ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮਭਿਧਾਸ੍ਯਾਮਿ ਚਰਿਤ੍ਰਂ ਸ਼੍ਰੇਯਦਾਯਕਮ੍ । ਦ੍ਵਿਜਸ੍ਯਾਪਿ ਚ ਵृਤ੍ਤਾਂਤਂ ਕੁਂਜਲਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਉਹ ਕਥਾ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭਲਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਕੁੰਜਲ, ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਕਥਾ ਵੀ।
ਵਿष੍ਣੁਰੁਵਾਚ- ਕੁਂਜਲਸ਼੍ਚਾਪਿ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਚਤੁਰ੍ਥਂ ਪੁਤ੍ਰਮੇਵ ਚ । ਸਮਾਹੂਯ ਮੁਦਾਯੁਕ੍ਤ ਉਵਾਚੈਨਂ ਕਪਿਂਜਲਮ੍
ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਕੁੰਜਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚੌਥੇ ਪੁੱਤਰ ਕਪਿੰਜਲ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ, ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਕਿਂ ਨੁ ਪੁਤ੍ਰ ਤ੍ਵਯਾ ਦृष੍ਟਮਪੂਰ੍ਵਂ ਕਥਯਸ੍ਵ ਮੇ । ਭੋਜਨਾਰ੍ਥਂ ਤੁ ਯਾਸਿ ਤ੍ਵਮਿਤਃ ਕਸ੍ਮਿਨ੍ਸੁਤੋਤ੍ਤਮ
ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਕੀ ਨਵਾਂ ਵੇਖਿਆ ਹੈ? ਦੱਸ ਮੈਨੂੰ। ਤੂੰ ਇੱਥੋਂ ਭੋਜਨ ਲਈ ਕਿਉਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ?
ਤਦਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਮਹਾਭਾਗ ਯਦਿ ਦृष੍ਟਂ ਸੁਪੁਣ੍ਯਦਮ੍ । ਕਪਿਂਜਲ ਉਵਾਚ- ਯਚ੍ਚ ਤਾਤ ਤ੍ਵਯਾ ਪृष੍ਟਮਪੂਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਵਦਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਹੁਣ, ਹੇ ਵੱਡੀ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਕੁਝ ਵਧੀਆ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਵੇਖਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੱਸ। ਕਪਿੰਜਲ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਜੋ ਨਵਾਂ ਤੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ਪਿਤਾ, ਮੈਂ ਉਹ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਯਨ੍ਨ ਦृष੍ਟਂ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਕੇਨ ਕਸ੍ਮਾਨ੍ਨੈਵ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਮਯਾ । ਤਦਿਹੈਵ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮਧੁਨਾ ਪਿਤਃ
ਜੋ ਮੈਂ ਨਾ ਵੇਖਿਆ, ਨਾ ਸੁਣਿਆ, ਜਾਂ ਕਿਉਂ ਨਾ ਸੁਣਿਆ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਇੱਥੇ ਹੀ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ—ਸੁਣੋ, ਪਿਤਾ।
ਸ਼ृਣ੍ਵਂਤੁ ਭ੍ਰਾਤਰਃ ਸਰ੍ਵੇ ਮਾਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸ਼ृਣੁ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍ । ਕੈਲਾਸਃ ਪਰ੍ਵਤਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਧਵਲਸ਼੍ਚਂਦ੍ਰ ਸਨ੍ਨਿਭਃ
ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਭਰਾ ਸੁਣੋ, ਤੇ ਮਾਂ, ਤੂੰ ਵੀ ਹੁਣ ਸੁਣ। ਕੈਲਾਸ ਪਰਬਤ, ਪਹਾੜਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਚਾਂਦ ਵਾਂਗ ਧਵਲ ਤੇ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਨਾਨਾਧਾਤੁਸਮਾਕੀਰ੍ਣੋ ਨਾਨਾਵृਕ੍ਸ਼ੋਪਸ਼ੋਭਿਤਃ । ਗਂਗਾਜਲੈਃ ਸ਼ੁਭੈਃ ਪੁਣ੍ਯੈਃ ਕ੍ਸ਼ਾਲਿਤਃ ਸਰ੍ਵਤਃ ਪਿਤਃ
ਉਹ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਧਾਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਕਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਹਰ ਪਾਸੇ ਧੋਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਪਿਤਾ।
ਨਦੀਨਾਂ ਤੁ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਦਿਵ੍ਯਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ । ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਤਾਤ ਪ੍ਰਸੂਤਾਨਿ ਜਲਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ
ਉਥੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੇਵਤਮਈ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਰਿਆ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਪਿਤਾ, ਤੇ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵੀ।
ਤਡਾਗਾਨਿ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਸੋਦਕਾਨਿ ਮਹਾਗਿਰੌ । ਨਦ੍ਯਃ ਸਂਤਿ ਵਿਸ਼ਾਲਿਨ੍ਯੋ ਹਂਸਸਾਰਸਸੇਵਿਤਾਃ
ਉਸ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਝੀਲਾਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਚੌੜੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਹੰਸ ਤੇ ਸਰਸ ਉਡਦੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਛਿਖਰਿਣਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠੇ ਪੁਣ੍ਯਦਾਃ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਾਃ । ਵਨਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨ੍ਯੇਵ ਪੁष੍ਪਿਤਾਨਿ ਫਲਾਨਿ ਚ
ਉਸ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੰਗਲ ਹਨ, ਜੋ ਫੁੱਲੇ ਤੇ ਫਲ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਨਾਨਾਵृਕ੍ਸ਼ੋਪਯੁਕ੍ਤਾਨਿ ਹਰਿਤਾਨਿ ਸ਼ੁਭਾਨਿ ਚ । ਕਿਨ੍ਨਰਾਣਾਂ ਗਣੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਸ਼੍ਚਾਪ੍ਸਰੋਭਿਃ ਸਮਾਕੁਲਃ
ਉਹ ਜੰਗਲ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਹਰੇ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ, ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਉਥੇ ਕਿਨਨਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਹੈ।
ਗਂਧਰ੍ਵਚਾਰਣੈਃ ਸਿਦ੍ਧੈਰ੍ਦੇਵਵृਂਦੈਃ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤਃ । ਦਿਵ੍ਯਵृਕ੍ਸ਼ਵਨੋਪੇਤੋ ਦਿਵ੍ਯਭਾਵੈਃ ਸਮਾਕੁਲਃ
ਉਹ ਗੰਧਰਵਾਂ, ਚਾਰਣਾਂ, ਸਿੱਧਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਉਥੇ ਦੇਵਤਮਈ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਹੈ।
ਦਿਵ੍ਯਗਂਧੈਃ ਸੁਸ਼ੋਭਾਢ੍ਯੈਰ੍ਨਾਨਾਰਤ੍ਨਸਮਨ੍ਵਿਤਃ । ਸ਼ਿਲਾਭਿਃ ਸ੍ਫਟਿਕਸ੍ਯਾਪਿ ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਭਿਸ੍ਤੁ ਸੁਸ਼ੋਭਨਃ
ਉਹ ਦੇਵਤਮਈ ਸੁਗੰਧਾਂ ਨਾਲ, ਵਧੀਆ ਸੋਭਾ ਵਾਲਾ, ਕਈ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਸਫੈਦ ਸਫਟਿਕ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਸੂਰ੍ਯਤੇਜੋਮਯੋ ਰਾਜਂਸ੍ਤੇਜੋਭਿਸ੍ਤੁ ਸਮਾਕੁਲਃ । ਚਂਦਨੈਸ਼੍ਚਾਰੁਗਂਧੈਸ਼੍ਚ ਬਕੁਲੈਰ੍ਨੀਲਪੁष੍ਪਕੈਃ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਚੰਦਨ ਦੀ ਸੁਗੰਧ, ਬਕੁਲ ਦੇ ਰੁੱਖ ਤੇ ਨੀਲੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਨਾਨਾਪੁष੍ਪਮਯੈਰ੍ਵृਕ੍ਸ਼ੈਃ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸਮਲਂਕृਤਃ । ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਸੁਨਿਨਾਦੈਸ਼੍ਚ ਦਿਵ੍ਯਾਨਾਂ ਮਧੁਰਾਯਤੇ
ਹਰ ਥਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਉੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਮਿੱਠਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
षਟ੍ਪਦਾਨਾਂ ਨਿਨਾਦੈਸ਼੍ਚ ਵृਕ੍ਸ਼ੌਘੈਰ੍ਮਧੁਰਾਯਤੇ । ਰੁਤੈਸ਼੍ਚ ਕੋਕਿਲਾਨਾਂ ਤੁ ਸ਼ੋਭਤੇ ਸ ਵਨੋ ਗਿਰਿਃ
ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਅਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਜੰਗਲ ਸੁਹਾਵਣਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕੋਕਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਰਾਗਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਪਹਾੜੀ ਜੰਗਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਗਣਕੋਟਿਸਮਾਕੀਰ੍ਣਂ ਤਤ੍ਰਾਸ੍ਤਿ ਸ਼ਿਵਮਂਦਿਰਮ੍ । ਅਂਸ਼ੁਭਿਰ੍ਧਵਲਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਪੁਣ੍ਯਰਾਸ਼ਿਸ਼ਿਲੋਚ੍ਚਯਮ੍
ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਮੰਦਰ ਹੈ, ਜੋ ਅਣਗਿਣਤ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਚਮਕਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਸਫੈਦ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਉੱਚੀ ਚੋਟੀਆਂ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਸਿਂਹੈਸ਼੍ਚ ਗਰ੍ਜਮਾਨੈਸ਼੍ਚ ਸੈਰਿਭੈਃ ਕੁਂਜਰੈਸ੍ਤਤਃ । ਦਿਗ੍ਗਜਾਨਾਂ ਸੁਘੋषੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ਬ੍ਦਿਤਂ ਚ ਸਮਂਤਤਃ
ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਸ਼ੇਰਾਂ ਦੀ ਗਰਜ, ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਧੁੰਕਾਰ, ਸੂਅਰਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਇਲਾਕਾ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ।
ਨਾਨਾਮृਗੈਃ ਸਮਾਕੀਰ੍ਣਂ ਸ਼ਾਖਾਮृਗਗਣਾਕੁਲਮ੍ । ਮਯੂਰਕੇਕਾਘੋषੈਸ਼੍ਚ ਗੁਹਾਸੁ ਚ ਵਿਨਾਦਿਤਮ੍
ਉਹ ਥਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਗੁੰਜਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਕਂਦਰੈਰ੍ਲੇਪਨੈਃ ਕੂਟੈਃ ਸਾਨੁਭਿਸ਼੍ਚ ਵਿਰਾਜਿਤਮ੍ । ਨਾਨਾਪ੍ਰਸ੍ਰਵਣੋਪੇਤਮੋषਧੀਭਿਰ੍ਵਿਰਾਜਿਤਮ੍
ਉਹ ਥਾਂ ਖੱਡਾਂ, ਢਲਾਨਾਂ, ਚੋਟੀਆਂ ਤੇ ਪਹਾੜੀ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸੁਹਾਵਣੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਝਰਨਿਆਂ ਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਬੂਟੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਦਿਵ੍ਯਂ ਦਿਵ੍ਯਗੁਣਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਪੁਣ੍ਯਧਾਮ ਸਮਾਕੁਲਮ੍ । ਸੇਵਿਤਂ ਪੁਣ੍ਯਲੋਕੈਸ਼੍ਚ ਪੁਣ੍ਯਰਾਸ਼ਿਂ ਮਹਾਗਿਰਿਮ੍
ਉਹ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਾਈ, ਗੁਣਵਾਨ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਧਰਮਵਾਨ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਸੇਵਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨੇਕੀਆਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਹੈ।
ਪੁਲਿਂਦਭਿਲ੍ਲਕੋਲੈਸ਼੍ਚ ਸੇਵਿਤਂ ਪਰ੍ਵਤੋਤ੍ਤਮਮ੍ । ਵਿਕਟੈਃ ਸ਼ਿਖਰੈਃ ਕੋਟੈਰਦ੍ਰਿਰਾਜਃ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤੇ
ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪਹਾੜ ਪੁਲਿੰਦ, ਭਿਲ ਤੇ ਕੋਲ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਸੇਵਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਰੁੱਖੇ-ਸੂਕੇ ਚੋਟਿਆਂ ਤੇ ਉੱਚੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਅਨ੍ਯੈਰ੍ਨਾਨਾਵਿਧੈਃ ਪੁਣ੍ਯੈਃ ਕੌਤੁਕੈਰ੍ਮਂਗਲੈਃ ਸ਼ੁਭੈਃ । ਗਂਗੋਦਕਪ੍ਰਵਾਹੈਸ਼੍ਚ ਮਹਾਸ਼ਬ੍ਦਂ ਪ੍ਰਸੁਸ੍ਰੁਵੇ
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਵਿੱਤਰ, ਅਚੰਭੇ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ, ਤੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਉੱਚੇ ਧਾਰਿਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ, ਉੱਥੇ ਵੱਡੀ ਆਵਾਜ਼ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਂਕਰਸ੍ਯ ਗृਹਂ ਤਤ੍ਰ ਕੈਲਾਸਂ ਗਤਵਾਨਹਮ੍ । ਤਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਮਯਾ ਦृष੍ਟਂ ਯਨ੍ਨ ਦृष੍ਟਂ ਕਦਾ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਸ਼ੰਕਰ ਦਾ ਘਰ, ਕੈਲਾਸ, ਪਹੁੰਚਿਆ; ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਇੱਕ ਅਜੋਬਾ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਨਾ ਕਦੇ ਵੇਖਿਆ ਸੀ ਤੇ ਨਾ ਸੁਣਿਆ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮਭਿਧਾਸ੍ਯਾਮਿ ਤਾਤ ਸਰ੍ਵਂ ਮਯੋਦਿਤਮ੍ । ਸ਼ਿਖਰਾਦ੍ਗਿਰਿਰਾਜਸ੍ਯ ਮੇਰੋਃ ਪੁਣ੍ਯਾਨ੍ਮਹੋਦਯਾਤ੍
ਸੁਣੋ, ਪਿਆਰੇ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹ ਸਭ ਦੱਸਾਂਗਾ ਜੋ ਮੈਂ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਮੇਰੂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਮਹਾਨ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਵੇਖਿਆ।
ਹਿਮਕ੍ਸ਼ੀਰਸੁਵਰ੍ਣਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਵਾਹਃ ਪਤਤੇ ਭੁਵਿ । ਗਂਗਾਯਾਸ਼੍ਚ ਮਹਾਭਾਗ ਰਂਹਸਾ ਘੋषਭੂषਿਤਃ
ਬਰਫ, ਦੁੱਧ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਧਾਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਗਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਮਹਾਨ ਗੰਗਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਗਦੀ ਹੋਈ ਵੱਡੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਕੈਲਾਸਸ੍ਯ ਸ਼ਿਰਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਤਤ੍ਰ ਵਿਸ੍ਤਰਤਾਂ ਗਤਃ । ਦਸ਼ਯੋਜਨਮਾਨੇਨ ਤਤ੍ਰ ਗਂਗਾ ਹ੍ਰਦੋ ਮਹਾਨ੍
ਕੈਲਾਸ ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉੱਥੇ ਉਹ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਗੰਗਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਝੀਲ ਹੈ, ਜੋ ਦਸ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਹੈ।
ਮਹਾਤੋਯੇਨ ਪੁਣ੍ਯੇਨ ਵਿਮਲੇਨ ਵਿਰਾਜਤੇ । ਸਰ੍ਵਤੋਭਦ੍ਰਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਮਹਾਹਂਸੈਃ ਪ੍ਰਸ਼ੋਭਤੇ
ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸਾਫ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਸੁਭਾਗਾ ਹੈ, ਤੇ ਵੱਡੇ ਹੰਸਾਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਸਾਮੋਚ੍ਚਾਰੇਣ ਪੁਣ੍ਯੇਨ ਦਿਵ੍ਯੇਨ ਮਧੁਰੇਣ ਚ । ਹਂਸਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਕੂਜਂਤਿ ਸਰਸ੍ਤੇਨ ਵਿਰਾਜਤੇ
ਉੱਥੇ ਹੰਸ ਪਵਿੱਤਰ, ਦੇਵਤਾਈ ਤੇ ਮਿੱਠੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਝੀਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਤੀਰੇ ਸ਼ਿਲਾਯਾਂ ਵੈ ਹਿਮਕਨ੍ਯਾ ਮਹਾਮਤੇ । ਆਸੀਨਾ ਮੁਕ੍ਤਕੇਸ਼ਾਂਤਾ ਰੂਪਦ੍ਰਵਿਣਸ਼ਾਲਿਨੀ
ਉਸ ਝੀਲ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਇੱਕ ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ, ਹਿਮਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਬੈਠੀ ਸੀ, ਬੁਧੀਮਾਨ, ਉਸਦੇ ਵਾਲ ਖੁਲ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਧਨਵਾਨ ਸੀ।