ਕਲ੍ਪਦ੍ਰੁਮੈਰ੍ਮਹਾਪੁਣ੍ਯੈਃ ਸ਼ੋਭਿਤਂ ਨਂਦਨਂ ਵਨਮ੍ । ਨਾਨਾਪਕ੍ਸ਼ਿਨਿਨਾਦੈਸ਼੍ਚ ਸਂਕੁਲਂ ਮਧੁਰਸ੍ਵਰੈਃ
ਨੰਦਨ ਵਨ ਵੱਡੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਲਪ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਸੋਭਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸੀ।
ਕੋਕਿਲਾਨਾਂ ਰੁਤੈਃ ਪੁਣ੍ਯੈਰੁਦ੍ਘੁष੍ਟਂ ਮਧੁਕਾਰਿਭਿਃ । ਮਕਰਂਦਵਿਲੁਬ੍ਧਾਨਾਂ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਰੁਤਨਾਦਿਤਮ੍
ਕੋਇਲਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਬੋਲ, ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ, ਤੇ ਮਕਰੰਦ ਨਾਲ ਮਸਤ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਉਹ ਵਨ ਗੂੰਜ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਨਾਨਵृਕ੍ਸ਼ੈਃ ਸਮਾਕੀਰ੍ਣਂ ਨਾਨਾਮृਗਗਣਾਯੁਤਮ੍ । ਵृਕ੍ਸ਼ੇਭ੍ਯੋ ਵਿਵਿਧੈਃ ਪੁष੍ਪੈਸ੍ਸੌਗਂਧੈਃ ਪਤਿਤੈਰ੍ਭੁਵਿ
ਉਹ ਵਨ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਸੁਗੰਧਤ ਪਤੀਆਂ ਪਈਆਂ ਸਨ।
ਸਾ ਚ ਭੂ ਰਾਜਤੇ ਪੁਤ੍ਰ ਪੂਜਿਤੇ ਵਸੁਗਂਧਿਭਿਃ । ਤਤ੍ਰ ਵਾਪ੍ਯੋ ਮਹਾਪੁਣ੍ਯਾਃ ਪਦ੍ਮਸੌਗਂਧਨਿਰ੍ਮਲਾਃ
ਉਹ ਧਰਤੀ, ਪੁੱਤਰ, ਸੁਗੰਧਤ ਜੜੀਆਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ, ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ; ਉੱਥੇ ਵੱਡੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤਲਾਵਾਂ ਸਨ, ਜੋ ਕਮਲ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਸਨ।
ਤੋਯੈਸ੍ਤਾਃ ਪੂਰਿਤਾਃ ਪੁਤ੍ਰ ਹਂਸਕਾਰਂਡਸੇਵਿਤਾਃ। ਤਡਾਗੈਃ ਸਾਗਰਪ੍ਰਖ੍ਯੈਸ੍ਤੋਯਸੌਗਂਧਪੂਜਿਤੈਃ
ਉਹ ਤਲਾਵਾਂ, ਪੁੱਤਰ, ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ, ਹੰਸ ਤੇ ਕਾਰੰਡਾ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਵੱਡੀਆਂ ਝੀਲਾਂ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਸਨ।
ਨਂਦਨਂ ਭਾਤਿ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਗਣੈਰਪ੍ਸਰਸਾਂ ਮਹਤ੍। ਵਿਮਾਨੈਃ ਕਲਸ਼ੈਃ ਸ਼ੁਭ੍ਰੈਰ੍ਹੇਮਦਂਡੈਃ ਸੁਸ਼ੋਭਨੈਃ
ਨੰਦਨ ਵਨ ਹਰ ਥਾਂ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਵੱਡੇ ਅਪਸਰਾ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ, ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਉਡਦੇ ਮਹਿਲ, ਚਮਕਦੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਤੰਭਾਂ ਨਾਲ।
ਨਂਦਨੋ ਵਨਰਾਜਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਾਸਾਦੈਸ੍ਤੁ ਸੁਧਾਨ੍ਵਿਤੈਃ। ਯਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਭਾਤ੍ਯੇਵ ਕਿਨ੍ਨਰਾਣਾਂ ਮਹਾਗਣੈਃ
ਨੰਦਨ ਵਨ ਸੁੰਦਰ ਮਹਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ-ਤਿੱਥੇ ਕਿਨਨਰਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਗਂਧਰ੍ਵੈਰਪ੍ਸਰੋਭਿਸ਼੍ਚ ਸੁਰੂਪਾਭਿਰ੍ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ । ਦੇਵਤਾਨਾਂ ਵਿਨੋਦੈਸ਼੍ਚ ਮੁਨਿਵृਂਦੈਃ ਸੁਯੋਗਿਭਿਃ
ਹੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇੱਥੇ ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਅਪਸਰਾਵਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਸ-ਵਿਲਾਸ, ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਵਨ ਰੌਣਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸ਼ੁਸ਼ੁਭੇ ਪੁਣ੍ਯਸਂਸ੍ਥਾਨਂ ਨਂਦਨਸ੍ਯ ਚ
ਨੰਦਨ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਹਰ ਥਾਂ ਤੇ ਚਮਕਦਾ ਤੇ ਸ਼ੁਭਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਏਵਂ ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਮਹਾਨੁਭਾਵੋ ਭਵਃ ਸੁਦੇਵ੍ਯਾਸਹਿਤੋ ਮਹਾਤ੍ਮਾ। ਸ਼੍ਰੀਨਂਦਨਂ ਪੁਣ੍ਯਵਤਾਂ ਨਿਵਾਸਂ ਸੁਖਾਕਰਂ ਸ਼ਾਂਤਿਗੁਣੋਪਪਨ੍ਨਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਭਾਵਾ ਜੀ, ਸੁਦੇਵੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਨੰਦਨ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸੁਖਦਾਇਕ ਵਨ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਆਦਿਤ੍ਯਤੇਜਃ ਸਮਤੇਜਸਾਂ ਗਣੈਃ ਪ੍ਰਭਾਤਿ ਵੈ ਰਸ਼੍ਮਿਭਿਰ੍ਜਾਤਰੂਪਃ। ਪੁष੍ਪੈਃ ਫਲੈਃ ਕਾਮਗੁਣੋਪਪਨ੍ਨਃ ਕਲ੍ਪਦ੍ਰੁਮੋ ਨਂਦਨਕਾਨਨੇਪਿ
ਨੰਦਨ ਦੇ ਵਨ ਵਿਚ ਕਲਪਵ੍ਰਖ਼ਸ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ, ਫੁੱਲਾਂ, ਫਲਾਂ ਅਤੇ ਮਨਚਾਹੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਚਮਕਦਾਰ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂਵਿਧਂ ਪਾਦਪਰਾਜਮੇਵ ਸਂਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਦੇਵੀ ਚ ਸ਼ਿਵਂ ਬਭਾषੇ। ਅਸ੍ਯਾਭਿਧਾਨਂ ਕਥਯਸ੍ਵ ਨਾਥ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯਸ੍ਯ ਨਗਸ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁੰਦਰ ਵ੍ਰਖ਼ਸ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਨਾਥ, ਇਸ ਵ੍ਰਖ਼ਸ ਦਾ ਨਾਮ ਤੇ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਪਹਾੜ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸੋ।'
ਤੇਜਸ੍ਵਿਨਾਂ ਸੂਰ੍ਯਵਰਃ ਸਮਂਤਾਤ੍ਸ ਦੇਵ ਦੇਵੀਂ ਚ ਸ਼ਿਵੋ ਬਭਾषੇ । ਸ਼ਿਵ ਉਵਾਚ- ਅਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾ ਮਹਤੀ ਸ਼ੁਭਾਖ੍ਯਾ ਦੇਵੇषੁ ਮੁਖ੍ਯੋ ਮਧੁਸੂਦਨਸ਼੍ਚ
ਚਮਕਦਾਰ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਸਮਾਨ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਮਹਾਨ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਹੈ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਮਧੁਸੂਦਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।'
ਨਦੀषੁ ਮੁਖ੍ਯਾ ਸੁਰਨਿਮ੍ਨਗਾਪਿ ਵਿਸृष੍ਟਿਕਰ੍ਤ੍ਤਾਪਿ ਯਥੈਵ ਧਾਤਾ । ਸੁਖਾਵਹਾਨਾਂ ਚ ਯਥਾ ਸੁਚਂਦ੍ਰੋ ਭੂਤੇषੁ ਮੁਖ੍ਯਾ ਚ ਯਥੈਵ ਪृਥ੍ਵੀ
ਜਿਵੇਂ ਨਦੀਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਦਿਵਿਆ ਨਦੀ ਹੈ, ਰਚਨਹਾਰਾਂ ਵਿਚ ਧਾਤਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਤੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਧਰਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ,
ਨਗੇਂਦ੍ਰਰਾਜੋ ਹਿ ਯਥਾ ਨਗਾਨਾਂ ਜਲਾਸ਼ਯੇष੍ਵੇਵ ਯਥਾ ਸਮੁਦ੍ਰਃ । ਮਹੌषਧੀਨਾਮਿਵ ਦੇਵਿ ਚਾਨ੍ਨਂ ਮਹੀਧਰਾਣਾਂ ਹਿਮਵਾਨ੍ਯਥੈਵ
ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿਚ ਪਹਾੜਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿਚ ਸਮੁੰਦਰ, ਵੱਡੀਆਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਵਿਚ ਅੰਨ, ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿਚ ਹਿਮਵੰਤ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵੀ।
ਵਿਦ੍ਯਾਸੁ ਮਧ੍ਯੇ ਚ ਯਥਾਤ੍ਮਵਿਦ੍ਯਾ ਲੋਕੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਯਥਾ ਨਰੇਂਦ੍ਰਃ। ਤਥੈਵ ਮੁਖ੍ਯਸ੍ਤਰੁਰਾਜ ਏष ਸਰ੍ਵਾਤਿਥਿਰ੍ਦੇਵਪਤੇਃ ਪ੍ਰਿਯੋਯਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਵਿਚ ਆਤਮ-ਵਿਦਿਆ, ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਰਾਜਾ, ਤਿਵੇਂ ਇਹ ਵ੍ਰਖ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ, ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਮਹਿਮਾਨ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਪਾਰ੍ਵਤ੍ਯੁਵਾਚ- ਗੁਣਾਨ੍ਨੁ ਸ਼ਂਭੋ ਮਮ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਯਸ੍ਵ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਧਿਪਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਸ਼ੁਭਾਨ੍ਸੁਪੁਣ੍ਯਾਨ੍ । ਆਕਰ੍ਣ੍ਯ ਦੇਵੋ ਵਚਨਂ ਬਭਾषੇ ਦੇਵ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਂ ਸੁਤਰੋਰ੍ਹਿ ਤਸ੍ਯ
ਸ਼੍ਰੀ ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਸ਼ੰਭੂ, ਇਸ ਵ੍ਰਖ਼ਸ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਗੁਣ ਦੱਸੋ।' ਦੇਵੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਇਸ ਵ੍ਰਖ਼ਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਗੁਣ ਹਨ।'
ਯਂ ਯਂ ਕਲ੍ਪਯਂਤਿ ਸੁਪੁਣ੍ਯਦੇਵਾ ਦੇਵੋਪਮਾ ਦੇਵਵਰਾਸ਼੍ਚ ਕਾਂਤੇ । ਤਂ ਤਂ ਹਿ ਤੇਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਦਦਾਤਿ ਵृਕ੍ਸ਼ਃ ਕਲ੍ਪਦ੍ਰੁਮੋ ਨਾਮ ਵਰਿष੍ਠ ਏषਃ
ਜੋ ਜੋ ਵਧੀਆ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਦੇਵਤਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮਾਨ ਤੇ ਉੱਤਮ ਦੇਵਤਾ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ, ਜੋ ਕੁਝ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਕਲਪਵ੍ਰਖ਼ਸ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਅਸ੍ਮਾਚ੍ਚ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਭਵਂਤਿ ਪੁਣ੍ਯਾ ਦੁਃਪ੍ਰਾਪ੍ਯਮਤ੍ਰੈਵ ਤਪੋਧਿਕਾਸ੍ਤੇ। ਜੀਵਾਧਿਕਂ ਰਤ੍ਨਮਯਂ ਸੁਦਿਵ੍ਯਂ ਦੇਵਾਸ੍ਤੁ ਭੁਂਜਂਤਿ ਮਹਾਪ੍ਰਧਾਨਾਃ
ਇਸ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਵਿਰਲੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਤਪਸਿਆ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਆਂ ਹਨ; ਮਹਾਨ ਦੇਵਤਾ ਇੱਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ, ਰਤਨਾਂ ਵਾਂਗ, ਅਮੋਲਕ ਤੇ ਦਿਵਿਆ ਖਜਾਨਾ ਭੋਗਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਦੇਵੀ ਵਚਨਂ ਸ਼ਿਵਸ੍ਯ ਆਸ਼੍ਚਰ੍ਯਭੂਤਂ ਮਨਸਾ ਵਿਚਿਂਤ੍ਯ । ਤਸ੍ਯਾਨੁਮਤ੍ਯਾ ਪਰਿਕਲ੍ਪਿਤਂ ਚ ਸ੍ਤ੍ਰੀਰਤ੍ਨਮੇਕਂ ਸੁਗੁਣਂ ਸੁਰੂਪਮ੍
ਦੇਵੀ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਅਚੰਭਿਤ ਬਚਨ ਸੁਣੇ, ਮਨ ਵਿਚ ਸੋਚਿਆ; ਉਸ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾਲ, ਇਕ ਹੀ ਵਧੀਆ, ਗੁਣਵਾਨ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਸਤਰੀ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਹੋਈ।
ਸਰ੍ਵਾਂਗਰੂਪਾਂ ਸਗੁਣਾਂ ਸੁਰੂਪਾਂ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸੁਵृਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਗਿਰਿਜਾ ਪ੍ਰਲੇਭੇ। ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਮੋਹਾਯ ਯਥੋਪਵਿष੍ਟਾ ਸਾਹਾਯ੍ਯਰੂਪਾ ਮਕਰਧ੍ਵਜਸ੍ਯ
ਗਿਰਿਜਾ ਨੇ ਉਸ ਵਧੀਆ ਵ੍ਰਖ਼ਸ ਤੋਂ ਪੂਰੇ ਰੂਪ, ਗੁਣ ਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਾਲੀ ਸਤਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਮੋਹਣ ਲਈ, ਤੇ ਮਕਰਧਵਜ ਦੇ ਸਹਾਇਤਾ ਵਾਸਤੇ ਬੈਠੀ ਸੀ।
ਕ੍ਰੀਡਾਨਿਧਾਨਂ ਸੁਖਸਿਦ੍ਧਿਰੂਪਂ ਸਰ੍ਵੋਪਪਨ੍ਨਾ ਕਮਲਾਯਤਾਕ੍ਸ਼ੀ । ਪਦ੍ਮਾਨਨਾ ਪਦ੍ਮਕਰਾ ਸੁਪਦ੍ਮਾ ਚਾਮੀਕਰਸ੍ਯਾਪਿ ਯਥਾ ਸੁਮੂਰ੍ਤਿਃ
ਕਮਲ-ਆਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਖਜਾਨਾ, ਸੁਖ ਤੇ ਸਿਧੀ ਦਾ ਰੂਪ, ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਕਮਲ-ਮੁਖ, ਕਮਲ-ਹੱਥ, ਤੇ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਾਲੀ।
ਪ੍ਰਭਾਸੁ ਤਦ੍ਵਦ੍ਵਿਮਲਾ ਸੁਤੇਜਾ ਲੀਲਾ ਸੁਤੇਜਾਸ਼੍ਚ ਸੁਕੁਂਚਿਤਾਸ੍ਤੇ । ਪ੍ਰਲਂਬਕੇਸ਼ਾਃ ਪਰਿਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਬਦ੍ਧਾਃ ਪੁष੍ਪੈਃ ਸੁਗਂਧੈਃ ਪਰਿਲੇਪਿਤਾਸ਼੍ਚ
ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਤੇਜਸਵੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਲੀਲਾ ਵੀ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਵਾਲ ਨਰਮ ਤੇ ਘੁੰਮਰੇ, ਲੰਮੇ ਤੇ ਸੁਖਮ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਸੁਗੰਧਤ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਪ੍ਰਬਦ੍ਧਕੁਂਤਾ ਦृਢਕੇਸ਼ਬਂਧੈਰ੍ਵਿਭਾਤਿ ਸਾ ਰੂਪਵਰੇਣ ਬਾਲਾ। ਸੀਮਂਤਮਾਰ੍ਗੇ ਚ ਮੁਕ੍ਤਾਫਲਾਨਾਂ ਮਾਲਾ ਵਿਭਾਤ੍ਯੇਵ ਯਥਾ ਤਰੂਣਾਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਵਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਗੁੱਛਿਆਂ ਵਿਚ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਵਧੀਆ ਰੂਪ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਦੇ ਸੀਂਮਤ ਵਿਚ ਮੋਤੀ ਦੀ ਮਾਲਾ ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮਾਲਾਵਾਂ ਸਜਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸੀਮਂਤਮੂਲੇ ਤਿਲਕਂ ਸੁਦੇਵ੍ਯਾ ਯਥੋਦਿਤੋ ਦੈਤ੍ਯਗੁਰੁਃ ਸਤੇਜਾਃ । ਭਾਲੇषੁ ਪਦ੍ਮੇ ਮृਗਨਾਭਿਪਦ੍ਮ ਸਮੁਤ੍ਥਤੇਜਃ ਪ੍ਰਕਰੈਰ੍ਵਿਭਾਤਿ
ਸੁਦੇਵੀ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਰੇਖਾ 'ਤੇ ਤਿਲਕ, ਜਿਵੇਂ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਚਮਕ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਭਾਲ 'ਤੇ ਕਸਤੂਰੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਤੇ ਕਮਲ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਝਲਕਦੀ ਹੈ।
ਸੀਮਂਤਮੂਲੇ ਤਿਲਕਸ੍ਯ ਤੇਜਃ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਯੇਦ੍ਰੂਪਸ਼੍ਰਿਯਂ ਸੁਲੋਕੇ । ਕੇਸ਼ੇषੁ ਮੁਕ੍ਤਾਫਲਕੇ ਚ ਭਾਲੇ ਤਸ੍ਯਾਃ ਸੁਸ਼ੋਭਾਂ ਵਿਕਰੋਤਿ ਨਿਤ੍ਯਮ੍
ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਰੇਖਾ 'ਤੇ ਤਿਲਕ ਦੀ ਚਮਕ ਸੁਦੇਵੀ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੇ ਸ਼ਾਨ ਨੂੰ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਵਾਲਾਂ, ਮੋਤੀ ਤੇ ਭਾਲ 'ਤੇ ਇਹ ਚਮਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਦੀ ਸੋਭਾ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਯਥਾ ਸੁਚਂਦ੍ਰਃ ਪਰਿਭਾਤਿ ਭਾਸਾ ਸਾ ਰਮ੍ਯਚੇष੍ਟੇਵ ਵਿਭਾਤਿ ਤਦ੍ਵਤ੍। ਸਂਪੂਰ੍ਣਚਂਦ੍ਰੋਪਿ ਯਥਾ ਵਿਭਾਤਿ ਜ੍ਯੋਤ੍ਸ੍ਨਾਵਿਤਾਨੇਨ ਹਿਮਾਂਸ਼ੁਜਾਲਃ
ਜਿਵੇਂ ਚੰਨ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਹਾਵ-ਭਾਵ ਵਿੱਚ ਰੌਸ਼ਨ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਤੇ ਪੂਰਾ ਚੰਨ ਚੰਨਣੀ ਦੇ ਪਰਦੇ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਐਸੇ ਹੀ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਵਕ੍ਤ੍ਰਂ ਪਰਿਭਾਤਿ ਤਦ੍ਵਚ੍ਛੋਭਾਕਰਂ ਵਿਸ਼੍ਵਵਿਸ਼ਾਰਦਂ ਚ। ਹਿਮਾਂਸ਼ੁਰੇਵਾਪਿ ਕਲਂਕਯੁਕ੍ਤਃ ਸਂਕ੍ਸ਼ੀਯਤੇ ਨਿਤ੍ਯਕਲਾਵਿਹੀਨਃ
ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਵੀ ਐਸੇ ਹੀ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸੋਭਾ ਤੇ ਗਿਆਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਚੰਨ ਜਦੋਂ ਦਾਗ ਲੱਗੇ ਤੇ ਪੂਰੀ ਚੰਨਣੀ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਘਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੂਰੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸਂਪੂਰ੍ਣਮਸ੍ਤ੍ਯੇਵ ਸਦੈਵ ਹृष੍ਟਂ ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਵਕ੍ਤ੍ਰਂ ਪਰਿਨਿष੍ਕਲਂਕਮ੍ । ਗਂਧਂ ਵਿਕਾਸ਼ਂ ਕਮਲੇ ਸ੍ਵਕੀਯਂ ਤਤਃ ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਸੁਖਂ ਨ ਲੇਭੇ
ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੂਰਾ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਬਿਲਕੁਲ ਦਾਗ ਰਹਿਤ; ਆਪਣੇ ਕਮਲ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਤੇ ਖਿੜਨ ਵੇਖ ਕੇ ਵੀ ਉਹ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕੀ।
ਪਦ੍ਮਾਨਨਾ ਸਰ੍ਵਗੁਣੋਪਪਨ੍ਨਾ ਮਦੀਯਭਾਵੈਃਪਰਿਨਿਰ੍ਮਿਤੇਯਮ੍। ਗਂਧਂ ਸ੍ਵਕੀਯਂ ਤੁ ਵਿਪਸ਼੍ਯ ਪਦ੍ਮਂ ਤਸ੍ਯਾ ਮੁਖਾਦ੍ਵਾਤਿ ਜਗਤ੍ਸਮੀਰਃ
ਜਿਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਕਮਲ ਵਰਗਾ ਹੈ ਤੇ ਹਰ ਗੁਣ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਭਾਵਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵੇਖੋ, ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਹਵਾ ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਕਮਲ ਤੱਕ ਮਹਿਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ।