਗਿਆ ਤੇ ਤੂੰ ਜਾਨ ਤੋਂ ਹੱਥ ਧੋ ਬੈਠਾ, ਤਦ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਕੋਲ ਚਲੀ ਜਾਵਾਂਗੀ।
ਏਵਂ ਸੁਨਿਯਮਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਗਂਗਾਤੀਰਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍। ਸਂਸ੍ਥਿਤਾ ਹੁਂਡਨਾਸ਼ਾਯ ਨਿਸ਼੍ਚਲਾ ਸ਼ਿਵਨਂਦਿਨੀ
ਇਹ ਪੱਕਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਗੰਗਾ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਅਡੋਲ ਖੜੀ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਹੁੰਡਾ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਅਡਿੱਗ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਭਗਤ ਵਾਂਗ ਟਿਕੀ ਰਹੀ।
ਵਹ੍ਨੇਰ੍ਯਥਾਦੀਪ੍ਤਿਮਤੀ ਸ਼ਿਖੋਜ੍ਜ੍ਵਲਾ ਤੇਜੋਭਿਯੁਕ੍ਤਾ ਪ੍ਰਦਹੇਤ੍ਸੁਲੋਕਾਨ੍। ਕ੍ਰੋਧੇਨ ਦੀਪ੍ਤਾ ਵਿਬੁਧੇਸ਼ਪੁਤ੍ਰੀ ਗਙ੍ਗਾਤਟੇ ਦੁਸ਼੍ਚਰਮਾਚਰਤ੍ਤਪਃ
ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਦੀ ਚਮਕਦਾਰ ਲੌ, ਜੋ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਵੇ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਧੀ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਕੇ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਭਾਰੀ ਤਪ ਕਰਦੀ ਰਹੀ।
"ਕੁਞ੍ਜਲ ਉਵਾਚ- ਏਵਮੁਕ੍ਤਾ ਮਹਾਭਾਗ ਸ਼ਿਵਸ੍ਯ ਤਨਯਾ ਗਤਾ । ਗਙ੍ਗਾਂਭਸਿ ਤਤਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਪੁਰੇ ਕਾਞ੍ਚਨਾਹ੍ਵਯੇ
ਕੁੰਜਲ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਇੰਝ ਆਖਣ ਉੱਤੇ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਧੀ ਉਥੋਂ ਚਲੀ ਗਈ। ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਸੋਨੇ ਵਾਲੇ ਨਾਂ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ।
ਤਪਸ਼੍ਚਚਾਰ ਤਨ੍ਵਙ੍ਗੀ ਹੁਣ੍ਡਸ੍ਯ ਵਧਹੇਤਵੇ । ਅਸ਼ੋਕਸੁਨ੍ਦਰੀ ਬਾਲਾ ਸਤ੍ਯੇਨ ਚ ਸਮਨ੍ਵਿਤਾ
ਪਤਲੀ ਦੇਹ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ, ਅਸ਼ੋਕਸੁੰਦਰੀ, ਜੋ ਸੱਚ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਹੁੰਡਾ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਤਪ ਕਰਦੀ ਰਹੀ।
ਹੁਣ੍ਡੋਪਿ ਦੁਃਖਿਤੋਭੂਤਃ ਸ਼ਾਪਦਗ੍ਧੇਨ ਚੇਤਸਾ। ਚਿਂਤਯਾਮਾਸ ਸਨ੍ਤਪ੍ਤ ਅਤੀਵ ਵਚਨਾਨਲੈਃ
ਹੁੰਡਾ ਵੀ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਸੜ ਕੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸਾੜਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਸੋਚ ਕੇ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋਇਆ।
ਸਮਾਹੂਯ ਅਮਾਤ੍ਯਂ ਤਂ ਕਮ੍ਪਨਾਖ੍ਯਮਥਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਸਮਾਚष੍ਟ ਸ ਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਂ ਤਸ੍ਯਾਃ ਸ਼ਾਪੋਦ੍ਭਵਂ ਮਹਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀ ਕੰਪਨ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਘਟਨਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ, ਕਿ ਉਸ ਸ਼ਾਪ ਦਾ ਮੂਲ ਕੀ ਹੈ।
ਸ਼ਪ੍ਤੋਸ੍ਮ੍ਯਸ਼ੋਕਸੁਂਦਰ੍ਯਾ ਸ਼ਿਵਸ੍ਯਾਪਿ ਸੁਕਨ੍ਯਯਾ। ਨਹੁषਸ੍ਯਾਪਿ ਮੇ ਭਰ੍ਤ੍ਤੁਸ੍ਤ੍ਵਂ ਤੁ ਹਸ੍ਤਾਨ੍ਮਰਿष੍ਯਸਿ
ਮੈਨੂੰ ਅਸ਼ੋਕਸੁੰਦਰੀ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਚੰਗੀ ਕੁੜੀ ਹੈ, ਨੇ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਨਹੁਸ਼ ਨੇ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਰ ਜਾਵੇਂਗਾ।
ਨੈਵ ਜਾਤਸ੍ਤ੍ਵਸੌ ਗਰ੍ਭ ਆਯੋਰ੍ਭਾਰ੍ਯਾ ਚ ਗੁਰ੍ਵਿਣੀ। ਯਥਾ ਸਤ੍ਯਾਦ੍ਵ੍ਯਲੀਕਸ੍ਤੁ ਤਸ੍ਯਾਃ ਸ਼ਾਪਸ੍ਤਥਾ ਕੁਰੁ
ਉਹ ਹਾਲੇ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਆਯੁ ਦੀ ਪਤਨੀ ਗਰਭਵਤੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਨੇ ਸੱਚੀ ਨੀਤ ਨਾਲ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇ।
ਕਮ੍ਪਨ ਉਵਾਚ- ਅਪਹृਤ੍ਯ ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਤਸ੍ਯ ਆਯੋਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸਮਾਨਯ । ਅਨੇਨਾਪਿ ਪ੍ਰਕਾਰੇਣ ਤਵ ਸ਼ਤ੍ਰੁਰ੍ਨ ਜਾਯਤੇ
ਕੰਪਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਉਸ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਲੈ ਜਾ, ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਵੀ ਖਤਮ ਕਰ ਦੇ; ਪਰ ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਵਰਤ ਕੇ ਵੀ ਤੇਰਾ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨਹੀਂ ਮਰੇਗਾ।
ਨੋ ਵਾ ਪ੍ਰਪਾਤਯਸ੍ਵ ਤ੍ਵਂ ਗਰ੍ਭਂ ਤਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਭੀषਣੈਃ । ਅਨੇਨਾਪਿ ਪ੍ਰਕਾਰੇਣ ਤਵ ਸ਼ਤ੍ਰੁਰ੍ਨ ਜਾਯਤੇ
ਜਾਂ ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਡਰਾ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਗਰਭ ਗਿਰਾ ਦੇ; ਪਰ ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਲਾ ਕੇ ਵੀ ਤੇਰਾ ਵੈਰੀ ਨਹੀਂ ਮਰੇਗਾ।
ਜਨ੍ਮਕਾਲਂ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼ਸ੍ਵ ਨਹੁषਸ੍ਯ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਃ । ਅਪਹृਤ੍ਯ ਸਮਾਨੀਯ ਜਹਿ ਤ੍ਵਂ ਪਾਪਚੇਤਨਮ੍
ਨਹੁਸ਼ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ, ਉਹ ਮੰਦਾ ਮਨ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਜਦ ਉਹ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਲਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਮੰਦੇ ਚਿੱਤ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇ।
ਏਵਂ ਸਮਂਤ੍ਰ੍ਯ ਤੇਨਾਪਿ ਕਂਪਨੇਨ ਸ ਦਾਨਵਃ । ਅਭੂਤ੍ਸ ਉਦ੍ਯਮੋਪੇਤੋ ਨਹੁषਸ੍ਯ ਪ੍ਰਣਾਸ਼ਨੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਪਨ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਦਾਨਵ ਨਹੁਸ਼ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ।
'ਵਿष੍ਣੁਰੁਵਾਚ- ਏਲਪੁਤ੍ਰੋ ਮਹਾਭਾਗ ਆਯੁਰ੍ਨਾਮ ਕ੍ਸ਼ਿਤੀਸ਼੍ਵਰਃ। ਸਾਰ੍ਵਭੌਮਃ ਸ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤਪਰਾਯਣਃ
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਲਾ ਦਾ ਪੁੱਤ ਆਯੁਸ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ; ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ, ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸੱਚ ਤੇ ਵਚਨ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰੋਪੇਨ੍ਦ੍ਰਸਮੋ ਰਾਜਾ ਤਪਸਾ ਯਸ਼ਸਾ ਬਲੈਃ। ਦਾਨਯਜ੍ਞੈਃ ਸੁਪੁਣ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਸਤ੍ਯੇਨ ਨਿਯਮੇਨ ਚ
ਉਹ ਰਾਜਾ ਤਪ, ਯਸ਼ ਤੇ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਸੀ; ਦਾਨ, ਯਜ, ਚੰਗੇ ਕੰਮ, ਸੱਚ ਤੇ ਨਿਯਮ ਵਿਚ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ।
ਏਕਚ੍ਛਤ੍ਰੇਣ ਵੈ ਰਾਜ੍ਯਂ ਚਕ੍ਰੇ ਭੂਪਤਿਸਤ੍ਤਮਃ। ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਜ੍ਞਃ ਸੋਮਵਂਸ਼ਸ੍ਯ ਭੂषਣਮ੍
ਉਹ ਵਧੀਆ ਰਾਜੇ ਨੇ ਇਕ ਛਤਰੀ ਹੇਠਾਂ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ, ਸਾਰੇ ਧਰਮ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਸੋਮ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਸੀ।
ਪੁਤ੍ਰਂ ਨ ਵਿਂਦਤੇ ਰਾਜਾ ਤੇਨ ਦੁਃਖੀ ਵ੍ਯਜਾਯਤ। ਚਿਂਤਯਾਮਾਸ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਕਥਂ ਮੇ ਜਾਯਤੇ ਸੁਤਃ
ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪੁੱਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਹ ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, 'ਮੇਰੇ ਘਰ ਪੁੱਤ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇ?'
ਇਤਿ ਚਿਨ੍ਤਾਂ ਸਮਾਪੇਦੇ ਆਯੁਸ਼੍ਚ ਪृਥਿਵੀਪਤਿਃ। ਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਥਂ ਪਰਮਂ ਯਤ੍ਨਮਕਰੋਤ੍ਸੁਸਮਾਹਿਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਯੁਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਪੁੱਤ ਲਈ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਸੋਚਿਆ; ਪੁੱਤ ਦੀ ਖਾਤਰ ਉਸ ਨੇ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਅਤ੍ਰਿਪੁਤ੍ਰੋ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਵੈ ਦਤ੍ਤਾਤ੍ਰੇਯੋ ਮਹਾਮੁਨਿਃ। ਕ੍ਰੀਡਮਾਨਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਮਦਿਰਾਰੁਣਲੋਚਨਃ
ਅਤ੍ਰੀ ਦਾ ਪੁੱਤ, ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਦੱਤਾਤ੍ਰੇਯ ਮਹਾਂਮੁਨੀ, ਇਕ ਔਰਤ ਨਾਲ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਮਦਿਰਾ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।