'ਸ਼੍ਰੀਦੇਵ੍ਯੁਵਾਚ- ਨੈਵ ਚਾਲਯਿਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਤੋ ਭਵਾਨ੍ਮਾਂ ਦਾਨਵੇਸ਼੍ਵਰਃ। ਮਨਸਾਪਿ ਨ ਵੈ ਧਾਰ੍ਯਂ ਮਮ ਮੋਹਂ ਸਮਾਗਤਮ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਹੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਹਿਲਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਮਨ ਵਿਚ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਭੁਲਾਵਾ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦਾ।'
ਭਵਾਦृਸ਼ੈਰ੍ਮਹਾਪਾਪੈਰ੍ਦੇਵੈਰ੍ਵਾ ਦਾਨਵਾਧਮੈਃ। ਦੁष੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਾਹਂ ਨ ਸਂਦੇਹੋ ਮਾ ਵਦਸ੍ਵ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਤੇਰੇ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਪਾਪੀਆਂ, ਦੇਵਤੇ ਜਾਂ ਘੱਟ ਦਰਜੇ ਦੇ ਦਾਨਵਾਂ ਤੋਂ, ਮੈਂ ਮਿਲਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਔਖੀ ਹਾਂ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਾ ਕਹਿ।
ਸ੍ਕਨ੍ਦਾਨੁਜਾ ਸਾ ਤਪਸਾਭਿਯੁਕ੍ਤਾ ਜਾਜ੍ਵਲ੍ਯਮਾਨਾ ਮਹਤਾ ਰੁषਾ ਚ। ਸਂਹਰ੍ਤੁਕਾਮਾ ਪਰਿ ਦਾਨਵਂ ਤਂ ਕਾਲਸ੍ਯ ਜਿਹ੍ਵੇਵ ਯਥਾ ਸ੍ਫੁਰਨ੍ਤੀ
ਉਹ ਸਕੰਦ ਦੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਤਪ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਦਾਨਵ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਕਾਲ ਦੀ ਜੀਭ ਵਾਂਗ ਕੰਪਦੀ ਹੋਈ ਹਿਲੀ।
ਪੁਨਰੁਵਾਚ ਸਾ ਦੇਵੀ ਤਮੇਵਂ ਦਾਨਵਾਧਮਮ੍ । ਉਗ੍ਰਂ ਕਰ੍ਮ ਕृਤਂ ਪਾਪ ਚਾਤ੍ਮਨਾਸ਼ਨਹੇਤਵੇ
ਫਿਰ ਦੇਵੀ ਨੇ ਉਸ ਮੰਦ ਦਾਨਵ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਪਾਪੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।'
ਆਤ੍ਮਵਞ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਨਾਸ਼ਾਯ ਸ੍ਵਜਨਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਵੈ ਤ੍ਵਯਾ। ਦੀਪ੍ਤਾ ਸ੍ਵਗृਹਮਾਨੀਤਾ ਸੁਸ਼ਿਖਾ ਕृष੍ਣਵਰ੍ਤ੍ਮਨਃ
ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਤੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕਾਲੀ ਵਿੱਟ ਵਾਲੀ ਤੇ ਜਲਦੀ ਹੋਈ ਅੱਗ ਲਿਆਈ ਹੈ।
ਯਥਾऽਸ਼ੁਭਃ ਕੂਟਪਕ੍ਸ਼ੀ ਸਰ੍ਵਸ਼ੋਕੈਃ ਸਮੁਦ੍ਗਤਃ। ਗृਹਂ ਤੁ ਵਿਸ਼ਤੇ ਯਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਨਾਸ਼ਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ
ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਅਸ਼ੁਭ ਤੇ ਠੱਗ ਪੰਛੀ, ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਕਿਸੇ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਸ੍ਵਜਨਸ੍ਯ ਚ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਸਧਨਸ੍ਯ ਕੁਲਸ੍ਯ ਚ। ਸ ਦ੍ਵਿਜੋ ਨਾਸ਼ਮਿਚ੍ਛੇਤ ਵਿਸ਼ਤ੍ਯੇਵ ਯਦਾ ਗृਹਮ੍
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੰਛੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੋਵੇਂ ਵਾਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ (ਬ੍ਰਾਹਮਣ) ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ, ਧਨ, ਤੇ ਕੁਲ ਦੇ ਨਾਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤਥਾ ਤੇਹਂ ਗृਹਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਤਵ ਨਾਸ਼ਂ ਸਮੀਹਤੀ । ਪੁਤ੍ਰਾਣਾਂ ਧਨਧਾਨ੍ਯਸ੍ਯ ਤਵ ਵਂਸ਼ਸ੍ਯ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ ਹਾਂ, ਤੇ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਧਨ-ਧਾਣ, ਤੇ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਨਾਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹਾਂ।
ਜੀਵਂ ਕੁਲਂ ਧਨਂ ਧਾਨ੍ਯਂ ਪੁਤ੍ਰਪੌਤ੍ਰਾਦਿਕਂ ਤਵ। ਸਰ੍ਵਂ ਤੇ ਨਾਸ਼ਯਿਤ੍ਵਾਹਂ ਯਾਸ੍ਯਾਮਿ ਚ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਤੇਰੀ ਜਿੰਦ, ਤੇਰਾ ਕੁਲ, ਤੇਰਾ ਧਨ, ਤੇਰਾ ਧਾਣ, ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ-ਪੌਤਿਆਂ—ਇਹ ਸਭ ਮੈਂ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਕੇ, ਫਿਰ ਇੱਥੋਂ ਚਲੀ ਜਾਵਾਂਗੀ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਯਥਾ ਤ੍ਵਯਾਹਮਾਨੀਤਾ ਚਰਨ੍ਤੀ ਪਰਮਂ ਤਪਃ । ਪਤਿਕਾਮਾ ਪ੍ਰਵਾਞ੍ਚ੍ਛਨ੍ਤੀ ਨਹੁषਂ ਚਾਯੁਨਨ੍ਦਨਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆਇਆ, ਜਦ ਮੈਂ ਉੱਚਾ ਤਪ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਪਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਤੇ ਆਯੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਹੁਸ਼ ਨੂੰ ਭੁਲਾਵਾ ਦਿੱਤਾ—
ਤਥਾ ਤ੍ਵਾਂ ਮਮ ਭਰ੍ਤਾ ਚ ਨਾਸ਼ਯਿष੍ਯਤਿ ਦਾਨਵ । ਮਨ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਉਪਾਯੋऽਯਂ ਦृष੍ਟੋ ਦੇਵੇਨ ਵੈ ਪੁਰਾ
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਦਾਨਵ, ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਤੈਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰੇਗਾ। ਇਹ ਉਪਾਏ ਮੇਰੇ ਕਾਰਨ, ਦੇਵਤੇ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸੋਚਿਆ ਸੀ।
ਸਤ੍ਯੇਯਂ ਲੌਕਿਕੀ ਗਾਥਾ ਯਾਂ ਗਾਯਨ੍ਤਿ ਵਿਦੋ ਜਨਾਃ। ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਲੋਕੇ ਨ ਵਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਕੁਬੁਦ੍ਧਯਃ
ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਚਲਦੀ ਗਾਥਾ, ਜੋ ਗਿਆਨੀਆਂ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਸੱਚ ਹੈ: 'ਜਗਤ ਵਿਚ ਸਿੱਧਾ ਵੇਖਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਮੂਰਖ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਪਾਂਦੇ।'
ਯੇਨ ਯਤ੍ਰ ਪ੍ਰਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਯਸ੍ਮਾਦ੍ਦੁਃਖਸੁਖਾਦਿਕਮ੍। ਸ ਏਵ ਭੁਂਜਤੇ ਤਤ੍ਰ ਤਸ੍ਮਾਦੇਵ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਜਿਸ ਨੇ, ਜਿੱਥੇ ਤੇ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਬੋਲਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸ ਤੋਂ ਸੁੱਖ-ਦੁੱਖ ਆਦਿ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਉਥੇ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਭੋਗਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਤਾ ਭਰ ਵੀ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਕਰ੍ਮਣੋਸ੍ਯ ਫਲਂ ਭੁਙ੍ਕ੍ਸ਼੍ਵ ਸ੍ਵਕੀਯਸ੍ਯ ਮਹੀਤਲੇ। ਯਾਸ੍ਯਸੇ ਨਿਰਯਸ੍ਥਾਨਂ ਪਰਦਾਰਾਭਿਮਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍
ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਭੋਗ। ਪਰਾਈ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਛੁਹਣ ਕਰਕੇ, ਤੈਨੂੰ ਨਰਕ ਦੇ ਥਾਂ 'ਤੇ ਜਾਣਾ ਪਵੇਗਾ।
ਸੁਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਂ ਹਿ ਸੁਧਾਰਂ ਤੁ ਸੁਖਡ੍ਗਂ ਚ ਵਿਘਟ੍ਟਤਿ। ਅਙ੍ਗੁਲ੍ਯਗ੍ਰੇਣ ਕੋਪਾਯ ਤਥਾ ਮਾਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍
ਸਖਤ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਤਲਵਾਰ ਸਜ਼ਾ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਈ ਖੜੀ ਹੈ, ਜੋ ਉਂਗਲੀ ਦੇ ਸਿਰੇ ਨਾਲ ਵੀ ਦਰਦ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਇੰਝ ਹੀ ਜਾਣ ਲੈ।
ਸਿਂਹਸ੍ਯ ਸਮ੍ਮੁਖਂ ਗਤ੍ਵਾ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਗਰ੍ਜਿਤਸ੍ਯ ਚ। ਕੋ ਲੁਨਾਤਿ ਮੁਖਾਤ੍ਕੇਸ਼ਾਨ੍ਸਾਹਸਾਕਾਰਸਂਯੁਤਃ।੮੪ ਸਤ੍ਯਾਚਾਰਾਂ ਦਮੋਪੇਤਾਂ ਨਿਯਤਾਂ ਤਪਸਿ ਸ੍ਥਿਤਾਮ੍। ਨਿਧਨਂ ਚੇਚ੍ਛਤੇ ਯੋ ਵੈ ਸ ਵੈ ਮਾਂ ਭੋਕ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਤਿ
ਕੌਣ ਉਹ ਬੇਖੌਫ ਤੇ ਬੇਪਰਵਾਹ ਹੈ ਜੋ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਗੱਜਦੇ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜਾ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚੋਂ ਵਾਲ ਕੱਟ ਸਕੇ? ਜਿਵੇਂ ਜੋ ਸੱਚ ਤੇ ਨੇਕ ਚਲਣ ਵਾਲੀ, ਸਬਰ ਵਾਲੀ, ਤੇ ਤਪ ਵਿਚ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਖਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਮਣਿਂ ਕृष੍ਣਸਰ੍ਪਸ੍ਯ ਜੀਵਮਾਨਸ੍ਯ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍ । ਗृਹੀਤੁਮਿਚ੍ਛਤੇ ਸੋ ਹਿ ਯਥਾ ਕਾਲੇਨ ਪ੍ਰੇषਿਤਃ
ਜੋ ਕੋਈ ਜੀਉਂਦੇ ਕਾਲੇ ਸੱਪ ਦੀ ਫਣੀ ਫੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਐਸਾ ਹੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
ਭਵਾਂਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰੇषਿਤੋ ਮੂਢ ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਮੋਹਿਤਃ । ਤਦਾ ਤੇ ਈਦृਸ਼ੀ ਜਾਤਾ ਕੁਮਤਿਃ ਕਿਂ ਨਪਸ਼੍ਯਸਿ
ਤੂੰ ਮੂਰਖ, ਸਮੇਂ ਵਲੋਂ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈਂ ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਮੋਹ ਮਾਇਆ ਵਿਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਐਸਾ ਮੰਦਾ ਵਿਚਾਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ—ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ?
ऋਤੇ ਤੁ ਆਯੁਪੁਤ੍ਰੇਣ ਸਮਾਲੋਕਯਤੇ ਹਿ ਕਃ। ਅਨ੍ਯੋ ਹਿ ਨਿਧਨਂ ਯਾਤਿ ਮਮਰੂਪਾਵਲੋਕਨਾਤ੍
ਆਯੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਕੌਣ ਮੇਰੀ ਸੂਰਤ ਦੇਖ ਕੇ ਮੌਤ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਹੋਰ ਕੋਈ ਜੀਉਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ?
ਏਵਮਾਭਾषਯਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਗਙ੍ਗਾਤੀਰਂ ਗਤਾ ਸਤੀ । ਸਸ਼ੋਕਾ ਦੁਃਖਸਂਵਿਗ੍ਨਾ ਨਿਯਤਾਨਿ ਯਮਾਨ੍ਵਿਤਾ
ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਹ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਪੀੜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ, ਸਬਰ ਵਾਲੀ ਤੇ ਨਿਯਮ ਵਿਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਪੂਰ੍ਵਮਾਚਰਿਤਂ ਘੋਰਂ ਪਤਿਕਾਮਨਯਾ ਤਪਃ। ਤਵ ਨਾਸ਼ਾਰ੍ਥਮਿਚ੍ਛਂਤੀ ਚਰਿष੍ਯੇ ਦਾਰੁਣਂ ਪੁਨਃ
ਜਿਸ ਡਰਾਉਣੇ ਤਪ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੇਰੇ ਪਤੀ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਤੇਰੀ ਹਾਨੀ ਲਈ ਉਹੀ ਕਠੋਰ ਤਪ ਮੁੜ ਕਰਾਂਗੀ।
ਯਦਾ ਤ੍ਵਾਂ ਨਿਹਤਂ ਦੁष੍ਟਂ ਨਹੁषੇਣ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ। ਨਿਿਿਿਿਸ਼ਿਤੈਰ੍ਵਜ੍ਰਸਙ੍ਕਾਸ਼ੈਰ੍ਬਾਣੈਰਾਸ਼ੀਵਿषੋਪਮੈਃ।੯੧ ਰਣੇ ਨਿਪਤਿਤਂ ਪਾਪ ਮੁਕ੍ਤਕੇਸ਼ਂ ਸਲੋਹਿਤਮ੍ । ਗਤਾਸੁਂ ਚ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਦਾ ਯਾਸ੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਪਤਿਮ੍
ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਵੇਖਾਂਗੀ ਕਿ ਤੈਨੂੰ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨਹੁਸ਼ ਨੇ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗੀਆਂ ਤੇ ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀਆਂ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇਰਾ ਵਾਲ ਖੁਲ ਗਿਆ, ਲਹੂ ਲੱਗ ਗਿਆ ਤੇ ਤੂੰ ਜਾਨ ਤੋਂ ਹੱਥ ਧੋ ਬੈਠਾ, ਤਦ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਕੋਲ ਚਲੀ ਜਾਵਾਂਗੀ।
ਏਵਂ ਸੁਨਿਯਮਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਗਂਗਾਤੀਰਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍। ਸਂਸ੍ਥਿਤਾ ਹੁਂਡਨਾਸ਼ਾਯ ਨਿਸ਼੍ਚਲਾ ਸ਼ਿਵਨਂਦਿਨੀ
ਇਹ ਪੱਕਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਗੰਗਾ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਅਡੋਲ ਖੜੀ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਹੁੰਡਾ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਅਡਿੱਗ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਭਗਤ ਵਾਂਗ ਟਿਕੀ ਰਹੀ।
ਵਹ੍ਨੇਰ੍ਯਥਾਦੀਪ੍ਤਿਮਤੀ ਸ਼ਿਖੋਜ੍ਜ੍ਵਲਾ ਤੇਜੋਭਿਯੁਕ੍ਤਾ ਪ੍ਰਦਹੇਤ੍ਸੁਲੋਕਾਨ੍। ਕ੍ਰੋਧੇਨ ਦੀਪ੍ਤਾ ਵਿਬੁਧੇਸ਼ਪੁਤ੍ਰੀ ਗਙ੍ਗਾਤਟੇ ਦੁਸ਼੍ਚਰਮਾਚਰਤ੍ਤਪਃ
ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਦੀ ਚਮਕਦਾਰ ਲੌ, ਜੋ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਵੇ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਧੀ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਕੇ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਭਾਰੀ ਤਪ ਕਰਦੀ ਰਹੀ।
"ਕੁਞ੍ਜਲ ਉਵਾਚ- ਏਵਮੁਕ੍ਤਾ ਮਹਾਭਾਗ ਸ਼ਿਵਸ੍ਯ ਤਨਯਾ ਗਤਾ । ਗਙ੍ਗਾਂਭਸਿ ਤਤਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਪੁਰੇ ਕਾਞ੍ਚਨਾਹ੍ਵਯੇ
ਕੁੰਜਲ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਇੰਝ ਆਖਣ ਉੱਤੇ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਧੀ ਉਥੋਂ ਚਲੀ ਗਈ। ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਸੋਨੇ ਵਾਲੇ ਨਾਂ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ।
ਤਪਸ਼੍ਚਚਾਰ ਤਨ੍ਵਙ੍ਗੀ ਹੁਣ੍ਡਸ੍ਯ ਵਧਹੇਤਵੇ । ਅਸ਼ੋਕਸੁਨ੍ਦਰੀ ਬਾਲਾ ਸਤ੍ਯੇਨ ਚ ਸਮਨ੍ਵਿਤਾ
ਪਤਲੀ ਦੇਹ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ, ਅਸ਼ੋਕਸੁੰਦਰੀ, ਜੋ ਸੱਚ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਹੁੰਡਾ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਤਪ ਕਰਦੀ ਰਹੀ।
ਹੁਣ੍ਡੋਪਿ ਦੁਃਖਿਤੋਭੂਤਃ ਸ਼ਾਪਦਗ੍ਧੇਨ ਚੇਤਸਾ। ਚਿਂਤਯਾਮਾਸ ਸਨ੍ਤਪ੍ਤ ਅਤੀਵ ਵਚਨਾਨਲੈਃ
ਹੁੰਡਾ ਵੀ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਸੜ ਕੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸਾੜਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਸੋਚ ਕੇ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋਇਆ।
ਸਮਾਹੂਯ ਅਮਾਤ੍ਯਂ ਤਂ ਕਮ੍ਪਨਾਖ੍ਯਮਥਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਸਮਾਚष੍ਟ ਸ ਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਂ ਤਸ੍ਯਾਃ ਸ਼ਾਪੋਦ੍ਭਵਂ ਮਹਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀ ਕੰਪਨ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਘਟਨਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ, ਕਿ ਉਸ ਸ਼ਾਪ ਦਾ ਮੂਲ ਕੀ ਹੈ।
ਸ਼ਪ੍ਤੋਸ੍ਮ੍ਯਸ਼ੋਕਸੁਂਦਰ੍ਯਾ ਸ਼ਿਵਸ੍ਯਾਪਿ ਸੁਕਨ੍ਯਯਾ। ਨਹੁषਸ੍ਯਾਪਿ ਮੇ ਭਰ੍ਤ੍ਤੁਸ੍ਤ੍ਵਂ ਤੁ ਹਸ੍ਤਾਨ੍ਮਰਿष੍ਯਸਿ
ਮੈਨੂੰ ਅਸ਼ੋਕਸੁੰਦਰੀ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਚੰਗੀ ਕੁੜੀ ਹੈ, ਨੇ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਨਹੁਸ਼ ਨੇ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਰ ਜਾਵੇਂਗਾ।
ਨੈਵ ਜਾਤਸ੍ਤ੍ਵਸੌ ਗਰ੍ਭ ਆਯੋਰ੍ਭਾਰ੍ਯਾ ਚ ਗੁਰ੍ਵਿਣੀ। ਯਥਾ ਸਤ੍ਯਾਦ੍ਵ੍ਯਲੀਕਸ੍ਤੁ ਤਸ੍ਯਾਃ ਸ਼ਾਪਸ੍ਤਥਾ ਕੁਰੁ
ਉਹ ਹਾਲੇ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਆਯੁ ਦੀ ਪਤਨੀ ਗਰਭਵਤੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਨੇ ਸੱਚੀ ਨੀਤ ਨਾਲ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇ।