ਪੂਜਨਾਦ੍ਵੈ ਨ ਸਂਦੇਹੋ ਗੋਲੋਕੇ ਤੁ ਵਸੇਚ੍ਚਿਰਮ੍ । ਤਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਸੌਵਰ੍ਣੀ ਗਾਂ ਦਦਂਤਿ ਯੇ
ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਜਿਹੜੇ ਉਥੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਗਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ—
ਤੇ ਨਰਾ ਭੁਂਜਤੇ ਸੌਖ੍ਯਂ ਯਾਵਦਿਂਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ । ਦਸ਼ਧੇਨੁਂ ਤਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਯੋ ਦਦਾਤਿ ਦ੍ਵਿਜਾਤਯੇ
ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਚੌਦਾਂ ਇੰਦ੍ਰਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੁਖ ਭੋਗਦੇ ਹਨ; ਤੇ ਜਿਹੜਾ ਉਥੇ ਦਸ ਗਾਵਾਂ ਕਿਸੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—
ਖਂਡਤੀਰ੍ਥੇ ਸੁਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠੇ ਤਦਨਂਤਫਲਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ । ਤਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾ ਤੁ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਂ ਪਿਪ੍ਪਲਾਰੋਪਣਂ ਬੁਧੈਃ
ਖੰਡ ਤੀਰਥ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਉਥੇ ਇਹ ਕੰਮ ਅਨੰਤ ਫਲ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਤੇ ਉਥੇ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਪਿੱਪਲ ਦਾ ਰੁੱਖ ਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਕृਤੇ ਸਤਿ ਦੇਵੇਸ਼ਿ ਪਿਤृਲੋਕਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ । ਪਂਚ ਵਾਮਲਕੀਰ੍ਦਿਵ੍ਯਾ ਯੇ ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਪ੍ਰਰੋਪਣਮ੍
ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਾਲਕ, ਮਨੁੱਖ ਪਿਤਰ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਜਿਹੜੇ ਪੰਜ ਦਿਵ੍ਯ ਆਂਵਲੇ ਦੇ ਰੁੱਖ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ—
ਇਹਲੋਕੇ ਸੁਖਂ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਹਰਿਲੋਕਂ ਵ੍ਰਜਂਤਿ ਤੇ
ਉਹ ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਭੋਗ ਕੇ, ਫਿਰ ਹਰੀ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਾਦ੍ਮੇਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਂਚਪਂਚਾਸ਼ਤ੍ਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਖਂਡੇ ਉਮਾਮਹੇਸ਼੍ਵਰਸਂਵਾਦੇ ਖਂਡਤੀਰ੍ਥਂਨਾਮ ਚਤੁਸ਼੍ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਦਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣੇ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਉਮਾ ਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ, ਖੰਡ ਤੀਰਥ ਨਾਮਕ ਇਹ ਇਕ ਸੌ ਚੌਂਤਾਲੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ।
ਮਹਾਦੇਵਉਵਾਚ। ਜਂਬੂਤੀਰ੍ਥਂ ਤਤੋ ਗਚ੍ਛੇਤ੍ਸ੍ਨਾਨਾਰ੍ਥਂ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਕਲਿਕਾਲੇ ਚ ਯਤ੍ਪੁਂਸਾਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਸੋਪਾਨਵਤ੍ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਫਿਰ ਜੰਬੂ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਨ੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹਨ ਵਾਲੀ ਸੀੜ੍ਹੀ ਵਾਂਗ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰ ਜਾਂਬਵਤਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਦਸ਼ਾਂਗੇ ਪਰ੍ਵਤੋਤ੍ਤਮੇ । ਸ੍ਥਾਪਿਤਂ ऋਕ੍ਸ਼ਰਾਜੇਸ਼ਂ ਲਿਗਂ ਸੁਰਗਣਾਰ੍ਚਿਤਮ੍
ਉਥੇ, ਦਸਾਂਗ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ, ਜੰਬਵੰਤ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਰਿੱਛਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਲਿੰਗ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਰਾਮੇਣ ਹਿ ਯਦਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਹਤੋ ਵੈ ਰਾਵਣੋऽਸੁਰਃ । ਤਦਾ ਜਾਂਬਵਤਾ ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਭੇਰੀਘੋषੈਃ ਪ੍ਰਘੋषਿਤਮ੍
ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਵਣ ਅਸੁਰ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਤਦੋਂ ਜੰਬਵੰਤ ਨੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਨਗਾਰੇ ਵਜਾ ਕੇ ਇਹ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ।
ਜਿਤਂ ਵੈ ਰਾਮਚਂਦ੍ਰੇਣ ਰਾਵਣੋ ਨਿਹਤੋ ਰਣੇ । ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਸੀਤੇਤਿ ਸਂਘੁष੍ਯ ਸ੍ਨਾਤਂ ਤੀਰ੍ਥਵਰੇ ਸ਼ੁਭੇ
'ਰਾਮ ਨੇ ਜਿੱਤ ਲਿਆ, ਰਾਵਣ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਸੀਤਾ ਮਿਲ ਗਈ!'—ਇਹ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸੁਭਾਗੇ ਤੀਰਥ 'ਚ ਨ੍ਹਾਉਣ ਕੀਤਾ।
ਸ੍ਥਾਪਿਤਂ ਤਤ੍ਰ ਲਿਂਗਂ ਤੁ ਸ੍ਵਨਾਮ੍ਨਾ ਤੁ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰਿ । ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਨਰਃ ਸਦ੍ਯਃ ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾ ਰਾਮਂ ਸਹਾਨੁਜਮ੍
ਉਥੇ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਾਲਕ, ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਲਿੰਗ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ; ਜੋ ਉਥੇ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਰਾਮ ਤੇ ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ—
ਜਾਬਵਂਤੇਸ਼੍ਵਰਂ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਰੁਦ੍ਰਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ । ਯਤ੍ਰਯਤ੍ਰ ਹਿ ਭੋ ਦੇਵਿ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮਸ੍ਮਰਣਂ ਕृਤਮ੍ । ਭਵਬਂਧਵਿਮੋਕ੍ਸ਼ੋ ਹਿ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਸ ਚਰਾਚਰੇ
ਜੰਬਵੰਤਈਸ਼ਵਰ 'ਤੇ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਰੁਦਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜਿੱਥੇ ਜਿੱਥੇ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਜਗਤ ਦੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋਹ ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਅਹਂ ਰਾਮਸ੍ਤੁ ਵਿਜ੍ਞੇਯੋ ਰਾਮੋ ਵੈ ਰੁਦ੍ਰ ਏਵ ਚ । ਏਵਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤੇ ਦੇਵਿ ਨ ਭੇਦੋ ਵਰ੍ਤਤੇ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਮੈਂ ਹੀ ਰਾਮ ਹਾਂ, ਤੇ ਰਾਮ ਹੀ ਰੁਦ੍ਰ ਹਨ। ਜਦ ਇਹ ਗੱਲ ਸਮਝ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵੱਖਰਾ ਪਾਉਂਦਾ ਨਹੀਂ।
ਰਾਮਰਾਮੇਤਿ ਰਾਮੇਤਿ ਮਨਸਾ ਯੇ ਜਪਂਤਿ ਚ । ਤੇषਾਂ ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਸਿਦ੍ਧਿਸ਼੍ਚ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਯੁਗੇਯੁਗੇ
ਜੋ ਮਨ ਵਿਚ 'ਰਾਮ ਰਾਮ' ਜਾਂ 'ਰਾਮ' ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਹਰ ਜੁਗ ਵਿਚ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਹਂ ਹਿ ਸਰ੍ਵਦਾ ਦੇਵਿ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮਸ੍ਮਰਣਂ ਚਰੇ । ਯਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਪੁਨਰ੍ਦੇਵਿ ਨ ਭਵੋ ਜਾਯਤੇ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੁੜ ਜਨਮ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਹਿ ਨਿਵਸਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮਂ ਕਮਲੇਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ । ਸ੍ਮਰਾਮਿ ਸਤਤਂ ਦੇਵਿ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਚ ਵਿਧਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਮੈਂ ਕਾਸੀ ਵਿਚ ਸਦਾ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ ਤੇ ਕਮਲ-ਨੈਣ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਤੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹਰ ਵੇਲੇ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਜਾਂਬਵਤਾ ਤਦਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾ ਰਾਮਂ ਸੁਸ਼ੋਭਨਮ੍ । ਜਾਂਬਵਂਤਮਿਤਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਜਗਤਾਂ ਗੁਰੁਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ ਜਾਮਬਵਾਨ ਨੇ ਸੋਹਣੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਜਗਤ ਦੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਤੇ ਉਹ ਜਾਮਬਵੰਤ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਚ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਕृਤ੍ਵਾ ਦੇਵਸ੍ਯ ਪੂਜਨਮ੍ । ਸ਼ਿਵਲੋਕਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਯਾਵਦਿਂਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼
ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਭੋਜਨ ਕਰਕੇ ਤੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਿਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਚੌਦਾਂ ਇੰਦਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਤ੍ਰ ਹਿ ਸ੍ਨਾਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਯਥਾ ਜਾਂਬਵਤੋ ਬਲਮ੍ । ਤਥਾ ਵੈ ਬਲਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼ਪ੍ਰਸਾਦਤਃ
ਇਥੇ ਸਿਰਫ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ, ਜਿਵੇਂ ਜਾਮਬਵਾਨ ਨੂੰ ਬਲ ਮਿਲਿਆ ਸੀ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਬਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾ ਤੁ ਭੂਦਾਨਂ ਪੁਮਾਨ੍ਯਸ਼੍ਚ ਕਰੋਤਿ ਵੈ । ਫਲਂ ਸਹਸ੍ਰਗੁਣਿਤਂ ਜਾਂਬਵਂਤੇਸ਼ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍
ਇਥੇ ਜਦ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਾਮਬਵੰਤੇਸ਼ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੂੰ ਫਲ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਾਦ੍ਮੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਂਚਪਂਚਾਸ਼ਤ੍ਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਖਂਡੇ ਉਮਾਮਹੇਸ਼੍ਵਰਸਂਵਾਦੇ ਜਾਂਬਵਤਤੀਰ੍ਥਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂਨਾਮ ਪਂਚਾਸ਼ਦਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪੰਜਵੰਜਾ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੇ ਉੱਤਰਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਉਮਾ ਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ, 'ਜਾਮਬਵਤ ਤੀਰਥ ਮਹਾਤਮ' ਨਾਮਕ ਇਕ ਸੌ ਪੰਜਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ।
ਸਾਭ੍ਰਮਤ੍ਯਾਸ੍ਤਟੇ ਗੁਪ੍ਤਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਪਰਮਪਾਵਨਮ੍ । ਖਙ੍ਗਧਾਰਮਿਤਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਕਲੌ ਗੁਪ੍ਤਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਸਭਰਮਤੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਇਕ ਵੱਡਾ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਖੜਗਧਾਰਾ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਲੁਕਿਆ ਰਹੇਗਾ।
ਯਤ੍ਰ ਪ੍ਰਸਂਗਤਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਪੀਤ੍ਵਾ ਵਾਪੋ ਯਦृਚ੍ਛਯਾ । ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਰੁਦ੍ਰਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ
ਉਥੇ ਜੇ ਕੋਈ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ ਜਾਂ ਜਲ ਪੀ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰ ਸਾਭ੍ਰਮਤੀ ਪੁਣ੍ਯਾ ਕਸ਼੍ਯਪਾਨੁਗਤਾ ਸਤੀ । ਰੁਦ੍ਰੇਣ ਹਿ ਜਟਾਜੂਟੇ ਧृਤਾ ਪਾਤਾਲਗਾਮਿਨਃ
ਉਥੇ, ਪੁੰਨ ਵਾਲੀ ਸਭਰਮਤੀ, ਕਸ਼ਯਪ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ, ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਜਟਾ ਵਿਚ ਫਸੀ ਹੋਈ, ਪਾਤਾਲ ਵੱਲ ਵਹਿ ਗਈ ਸੀ।
ਖਙ੍ਗਧਾਰੇਤਿ ਵੈ ਨਾਮ੍ਨਾ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਤਤ੍ਰੈਵ ਸਂਸ੍ਥਿਤਃ । ਯਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਦਿਵਂ ਯਾਤਾਃ ਪਾਪਿਨੋऽਪਿ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰਿ
ਉਥੇ ਖੜਗਧਾਰਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਰੁਦ੍ਰ ਆਪ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਜਿਥੇ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਾਪੀ ਵੀ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਤ੍ਰੈਵੋਦਾਹਰਂਤੀਮਮਿਤਿਹਾਸਂ ਪੁਰਾਤਨਮ੍ । ਕਿਰਾਤੇਨ ਕृਤਂ ਯਚ੍ਚ ਵ੍ਰਤਂ ਪਰਮਦੁष੍ਕਰਮ੍
ਇਥੇ ਇਕ ਪੁਰਾਣਾ ਇਤਿਹਾਸ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਕ ਕਿਰਾਤ ਨੇ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਵਰਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਪਾਰ੍ਵਤ੍ਯੁਵਾਚ। ਕਿਂ ਨਾਮ ਵੈ ਕਿਰਾਤੋऽਭੂਤ੍ਕਿਂ ਤੇਨ ਵ੍ਰਤਮਾਹਿਤਮ੍ । ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਯਥਾਤਥ੍ਯੇਨ ਕਥ੍ਯਤਾਮ੍
ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਉਸ ਕਿਰਾਤ ਦਾ ਨਾਮ ਕੀ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਵਰਤ ਕੀਤਾ? ਮੈਂ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸੱਚ ਸੱਚ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।
ਨਹ੍ਯਨ੍ਯੋ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਲੋਕੇ ਤ੍ਵਾਂ ਵਿਨਾ ਵਦਤਾਂ ਵਰਃ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕਥਯ ਭੋ ਦੇਵ ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਣੇ ਹਿਤਮ੍
ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ, ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜੋ ਇਹ ਦੱਸ ਸਕੇ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਜੋ ਸੁਣਨ ਲਈ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ।
ਮਹਾਦੇਵ ਉਵਾਚ। ਆਸੀਤ੍ਪੁਰਾ ਮਹਾਰੌਦ੍ਰਸ਼੍ਚਂਡੋ ਨਾਮ ਦੁਰਾਤ੍ਮਵਾਨ੍ । ਕ੍ਰੂਰਃ ਸ਼ਠੋ ਨੈष੍ਕृਤਿਕੋ ਭੂਤਾਨਾਂ ਚ ਭਯਾਵਹਃ
ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਇਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਮੰਦ-ਸੁਭਾਉ ਵਾਲਾ ਚੰਡ ਨਾਮ ਦਾ ਮਨੁੱਖ ਸੀ। ਉਹ ਕਠੋਰ, ਚਲਾਕ, ਦਇਆਹੀਣ ਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਡਰਾਉਣਾ ਸੀ।
ਜਾਲੇਨ ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਨ੍ਦੁष੍ਟਾਤ੍ਮਾ ਘਾਤਯਤ੍ਯਨਿਸ਼ਂ ਤਤਃ । ਭਲ੍ਲੈਰ੍ਮृਗਾਨ੍ਸ਼੍ਵਾਪਦਾਂਸ਼੍ਚ ਕृष੍ਣਸਾਰਾਨ੍ਸਸ਼ਲ੍ਲਕਾਨ੍
ਉਹ ਮਾੜਾ ਮਨੁੱਖ ਜਾਲਾਂ ਨਾਲ ਮੱਛੀਆਂ ਮਾਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਹਰ ਵੇਲੇ ਹਿਰਣ, ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ, ਕਾਲੇ ਹਿਰਣ ਤੇ ਸਿੰਗ ਵਾਲੇ ਜਾਨਵਰ ਮਾਰਦਾ ਸੀ।