ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਕੁਰੁ ਮਹਾਭਾਗੇ ਸਰ੍ਵਪਾਤਕਸ਼ੋਧਨਮ੍ । ਧ੍ਯਾਯਸ੍ਵ ਹਿ ਹृषੀਕੇਸ਼ਂ ਸ਼ਤਨਾਮਜਪਸ੍ਵ ਚ
'ਹੇ ਵੱਡੇ ਭਾਗ ਵਾਲੀ, ਉਹ ਕਰ ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਧੋ ਦੇਵੇ: ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸੌ ਨਾਮ ਜਪ।'
ਭਵ ਜ੍ਞਾਨਪਰਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਕੁਰੁ ਵ੍ਰਤਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਅਸ਼ੂਨ੍ਯਸ਼ਯਨਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਵ੍ਰਤਂ ਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਕਮ੍
'ਹਮੇਸ਼ਾ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲਗੀ ਰਹੋ; ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਰਤ ਲਓ—ਅਸ਼ੂਨਯਸ਼ਯਨ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਵਰਤ ਹੈ ਤੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।'
ਸਮਾਚष੍ਟ ਸ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਾਨਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕਮ੍ । ਜ੍ਞਾਨਂ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਵ੍ਰਤਂ ਧ੍ਯਾਨਂ ਵਿष੍ਣੋਸ਼੍ਚੈਵ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਉਸ ਧਰਮਵਾਨ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਗਿਆਨ, ਸਤੋਤ੍ਰ, ਵਰਤ ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਸਾਰਾ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਵਿष੍ਣੁਰੁਵਾਚ- ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਾ ਹਿ ਪ੍ਰਜਗ੍ਰਾਹ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾ ਨਿਰ੍ਜਨੇ ਵਨੇ । ਸਰ੍ਵਦ੍ਵਂਦ੍ਵਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਾ ਸਂਜਾਤਾ ਤਪਸਿ ਸ੍ਥਿਤਾ
ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਨੇ ਇਹ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ, ਇਕੱਲੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੁੰਦਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਤਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਰਹੀ।'
ਵ੍ਰਤਂ ਚਕ੍ਰੇ ਜਿਤਾਹਾਰਾ ਨਿਰਾਧਾਰਾ ਸੁਦੁਃਖਿਤਾ । ਕਾਮਕ੍ਰੋਧਵਿਹੀਨਾ ਸਾ ਵਰ੍ਗਂ ਸਂਯਮ੍ਯ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ
ਉਹ ਨੇ ਵਰਤ ਲਿਆ, ਆਪਣਾ ਖਾਣਾ ਸੰਭਾਲਿਆ, ਕਿਸੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਾ ਹੋਈ, ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਰਹੀ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ।
ਇਂਦ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਮਹਾਰਾਜ ਮਹਾਮੋਹਂ ਨਿਰਸ੍ਯ ਸਾ । ਅਬ੍ਦੇ ਚਤੁਰ੍ਥਕੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਸੁਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ
ਹੇ ਵੱਡੇ ਰਾਜਾ, ਉਸ ਨੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਮੋਹ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਚੌਥੇ ਸਾਲ ਆਉਣ ਤੇ, ਜਨਾਰਦਨ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ।
ਤਸ੍ਯੈ ਵਰਂ ਦਾਤੁਕਾਮਸ਼੍ਚਾਯਾਤੋ ਵਰਨਾਯਕਃ । ਤਸ੍ਯੈ ਸਂਦਰ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸ ਸ੍ਵਰੂਪਂ ਵਰਦਃ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਵਰਤ ਦੇਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਵਰਦਾਤਾ ਪ੍ਰਭੂ ਖੁਦ ਆਇਆ ਤੇ ਆਪਣਾ ਅਸਲੀ ਰੂਪ ਵਿਖਾਇਆ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ- ਇਂਦ੍ਰਨੀਲਘਨਸ਼੍ਯਾਮਂ ਸ਼ਂਖਚਕ੍ਰਗਦਾਧਰਮ੍ । ਸਰ੍ਵਾਭਰਣਸ਼ੋਭਾਢ੍ਯਂ ਪਦ੍ਮਹਸ੍ਤਂ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਉਹ ਇੰਦਰਨੀਲ ਵਰਗਾ ਨੀਲਾ ਤੇ ਬਦਲਾਂ ਵਰਗਾ ਸ਼ਿਆਮ ਸੀ, ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ ਤੇ ਗਦਾ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਫੜਿਆ, ਮਹਾਂਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਸੀ।'
ਬਦ੍ਧਾਂਜਲਿਪੁਟਾ ਭੂਤ੍ਵਾ ਵੇਪਮਾਨਾ ਨਿਰਾਸ਼੍ਰਯਾ । ਉਵਾਚ ਗਦ੍ਗਦੈਰ੍ਵਾਕ੍ਯੈਃ ਪ੍ਰਣਤਾ ਮਧੁਸੂਦਨਮ੍
ਉਹ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਕੰਪਦੀ ਹੋਈ ਤੇ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਆਸਰੇ ਦੇ, ਮਧੁਸੂਦਨ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋ ਕੇ, ਭਾਵ ਨਾਲ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ।
ਤੇਜਸਾ ਤਵ ਦਿਵ੍ਯੇਨ ਸ੍ਥਾਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਨੋਮਿ ਨੈਵ ਹਿ । ਦਿਵ੍ਯਰੂਪੋ ਭਵੇਃ ਕਸ੍ਤ੍ਵਂ ਕृਪਯਾ ਮਮ ਚਾਗ੍ਰਤਃ
ਤੇਰੇ ਦੀਵਿਆ ਤੇਜ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਖੜੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦੀ; ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇਹ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਦਇਆ ਨਾਲ ਆਇਆ ਹੈ?
ਕਥਯਸ੍ਵ ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਕਿਮਤ੍ਰ ਤਵ ਕਾਰਣਮ੍ । ਸਰ੍ਵਮੇਵ ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਪ੍ਰਬ੍ਰਵੀਹਿ ਮਹਾਮਤੇ
ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸ, ਇੱਥੇ ਆਉਣ ਦਾ ਤੇਰਾ ਕੀ ਕਾਰਨ ਹੈ? ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰ।
ਦੇਵਮੇਵਂ ਵਿਜਾਨਾਮਿ ਤੇਜਸਾ ਇਂਗਿਤੈਸ੍ਤਵ । ਜ੍ਞਾਨਹੀਨਾ ਜਗਨ੍ਨਾਥ ਨ ਜਾਨੇ ਰੂਪਨਾਮਨੀ
ਤੇਰੇ ਤੇਜ ਤੇ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਤੋਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੇਵਤਾ ਸਮਝਦੀ ਹਾਂ; ਹੇ ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਮੈਨੂੰ ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਜਾਂ ਨਾਮ ਨਹੀਂ ਪਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਵੰਜੀ ਹਾਂ।
ਕਿਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵਾ ਭਵਾਨ੍ਵਿष੍ਣੁਃ ਕਿਂ ਵਾ ਸ਼ਂਕਰ ਏਵ ਹਿ । ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯੈਵਂ ਦਂਡਵਦ੍ਧਰਣੀਂ ਗਤਾ
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੋ, ਜਾਂ ਵਿਸ਼ਨੁ, ਜਾਂ ਸ਼ੰਕਰ? ਇੰਝ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋ ਗਈ।
ਤਾਮੁਵਾਚ ਜਗਨ੍ਨਾਥਃ ਪ੍ਰਣਤਾਂ ਰਾਜਨਂਦਿਨੀਮ੍ । ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ- ਤ੍ਰਯਾਣਾਮਪਿ ਦੇਵਾਨਾਮਂਤਰਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਸ਼ੋਭਨੇ
ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ ਨਤਮਸਤਕ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਸੋਹਣੀਏ, ਤਿੰਨੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਮਰ੍ਚਿਤੋ ਯੇਨ ਸ਼ਂਕਰੋ ਵਾ ਵਰਾਨਨੇ । ਤੇਨਾਹਮਰ੍ਚਿਤੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ
ਜੋ ਕੋਈ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜਾਂ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਸੋਹਣੀ ਚਿਹਰਾ ਵਾਲੀ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੀ ਹੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ।
ਏਤੌ ਮਮਾਭਿਨ੍ਨਤਰੌ ਨਿਤ੍ਯਂ ਚਾਪਿ ਤ੍ਰਿਰੂਪਵਾਨ੍ । ਅਹਂ ਹਿ ਪੂਜਿਤੋ ਯੈਸ਼੍ਚ ਤਾਵੇਤੌ ਤੈਃ ਸੁਪੂਜਿਤੌ
ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਗहरे ਜੁੜੇ ਹਨ, ਤੇ ਮੈਂ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਹਾਂ; ਜੋ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੀ ਵਧੀਆ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਹਂ ਦੇਵੋ ਹृषੀਕੇਸ਼ਃ ਕृਪਯਾ ਤਵ ਚਾਗਤਃ । ਸ੍ਤਵੇਨਾਨੇਨ ਪੁਣ੍ਯੇਨ ਵ੍ਰਤੇਨ ਨਿਯਮੇਨ ਚ
ਮੈਂ ਹਰੀਕੇਸ਼ਾ ਦੇਵ ਹਾਂ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਆਇਆ ਹੈ; ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਤੁਤੀ, ਵਰਤ ਤੇ ਨਿਯਮ ਦੇ ਕਾਰਨ।
ਸਂਜਾਤਾ ਕਲ੍ਮषੈਰ੍ਹੀਨਾ ਵਰਂ ਵਰਯ ਸ਼ੋਭਨੇ । ਦਿਵ੍ਯਾਦੇਵ੍ਯੁਵਾਚ- ਵਿਜਯਸ੍ਵ ਹृषੀਕੇਸ਼ ਕृष੍ਣਕ੍ਲੇਸ਼ਾਪਹਾਰਕ
ਤੂੰ ਹੁਣ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ; ਹੇ ਸੋਹਣੀਏ, ਆਪਣਾ ਵਰ ਮੰਗ। ਦਿਵਿਆ ਦੇਵੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਹਰੀਕੇਸ਼ਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਜਿੱਤ।
ਨਮਾਮਿ ਚਰਣਦ੍ਵਂਦ੍ਵਂ ਮਾਮੁਦ੍ਧਰ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰ । ਵਰਂ ਮੇ ਦਾਤੁਕਾਮੋऽਸਿ ਚਕ੍ਰਪਾਣੇ ਪ੍ਰਸੀਦ ਮੇ
ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਦੋਵੇਂ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ; ਮੈਨੂੰ ਉੱਠਾ ਲੈ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ। ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਵਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ; ਹੇ ਚਕਰਧਾਰੀ, ਮੈਨੂੰ ਕਿਰਪਾ ਕਰ।
ਆਤ੍ਮਪਾਦਯੁਗਸ੍ਯਾਪਿ ਭਕ੍ਤਿਂ ਦੇਹਿ ਮਮਾਨਘ । ਦਰ੍ਸ਼ਯਸ੍ਵ ਜਗਨ੍ਨਾਥ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮਾਰ੍ਗਂ ਨਿਰਾਮਯਮ੍
ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਭਕਤੀ ਦੇ; ਹੇ ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਮੈਨੂੰ ਮੋਖ ਦਾ ਨਿਰਮਲ ਰਾਹ ਦਿਖਾ।
ਦਾਸਤ੍ਵਂ ਦੇਹਿ ਵੈਕੁਂਠ ਯਦਿ ਤੁष੍ਟੋ ਜਨਾਰ੍ਦਨ । ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ- ਏਵਮਸ੍ਤੁ ਮਹਾਭਾਗੇ ਗਚ੍ਛ ਨਿਰ੍ਧੂਤਕਲ੍ਮषਾ
ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਜੇ ਤੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੈਂ, ਮੈਨੂੰ ਵੈਕੁੰਠ ਵਿਚ ਦਾਸਤਾ ਦੇ। ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਨਾਰੀ; ਤੂੰ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਚਲੀ ਜਾ।
ਵੈष੍ਣਵਂ ਪਰਮਂ ਲੋਕਂ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਯੋਗਿਭਿਃ ਸਦਾ । ਗਚ੍ਛ ਗਚ੍ਛ ਪਰਂ ਲੋਕਂ ਪ੍ਰਸਾਦਾਨ੍ਮਮ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍
ਵੈਸ਼ਨਵਾਂ ਦਾ ਉੱਚਾ ਲੋਕ, ਜੋ ਯੋਗੀਆਂ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ; ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਉਸ ਉੱਚੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਚਲੀ ਜਾ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤੇ ਤਤੋ ਵਾਕ੍ਯੇ ਮਾਧਵੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ । ਦਿਵ੍ਯਾਦੇਵੀ ਅਭੂਦ੍ਦਿਵ੍ਯਾ ਸੂਰ੍ਯਤੇਜਃ ਸਮਪ੍ਰਭਾ
ਮਾਧਵ ਨੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ, ਤਾਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੀਵਿਆ ਦੇਵੀ, ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਤੇਜ ਵਾਲੀ, ਦਿਵਿਆ ਹੋ ਗਈ।
ਪਸ਼੍ਯਤਾਂ ਸਰ੍ਵਲੋਕਾਨਾਂ ਦਿਵ੍ਯਾਭਰਣਭੂषਿਤਾ । ਦਿਵ੍ਯਮਾਲਾਨ੍ਵਿਤਾ ਸਾ ਚ ਦਿਵ੍ਯਹਾਰਵਿਲਂਬਿਨੀ
ਉਹ, ਦਿਵਿਆ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੇਖੀ; ਉਸ ਨੇ ਦਿਵਿਆ ਮਾਲਾ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਦਿਵਿਆ ਹਾਰ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਗਤਾ ਸਾ ਵੈष੍ਣਵਂ ਲੋਕਂ ਦਾਹਪ੍ਰਲਯਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ । ਪੁਨਃ ਪਕ੍ਸ਼ੀ ਸਮਾਯਾਤਃ ਸ੍ਵਗृਹਂ ਹਰ੍षਸਂਯੁਤਃ
ਉਹ ਵੈਸ਼ਨਵ ਲੋਕ ਵਿਚ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਨਾ ਤਪ ਹੈ, ਨਾ ਨਾਸ; ਫਿਰ ਪੰਛੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਲ ਵਾਪਸ ਆਇਆ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ।
ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਕਥਯਾਮਾਸ ਪਿਤਰਂ ਪ੍ਰਤਿ ਸਤ੍ਤਮਃ
ਉਹ ਉੱਤਮ ਜੀਵ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਵਾਕਿਆ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਸੁਣਾਇਆ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਦ੍ਮਪੁਰਾਣੇ ਭੂਮਿਖਂਡੇ ਵੇਨੋਪਾਖ੍ਯਾਨੇ ਗੁਰੁਤੀਰ੍ਥੇ ਚ੍ਯਵਨਚਰਿਤ੍ਰੇऽष੍ਟਾਸ਼ੀਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਭੂਮਿ ਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਵੇਨ ਦੀ ਕਥਾ, ਗੁਰੂ ਤੀਰਥ ਤੇ, ਚ੍ਯਵਨ ਦੀ ਜੀਵਨੀ, ਅਠਾਸੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਵਿष੍ਣੁਰੁਵਾਚ- ਕੁਂਜਲਸ੍ਤੁ ਸੁਤਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸਮੁਜ੍ਜ੍ਵਲਮਥਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਭਵਾਨ੍ਕਥਯ ਭੋਃ ਪੁਤ੍ਰ ਕਿਮਪੂਰ੍ਵਂ ਤੁ ਦृष੍ਟਵਾਨ੍
ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਕਿਹਾ— ਫਿਰ ਕੁੰਜਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਚਮਕਦਾਰ ਬੋਲ ਕਹੇ: 'ਬੇਟਾ, ਦੱਸ ਕਿ ਤੂੰ ਕੀ ਨਵਾਂ ਚੀਜ਼ ਵੇਖੀ ਹੈ?'
ਤਨ੍ਮੇ ਕਥਯ ਸੁਪ੍ਰੀਤਃ ਸ਼੍ਰੋਤੁਕਾਮੋऽਸ੍ਮਿ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍ । ਏਵਮਾਦਿਸ਼੍ਯ ਤਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਵਿਰਰਾਮ ਸ ਕੁਂਜਲਃ
ਉਹ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ, 'ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਦੱਸ, ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ ਤੇ ਹੁਣ ਸੁਣਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹਾਂ'; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦੇ ਕੇ, ਕੁੰਜਲ ਚੁਪ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪਿਤਰਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚਾਥ ਵਿਨਯਾਵਨਤਸ੍ਸੁਤਃ । ਸਮੁਜ੍ਜ੍ਵਲ ਉਵਾਚ- ਹਿਮਵਂਤਂ ਨਗਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਦੇਵਵृਂਦਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਫਿਰ ਪੁੱਤ ਨੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ; ਸਮੁਜ੍ਜਲ ਨੇ ਕਿਹਾ— 'ਮੈਂ ਹਿਮਵੰਤ, ਪਹਾੜਾਂ ਦਾ ਸਰਤਾਜ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਗਿਆ ਸੀ।'