ਆਹਾਰਾਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਗਚ੍ਛਾਮਿ ਭਵਤਸ਼੍ਚਾਤ੍ਮਨਃ ਪਿਤਃ । ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਕੌਤੁਕਂ ਤਤ੍ਰ ਨ ਦृष੍ਟਂ ਨ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਪੁਰਾ
ਤੁਹਾਡੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਖਾਣਾ ਲੈਣ ਦੀ ਨੀਤ ਨਾਲ, ਪਿਤਾ ਜੀ, ਮੈਂ ਉਥੇ ਗਿਆ; ਉਥੇ ਮੈਂ ਇਕ ਅਜੀਬ ਚੀਜ਼ ਵੇਖੀ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾ ਵੇਖੀ ਸੀ, ਨਾ ਸੁਣੀ ਸੀ।
ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਮृषਿਗਣਾਕੀਰ੍ਣਮਪ੍ਸਰੋਭਿਃ ਪ੍ਰਸ਼ੋਭਿਤਮ੍ । ਬਹੁਕੌਤੁਕਸ਼ੋਭਾਢ੍ਯਂ ਮਂਗਲ੍ਯਂ ਮਂਗਲੈਰ੍ਯੁਤਮ੍
ਉਹ ਥਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਕਈ ਅਜੋਕੇ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੀ।
ਬਹੁਪੁਣ੍ਯਫਲੋਪੇਤੈਰ੍ਵਨੈਰ੍ਨਾਨਾਵਿਧੈਸ੍ਤਤਃ । ਅਨੇਕਕੌਤੁਕਭਰੈਰ੍ਮਨਸਃ ਪਰਿਮੋਹਨਮ੍
ਉਥੇ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲ ਸਨ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਪੁੰਨ ਦੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਬੇਹਿਸਾਬ ਅਜੋਬਿਆਂ ਨਾਲ, ਮਨ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲੇ।
ਤਤ੍ਰ ਦृष੍ਟਂ ਮਯਾ ਤਾਤ ਅਪੂਰ੍ਵਂ ਮਾਨਸਾਂਤਿਕੇ । ਬਹੁਹਂਸੈਃ ਸਮਾਕੀਰ੍ਣੋ ਹਂਸ ਏਕਃ ਸਮਾਗਤਃ
ਉਥੇ, ਪਿਤਾ ਜੀ, ਮੈਂ ਮਾਨਸ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇਕ ਨਵੀਂ ਚੀਜ਼ ਵੇਖੀ: ਕਈ ਹੰਸਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਹੰਸ ਆਇਆ ਸੀ।
ਏਵਂ ਕृष੍ਣਾ ਮਹਾਭਾਗ ਅਨ੍ਯੇ ਤਤ੍ਰ ਸਮਾਗਤਾਃ । ਸਿਤੇਤਰੈਸ਼੍ਚਂਚੁਪਾਦੈਰਨ੍ਯਤਃ ਸ਼ੁਕ੍ਲਵਿਗ੍ਰਹਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਸੁਭਾਗੀ, ਹੋਰ ਵੀ ਉਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ; ਕੁਝ ਦੇ ਚੁੰਚ ਤੇ ਪੈਰ ਕਾਲੇ ਸਨ, ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਚਿੱਟੇ ਸਨ।
ਤਾਦृਸ਼ਾਸ੍ਤੇ ਚ ਨੀਲਾ ਵੈ ਅਨ੍ਯੇ ਸ਼ੁਭ੍ਰਾ ਮਹਾਮਤੇ । ਚਤਸ੍ਰਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵੈ ਨਾਰ੍ਯੋ ਰੌਦ੍ਰਾਕਾਰਾ ਵਿਭੀषਣਾਃ
ਕੁਝ ਹੰਸ ਨੀਲੇ ਸਨ, ਹੋਰ ਚਿੱਟੇ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ; ਉਥੇ ਚਾਰ ਔਰਤਾਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਡਰਾਉਣਾ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਸੀ।
ਦਂष੍ਟ੍ਰਾਕਰਾਲਸਂਕ੍ਰੂਰਾ ਊਰ੍ਧ੍ਵਕੇਸ਼੍ਯੋ ਭਯਾਨਕਾਃ । ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਤਾਸ੍ਤੁ ਸਮਾਯਾਤਾਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਸਰਸਿ ਮਾਨਸੇ
ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਦੰਦ ਬਹੁਤ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਤੇ ਮੂੰਹ ਕਰੂੜ, ਵਾਲ ਉੱਪਰ ਖੜੇ, ਤੇ ਉਹ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ; ਫਿਰ ਉਹ ਮਾਨਸ ਸਰੋਵਰ ਤੇ ਆ ਗਈਆਂ।
ਕृष੍ਣਾ ਹਂਸਾਸ੍ਤੁ ਸਂਸ੍ਨਾਤਾ ਮਾਨਸੇ ਤਾਤ ਮਤ੍ਪੁਰਃ । ਵਿਭ੍ਰਾਂਤਾਃ ਪਰਿਤਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੇ ਨ ਸ੍ਨਾਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਮਾਨਸੇ
ਕਾਲੇ ਹੰਸਾਂ ਨੇ ਮਾਨਸ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ; ਹੋਰ ਹੰਸ ਇਧਰ-ਉਧਰ ਫਿਰਦੇ ਰਹੇ, ਪਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਨਾ ਕੀਤਾ।
ਜਹਸੁਸ੍ਤਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਸ੍ਤਾਤ ਹਾਸ੍ਯੈਰਟ੍ਟਾਟ੍ਟਦਾਰੁਣੈਃ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰਾਦ੍ਵਿਨਿष੍ਕ੍ਰਾਂਤੋ ਹਂਸ ਏਕੋ ਮਹਾਤਨੁਃ
ਉਹ ਔਰਤਾਂ, ਪਿਤਾ ਜੀ, ਡਰਾਉਣੀ ਹਾਸੀ ਨਾਲ ਹੱਸੀਆਂ; ਫਿਰ ਇਕ ਵੱਡਾ ਹੰਸ ਸਰੋਵਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਗਿਆ।
ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਤ੍ਰਯੋ ਵਿਨਿष੍ਕ੍ਰਾਂਤਾਸ੍ਤੈਸ਼੍ਚਾਹਂ ਸਮੁਪੇਕ੍ਸ਼ਿਤਃ । ਯਾਤਾ ਆਕਾਸ਼ਮਾਰ੍ਗੇਣ ਵਿਵਦਂਤਃ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਫਿਰ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਹੰਸ ਬਾਹਰ ਆਏ, ਤੇ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਲੋਂ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਹ ਆਸਮਾਨ ਦੇ ਰਸਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਝਗੜ ਰਹੇ ਸਨ।
ਤਾਸ੍ਤੁ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋ ਮਹਾਭੀਮਾਃ ਸਮਂਤਾਤ੍ਪਰਿਬਭ੍ਰਮੁਃ । ਵਿਂਧ੍ਯਸ੍ਯ ਸ਼ਿਖਰੇ ਪੁਣ੍ਯੇ ਵृਕ੍ਸ਼ਚ੍ਛਾਯਾਸੁਪਕ੍ਸ਼ਿਣਃ
ਉਹ ਔਰਤਾਂ, ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ, ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਫਿਰਦੀਆਂ; ਵਿਂਧਿਆ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਚੋਟੀ ਤੇ, ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਛਾਂ ਹੇਠ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ।
ਨਿषਣ੍ਣਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਦਗ੍ਧਾ ਦੁਃਖੈਃ ਸੁਦਾਰੁਣੈਃ । ਤੇषਾਂ ਸੁਵੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣਾਨਾਂ ਭਿਲ੍ਲ ਏਕਃ ਸਮਾਗਤਃ
ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਉਥੇ ਬੈਠੀਆਂ, ਤੇ ਭਾਰੀ ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸੜ ਰਹੀਆਂ; ਜਦ ਉਹ ਤੱਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਇਕ ਭਿਲ ਆ ਗਿਆ।
ਮृਗਾਨ੍ਸ ਪੀਡਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਬਾਣਪਾਣਿਰ੍ਧਨੁਰ੍ਦ੍ਧਰਃ । ਸ਼ਿਲਾਤਲਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਨਿषਸਾਦ ਸੁਖੇਨ ਵੈ
ਉਹ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦਾ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਤੀਰ ਤੇ ਧਨੁ, ਪੱਥਰ ਤੇ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠ ਗਿਆ।
ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਭਿਲ੍ਲੀ ਸਮਾਯਾਤਾ ਅਨ੍ਨਮਾਦਾਯ ਸੋਦਕਮ੍ । ਸ੍ਵਂ ਪ੍ਰਿਯਂ ਵੀਕ੍ਸ਼ਤੇ ਰਾਜ੍ਞਾ ਮੁਦਿਤੈਰ੍ਲਕ੍ਸ਼ਣੈਰ੍ਯੁਤਮ੍
ਫਿਰ ਇਕ ਭਿਲਣੀ ਆਈ, ਖਾਣਾ ਤੇ ਪਾਣੀ ਲੈ ਕੇ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀ, ਜੋ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਅਨ੍ਯਾਦृਸ਼ਂ ਸਮਾਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸ੍ਵਕਾਂਤਂ ਤੇਜਸਾਵृਤਮ੍ । ਦਿਵ੍ਯਤੇਜਃ ਸਮਾਕ੍ਰਾਂਤਂ ਯਥਾ ਸੂਰ੍ਯਂ ਦਿਵਿਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਚਮਕਦਾਰ ਤੇਜ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਦਿਵਿਆ ਚਮਕ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਸੂਰਜ।
ਨਰਮਨ੍ਯਂ ਪਰਿਜ੍ਞਾਯ ਤਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਸਾ ਯਯੌ । ਵ੍ਯਾਧ ਉਵਾਚ- ਏਹ੍ਯੇਹਿ ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਿਯੇ ਚਾਤ੍ਰ ਕਸ੍ਮਾਨ੍ਮਾਂ ਤ੍ਵਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯਸਿ
ਉਸ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਮਨੁੱਖ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੀ ਗਈ। ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ—'ਇੱਥੇ ਆ, ਪਿਆਰੀ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ?'
ਕ੍ਸ਼ੁਧਯਾ ਪੀਡ੍ਯਮਾਨੋਹਂ ਤ੍ਵਾਮਹਂ ਚਾਵਲੋਕਯੇ । ਤਸ੍ਯ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਵ੍ਯਾਧੀ ਸਮਾਗਤਾ
'ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਤੰਗ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।' ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਿਕਾਰਣ ਤੁਰੰਤ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਗਈ।
ਭਰ੍ਤੁਃ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਵਿਸ੍ਮਿਤਾ ਸਾਭਵਤ੍ਤਦਾ । ਕੋਯਂ ਤੇਜਃ ਸਮਾਚਾਰੋ ਦੇਵੋਯਂ ਮਾਂ ਸਮਾਹ੍ਵਯੇਤ੍
ਪਤੀ ਦੇ ਪਾਸ ਆ ਕੇ, ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, 'ਇਹ ਕੀ ਚਮਕ ਹੈ, ਇਹ ਕਿਰਤ ਕਿਵੇਂ? ਕੀ ਇਹ ਕੋਈ ਦੇਵਤਾ ਮੈਨੂੰ ਬੁਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ?'
ਤਮੁਵਾਚ ਤਤੋ ਵ੍ਯਾਧੀ ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਦੀਪ੍ਤਤੇਜਸਮ੍ । ਅਤ੍ਰ ਕਿਂ ਤੇ ਕृਤਂ ਵੀਰ ਭਵਾਨ੍ਕੋ ਦਿਵ੍ਯਲਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਫਿਰ ਸ਼ਿਕਾਰਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪੁੱਛਿਆ—'ਇੱਥੇ ਤੂੰ ਕੀ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਵਿਰੋਧੀ? ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਗਾਂ 'ਤੇ ਦਿਵਿਆ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹਨ?'
ਸੂਤ ਉਵਾਚ- ਏਵਮਾਭਾषਿਤੋ ਵ੍ਯਾਧ੍ਯਾ ਵ੍ਯਾਧਃ ਪ੍ਰਿਯਾਮਭਾषਤ । ਅਹਂ ਤੇ ਵਲ੍ਲਭਃ ਕਾਂਤੇ ਭਵਤੀ ਚ ਮਮ ਪ੍ਰਿਯਾ
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਿਕਾਰਣ ਵਲੋਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ—'ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਹਾਂ, ਸੋਹਣੀਏ, ਤੇ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਹੈਂ।'
ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਮਾਂ ਨ ਜਾਨਾਸਿ ਕਥਂ ਸ਼ਂਕਾ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ । ਕ੍ਸ਼ੁਧਯਾ ਪੀਡ੍ਯਮਾਨੇਨ ਪਯਸ਼੍ਚਾਨ੍ਨਂ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ
'ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਦੀ? ਤੈਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਕਿਵੇਂ ਆ ਗਿਆ? ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਤੰਗ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਂ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।'
ਵ੍ਯਾਧ੍ਯੁਵਾਚ- ਬਰ੍ਬਰਃ ਕृष੍ਣਵਰ੍ਣਸ਼੍ਚ ਰਕ੍ਤਾਕ੍ਸ਼ਃ ਕृष੍ਣਕਂਚੁਕਃ । ਈਦृਸ਼ਸ਼੍ਚਾਸ੍ਤਿ ਮੇ ਭਰ੍ਤਾ ਸਰ੍ਵਸਤ੍ਵਭਯਂਕਰਃ
ਸ਼ਿਕਾਰਣ ਨੇ ਕਿਹਾ—'ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਰੁੱਖਾ, ਕਾਲਾ, ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਕਾਲੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਐਸਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦਾ ਹੈ।'
ਭਵਾਨ੍ਕੋ ਦਿਵ੍ਯਦੇਹਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਿਯੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਮਾਹ੍ਵਯੇਤ੍ । ਏष ਮੇ ਸਂਸ਼ਯੋ ਜਾਤੋ ਵਦ ਸਤ੍ਯਂ ਮਮਾਗ੍ਰਤਃ
'ਪਰ ਤੂੰ ਤਾਂ ਦਿਵਿਆ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ ਹੈਂ ਤੇ ਮੈਨੂੰ 'ਪਿਆਰੀ' ਕਹਿ ਕੇ ਬੁਲਾਂਦਾ ਹੈਂ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਹੋ ਗਿਆ। ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਚ ਦੱਸ।'
ਕੁਲਂ ਨਾਮ ਸ੍ਵਕਂ ਗ੍ਰਾਮਂ ਕ੍ਰੀਡਾਂ ਲਿਗਂ ਸੁਤਂ ਸੁਤਾਮ੍ । ਸਮਾਚष੍ਟ ਪ੍ਰਿਯਾਗ੍ਰੇ ਤੁ ਤਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਯ ਹੇਤਵੇ
'ਆਪਣਾ ਵੰਸ਼, ਪਿੰਡ, ਖੇਡ, ਨਿਸ਼ਾਨ, ਪੁੱਤਰ, ਧੀ—ਇਹ ਸਭ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੱਸ, ਤਾਂ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਹੋ ਜਾਵੇ।'
ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਸ੍ਵਭਰ੍ਤਾਰਂ ਸਾ ਵ੍ਯਾਧੀ ਹृष੍ਟਮਾਨਸਾ । ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਤੇ ਈਦृਸ਼ਃ ਕਾਯਃ ਸ਼੍ਵੇਤਕਂਚੁਕਧਾਰਕਃ
ਫਿਰ ਸ਼ਿਕਾਰਣ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦੀ ਹੈ—'ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ ਐਸਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਤੂੰ ਚਿੱਟਾ ਕਪੜਾ ਕਿਉਂ ਪਹਿਨਿਆ?'
ਕਥਂ ਜਾਤਃ ਸਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਮਮਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ । ਏਵਂ ਸਂਪृਚ੍ਛਮਾਨਸ੍ਤੁ ਭਾਰ੍ਯਯਾ ਮृਗਘਾਤਕਃ
'ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ, ਮੈਂ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ।' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਵਲੋਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਜੋ ਹਿਰਣਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਸੀ—
ਸੂਤ ਉਵਾਚ- ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਤਤਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਾਂ ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਪ੍ਰਸ਼੍ਰਯਾਨ੍ਵਿਤਾਮ੍ । ਨਰ੍ਮਦਾ ਉਤ੍ਤਰੇ ਕੂਲੇ ਸਂਗਮਸ਼੍ਚਾਸ੍ਤਿ ਸੁਵ੍ਰਤੇ
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਉਸ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਨੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ—'ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਉੱਤਰਲੇ ਕੰਢੇ 'ਤੇ, ਧਰਮਵਤੀਏ, ਇੱਕ ਸੰਗਮ ਹੈ।'
ਆਤਪੇਨਾਕੁਲੋ ਜੀਵੋ ਮਮ ਜਾਤੋਤਿ ਸੁਪ੍ਰਿਯੇ । ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਵੈ ਸਂਗਮੇ ਕਾਂਤੇ ਸ਼੍ਰਮਸ਼੍ਰਾਂਤੋ ਹਿ ਸਤ੍ਵਰਃ
'ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਨਾਲ, ਮੇਰੀ ਜਿੰਦ ਮੁਕਣ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਪਿਆਰੀ। ਉਸ ਸੰਗਮ 'ਤੇ, ਥਕਿਆ ਤੇ ਹਲਕਾ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਂ ਜਲਦੀ ਪਹੁੰਚਿਆ।'
ਗਤਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਜਲਂ ਪੀਤ੍ਵਾ ਪਸ਼੍ਚਾਚ੍ਚਾਹਂ ਸਮਾਗਤਃ । ਤਦਾਪ੍ਰਭृਤਿ ਮੇ ਕਾਯ ਈਦृਸ਼ਸ੍ਤੇਜਸਾਵृਤਃ
'ਸਨਾਨ ਕਰ ਕੇ, ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ, ਫਿਰ ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੋਂ, ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਐਸਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇਜ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ।'
ਸਂਜਾਤੋ ਵਸ੍ਤ੍ਰਸਂਯੁਕ੍ਤਃ ਕਂਚੁਕਃ ਸ਼ੁਭ੍ਰਤਾਂ ਗਤਃ । ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਲਿਂਗਸਂਸ੍ਥਾਨੈਃ ਕੁਲੈਃ ਸ੍ਥਾਨੇਨ ਵੈ ਤਥਾ
'ਕਪੜਾ ਆ ਗਿਆ, ਮੇਰਾ ਕੰਜਕ ਚਿੱਟਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਪੁਰਾਣੇ ਨਿਸ਼ਾਨ, ਵੰਸ਼ ਤੇ ਥਾਂ ਵਗੈਰਾ ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀ, ਉਹੀ ਰਹੇ।'